{"id":121144,"date":"2025-05-15T17:09:10","date_gmt":"2025-05-15T15:09:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=121144"},"modified":"2025-05-15T09:58:16","modified_gmt":"2025-05-15T07:58:16","slug":"15-05-111","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=121144","title":{"rendered":"K\u0105cik Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w J\u0119zykoznawstwa, czyli: co znaczy s\u0142owo “antysemityzm”?"},"content":{"rendered":"

\u201eSyjonizm jest broni\u0105 imperializmu!\u201d Parada pierwszomajowa, Moskwa, ZSRR, 1972 (Ze zbior\u00f3w Vladimira Sichova)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>K\u0105cik Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w J\u0119zykoznawstwa, czyli: co znaczy s\u0142owo “antysemityzm”? <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Richard (Ryszard) Kerner<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Zaczn\u0119 od u\u015bci\u015blenia znaczenia samego tytu\u0142u niniejszego eseju. Gdy s\u0142owa s\u0105 nazwami przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, lub rzeczy spotykanych na ka\u017cdym kroku w \u017cyciu codziennym, interpretacja nie sprawia zazwyczaj wielkiego trudu. Wystarczy kr\u00f3tka notka w s\u0142owniku, lub ilustracja z podpisem w leksykonie. W wieku przedszkolnym uczymy si\u0119 korzystaj\u0105c z obrazk\u00f3w, jeszcze bez podpis\u00f3w, a w pierwszych klasach szko\u0142y ju\u017c z prostymi obja\u015bnieniami, ucz\u0105c si\u0119 s\u0142\u00f3w oznaczaj\u0105cych coraz bardziej abstrakcyjne poj\u0119cia \u2013 od prostych zjawisk takich jak deszcz, wiatr, dobra i z\u0142a pogoda, a\u017c do stosunk\u00f3w rodzinnych i spo\u0142ecznych.<\/span><\/div>\n
\n

Pionierem metody nauczania przy pomocy ilustracji z podpisami by\u0142 autor pierwszego podr\u0119cznika dla szk\u00f3\u0142 podstawowych, czeski pedagog Jan Amos Komenski, autor s\u0142ynnego \u201e\u015awiata zmys\u0142owego w obrazach\u201d (\u201eOrbis sensualium pictus\u201d), wydanego po raz pierwszy w 1658-m roku. Czego tylko nie ma w tym wspania\u0142ym przewodniku po \u015bwiecie i \u017cyciu! Zaczyna Komenski od Boga, potem opisuje nasz \u015awiat \u2013 cztery \u017cywio\u0142y, ogie\u0144, wod\u0119, ziemi\u0119 i powietrze, dalej mowa jest o ro\u015blinach i zwierz\u0119tach, metalach i kopalinach, o rozmaitych zawodach \u2013 rolnik, m\u0142ynarz, piekarz, kowal, szewc, \u017co\u0142nierz… Dalej poj\u0119cia staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej abstrakcyjne \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego, dobro\u0107, odwaga, uczciwo\u015b\u0107, pracowito\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107… Na samym ko\u0144cu omawia si\u0119 poj\u0119cie religii \u2013 poga\u0144stwo, judaizm, chrze\u015bcija\u0144stwo i mahometanizm \u2013 w kolejno\u015bci historycznej. Lecz daremne by\u0142oby poszukiwanie \u201eantysemityzmu\u201d – z prostej przyczyny, takie s\u0142owo nie istnia\u0142o jeszcze w\u00f3wczas w \u017cadnym j\u0119zyku.<\/span><\/p>\n

\nLecz niech\u0119\u0107, a cz\u0119sto i nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w by\u0142y w \u00f3wczesnej Europie od dawna zakorzenione i rozpowszechnione. Jak wida\u0107, zjawiska s\u0105 trwalsze od s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 tylko ich szat\u0105 \u2013 a szat\u0119 mo\u017cna zmienia\u0107, gdy dojdzie si\u0119 do wniosku \u017ce jest ju\u017c znoszona i wymaga zamiany na now\u0105.<\/span><\/p>\n

\nUog\u00f3lniaj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce s\u0142owo \u201eantysemityzm\u201d, kt\u00f3re pojawi\u0142o si\u0119 dopiero w XIX-m wieku, jest kolejn\u0105 szat\u0105 s\u0142own\u0105 zjawiska starego jak \u015bwiat. A w ka\u017cdym razie, tak starego jak sam nar\u00f3d \u017cydowski.<\/span><\/p>\n

