{"id":120823,"date":"2025-04-30T17:09:22","date_gmt":"2025-04-30T15:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=120823"},"modified":"2025-04-30T08:13:03","modified_gmt":"2025-04-30T06:13:03","slug":"30-09-91","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=120823","title":{"rendered":"Tak, ale\u2026 Antysemityzm a antysyjonizm \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna kontynuacja tej samej nienawi\u015bci?"},"content":{"rendered":"

Warszawa 16.03.1968. Zak\u0142ady Mechaniczne Ursus. Propagandowa mas\u00f3wka poparcia dla antysyjonistycznej polityki partii po zamieszkach marcowych.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>
\nTak, ale\u2026 Antysemityzm a antysyjonizm \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna kontynuacja tej samej nienawi\u015bci?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Patrycja Walter<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Tak, to by\u0142a przera\u017caj\u0105ca zbrodnia pope\u0142niona na ta\u0144cz\u0105cych w psychodelicznym rytmie m\u0142odych ludziach, ale\u00a0<\/em>\u2026\u00a0Tak, to by\u0142a niewyobra\u017calna masakra pope\u0142niona na budz\u0105cych si\u0119 w swoich domach, ale<\/em>\u2026. Owo\u00a0ale<\/em>, zabrzmia\u0142o, jak wiele razy powtarza\u0142 Douglas Murray, nim krzyk torturowanych, mordowanych nie wybrzmia\u0142. To\u00a0ale<\/em>\u00a0dominuje w wielu komentarzach. Z pozoru wywa\u017cone, w rzeczywisto\u015bci staje si\u0119 pr\u00f3b\u0105 relatywizacji bezprecedensowej przemocy. W tle pobrzmiewa znajomy refren:\u00a0owszem, atak by\u0142 brutalny, lecz sprowokowany<\/em>;\u00a0\u015bmier\u0107 tragiczna, ale przecie\u017c cierpienie nie jest jednostronne<\/em>. Obro\u0144cy praw\u00a0wszystkiego<\/em>\u00a0uzbrojeni w transparenty:\u00a0Wszelkimi mo\u017cliwymi \u015brodkami,<\/em>\u00a0rzucili standardowe:\u00a0kolonizatorzy, ludob\u00f3jcy.\u00a0<\/em>Robili to w chwili, gdy Izraelczycy wci\u0105\u017c cierpieli. Nie dano im nawet czasu na \u017ca\u0142ob\u0119 \u2014 tego samego dnia na ulicach \u015bwiata rozbrzmia\u0142y has\u0142a, kt\u00f3re przypomina\u0142y ponure melodie sprzed II wojny \u015bwiatowej, gdy antysemickie tony s\u0105czy\u0142y si\u0119 ze zgromadze\u0144 i gazet.<\/span><\/div>\n

\n

\n

Antysemityzm to\u2026 zwierciad\u0142o niepowodze\u0144 jednostek, struktur spo\u0142ecznych i system\u00f3w pa\u0144stwowych. Powiedz mi, o co oskar\u017casz \u017byd\u00f3w \u2013 a ja powiem ci, w czym sam jeste\u015b winny.\u00a0<\/em>S\u0142owa Wasilija Grossmana, wypowiedziane w jego ksi\u0105\u017cce\u00a0\u017bycie i los,<\/em>\u00a0zg\u0142\u0119biaj\u0105cej natur\u0119 antysemityzmu, s\u0105 dzi\u015b a\u017c nazbyt aktualne. Na kartach powie\u015bci Grossman podj\u0105\u0142 si\u0119 analizy moralnych i politycznych uwik\u0142a\u0144 XX wieku. Wskazywa\u0142 na paralel\u0119 mi\u0119dzy totalitarnymi re\u017cimami nazistowskim i sowieckim. Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a wpisana na\u00a0sowiecki<\/em>\u00a0indeks ksi\u0105g zakazanych;<\/em>\u00a0opublikowana na Zachodzie dopiero po \u015bmierci autora w 1980 roku, a w Zwi\u0105zku Radzieckim w okresie pierestrojki i g\u0142asnosti.<\/span><\/p>\n

