{"id":119187,"date":"2025-02-11T17:09:02","date_gmt":"2025-02-11T15:09:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=119187"},"modified":"2025-02-11T12:28:36","modified_gmt":"2025-02-11T10:28:36","slug":"12-09-91","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=119187","title":{"rendered":"Ta\u0144ce wok\u00f3\u0142 rury \u2013 jak Europejczycy fetyszyzuj\u0105 rosyjski gaz"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ta\u0144ce wok\u00f3\u0142 rury \u2013 jak Europejczycy fetyszyzuj\u0105 rosyjski gaz<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Filip Rudnik<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Koncepcja \u201ewznowienia\u201d importu rosyjskiego gazu w ramach zach\u0119cania Kremla do podj\u0119cia rozm\u00f3w pokojowych jest nie tylko b\u0142\u0119dem. Takie propozycje wskazuj\u0105, \u017ce Europa niewiele si\u0119 nauczy\u0142a \u2013 nawet po w\u0142asnej szkodzie
\n<\/strong>.<\/span><\/h4>\n<\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons
\n<\/em><\/span><\/p>\n

Pod koniec stycznia\u00a0\u201eFinancial Times\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142<\/a>, w kt\u00f3rym \u2013 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na anonimowe \u017ar\u00f3d\u0142a \u2013 dziennikarze poinformowali, \u017ce europejscy urz\u0119dnicy rozwa\u017caj\u0105 potencjalny \u201erestart\u201d sprzeda\u017cy rosyjskiego gazu w Europie. Oferta wznowienia importu mia\u0142oby stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 szerszego pakietu zach\u0119caj\u0105cego Moskw\u0119 do podj\u0119cia negocjacji ze stron\u0105 ukrai\u0144sk\u0105. Kto wpad\u0142 na taki wspania\u0142omy\u015blny pomys\u0142 \u2013 zgadn\u0105\u0107 nietrudno. Wed\u0142ug autor\u00f3w tekstu s\u0105 to nasi\u00a0usual suspects<\/i>: W\u0119grzy i Niemcy.<\/span><\/p>\n

Tekst jest znamienny. I to nie tylko dlatego, \u017ce sam pomys\u0142 jest absurdalny \u2013 szczeg\u00f3lnie w momencie, w kt\u00f3rym Rosjanie nie sygnalizuj\u0105 ch\u0119ci do rozm\u00f3w z Europ\u0105. To ukazanie sposobu my\u015blenia sporej cz\u0119\u015bci elit rz\u0105dz\u0105cych Starym Kontynentem.<\/span><\/p>\n

Fetyszyzacja surowca<\/b><\/h4>\n

W oczach wielu polityk\u00f3w europejskich surowiec z Rosji stanowi swego rodzaju r\u0119kojmi\u0119 dobrobytu. Wystarczy tylko wznowi\u0107 przesy\u0142, aby wszystko wr\u00f3ci\u0142o do normy. Ceny energii poszybuj\u0105 w d\u00f3\u0142, przemys\u0142 zn\u00f3w b\u0119dzie konkurencyjny, a konsumenci odetchn\u0105 z ulg\u0105 i w podzi\u0119ce zag\u0142osuj\u0105 na tych, kt\u00f3rzy do tego doprowadzili. Wystarczy wi\u0119c odblokowa\u0107 rury dla Gazpromu, aby surowiec pop\u0142yn\u0105\u0142 szerokim strumieniem. Rosjanom te\u017c na tym zale\u017cy. To dlaczego by si\u0119 nie dogada\u0107?<\/span><\/p>\n

To wybi\u00f3rcza argumentacja, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zany jest szereg problem\u00f3w. Fetyszyzacja \u201etaniego\u201d gazu z Rosji, kt\u00f3rego rzekomo Europa pozbawi\u0142a si\u0119 na w\u0142asne \u017cyczenie, jest \u2013 toczka w toczk\u0119 \u2013 powt\u00f3rzeniem rosyjskich narracji, kt\u00f3re po\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105 na umys\u0142y europejskich decydent\u00f3w i opini\u0119 publiczn\u0105. Jest to tak\u017ce manipulacja, bo przerzuca odpowiedzialno\u015b\u0107 za kryzys energetyczny z rzeczywistego winowajcy \u2013 Rosji \u2013 na Uni\u0119 Europejsk\u0105 i kraje cz\u0142onkowskie.<\/span><\/p>\n

Wreszcie, forsowanie koncepcji wznowienia dostaw z Rosji jest kompromituj\u0105ce nie tylko ze wzgl\u0119du na etyczn\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 \u2013 wzi\u0119cia tego pod uwag\u0119 akurat trudno oczekiwa\u0107. Chodzi tu przede wszystkim o to nieznajomo\u015b\u0107 fakt\u00f3w lub po prostu ignorancj\u0119.\u00a0<\/span><\/p>\n