\nNiekt\u00f3rzy z naszych m\u0119drc\u00f3w twierdz\u0105, \u017ce antysemityzm jest jeszcze starszy, i \u017ce za pierwszy jego objaw mo\u017cna uzna\u0107 dzieje syn\u00f3w Adama i Ewy. W tym wypadku mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce stosunek Kaina do Abla by\u0142 czym\u015b co mo\u017cna nazwa\u0107 \u201eproto-antysemityzmem\u201d. Samo za\u015b s\u0142owo pojawi\u0142o si\u0119 po raz pierwszy w Niemczech w roku 1879, tu\u017c po zjednoczeniu, gdy Wilhelm Marr za\u0142o\u017cy\u0142 radykaln\u0105 parti\u0119 i nazwa\u0142 j\u0105 \u201eLig\u0105 Antysemit\u00f3w\u201d. Rewolucyjnym unowocze\u015bnieniem tradycyjnej nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w opartej na antagonizmie religijnym by\u0142o przeniesienie walki z \u017bydami na grunt jakoby naukowy, wykorzystuj\u0105cy definicj\u0119 \u017cydostwa jako rasy. Teorie rasowe by\u0142y bowiem coraz bardziej popularne w europejskiej nauce, szczeg\u00f3lnie po og\u0142oszeniu przez Darwina jego teorii ewolucji. Teorie rasowe XIX-go wieku zalicza\u0142y \u017byd\u00f3w do rasy \u201esemickiej\u201d, st\u0105d nowa nazwa dla postawy kt\u00f3r\u0105 okre\u015blano przedtem jako \u201eanty-judaizm\u201d \u2013 co dobrze odzwierciedla\u0142o religijn\u0105 istot\u0119 antagonizmu wobec \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych kraje europejskie.<\/span><\/p>\n

\nO ile zatem s\u0142owo \u201eantysemityzm\u201d jest do\u015b\u0107 m\u0142ode, poprzedzone by\u0142o rozkwitem teorii rasowych propagowanych w XIX-tym wieku przez Arthura de Gobineau, autora dzie\u0142a \u201eEsej o nier\u00f3wno\u015bci ras ludzkich\u201d, dziel\u0105cego ludzko\u015b\u0107 na rasy bia\u0142\u0105, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 i czarn\u0105, przypisuj\u0105c ka\u017cdej z nich specyficzne wady i zalety, uznaj\u0105c te\u017c ras\u0119 bia\u0142\u0105 za najwy\u017csz\u0105, a czarn\u0105 za najni\u017csz\u0105. Wprowadza te\u017c Gobineau podzia\u0142 na Chamit\u00f3w i Semit\u00f3w, zamieszkuj\u0105cych Afryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Bliski Wsch\u00f3d. Poza tym uwa\u017ca wp\u0142yw mieszania si\u0119 rasy bia\u0142ej z Semitami lub z Chamitami za zgubny. Radykalnym kontynuatorem idei Gobineau sta\u0142 si\u0119 urodzony w 1855 roku w Anglii Huston Stewart Chamberlain, germanofil do tego stopnia, \u017ce o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Ew\u0105 Wagner, c\u00f3rk\u0105 Richarda Wagnera, kt\u00f3rego antysemityzm osi\u0105ga\u0142 formy wr\u0119cz chorobliwe.<\/span><\/p>\n

\nPisma Chamberlaina, kt\u00f3ry spopularyzowa\u0142 poj\u0119cie \u201erasy aryjskiej\u201d, by\u0142y ulubion\u0105 lektur\u0105 czo\u0142owego teoretyka narodowego socjalizmu Alfreda Rosenberga, a tak\u017ce Adolfa H., autora znanego dzie\u0142a p.t. \u201eMoja Walka\u201d. W j\u0119zyku polskim pojawi\u0142y si\u0119 wtedy nowe przymiotniki \u2013 \u201esemicki\u201d lub \u201earyjski\u201d (w odniesieniu do wygl\u0105du), a za okupacji niemieckiej wyj\u015bcie z Getta oznacza\u0142o \u201eznale\u017a\u0107 si\u0119 po aryjskiej stronie\u201d. Mo\u017cna uzna\u0107 za ironi\u0119 historii fakt, \u017ce same nazwy \u201eSemici\u201d czy \u201eChamici\u201d wywodz\u0105 si\u0119 z \u017cydowskiej Tory, zawieraj\u0105cej dzieje ludzko\u015bci cudem uratowanej z potopu w arce, kt\u00f3r\u0105 zbudowa\u0142 Noe dla swojej rodziny. Mia\u0142 on trzech syn\u00f3w, Sema, Jafeta i najm\u0142odszego Chama. Ten ostatni zachowa\u0142 si\u0119 niegodnie, wy\u015bmiewaj\u0105c swego ojca, gdy \u00f3w upi\u0142 si\u0119 i odkry\u0142 we \u015bnie sw\u0105 nago\u015b\u0107. Na co oburzeni Sem i Jafet, po z\u0142ajaniu Chama, okryli ojca, odwracaj\u0105c wstydliwie wzrok. Po przebudzeniu Noe rozgniewany niegodnym zachowaniem m\u0142odszego syna, przekl\u0105\u0142 go, skazuj\u0105c jego potomstwo na wieczne niewolnictwo w s\u0142u\u017cbie u potomstwa starszych braci, Sema i Jafeta.<\/span><\/p>\n

\nOdg\u0142osy historii biblijnej mo\u017cna znale\u017a\u0107 nawet w mickiewiczowskim \u201ePanu Tadeuszu\u201d, gdzie Gerwazy tak oto przestawia podzia\u0142 etniczny \u00f3wczesnej ludno\u015bci Polski:<\/span><\/p>\n

\n\u201ePrawda, \u017ce si\u0119 wywodzim wszyscy od Adama,<\/span>
\nAlem s\u0142ysza\u0142, \u017ce ch\u0142opi pochodz\u0105 od Chama,<\/span>
\n\u0179ydowie od Jafeta, my szlachta od Sema,<\/span>
\nA wi\u0119c panujem jako starsi nad obiema.\u201d<\/span><\/p>\n