\nRok 1968 przyni\u00f3s\u0142 \u015bwiatu rewolucj\u0119 buntuj\u0105cej si\u0119 lewicowej m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra pod sztandarem Jean-Paula Sartre\u2019a \u2014 obok Marksa, Mao i Che Guevary \u2014 maszerowa\u0142a ku lepszemu \u015bwiatu. Tymczasem Polska Rzeczpospolita Ludowa wita\u0142a ten rok z jednej strony zdj\u0119ciem z afisza\u00a0Dziad\u00f3w<\/em>\u00a0w re\u017cyserii Kazimierza Dejmka, z drugiej \u2014 antysemickimi has\u0142ami w rodzaju:\u00a0Syjoni\u015bci do Syjonu!<\/em>\u00a0czy\u00a0Syjoni\u015bci do Dajana!\u00a0<\/em>(Mosze Dajan, izraelski genera\u0142, uchodzi\u0142 w\u00f3wczas za bohatera wojny sze\u015bciodniowej), kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 na plakatach i w partyjnych przem\u00f3wieniach. W\u0142adza aktywnie legitymizowa\u0142a atmosfer\u0119 pogromow\u0105.\u00a0Rozumiem\u00a0<\/em>\u2014 ironizowa\u0142 gorzko Antoni S\u0142onimski \u2014\u00a0\u017ce ka\u017cdy musi mie\u0107 jedn\u0105 ojczyzn\u0119. Ale dlaczego moj\u0105 ma by\u0107 Egipt?<\/em><\/span><\/p>\n

\nPartia odkurzy\u0142a antysemityzm w formie przypominaj\u0105cej przedwojenne, nacjonalistyczne has\u0142a prawicy tym razem jednak opatrzy\u0142a go now\u0105 etykiet\u0105: antysyjonizm. \u00d3wczesna retoryka niebezpiecznie przypomina dzisiejszy antysyjonizm, kt\u00f3rym epatuj\u0105 m\u0142odzi\u00a0post\u0119powcy<\/em>. Tak jak po wojnie sze\u015bciodniowej w czerwcu 1967 roku rozla\u0142a si\u0119 fala nienawi\u015bci, a Polska Rzeczpospolita Ludowa zerwa\u0142a stosunki dyplomatyczne z Izraelem, i pod\u0105\u017caj\u0105c \u015bladem radzieckich przyw\u00f3dc\u00f3w, pot\u0119pi\u0142a Izrael jako agresora, deklaruj\u0105c wsparcie dla bratnich pa\u0144stw arabskich. Czytamy w Trybunie Robotniczej z 17 VI 1967, \u017ce:\u00a0Nar\u00f3d polski i rz\u0105d PRL wyra\u017caj\u0105 najg\u0142\u0119bsze oburzenie z powodu agresji Izraela.\u00a0<\/em>A wed\u0142ug funkcjonariuszy s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa, pisze w:\u00a0Z histori\u0105 i Moskw\u0105 w tle: Polska a Izrael 1944-1968<\/em>\u00a0(2007) Bo\u017cena Szaynok, nar\u00f3d w pe\u0142ni popiera\u0142 zerwanie stosunk\u00f3w dyplomatycznych, wyra\u017caj\u0105c swoje oburzenie:\u00a0\u017bydzi, kt\u00f3rzy w czasie okupacji byli mordowani, obecnie o tym zapomnieli i sami morduj\u0105 Arab\u00f3w<\/em>.Tak i dzi\u015b zrzuca si\u0119 na Izrael odpowiedzialno\u015b\u0107 za niemal wszystkie zbrodnie wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. S\u0142owem, antysyjonizm sta\u0142 si\u0119 kolejn\u0105 ods\u0142on\u0105 antysemityzmu, kt\u00f3ry ubiera si\u0119 w empatyczne frazesy:\u00a0sprawiedliwo\u015bci<\/em>\u00a0i\u00a0walki z kolonializmem\u00a0<\/em>oraz pragnieniem\u00a0powszechnego pokoju na \u015bwiecie<\/em>.<\/span><\/p>\n