Przymusowy odwyk\u00a0<\/b><\/h4>\n

Paradoksalnie, to Europa zosta\u0142a zmuszona do zmniejszenia importu gazu z Rosji przez Kreml \u2013 nie na odwr\u00f3t. Przy czym, faktycznie, zmniejszenie zale\u017cno\u015bci UE od dostaw z tego kierunku nast\u0105pi\u0142o w tempie skokowym od 2022 roku. Udzia\u0142 rosyjskiego surowca w ca\u0142ej strukturze unijnego importu zmala\u0142 \u2013 z 40 procent w 2021 roku do zaledwie 8 procent dwa lata p\u00f3\u017aniej.\u00a0<\/span><\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 to jednak nie dlatego, \u017ce na gaz wprowadzono \u2013 wzorem restrykcji wobec cz\u0119\u015bci rosyjskiej ropy \u2013 unijne embargo. Rosjanie jednostronnie redukowali przesy\u0142 surowca, co wpisuje si\u0119 w strategi\u0119 obliczon\u0105 na intensyfikacj\u0119 kryzysu energetycznego, aby zmi\u0119kczy\u0107 proukrai\u0144sk\u0105 postaw\u0119 Zachodu. Moskwa zacz\u0119\u0142a to robi\u0107 jeszcze przed rozpocz\u0119ciem inwazji, w 2021 roku.<\/span><\/p>\n

Przez ca\u0142y 2022 rok Rosjanie celowo pi\u0119trzyli trudno\u015bci przed Europejczykami, chc\u0105c niejako testowa\u0107 nasz\u0105 ust\u0119pliwo\u015b\u0107.\u00a0W marcu za\u017c\u0105dali uiszczania p\u0142atno\u015bci za surowiec w rublach<\/a>, co stanowi\u0142o jednostronne naruszenie zapis\u00f3w kontraktowych. W efekcie gaz przesta\u0142 p\u0142yn\u0105\u0107 do tych kraj\u00f3w, kt\u00f3re nie zgodzi\u0142y si\u0119 na takie\u00a0dictum<\/i>\u00a0(chocia\u017cby do Polski).\u00a0<\/span><\/p>\n

Jeszcze wi\u0119cej zabawy Rosjanie mieli z Niemcami, kt\u00f3rych pok\u0142ady cierpliwo\u015bci testowane by\u0142y w r\u00f3wnie ordynarny spos\u00f3b. W czerwcu 2022 roku Gazprom ograniczy\u0142\u00a0eksport gazu za po\u015brednictwem nies\u0142awnego Nord Streamu 1<\/a>. Jak argumentowa\u0142 koncern, redukcja wynika\u0142a z niemo\u017cno\u015bci otrzymania z Kanady turbin gazowych, kt\u00f3re zosta\u0142y tam odes\u0142ane na okresowe prace remontowe. Re\u017cim sankcyjny mia\u0142by rzekomo blokowa\u0107 ich wysy\u0142k\u0119. Po namowach Berlina Kanadyjczycy zezwolili na odes\u0142anie sprz\u0119tu. To jednak na niewiele si\u0119 zda\u0142o \u2013 z pocz\u0105tkiem wrze\u015bnia Rosjanie wyzerowali przesy\u0142 Nord Streamem pod pozorem prac konserwacyjnych. Eksportu ju\u017c nigdy nie wznowiono. Nie min\u0105\u0142 miesi\u0105c, a gazoci\u0105g eksplodowa\u0142 w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach. Osta\u0142a si\u0119 jedynie ostatnia z nitek nieeksploatowanego wcze\u015bniej Nord Streamu 2.<\/span><\/p>\n

Gaz z Rosji? Prosz\u0119 bardzo!\u00a0<\/b><\/h4>\n

Przesy\u0142aj\u0105c gaz do Europy, Rosjanie tak naprawd\u0119 s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu ograniczeni infrastruktur\u0105 ani\u017celi blokad\u0105 polityczn\u0105. O swobodzie Gazpromu w tym obszarze \u015bwiadczy chocia\u017cby to, \u017ce w 2024 roku wzrost importu rosyjskiego surowca do UE wzr\u00f3s\u0142 wzgl\u0119dem poprzedniego roku, z 8 do 11 procent. I to pomimo wojny oraz rosyjskich dywersji w Europie.<\/span><\/p>\n