Trudno powiedzie\u0107, czy Mickiewicz umy\u015blnie w\u0142o\u017cy\u0142 w usta Gerwazego opini\u0119 niezgodn\u0105 z og\u00f3lnie przyj\u0119t\u0105 interpretacj\u0105 Biblii, czy te\u017c sam si\u0119 pomyli\u0142. Albowiem wed\u0142ug pierwszej ksi\u0119gi Tory trzej synowie Noego byli protoplastami narod\u00f3w zaludniaj\u0105cych trzy znane pod\u00f3wczas cz\u0119\u015bci \u015bwiata: potomkowie Sema mieli \u017cy\u0107 w Azji (czyli na Bliskim Wschodzie), potomkowie Chama \u2013 w Afryce, a potomkowie Jafeta \u2013 na p\u00f3\u0142nocy, w Europie. Tradycyjn\u0105 wersj\u0119 pochodzenia nie tylko ras, lecz tak\u017ce narod\u00f3w i nawet klas spo\u0142ecznych mo\u017cna znale\u017a\u0107 w opublikowanej w \u0141odzi z 1982-m roku pracy J\u00f3zefa Matuszewskiego zatytu\u0142owanej \u201eGeneza Polskiego Chama\u201d (studium semazjologiczne), w kt\u00f3rej autor przytacza teorie pseudo-naukowe uzasadniaj\u0105ce skazanie ch\u0142opstwa na wieczn\u0105 ni\u017cszo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i us\u0142ugiwanie warstwie szlacheckiej, jako rasowo wy\u017cszej. Pouczaj\u0105ca jest kr\u00f3tka dyskusja w angielskoj\u0119zycznej \u201eWikipedii\u201d dotycz\u0105ca prawid\u0142owej pisowni tego s\u0142owa. Z dw\u00f3ch mo\u017cliwo\u015bci, \u201eAnty-Semityzm\u201d i \u201eAntysemityzm\u201d Wikipedia poleca u\u017cywanie drugiej wersji, w postaci jednego s\u0142owa, bez \u0142\u0105cznika. Wyt\u0142umaczenie? \u2013 ot\u00f3\u017c pisz\u0105c \u201eanty-Semityzm\u201d, chc\u0105c niechc\u0105c odwo\u0142ujemy si\u0119 do \u201eSemityzmu\u201d, czyli do zast\u0105pienia poj\u0119cia \u201e\u017byd\u201d poj\u0119ciem \u201eSemita\u201d, daj\u0105c tym samym pos\u0142uch teoriom rasowym, kt\u00f3re \u2013 wed\u0142ug anonimowych autor\u00f3w \u2013 nale\u017cy dzi\u015b uzna\u0107 za skompromitowane. Uproszczona pisownia bez \u0142\u0105cznika, \u201eantysemityzm\u201d, jest odbierana jako symbol, a interpretacja rasowa przestaje by\u0107 wyra\u017anie widoczna, czyni\u0105c to s\u0142owo jakby bardziej neutralnym, a zatem zdatniejszym do u\u017cywania w towarzystwie.<\/span><\/p>\n

\nPrzez d\u0142u\u017cszy czas oskar\u017cenie kogokolwiek o antysemityzm by\u0142o nie tylko obelg\u0105, lecz mog\u0142o poci\u0105gn\u0105\u0107 za sob\u0105 bardzo nieprzyjemne skutki, z pozwaniem i procesem w\u0142\u0105cznie. Dlatego te\u017c przez par\u0119 pokole\u0144 po wojnie mog\u0142o powsta\u0107 z\u0142udzenie, \u017ce je\u015bli nawet antysemityzm chowa si\u0119 jeszcze po ciemnych katach tu i \u00f3wdzie, to antysemit\u00f3w nie da si\u0119 ju\u017c znale\u017a\u0107 nawet na lekarstwo. Kiedy\u015b Diogenes szuka\u0142 w Atenach cz\u0142owieka chodz\u0105c w bia\u0142y dzie\u0144 z latarni\u0105 w r\u0119ku \u2013 jeszcze jeden dow\u00f3d na to, ze ironia i \u017carty trzyma\u0142y si\u0119 filozof\u00f3w od niepami\u0119tnych czas\u00f3w. Podobnie dzi\u015b mogliby\u015bmy bezskutecznie szuka\u0107 antysemit\u00f3w wok\u00f3\u0142 nas. Chwilami ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce wyparowali jak kamfora. Nawet je\u015bli zdarzy si\u0119 komu\u015b nawymy\u015bla\u0107 na \u017byd\u00f3w, jak to si\u0119 przytrafi\u0142o aktorowi i re\u017cyserowi ameryka\u0144skiemu (pochodz\u0105cemu z Australii) Mel Gibsonowi, to zaraz oka\u017ce si\u0119, \u017ce to po pijanemu, jaka\u015b nieczysta si\u0142a, bo on sam \u017byd\u00f3w lubi, powa\u017ca i szanuje, tylko jako\u015b tak wysz\u0142o niechc\u0105cy, w zamroczeniu alkoholowym…<\/span><\/p>\n