\nMo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 tendencj\u0119, w kt\u00f3rej poj\u0119cie:\u00a0syjonista<\/em>\u00a0ponownie staje si\u0119 eufemizmem: dla\u00a0\u017byda<\/em>, co u\u0142atwia rozprzestrzenianie antysemickich stereotyp\u00f3w. Podobnie jak w Marcu 1968 roku, kiedy oficjalna narracja, mi\u0119dzy innymi na \u0142amach Trybuny Ludu, wskazywa\u0142a:\u00a0Co to jest syjonizm<\/em>, i \u017ce nie chodzi o antysemityzm, lecz o walk\u0119 komunistycznej w\u0142adzy wspieranej\u00a0przez lud pracuj\u0105cy miast i wsi\u00a0<\/em>z syjonistycznymi wichrzycielami i\u00a0Pi\u0105t\u0105 Kolumn\u0105<\/em>\u00a0\u2014 tak i dzi\u015b\u00a0empatyczna\u00a0<\/em>m\u0142odzie\u017c, protestuj\u0105ca cho\u0107by na uniwersytetach, pod has\u0142ami solidarno\u015bci z Palestyn\u0105, zapewnia, \u017ce ich dzia\u0142ania nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z antysemityzmem. Aktywi\u015bci domagaj\u0105 si\u0119\u00a0wolnej Palestyny<\/em>\u2014 lecz, od kogo i czego ma by\u0107 ona wolna? Ka\u017cdy, kto odwa\u017cy si\u0119 zada\u0107 to pytanie, ryzykuje ostracyzm: zostaje okrzykni\u0119ty przedstawicielem skrajnej prawicy, cz\u0142owiekiem pozbawionym empatii i zrozumienia dla cierpienia. A je\u015bli \u2014 nie daj Bo\u017ce \u2014 ten sam sceptyczny obserwator zapyta, jaki zwi\u0105zek z pokojem na Bliskim Wschodzie ma niszczenie mienia uczelni, zostaje pos\u0105dzony o bycie bezdusznym kapitalist\u0105, ignorantem wobec zmian klimatycznych (!). Jednak\u017ce, najbardziej niewygodnym pytaniem okazuje si\u0119 to, kt\u00f3re demaskuje asymetri\u0119 wra\u017cliwo\u015bci: Dlaczego nie protestujecie w obronie porwanych ludzi, przetrzymywanych w ciemnych tunelach, torturowanych i pozbawionych kontaktu ze \u015bwiatem? \u2014 odpowied\u017a, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej niewypowiedziana, bywa a\u017c nazbyt wyczuwalna: Bo to tylko \u017bydzi\u2026<\/span><\/p>\n

\nW eseju\u00a0Zombie Anti-Zionism<\/em>\u00a0Izabela Tabarovsky podejmuje si\u0119 analizy wsp\u00f3\u0142czesnej retoryki antyizraelskiej obecnej na lewicy, wskazuj\u0105c, \u017ce mimo jej odniesie\u0144 do modnych dzi\u015b koncepcji, takich jak krytyczna teoria rasy, w rzeczywisto\u015bci zakorzeniona jest ona w sowieckiej propagandzie antysyjonistycznej. Autorka dowodzi, \u017ce ideologia ta by\u0142a \u015bwiadomie i systematycznie rozprzestrzeniona przez Zwi\u0105zek Radziecki, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 finansowane przez siebie konferencje, mi\u0119dzynarodowe fora oraz kontrolowane kana\u0142y medialne jako instrumenty globalnej in\u017cynierii ideologicznej. Jak wskazuje Tabarovsky, wiele wsp\u00f3\u0142czesnych postulat\u00f3w antysyjonistycznych nie tylko odtwarza, lecz wr\u0119cz reanimuje centralne motywy tej propagandy oskar\u017cenia o rasizm, ludob\u00f3jstwo czy faszyzm, kt\u00f3re mia\u0142y podwa\u017cy\u0107 nie tylko legitymacj\u0119 pa\u0144stwa Izrael, lecz tak\u017ce fundamenty liberalnej demokracji. W retoryce antyimperialistycznej i antykolonialnej antysyjonizm staje si\u0119, wed\u0142ug autorki, instrumentem relatywizuj\u0105cym podstawowe zasady prawa mi\u0119dzynarodowego i suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej.<\/span><\/p>\n

