{"id":120700,"date":"2025-04-25T17:09:19","date_gmt":"2025-04-25T15:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=120700"},"modified":"2025-04-25T08:29:31","modified_gmt":"2025-04-25T06:29:31","slug":"25-09-101","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=120700","title":{"rendered":"Tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w na Marszu \u017bywych w Auschwitz-Birkenau. Andrzej Duda: “Nie wolno milcze\u0107 wobec nienawi\u015bci”"},"content":{"rendered":"

Marsz \u017bywych w Auschwitz – Birkenau (Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w na Marszu \u017bywych w Auschwitz-Birkenau. Andrzej Duda: “Nie wolno milcze\u0107 wobec nienawi\u015bci”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Milena Kuchnia<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Wybiera\u0142em si\u0119 do O\u015bwi\u0119cimia latami. Kiedy wojna wybuch\u0142a u nas, a te straszne obrazy zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, poczu\u0142em, \u017ce trzeba si\u0119 z tym zmierzy\u0107<\/strong> – m\u00f3wi Shari Graucher z Izraela. Na tegoroczny Marsz \u017bywych przyby\u0142o ok. 7 tys. m\u0142odych \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
W marszu bierze udzia\u0142 tak\u017ce ok. 80 Ocala\u0142ych i prezydenci: Polski – Andrzej Duda oraz Izraela – Isaac Herzog. \u017bydzi przylecieli do Polski, by odda\u0107 ho\u0142d swoim przodkom i w ciszy pokona\u0107 trzykilometrow\u0105 “Drog\u0119 \u015amierci”. – Prosz\u0119 zobaczy\u0107, to lista 26 os\u00f3b z mojej rodziny, kt\u00f3re zosta\u0142y tu zamordowane. Przyjechali\u015bmy tu ca\u0142\u0105 grup\u0105, niekt\u00f3rzy z nas maj\u0105 du\u017co wi\u0119cej ofiar w rodzinie \u2014 m\u00f3wi Amerykanin David Cohen, kt\u00f3ry pokazuje mi kartk\u0119 z nazwiskami. I wymienia: – Jedenastu zamordowali tu, w krematorium obok, jedn\u0105 osob\u0119 w Treblince, a reszt\u0119 podczas mordu w lesie.<\/span><\/div>\n

– Moja rodzina zosta\u0142a zamordowana w Auschwitz. Jestem tu po raz pierwszy, \u017ceby si\u0119 z tym skonfrontowa\u0107 i stan\u0105\u0107 w tym miejscu \u2014 opowiada 87-letnia Fran Malkin.<\/span><\/p>\n

Wychowywa\u0142a si\u0119 w Sokalu na Wo\u0142yniu. Jako sierota trafi\u0142a do getta. Przez dwa lata Polka Francisca Halamajowa chowa\u0142a j\u0105 w swojej piwnicy wraz z kilkunastoma innymi \u017bydami. – Trzynastu z nas na strychu nad chlewem, a trzech w piwnicy pod kuchni\u0105. Mia\u0142am trzy lata. Jestem tu tak\u017ce dla niej \u2014 wyznaje Ocala\u0142a.<\/span><\/p>\n

Fran Malkin, Ocala\u0142a z Holocaustu, podczas Marszu \u017bywych 2025 Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

Marsz \u017bywych 2025. “My wyjdziemy st\u0105d pieszo. Oni wyszli kominami, jako dym”<\/strong><\/h4>\n

Od rana pod by\u0142y niemiecki ob\u00f3z koncentracyjny podje\u017cd\u017ca\u0142y autokary z \u017cydowsk\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105 z ca\u0142ego \u015bwiata. W Polsce s\u0105 ju\u017c od kilku dni \u2014 odwiedzaj\u0105 miejsca zag\u0142ady, modl\u0105 si\u0119 i uczestnicz\u0105 w spotkaniach edukacyjnych.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b, podczas Marszu \u017bywych, wraz z kilkusetosobow\u0105 grup\u0105 polskich uczni\u00f3w i student\u00f3w, pokonuj\u0105 tzw. “Drog\u0119 \u015amierci” – trzykilometrow\u0105 tras\u0119 spod bramy z napisem “Arbeit Macht Frei” w Auschwitz I do by\u0142ego obozu Auschwitz II \u2014 Birkenau. Na tegoroczny marsz przyjecha\u0142o ok. 7 tys. m\u0142odych os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

– Ja mam na li\u015bcie szesna\u015bcie os\u00f3b \u2014 m\u00f3wi Amerykanin z grupy Davida Cohena. – \u017beby si\u0119 tego wszystkiego dowiedzie\u0107, wynaj\u0105\u0142em genealoga, a potem podj\u0105\u0142em decyzj\u0119 o przyje\u017adzie.<\/span><\/p>\n