\nDzi\u015b trudno jest znale\u017a\u0107 osobnika kt\u00f3ry po prostu, bez wykr\u0119t\u00f3w i fa\u0142szywej skromno\u015bci okre\u015bli\u0142 by sam siebie jako antysemit\u0119. Sytuacje te dobrze ujmuje znany dowcip:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eNa dworcu kolejowym stary \u017byd z dwiema ci\u0119\u017ckimi walizkami rozgl\u0105da si\u0119 wok\u00f3\u0142, zwracaj\u0105c si\u0119 po kolei do mijaj\u0105cych go ludzi z pytaniem \u2018przepraszam, czy jest pan antysemit\u0105?\u2019 \u2013 ale\u017c nie, bynajmniej \u2013 pada niezawodnie odpowiedz. \u2013 A, to przepraszam \u2013 powiada \u017byd, zaczepiaj\u0105c po chwili nast\u0119pnego przechodnia. Wreszcie kto\u015b niespodziewanie odpowiada twierdz\u0105co: \u2018tak, jestem antysemit\u0105!\u2019 \u2013 Ach, cudownie! \u2013 wpada w zachwyt stary \u017byd. \u2013 To prosz\u0119 \u0142askawie dopilnowa\u0107 przez minut\u0119 moich walizek, musz\u0119 szybko wpa\u015b\u0107 do toalety, a nareszcie mog\u0119 by\u0107 pewny, \u017ce mam do czynienia z uczciwym cz\u0142owiekiem!\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ta historyjka ujmuje w spos\u00f3b \u017cartobliwy rzeczywisto\u015b\u0107 po drugiej wojnie \u015bwiatowej i Zag\u0142adzie, gdy antysemityzm zr\u00f3s\u0142 si\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci powszechnej z hitleryzmem i jego op\u0142akanymi skutkami nie tylko dla \u017byd\u00f3w, lecz i dla wi\u0119kszo\u015bci narod\u00f3w Europy, w zwi\u0105zku z czym otwarte przyznawanie si\u0119 do przekona\u0144 antysemickich sta\u0142o si\u0119 czym\u015b niepo\u017c\u0105danym i g\u0142o\u015bno pot\u0119pianym.<\/span><\/p>\n

\nNa szcz\u0119\u015bcie pojawi\u0142o si\u0119 nowe okre\u015blenie, \u201eantysyjonizm\u201d, kt\u00f3remu nadano jakby szlachecki tytu\u0142 i wpuszczono na salony. W rzeczywisto\u015bci jednak sytuacj\u0119 realn\u0105 ilustruje takie oto angielskie okre\u015blenie poj\u0119cia \u201eantysemita\u201d (podejrzewam jednak, s\u0105dz\u0105c po ironii, \u017ce wymy\u015blone przez angielskich \u017byd\u00f3w):<\/span><\/p>\n

\n

“An anti-Semite is someone who hates Jews more than necessary”.<\/strong><\/p>\n

“Antysemita to cz\u0142owiek nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c jest to konieczne”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Faktycznie. Jak echo tego okre\u015blenia zabrzmi inna pe\u0142na ironii uwaga, zas\u0142yszana jakoby niegdy\u015b przez mego przyjaciela Karola Pensona: \u201eJedyne zjawisko kt\u00f3re wzbudza we mnie wi\u0119ksz\u0105 odraz\u0119 ni\u017c antysemityzm, to \u017bydzi\u201d. Zdarza si\u0119 bowiem cz\u0119sto, \u017ce nawet filosemici trac\u0105 do nas cierpliwo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\nTak na przyk\u0142ad jak staraj\u0105cy si\u0119 zawsze uchodzi\u0107 za filosemit\u0119 francuski prezydent Jacques Chirac, gdy na pocz\u0105tku jego drugiej kadencji (2002-2007) wzmog\u0142y si\u0119 we Francji ataki na \u017byd\u00f3w, podpalanie synagog i szk\u00f3\u0142 \u017cydowskich, w\u0142\u0105cznie z kilkoma morderstwami, z kt\u00f3rych najg\u0142o\u015bniejszym sta\u0142o si\u0119 uprowadzenie przez band\u0119 czarnych i arabskich wyrostk\u00f3w m\u0142odego ch\u0142opaka Ilana Halimi, kt\u00f3rego torturowano, \u017c\u0105daj\u0105c wykupu od rodziny, i wreszcie zabito, co wywo\u0142a\u0142o protesty \u017cydowskie we Francji i poza ni\u0105, a premier Izraela Ariel Sharon poradzi\u0142 \u017bydom francuskim jak najszybciej emigrowa\u0107 do Izraela.<\/span><\/p>\n

\nOburzony na t\u0119 \u017cydowsk\u0105 hucp\u0119 Sharona Chirac niedwuznacznie da\u0142 francuskim \u017bydom do zrozumienia, \u017ce:<\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0– po pierwsze, we Francji nie ma antysemityzmu – cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce tu i \u00f3wdzie mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 antysemici;<\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0– po drugie, ten ca\u0142y rejwach i oskar\u017canie Francji o antysemityzm, szczeg\u00f3lnie w zagranicznych \u015brodkach przekazu, jest niew\u0105tpliwie rzecz\u0105 dla Francji szkodliw\u0105;<\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0– po trzecie, – co jest ju\u017c logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 punktu drugiego – dzia\u0142anie na szkod\u0119 Francji mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 sprawiedliwy gniew wsp\u00f3\u0142obywateli, ale to ju\u017c nie b\u0119dzie antysemityzm, tylko po prostu normalna reakcja na szkalowanie i szkodnictwo.<\/span><\/p>\n