\nPodczas tegorocznego Coachella Valley Music and Arts Festival (powszechnie znany jako Coachella lub Coachella Festival) irlandzki zesp\u00f3\u0142 hip-hopowy Kneecap (kt\u00f3ry popar\u0142\u00a0walk\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w<\/em>\u00a0dzie\u0144 po masakrze z 7 pa\u017adziernika 2023 oraz opublikowa\u0142 wpis promuj\u0105cy ksi\u0105\u017ck\u0119 wychwalaj\u0105c\u0105 przyw\u00f3dc\u0119 Hezbollahu Hassana Nasrallaha) wyst\u0119powa\u0142 z rozb\u0142yskaj\u0105cym neonem:\u00a0j**a\u0107 Izrael, wolna Palestyna,\u00a0<\/em>dodaj\u0105c do tego has\u0142a tyrad\u0119, kt\u00f3r\u0105 wyg\u0142osi\u0142 jeden z cz\u0142onk\u00f3w grupy na temat:\u00a0ludob\u00f3jstwa<\/em>\u00a0dokonywanego przez pa\u0144stwo \u017cydowskie w Gazie. Festiwale muzyczne, takie jak Nova czy Coachella, od lat stanowi\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kultur, przekona\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144 spotyka si\u0119 w atmosferze wsp\u00f3lnego \u015bwi\u0119towania \u017cycia. W przypadku festiwalu Nova, odbywaj\u0105cego si\u0119 w pobli\u017cu granicy Strefy Gazy, ta idea by\u0142a szczeg\u00f3lnie widoczna – miejsce, gdzie ludzie z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata, niezale\u017cnie od pochodzenia czy religii, zjednoczeni w rytmach muzyki, tworzyli przestrze\u0144 wolno\u015bci. O \u015bwicie 7 pa\u017adziernika 2023 roku terrory\u015bci zaatakowali ta\u0144cz\u0105cych, dokonuj\u0105c brutalnych morderstw, gwa\u0142t\u00f3w i porwa\u0144. Mimo niewyobra\u017calnej traumy, ocaleni powiedzieli:\u00a0We will dance again<\/em>\u00a0\u2013\u00a0Ponownie zata\u0144czymy<\/em>.<\/span><\/p>\n