– Za chwil\u0119 przejdziemy przez bram\u0119. Nasi przodkowie te\u017c j\u0105 kiedy\u015b przekroczyli. My wyjdziemy pieszo. Oni wyszli kominami, jako dym \u2014 dodaje David.<\/span><\/p>\n

Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

Andrzej Duda: “Nie mo\u017cemy milcze\u0107 wobec nienawi\u015bci wobec jakiegokolwiek narodu”<\/strong><\/h4>\n

W tym roku marsz poprzedzi\u0142o spotkanie prezydent\u00f3w Polski i Izraela. O 10 rano politycy wsp\u00f3lnie z\u0142o\u017cyli wie\u0144ce pod \u015acian\u0105 \u015amierci i odwiedzili Pawilon \u017bydowski w Bloku 27 na terenie by\u0142ego obozu Auschwitz I. Nast\u0119pnie odbyli zamkni\u0119te, dwudziestominutowe spotkanie, po czym spotkali si\u0119 z m\u0142odzie\u017c\u0105 i z Ocala\u0142ymi z Holocaustu.<\/span><\/p>\n

– Dzi\u0119kuj\u0119 prezydentowi Izraela, \u017ce wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w Marszu \u017bywych, w roku 80-lecia wyzwolenia Auschwitz-Birkenau. Nie wolno milcze\u0107 wobec nienawi\u015bci wobec jakiegokolwiek narodu, bo to potem prowadzi do zag\u0142ady. Tragedi\u0119 narodu \u017cydowskiego nazywamy Holocaustem, ale to by\u0142a dzika \u017c\u0105dza nienawi\u015bci. Pami\u0119\u0107 musi trwa\u0107 jako ostrze\u017cenie dla \u015bwiata \u2014 m\u00f3wi\u0142 Andrzej Duda.<\/span><\/p>\n

Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

– W dniach, kiedy zn\u00f3w podnosi si\u0119 antysemityzm, musimy m\u00f3wi\u0107 \u015bwiatu “nigdy wi\u0119cej” poprzez o\u015bwiat\u0119 i kultur\u0119 \u2014 stwierdzi\u0142 Isaac Herzog, prezydent Izraela.<\/span><\/p>\n

– W zesz\u0142ym roku zosta\u0142am zaproszona do Niemiec. Prze\u0142ama\u0142am si\u0119 i po raz pierwszy w \u017cyciu postawi\u0142am nog\u0119 w tym kraju. Rozmawia\u0142am z wnukami i prawnukami nazist\u00f3w. Oni b\u0142agaj\u0105 nas o wybaczenie. Nie mo\u017cemy zapomnie\u0107, ale mo\u017cemy pr\u00f3bowa\u0107 d\u0105\u017cy\u0107 do wybaczenia \u2014 m\u00f3wi\u0142a jedna z Ocala\u0142ych. – Never forget! – krzykn\u0119\u0142a inna.<\/span><\/p>\n

Marsz rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wo\u0142aniem do Boga o mi\u0142osierdzie<\/strong><\/h4>\n

O godzinie 13 pod bram\u0105 “Arbeit Macht Frei” rozleg\u0142 si\u0119 d\u017awi\u0119k szofaru, tradycyjnego instrumentu z rogu  baraniego, kt\u00f3ry co roku rozpoczyna Marsz \u017bywych. To symboliczne wo\u0142anie do Boga o mi\u0142osierdzie.<\/span><\/p>\n

Uczestnicy marszu w milczeniu wyruszyli w stron\u0119 Brzezinki. W powietrzu powiewa\u0142y izraelskie flagi, wida\u0107 by\u0142o wypisane imiona i nazwiska zamordowanych oraz tablice z nazwami organizacji i pa\u0144stw \u2014 od Australii, przez USA, po Argentyn\u0119.<\/span><\/p>\n

Z za\u0142o\u017cenia marsz odbywa si\u0119 w ciszy. Niekt\u00f3re grupy sz\u0142y jednak, \u015bpiewaj\u0105c \u017cydowskie pie\u015bni.<\/span><\/p>\n

Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

M\u0142odzi: Co to w og\u00f3le znaczy dzi\u015b “nigdy wi\u0119cej”?<\/strong><\/h4>\n

Dlaczego zdecydowali si\u0119 na przyjazd do Polski? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to potomkowie ofiar Holocaustu. M\u00f3wi\u0105 o swoich rodzinach, wymieniaj\u0105 nazwiska. Niekt\u00f3rzy znaj\u0105 dok\u0142adne daty, inni do tej pory nie poznali dok\u0142adnych los\u00f3w swoich bliskich \u2014 dziadk\u00f3w, matek, wujk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