\nA kto oskar\u017ca Francj\u0119 o antysemityzm, jak nie \u017bydzi w\u0142a\u015bnie? Bo przecie\u017c nikt inny, jak s\u0142usznie sugerowa\u0142 prezydent Francji. Wida\u0107 wi\u0119c wyra\u017anie, \u017ce prezydent Chirac by\u0142 przedstawicielem francuskiego sposobu my\u015blenia, znanego z jasno\u015bci i logiki prowadz\u0105cej do niezaprzeczalnych wniosk\u00f3w. Tak jak wielu swych poprzednik\u00f3w, rozumowa\u0142 zupe\u0142nie s\u0142usznie, \u017ce antysemityzm nigdy by nie powsta\u0142, gdyby \u017bydzi nie istnieli na tym \u015bwiecie.<\/span><\/p>\n

\nTrudno temu stwierdzeniu zaprzeczy\u0107. Warto przypomnie\u0107, \u017ce podobny typ rozumowania przy\u015bwieca\u0142 francuskiemu wynalazcy najbardziej niezawodnego \u015brodka przeciwko \u0142upie\u017cowi. Nazwisko owego wynalazcy znane jest na ca\u0142ym \u015bwiecie i przysporzy\u0142o Francji wiele chwa\u0142y: by\u0142 nim osiemnastowieczny lekarz i filantrop Joseph Ignace Guillotin. Podobnie jak bez Boga nie by\u0142oby ateist\u00f3w, tak te\u017c mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107 \u017ce bez \u017byd\u00f3w nie by\u0142oby antysemit\u00f3w. A przynajmniej antysemityzmu. Gdyby jednak to wybranie przez Boga okaza\u0142o si\u0119 tylko urojeniem, urojeniem sta\u0142by si\u0119 i sam antysemityzm; jednak\u017ce na to bynajmniej si\u0119 nie zanosi.<\/span><\/p>\n

\nMo\u017cna w podobnych rozwa\u017caniach p\u00f3j\u015b\u0107 jeszcze dalej, jak to uczyni\u0142 Karol Marks. B\u0119d\u0105c sam potomkiem starego rabinackiego rodu, dzi\u0119ki swemu ojcu, kt\u00f3ry w wieku dojrza\u0142ym przeszed\u0142 na luteranizm jeszcze przed urodzeniem syna, m\u0142ody Karol nie uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za \u017byda \u2013 cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego otoczenia nie mia\u0142a \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pochopne nawr\u00f3cenie na inn\u0105 wiar\u0119 nie wystarcza, by mo\u017cna by\u0142o zapomnie\u0107 o pochodzeniu przechrzty.<\/span><\/p>\n

\n\u015awietnie ilustruje to stary, bo przedwojenny jeszcze, dowcip z Polski:<\/span><\/p>\n

\u201ePewien \u017byd postanowi\u0142 przej\u015b\u0107 na chrze\u015bcija\u0144stwo, by otrzyma\u0107 upragnion\u0105 posad\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Chrzest odby\u0142 si\u0119 w \u015bwi\u0105tyni ewangelickiej. Po miesi\u0105cu nowoupieczony protestant zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a Zbawiciela, prosz\u0105c o chrzest katolicki. \u2013 A dlaczego nie przyszed\u0142e\u015b od razu, synu, b\u0119d\u0105c jeszcze \u017bydem? \u2013 pyta ksi\u0105dz. \u2013 Bo gdy teraz zg\u0142osz\u0119 kandydatur\u0119 na posad\u0119 w Ministerstwie, gdy wype\u0142niaj\u0105c ankiet\u0119 napisz\u0119 w rubryce \u201ewyznanie\u201d \u201eRzymski Katolik\u201d, oni zapytaj\u0105: – a przedtem? \u2013 i wtedy ja odpowiem: \u201eEwangelik\u201d!<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Dowcip ten wywo\u0142uje u s\u0142uchaczy sardoniczny u\u015bmiech, wszyscy bowiem wiedz\u0105, \u017ce i po tej odpowiedzi nast\u0105pi kolejne pytanie: \u201ea przedtem?!\u201d Powr\u00f3\u0107my jednak do Marksa i jego rewolucyjnego pogl\u0105du na \u017byd\u00f3w i antysemityzm. Za m\u0142odu Marks by\u0142 pod wielkim wra\u017ceniem filozofii Hegla, t\u0142umacz\u0105cej wszystko \u2013 \u015bwiat i prawa nim rz\u0105dz\u0105ce, histori\u0119 ludzko\u015bci i cel jej istnienia \u2013 za pomoc\u0105 logiki i metody dialektycznej. Lecz czasy si\u0119 zmieniaj\u0105, i w nast\u0119pnym po Heglu pokoleniu ludzkie umys\u0142y j\u0119\u0142y zaprz\u0105ta\u0107 problemy spo\u0142eczne zwi\u0105zane z nies\u0142ychanie szybkim rozwojem przemys\u0142u i ekonomii, a razem z tym wyzysku i nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznej. Pojawili si\u0119 inni filozofowie, Proudhon we Francji i Feuerbach w Niemczech, wielce krytyczni wobec starej filozofii. M\u0142ody Marks z werw\u0105 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do dyskusji, o\u015bwiadczaj\u0105c \u017ce teraz celem powinno by\u0107 postawienie filozofii Hegla \u201ez g\u0142owy na nogi\u201d.<\/span><\/p>\n