\nCzy uczestnicy Coachelli potrafi\u0105 sobie wyobrazi\u0107 (a mo\u017ce przekracza to granice ich wyobra\u017ani), \u017ce kiedy nad ranem w psychodelicznym uniesieniu ko\u0144cz\u0105 si\u0119 bawi\u0107 wpada dzika horda i ich wyrzyna? Uprzedzenia i wrogo\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w, zar\u00f3wno jako grupy etnicznej, jak i religijnej, maj\u0105 d\u0142ug\u0105 i tragiczn\u0105 histori\u0119. W powie\u015bci\u00a0Ksi\u0119gi Jakubowe\u00a0<\/em>(2014) Olgi Tokarczuk uprzedzenia wobec \u017byd\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 na tle dziej\u00f3w Jakuba Franka i jego ruchu frankist\u00f3w. Tokarczuk maluje z\u0142o\u017cony obraz spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej, ukazuj\u0105c trudno\u015bci, z jakimi \u017bydzi musieli si\u0119 zmaga\u0107, zar\u00f3wno ze strony innych grup religijnych, jak i samego spo\u0142ecze\u0144stwa. Autorka nie tylko przedstawia histori\u0119 antysemityzmu, ale tak\u017ce zadaje pytanie o mechanizmy spo\u0142eczne i kulturowe, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw tych uprzedze\u0144. Wskazuje, jak ideologia, religia i polityka kszta\u0142tuj\u0105 nasze postrzeganie innych. Noblistka subtelnie bada, jak te same mechanizmy, kt\u00f3re Hannah Arendt opisa\u0142a w uj\u0119ciu rozwoju totalitaryzmu, mog\u0105 mie\u0107 swoje korzenie w historycznych uprzedzeniach i nier\u00f3wno\u015bciach, kt\u00f3re dotyka\u0142y \u017byd\u00f3w w przesz\u0142o\u015bci. W\u00a0Korzeniach totalitaryzmu\u00a0<\/em>(1951) Arendt analizowa\u0142a antysemityzm jako zjawisko, kt\u00f3re w XIX i XX wieku przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w nowoczesn\u0105 ideologi\u0119 polityczn\u0105. Antysemityzm przesta\u0142 by\u0107 form\u0105 wykluczenia, staj\u0105c si\u0119 narz\u0119dziem politycznym, \u015bwiadomie wykorzystywanym przez ruchy nacjonalistyczne i totalitarne, takie jak nazizm. Filozofka uwa\u017ca\u0142a, \u017ce nowoczesny antysemityzm by\u0142 zwi\u0105zany mi\u0119dzy innymi z przemianami spo\u0142ecznymi. W tym kontek\u015bcie \u017bydzi stali si\u0119 tak zwanymi:\u00a0koz\u0142ami ofiarnymi<\/em>\u00a0dla mas, kt\u00f3re szuka\u0142y winnych swoich niepowodze\u0144. Dla Arendt, antysemityzm by\u0142 jednym z fundament\u00f3w totalitaryzmu, a jego akceptacja w spo\u0142ecze\u0144stwie by\u0142a forpoczt\u0105 p\u00f3\u017aniejszej Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

\nW tym miejscu ponownie nale\u017cy postawi\u0107 pytanie, czy antysyjonizm nie stanowi po prostu formy antysemityzmu? Kiedy wa\u017cne wydawnictwo bran\u017cowe, takie jak Shelf Awareness, pisze Frannie Block w artykule:\u00a0Ad for Israel Book Canceled Because \u2018Customers Might Complain\u2019,<\/em>\u00a0kt\u00f3re dociera do 600 tys. czytelnik\u00f3w, w tym ksi\u0119garzy i bibliotekarzy, postanawia anulowa\u0107 wcze\u015bniej zaakceptowan\u0105 reklam\u0119 ksi\u0105\u017cki\u00a0Israel Alone,<\/em>\u00a0to jaki jest prawdziwy pow\u00f3d tej decyzji. Czy chodzi o tytu\u0142? A mo\u017ce o tre\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki, w kt\u00f3rej autor opisuje swoje prze\u017cycia po masakrze dokonanej przez Hamas? Wspomina m.in.\u00a0zapach kwa\u015bnego mleka w wybitych oknach, spalone i zburzone\u00a0 domy, zawarto\u015b\u0107 kuchennych szafek rozsypanych po pomieszczeniach, jakby porwanych przez huragan\u00a0<\/em>(t\u0142um. PW), a tak\u017ce\u00a0magazyn na warzywa, w kt\u00f3rym le\u017ca\u0142y cz\u0119\u015bci cia\u0142, dopiero co zebrane, nie do ko\u0144ca rozpoznawalne, opr\u00f3cz intensywnego zapachu\u00a0<\/em>(t\u0142um. PW). Czy problemem jest mo\u017ce fakt, \u017ce autorem tej ksi\u0105\u017cki jest Bernard-Henri L\u00e9vy, francuski \u017byd? Wydawca Shelf Awareness, Matt Baldacci, przyzna\u0142, \u017ce zar\u00f3wno pracownicy, jak i klienci byliby niezadowoleni, nawet z samego widoku reklamy tej ksi\u0105\u017cki. Czy wreszcie chodzi o niezadowolenie z apelu o zrozumienie szkodliwo\u015bci antysemityzmu? Jak zauwa\u017ca Block w innym artykule\u00a0Magazine That Rejected \u2018Israel\u2019 Ad Promoted \u2018Antisemitic\u2019 Book<\/em>: nic nie stan\u0119\u0142o jednak na przeszkodzie, aby promowa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 o antysemickiej tre\u015bci.<\/span><\/p>\n