Moskwie wystarczy, \u017ce zainteresowany gazem odbiorca jest got\u00f3w przyj\u0105\u0107 rosyjskie warunki oraz to, \u017ce fizycznie mo\u017cliwe jest przes\u0142anie takiego surowca. Oba te warunki spe\u0142niaj\u0105 W\u0119grzy, kt\u00f3rzy obecnie przepuszczaj\u0105 przez sw\u00f3j kraj rekordow\u0105 ilo\u015b\u0107 surowca, aby potem eksportowa\u0107 go na inne rynki. Cynizm po raz kolejny op\u0142aci\u0142 si\u0119 Viktorowi Orb\u00e1nowi.<\/span><\/p>\n

Ze wszystkich czterech szlak\u00f3w, kt\u00f3rymi Gazprom eksportowa\u0142 w przesz\u0142o\u015bci gaz do Europy, polityczn\u0105 blokad\u0119 na\u0142o\u017cono tylko na jeden z nich \u2013 przebiegaj\u0105cy przez Polsk\u0119 Jama\u0142-Europa. Nord Stream 1 jest uszkodzony, a tranzyt przez Ukrain\u0119 wygas\u0142 wraz z ko\u0144cem zesz\u0142ego roku. Kij\u00f3w podj\u0105\u0142 suwerenn\u0105 decyzj\u0119 o nieprzed\u0142u\u017ceniu kontraktu z Gazpromem, czemu nietrudno si\u0119 dziwi\u0107. Osta\u0142 si\u0119 tylko biegn\u0105cy po dnie Morza Czarnego TurkStream, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 z UE na granicy bu\u0142garsko-tureckiej \u2013 i to z niego korzystaj\u0105 W\u0119grzy.<\/span><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci, od 2022 roku po stronie unijnej nie uchwalono \u017cadnej ca\u0142o\u015bciowej restrykcji wobec importu rosyjskiego gazu \u2013 z wyj\u0105tkiem niewiele znacz\u0105cego zakazu reeksportu gazu skroplonego (LNG) w unijnych terminalach. Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce gdyby istnia\u0142a techniczna mo\u017cliwo\u015b\u0107, to wzrost zakup\u00f3w gazu z Rosji by\u0142by wi\u0119kszy. Potwierdza to zreszt\u0105 trend sprzeda\u017cy rosyjskiego LNG \u2013 w 2024 roku europejskie firmy kupi\u0142y rekordowy wolumen tego paliwa, kt\u00f3ry trafia na kontynent przez terminale na Zachodzie.<\/span><\/p>\n

Powt\u00f3rka z rozrywki\u00a0<\/b><\/h4>\n

Zezwala\u0107 na \u201ewznowienie\u201d przesy\u0142u rosyjskiego gazu do Europy zatem nie trzeba, bowiem tak naprawd\u0119 UE niewiele zrobi\u0142a, aby go realnie zakaza\u0107. W latach 2021\u20132023 to Rosjanie celowo redukowali eksport, \u0142ami\u0105c przy tym zobowi\u0105zania kontraktowe i uzale\u017cniaj\u0105c relacje handlowe od kremlowskiego widzimisi\u0119. Inaczej ni\u017c niepami\u0119ci\u0105 b\u0105d\u017a niewiedz\u0105 nie mo\u017cna przecie\u017c wyt\u0142umaczy\u0107 tego, \u017ce kto\u015b realnie forsuje powr\u00f3t do biznesowej relacji z podmiotem, kt\u00f3ry w ka\u017cdej chwili mo\u017ce wyrzuci\u0107 zawart\u0105 wcze\u015bniej umow\u0119 do kosza.<\/span><\/p>\n

Ponowne nawi\u0105zanie d\u0142ugoterminowych kontrakt\u00f3w z Gazpromem \u2013 b\u0119d\u0105cym w istocie rzeczy przede wszystkim politycznym narz\u0119dziem \u2013 to jawne proszenie si\u0119 o k\u0142opoty. Obecne problemy UE z dost\u0119pem do energii nie wynikaj\u0105 z antyrosyjskich restrykcji. B\u0142\u0119dem Europy, za kt\u00f3ry przysz\u0142o nam s\u0142ono zap\u0142aci\u0107, by\u0142o przede wszystkim uzale\u017cnienie si\u0119 od dostaw z Moskwy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Projekcja \u201eracjonalno\u015bci\u201d na Rosjan te\u017c nie ma wi\u0119kszego sensu. Przed Gazpromem rysuj\u0105 si\u0119 chude lata, a koncern nie jest w stanie zast\u0105pi\u0107 utraty europejskiego rynku nowymi odbiorcami w Azji. Dlatego mo\u017cna by\u0142oby za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce Rosjanie byliby zainteresowani cz\u0119\u015bciowym odzyskaniem zysk\u00f3w na zachodnim kierunku. Niemniej, Kreml jest w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 nawet jedn\u0105 ze swoich najbardziej dochodowych firm, je\u015bli tylko ma nadziej\u0119, \u017ce w ten spos\u00f3b ugra co\u015b politycznie. Wska\u017aniki EBIDTA, wyniki finansowe \u2013 wszystko to schodzi na drugi plan.<\/span><\/p>\n