\nNie wdaj\u0105c si\u0119 w g\u0142\u0119bsz\u0105 analiz\u0119, skoncentrujemy si\u0119 na pogl\u0105dach Marksa na \u201ekwesti\u0119 \u017cydowsk\u0105\u201d, nowy zwrot wprowadzony przez osoby, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, ma\u0142o \u017bydom przychylne. I tu Marksowi uda\u0142o si\u0119 \u201epostawienie z g\u0142owy na nogi\u201d \u2013 chocia\u017c na zdrowy rozum, to by\u0142o raczej postawienie problemu na g\u0142owie. W odr\u00f3\u017cnieniu od tych, kt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce antysemityzm jest mo\u017cliwy tylko dlatego, \u017ce istniej\u0105 \u017bydzi, Marks wypowiedzia\u0142 paradoksalne twierdzenie, \u017ce to \u201ekapitalizm tworzy \u017byda\u201d. To wina kapitalizmu, kt\u00f3ry \u017bydom powierza banki i zajmowanie si\u0119 cudzymi pieni\u0119dzmi, co wzbudza antysemityzm. Gdyby nie kapitalizm i zrodzona przez niego niech\u0119\u0107 do \u017byd\u00f3w, od dawna rozpu\u015bcili by si\u0119 oni w ludno\u015bci kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105.<\/span><\/p>\n

\nPodobne stanowisko przyj\u0105\u0142 Jean-Paul Sartre, kt\u00f3ry rozpoczyna\u0142 karier\u0119 filozofa jako marksista, by potem stworzy\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 jego odmian\u0119 zwan\u0105 egzystencjalizmem. I tu nie oby\u0142o si\u0119 bez \u201eRozwa\u017ca\u0144 o kwestii \u017cydowskiej\u201d \u2013 tomiku napisanego przez Sartre\u2019a ju\u017c po wojnie i po zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w europejskich. Sartre r\u00f3wnie\u017c stara si\u0119 nas przekona\u0107, \u017ce bez antysemit\u00f3w nie by\u0142oby \u017byd\u00f3w \u2013 innymi s\u0142owy, jeste\u015bmy wytworem wyobra\u017ani naszych wrog\u00f3w. Przy tym sam Sartre bynajmniej nie uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za antysemit\u0119, i sporo m\u0142odych \u017byd\u00f3w kr\u0119ci\u0142o si\u0119 w jego otoczeniu, w\u0142\u0105czaj\u0105c popularnego niegdy\u015b d\u0142ugow\u0142osego Andr\u00e9 Glucksmanna.<\/span><\/p>\n

\nW\u015br\u00f3d dzisiejszych Europejczyk\u00f3w antysemityzm do\u015b\u0107 cz\u0119sto ujawnia si\u0119 w bardzo podesz\u0142ym wieku, na staro\u015b\u0107 – zjawisko jest w\u00f3wczas podobne do utraty panowania nad podstawowymi czynno\u015bciami fizjologicznymi prowadz\u0105cej do k\u0142opot\u00f3w z powstrzymywaniem si\u0119 od robienia w majtki. Co i raz przytrafia si\u0119 to politykom, znanym pisarzom, aktorom i filozofom.<\/span><\/p>\n

\nTu mog\u0119 podzieli\u0107 si\u0119 z w\u0142asnymi obserwacjami w tej dziedzinie, dotycz\u0105cymi do\u015b\u0107 specyficznej grupy, mianowicie fizyk\u00f3w niemieckich starszego pokolenia \u2013 urodzonych jeszcze przed wojn\u0105, na tyle wcze\u015bnie, \u017ce zd\u0105\u017cyli w wi\u0119kszo\u015bci nale\u017ce\u0107 do Hitlerjugend (a kto wtedy nie nale\u017ca\u0142?). Chocia\u017c sam jestem z pokolenia powojennego (jako urodzony w 1943-m roku), zdarza\u0142o mi si\u0119 spotyka\u0107 niemieckich koleg\u00f3w po fachu starszych ode mnie o 15 czy 20 lat \u2013 niekt\u00f3rzy jeszcze w sile wieku, pod sze\u015b\u0107dziesi\u0105tk\u0119 w latach 80-tych, i pod siedemdziesi\u0105tk\u0119 w latach 90-tych. Nie b\u0119d\u0119 tu przytacza\u0142 nazwisk, lecz ciekawe by\u0142o to, \u017ce ci profesorowie cz\u0119sto znakomitych uniwersytet\u00f3w zazwyczaj nie zdradzali najmniejszych oznak antysemityzmu (cho\u0107 jako\u015b nie kwapili si\u0119 do odwiedzania Izraela). Lecz wkr\u00f3tce po przej\u015bciu na emerytur\u0119 nagle zaczynali zabiera\u0107 g\u0142os na kongresach naukowych, cz\u0119sto poza Niemcami, powtarzaj\u0105c argumenty wytaczane jeszcze przed wojn\u0105 przeciwko \u201e\u017cydowskiej nauce\u201d przez oficjaln\u0105 propagand\u0119 hitlerowsk\u0105.<\/span><\/p>\n