\nHistoria pokazuje, \u017ce uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniaj\u0105 si\u0119 s\u0142owa, podczas gdy resentyment i pogarda trwaj\u0105 w zaskakuj\u0105cej ci\u0105g\u0142o\u015bci. Claudine Gay, do niedawna dziekanka Faculty of Arts and Sciences Uniwersytetu Harvarda, zapytana o zwi\u0105zek mi\u0119dzy antysyjonizmem a antysemityzmem, odpowiedzia\u0142a z godn\u0105 akademickiego ducha ostro\u017cno\u015bci\u0105:\u00a0Mo\u017ce tak by\u0107, w zale\u017cno\u015bci od kontekstu<\/em>. Kontekst. Jak wida\u0107 nawet stara nienawi\u015b\u0107 ewoluuje, dobieraj\u0105c coraz to inny,\u00a0lepszy\u00a0<\/em>garnitur eufemizm\u00f3w. Jednak pod spodem nadal pachnie t\u0105 sam\u0105 star\u0105, nie\u015bwie\u017c\u0105 pogard\u0105.<\/span><\/p>\n

\nW\u00a0The Lightness at Midnight: Stalinism Without Irony<\/em>\u00a0Christopher Hitchens bezlito\u015bnie demaskuje j\u0119zykowe maskarady, stworzone po to, by tuszowa\u0107 brutalno\u015b\u0107 stalinowskiego terroru. T\u0119 sam\u0105 diagnoz\u0119 stawia w\u00a0Why Orwell Matters<\/em>, gdzie broni j\u0119zyka jako bastionu prawdy. Eufemizm jest dla niego \u015bwiadomym k\u0142amstwem – technik\u0105 ukrywania przemocy, zdrady i z\u0142a. Gdy psujemy s\u0142owa, psujemy rzeczywisto\u015b\u0107. Jasny, uczciwy j\u0119zyk to moralna tarcza przeciwko k\u0142amstwu.<\/span><\/p>\n