Rosyjskie kuszenie<\/b><\/h4>\n

Natomiast samo sygnalizowanie gotowo\u015bci do pertraktacji z Kremlem stanowi dla niego pozytywny znak. Rosjanom niewiele trzeba, aby podchwyca\u0107 tego rodzaju sygna\u0142y i za ich pomoc\u0105 podsyca\u0107 europejskie konflikty, kusz\u0105c \u201etanim\u201d gazem, kt\u00f3ry mo\u017cna zacz\u0105\u0107 przesy\u0142a\u0107 jakoby od zaraz. Retoryka ta trafi\u0142a na podatny grunt chocia\u017cby w obliczu wyga\u015bni\u0119cia tranzytu przez Ukrain\u0119. Rosyjscy oficjele do tej pory zapewniaj\u0105 o swoich dobrych zamiarach, zestawiaj\u0105c je z zawistnym Kijowem. Peroruj\u0105, jak to pe\u0142ni s\u0105 dobrej woli i ch\u0119ci do wsp\u00f3\u0142pracy. Problemem s\u0105 tylko Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy przez swoj\u0105 niezgod\u0119 jednostronnie pozbawiaj\u0105 europejskich odbiorc\u00f3w dost\u0119pu do taniego surowca.<\/span><\/p>\n

Podchwycenie rosyjskiego przekazu przez europejskich polityk\u00f3w to za\u015b spe\u0142nienie kremlowskich \u017cycze\u0144. Dyplomacja Rosji uwielbia bowiem rozgrywa\u0107 sprawy mi\u0119dzynarodowe w konkretny spos\u00f3b: Moskwa sama tworzy problem, aby potem \u2013 z troski o stabilno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 \u2013 \u201ezaprosi\u0107\u201d zainteresowane strony do wypracowania \u201ewsp\u00f3lnego\u201d rozwi\u0105zania. Proces ten d\u0142u\u017cy si\u0119, cz\u0119sto ze wzgl\u0119du na absurdalne \u017c\u0105dania Rosjan. Strony s\u0105 jednak na tyle wci\u0105gni\u0119te w negocjacje, \u017ce w pewnym momencie przystaj\u0105 na rosyjsk\u0105 propozycj\u0119 \u2013 wtedy, kiedy Moskwa wreszcie schodzi z tonu ku bardziej rzeczywistym za\u0142o\u017ceniom. Wszyscy rozchodz\u0105 si\u0119 w zadowoleniu, zapomniawszy o tym, \u017ce to Rosja stanowi przykr\u0105 konieczno\u015b\u0107, przez kt\u00f3r\u0105 trzeba by\u0142o si\u0119 spotka\u0107.<\/span><\/p>\n

I je\u015bli Europejczycy znowu si\u0119 nabior\u0105 na ten numer, to nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce Rosjanie b\u0119d\u0105 licytowa\u0107 wysoko. Domagaj\u0105c si\u0119 chocia\u017cby ignorowania miliardowych kar, jakie Gazprom powinien zap\u0142aci\u0107 za \u0142amanie zobowi\u0105za\u0144 kontraktowych. Rosjanie nie poczuwaj\u0105 si\u0119 przecie\u017c do odpowiedzialno\u015bci za gr\u0119 wbrew zasadom\u00a0fair play<\/i>, dlaczego wi\u0119c mieliby by\u0107 za to wszystko karani? Niech Europa za to p\u0142aci. Tak jak dawniej.\u00a0<\/span>\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

\n

Filip Rudnik<\/strong> – Analityk w Zespole Rosyjskim O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich im. Marka Karpia, sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eKultury Liberalnej\u201d. Absolwent Studium Europy Wschodniej na Uniwersytecie Warszawskim, a tak\u017ce CEERES na Uniwersytecie w Glasgow i Uniwersytecie w Tartu. Twitter: @RudnikFilip<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ta\u0144ce wok\u00f3\u0142 rury \u2013 jak Europejczycy fetyszyzuj\u0105 rosyjski gaz Filip Rudnik Koncepcja \u201ewznowienia\u201d importu rosyjskiego gazu w ramach zach\u0119cania Kremla do podj\u0119cia rozm\u00f3w pokojowych jest nie tylko b\u0142\u0119dem. Takie propozycje wskazuj\u0105, \u017ce Europa niewiele si\u0119 nauczy\u0142a \u2013 nawet po w\u0142asnej szkodzie . \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons Pod koniec stycznia\u00a0\u201eFinancial Times\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142, w kt\u00f3rym \u2013 powo\u0142uj\u0105c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=119187"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119195,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119187\/revisions\/119195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=119187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=119187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=119187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}