\nNajcz\u0119stszym obiektem atak\u00f3w by\u0142 oczywi\u015bcie Albert Einstein i jego Teoria Wzgl\u0119dno\u015bci, lecz obrywali tak\u017ce i ameryka\u0144scy fizycy \u017cydowskiego pochodzenia. Moj szwajcarski kolega, znany fizyk \u015bwiatowej klasy, niemieckoj\u0119zyczny protestant z Zurychu, podzieli\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 ciekaw\u0105 uwag\u0105. \u2013 Antysemici cz\u0119sto padaj\u0105 ofiar\u0105 swoich przes\u0105d\u00f3w, wierz\u0105c bezkrytycznie w teorie spiskowe i w to, \u017ce \u017bydzi rz\u0105dz\u0105 \u015bwiatem. W tym tak\u017ce na uniwersytetach. Dlatego te\u017c p\u00f3ki s\u0105 czynni zawodowo, boj\u0105 si\u0119 odwetu i prze\u015bladowa\u0144 ze strony panosz\u0105cych si\u0119 i kontroluj\u0105cych wszystko \u017byd\u00f3w. Dopiero po przej\u015bciu na emerytur\u0119 czuj\u0105 si\u0119 bardziej bezpieczni mog\u0105c g\u0142osi\u0107 swoje pogl\u0105dy otwarcie. Podobne zjawisko daje si\u0119 zaobserwowa\u0107 w \u015brodowisku filmowym, zw\u0142aszcza ameryka\u0144skim, gdzie panuje opinia \u017ce \u017bydzi wszystkim kr\u0119c\u0105 w Hollywood.<\/span><\/p>\n

\nDobrze znany jest inny przyk\u0142ad antysemityzmu ujawnionego na staro\u015b\u0107 \u2013 a mianowicie, towarzysza Stalina. Po wojnie, w kt\u00f3rej \u017bydzi walczyli u boku Rosjan z hitlerowskim naje\u017ad\u017ac\u0105, po wykorzystaniu talent\u00f3w \u017cydowskich do wzmocnienia witalnej wsp\u00f3\u0142pracy z Ameryk\u0105, wreszcie po udzieleniu decyduj\u0105cego poparcia Izraelowi w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, nast\u0105pi\u0142 zwrot o 180\u00b0. \u017bydowski Komitet Antyfaszystowski rozwi\u0105zano, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego cz\u0142onk\u00f3w rozstrzelano lub zamordowano skrytob\u00f3jczo, wraz z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 pisarzy \u017cydowskich stanowi\u0105cych kwiat literatury pisanej w jidysz: za\u015b po paru latach zorganizowano, z inspiracji Stalina, tzw. “Spraw\u0119 lekarzy” czy te\u017c, jak okre\u015blano to w gazetach \u00f3wczesnych, “morderc\u00f3w w bia\u0142ych fartuchach”. Lekarze kremlowscy, w 90% \u017bydzi, kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Biura Politycznego KPZR zawdzi\u0119cza\u0142a sta\u0142\u0105 i do ko\u0144ca najlepsz\u0105 opiek\u0119 lekarsk\u0105, niedost\u0119pn\u0105 dla zwyk\u0142ych obywateli, zostali oskar\u017ceni o \u015bwiadome otrucie zmar\u0142ych (lub zamordowanych przez Stalina) partyjnych funkcjonariuszy. Sprawa ta, z zaplanowanym pokazowym procesem, publicznymi egzekucjami i histeryczn\u0105 kampani\u0105 w prasie i radiu mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 preludium do powszechnych pogrom\u00f3w i deportacji resztek ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w na Daleki Wsch\u00f3d. Los jednak rozporz\u0105dzi\u0142 inaczej, i zanim sprawa ta nabra\u0142a obrot\u00f3w, sam Generalissimus i Ojciec Narod\u00f3w wyzion\u0105\u0142 ducha, pozbawiony zreszt\u0105 jakiejkolwiek opieki lekarskiej – jakby kto\u015b niewidzialny chcia\u0142 podkre\u015bli\u0107 ironi\u0119 sytuacji.<\/span><\/p>\n

\nPo odej\u015bciu Generalissimusa na wieczny spoczynek nast\u0105pi\u0142o zacisze \u2013 jego towarzysze z Biura Politycznego byli zbyt zaj\u0119ci walk\u0105 o w\u0142adz\u0119, i \u017bydom chwilowo dano spok\u00f3j \u2013 do czasu. Po kr\u00f3tko trwaj\u0105cym zamieszaniu i przepychankach na g\u00f3rze, Pierwszym Sekretarzem zosta\u0142 Nikita Chruszczow, kt\u00f3rego nie mo\u017cna by\u0142o nazwa\u0107 antysemit\u0105 w sensie brytyjskim. Lecz c\u00f3\u017c poradzi\u0107, gdy i tu z wiekiem Nikit\u0119 Siergiejewicza coraz bardziej dra\u017cnili i denerwowali \u017bydzi \u2013 pisz\u0105cy i gadaj\u0105cy zbyt wiele, maluj\u0105cy nie to co trzeba, wystawiaj\u0105cy nielojalne sztuki w teatrach i propaguj\u0105cy zachodni\u0105 zgnilizn\u0119. Oto dowcipy z tamtego okresu :<\/span><\/p>\n