\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Arendt, Hannah.\u00a0Korzenie totalitaryzmu<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo “Czytelnik”, 2001.<\/span><\/li>\n
  2. Block, Frannie. “Ad for Israel Book Canceled Because \u2018Customers Might Complain\u2019.”\u00a0TheFP<\/em>. Accessed April 24, 2025.\u00a0https:\/\/www.thefp.com\/p\/ad-israel-book-canceled-jewish-author-bernard-henri-levy-shelf-awareness-booksellers-mag<\/a>.<\/span><\/li>\n
  3. Block, Frannie. “Magazine That Rejected \u2018Israel\u2019 Ad Promoted \u2018Antisemitic\u2019 Book.”\u00a0TheFP<\/em>. Accessed April 24, 2025.\u00a0https:\/\/www.thefp.com\/p\/shelf-awareness-magazine-promotes-antisemitic-book<\/a>.<\/span><\/li>\n
  4. Christopher Hitchens. “Lightness at Midnight. Stalinism without Irony.”\u00a0The Atlantic<\/em>. Accessed April 24, 2025.\u00a0https:\/\/www.theatlantic.com\/magazine\/archive\/2002\/09\/lightness-at-midnight\/376642\/<\/a>.<\/span><\/li>\n
  5. Hitchens, Christopher. Why Orwell Matters. New York: Basic Books, 2002.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
      \n
    1. Eisler, Jerzy.\u00a0Polski rok 1968<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo “\u015awiat Ksi\u0105\u017cki,” 2006.<\/span><\/li>\n
    2. Grossman, Vasily.\u00a0Life and Fate<\/em>. Translated by Robert Chandler. London: Collins Harvill, 1985.<\/span><\/li>\n
    3. Grossman, Wasilij.\u00a0\u017bycie i los<\/em>. Translated by Jerzy Czech. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 2008.<\/span><\/li>\n
    4. L\u00e9vy, Bernard-Henri.\u00a0Israel Alone<\/em>. New York: Wicked Son, 2024.<\/span><\/li>\n
    5. 1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Murray, Douglas.\u00a0On Democracies and Death Cults: Israel and the Future of Civilization<\/em>. New York: Broadside Books, 2025.<\/span><\/li>\n
    6. 2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Nowakowski, Marek.\u00a0Syjoni\u015bci do Syjamu. Zapiski z lat 1967-1968<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo “\u015awiat Ksi\u0105\u017cki,” 2009.<\/span><\/li>\n
    7. 3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Szaynok, Bo\u017cena.\u00a0Z histori\u0105 i Moskw\u0105 w tle: Polska a Izrael 1944-1968<\/em>. Warszawa, 2007.<\/span><\/li>\n
    8. 4.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Tabarovsky, Izabella. “Zombie Anti-Zionism.”\u00a0Tablet Magazine<\/em>. Accessed April 24, 2025.\u00a0https:\/\/www.tabletmag.com\/sections\/arts-letters\/articles\/zombie-anti-zionism<\/a>.<\/span><\/li>\n
    9. 5.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Tabarovsky, Izabella. “The Cult of Anti-Zionism.”\u00a0Tablet Magazine<\/em>. Accessed April 24, 2025.\u00a0https:\/\/www.tabletmag.com\/sections\/arts-letters\/articles\/cult-of-antizionism-icsz<\/a>.<\/span><\/li>\n
    10. 6.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Tokarczuk, Olga.\u00a0Ksi\u0119gi Jakubowe<\/em>. Wroc\u0142aw: Wydawnictwo “Znak”, 2014.<\/span><\/li>\n
    11. 7.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Trybuna Robotnicza<\/em>, nr 134, 7 czerwca 1967.<\/span><\/li>\n
    12. 8.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em>Co to jest syjonizm<\/em>,\u00a0Trybuna Ludu<\/em>, nr.74, 15. marca 1968.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
      \n

      Patrycja Walter<\/strong> \u2013 Studiowa\u0142a filozofi\u0119 i politologi\u0119 na UAM i w Collegium Civitas. Od wielu lat mieszka w Holandii. Zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie problematyk\u0105 kobiec\u0105.<\/em><\/span><\/p>\n

      \n
      \n
      \n
      \n

      Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
      \nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
      \nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
      \n<\/em>      webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

      \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Warszawa 16.03.1968. Zak\u0142ady Mechaniczne Ursus. Propagandowa mas\u00f3wka poparcia dla antysyjonistycznej polityki partii po zamieszkach marcowych. Tak, ale\u2026 Antysemityzm a antysyjonizm \u2013 wsp\u00f3\u0142czesna kontynuacja tej samej nienawi\u015bci? Patrycja Walter Tak, to by\u0142a przera\u017caj\u0105ca zbrodnia pope\u0142niona na ta\u0144cz\u0105cych w psychodelicznym rytmie m\u0142odych ludziach, ale\u00a0\u2026\u00a0Tak, to by\u0142a niewyobra\u017calna masakra pope\u0142niona na budz\u0105cych si\u0119 w swoich domach, ale\u2026. Owo\u00a0ale, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120823"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=120823"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120835,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120823\/revisions\/120835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=120823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=120823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=120823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}