– Przylecia\u0142am tu z Kanady z grup\u0105 stu dziesi\u0119ciu m\u0142odych ludzi pochodzenia \u017cydowskiego. Niewa\u017cne, ile ksi\u0105\u017cek o Holocau\u015bcie by przeczytali, ile film\u00f3w obejrzeli, dopiero kiedy staj\u0105 tutaj, dociera do nich, czego dopu\u015bci\u0142a si\u0119 ludzko\u015b\u0107 \u2014 m\u00f3wi Tammy Glied, kt\u00f3rej rodzina zgin\u0119\u0142a w Auschwitz. – Spalono tu w\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 moj\u0105 rodzin\u0119. Ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t os\u00f3b \u2014 m\u00f3wi.<\/span><\/p>\n

Grupa jest w Polsce od kilku dni. Marsz jest zwie\u0144czeniem projektu edukacyjnego, podczas kt\u00f3rego \u017cydowska m\u0142odzie\u017c odwiedza miejsca zag\u0142ady, uczestniczy w warsztatach edukacyjnych i integruje si\u0119 ze sob\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

– Co dzieje si\u0119 w g\u0142owie doros\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nagle stwierdza, \u017ce czyje\u015b pochodzenie jest powodem do zabijania? I co to w og\u00f3le znaczy dzi\u015b “nigdy wi\u0119cej”, je\u015bli wojna dzieje si\u0119 kilkaset kilometr\u00f3w st\u0105d? – pyta Kanadyjka.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

O historii swojej rodziny i powodach przyjazdu opowiada nam r\u00f3wnie\u017c Shari Graucher z Izraela. – M\u00f3j pradziadek i ca\u0142e jego rodze\u0144stwo trafili do Auschwitz. Jako jedyny prze\u017cy\u0142. Wybiera\u0142em si\u0119 do O\u015bwi\u0119cimia latami, ale nigdy nie dotar\u0142em. Kiedy wojna wybuch\u0142a u nas, a te straszne obrazy zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, poczu\u0142em, \u017ce to ten moment, \u017ce trzeba si\u0119 z tym zmierzy\u0107.<\/span><\/p>\n

– Hitler nie mia\u0142 dzieci, nie musz\u0105 tego ogl\u0105da\u0107. Jeste\u015bmy tu my \u2014 synowie, c\u00f3rki i wnuki tych, kt\u00f3rych zamordowano \u2014 dodaje David Cohen, kt\u00f3ry do Auschwitz przylecia\u0142 z USA.<\/span><\/p>\n

\n

Shari Graucher, potomek ofiar Holocaustu podczas Marszu \u017bywych 2025 Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

Echa wojny w Palestynie s\u0142yszalne w Auschwitz-Birkenau<\/strong><\/h4>\n

Podczas upami\u0119tnienia ofiar Holocaustu nie zabrak\u0142o odniesie\u0144 do wojny izraelsko-palesty\u0144skiej. “Bring them home!” – krzycza\u0142a jedna z uczestniczek. Inni trzymali zdj\u0119cia ofiar aktualnej wojny. Na spotkaniu z Ocala\u0142ymi i ich rodzinami pojawi\u0142 si\u0119 zaproszony by\u0142y zak\u0142adnik Hamasu.<\/span><\/p>\n

Na trasie marszu pojawi\u0142 si\u0119 licz\u0105cy kilka os\u00f3b protest propalesty\u0144ski. Jeden z uczestnik\u00f3w marszu pokaza\u0142 w ich stron\u0119 \u015brodkowy palec. Protestuj\u0105cych otoczy\u0142a policja.<\/span><\/p>\n

Propalesty\u0144ski protest podczas pochodu Marszu \u017bywych przez wiadukt. Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

Marsz \u017bywych zako\u0144czy si\u0119 uroczysto\u015bciami w Brzezince. Prezydent Izraela we\u017amie w nich udzia\u0142 osobi\u015bcie, a Andrzeja Dud\u0119 b\u0119dzie reprezentowa\u0142 Wojciech Kolarski, szef Biura Polityki Mi\u0119dzynarodowej i Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP. <\/span><\/p>\n

\n

Redagowa\u0142a Dorota Gut<\/strong><\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marsz \u017bywych w Auschwitz – Birkenau (Fot. Grzegorz Celejewski \/ Agencja Wyborcza.pl) Tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w na Marszu \u017bywych w Auschwitz-Birkenau. Andrzej Duda: “Nie wolno milcze\u0107 wobec nienawi\u015bci” Milena Kuchnia Wybiera\u0142em si\u0119 do O\u015bwi\u0119cimia latami. Kiedy wojna wybuch\u0142a u nas, a te straszne obrazy zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, poczu\u0142em, \u017ce trzeba si\u0119 z tym zmierzy\u0107 – m\u00f3wi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120700"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=120700"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120724,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120700\/revisions\/120724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=120700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=120700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=120700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}