\n

– W czasie pami\u0119tnej wizyty w Ameryce, pewna dziennikarka zacz\u0119\u0142a dopytywa\u0107 si\u0119, dlaczego w ZSRR utrudnia si\u0119 \u017bydom wst\u0119p na uniwersytet czy do konserwatorium, czy to prawda \u017ce zosta\u0142 ustanowiony \u201enumerus clausus\u201d? Tak si\u0119 zdarzy\u0142o, ze w ramach poprawiania stosunk\u00f3w sowiecko-ameryka\u0144skich wyst\u0119powa\u0142a w\u00f3wczas w USA s\u0142ynna Moskiewska Orkiestra Symfoniczna. Towarzysz Chruszczow skorzysta\u0142 z tej okoliczno\u015bci, odpowiadaj\u0105c hucpowatej dziennikarce jak nast\u0119puje:<\/strong><\/p>\n

– u nas nie ma antysemityzmu! Prosz\u0119, w naszej wielkiej orkiestrze symfonicznej jest czterech skrzypk\u00f3w \u017cydowskich, dw\u00f3ch \u017cydowskich klarnecist\u00f3w, i jeszcze o\u015bmiu p\u00f3\u0142-\u017byd\u00f3w ! A ilu \u017byd\u00f3w gra w waszej najlepszej orkiestrze? \u2013 My nie wiemy, bo nie liczymy! \u2013 pad\u0142a odpowied\u017a.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z tego samego czasu pochodzi inna anegdota, o wizycie s\u0142ynnego ameryka\u0144skiego czarnego \u015bpiewaka, Paula Robesona, obdarzonego niezwykle ciep\u0142ym i pi\u0119knym basem. Robeson by\u0142 sympatykiem ZSRR, gdzie by\u0142 zaliczany do \u201enaszych post\u0119powych przyjaci\u00f3\u0142\u201d. Przygotowa\u0142 recital z kt\u00f3rym mia\u0142 wyst\u0119powa\u0107 w wi\u0119kszych miastach Kraju Rad; przedtem jednak przedstawi\u0142 spis pie\u015bni odpowiedniemu urz\u0119dowi w Ministerstwie Kultury, do zatwierdzenia. W programie by\u0142y oczywi\u015bcie pie\u015bni Murzyn\u00f3w ameryka\u0144skich, \u201eNegro Spirituals\u201d, jak te\u017c i tradycyjne utwory ameryka\u0144skiego folkloru. Do tej wi\u0105zanki Paul Robeson do\u0142\u0105czy\u0142 kilka znanych pie\u015bni rosyjskich, w tym s\u0142ynn\u0105 \u201eDubinuszk\u0119\u201d, a tak\u017ce dwie piosenki \u017cydowskie, w j\u0119zyku jidysz \u2013 i to wywo\u0142a\u0142o sprzeciw radzieckiego kuratora kultury. \u2013 Wiecie, towarzyszu Robeson, u nas \u017byd\u00f3w jest tak ma\u0142o, nie warto wi\u0119c \u015bpiewa\u0107 ich folkloru przed rosyjsk\u0105 publiczno\u015bci\u0105. \u2013 A du\u017co u was Murzyn\u00f3w ? \u2013 zapyta\u0142 nie pozbawiony poczucia humoru Robeson.<\/span><\/p>\n

\nTu warto zaznaczy\u0107, \u017ce najprawdopodobniej daremne by\u0142yby poszukiwania jakichkolwiek dokument\u00f3w czy instrukcji w formie pisemnej, polecaj\u0105cych usuwanie tych lub innych przejaw\u00f3w kultury \u017cydowskiej, czy tez niedopuszczanie maturzyst\u00f3w \u017cydowskich na studia uniwersyteckie, cz\u0119sto dzi\u0119ki specjalnie wymy\u015blonym trudnym pytaniom egzaminacyjnym. To wszystko by\u0142o zawieszone jakby w powietrzu, jak jaki\u015b niewidoczny sk\u0142adnik atmosfery, by\u0107 mo\u017ce od czasu do czasu jaka\u015b poufna rozmowa telefoniczna, albo po prostu mrugniecie okiem na zebraniu partyjnym \u2013 odpowiedzialni towarzysze wiedzieli, czego maj\u0105 si\u0119 trzyma\u0107. Gdy m\u0142ody utalentowany matematycznie Edward Frenkiel pr\u00f3bowa\u0142 w roku 1985-tym wst\u0105pi\u0107 na Uniwersytet Moskiewski, i celuj\u0105co odpowiada\u0142 na kolejne, coraz trudniejsze pytania, zrozpaczeni egzaminatorzy uciekli si\u0119 do podst\u0119pu \u2013 ni st\u0105d, ni zow\u0105d, zadali proste pytanie: jaka jest definicja okr\u0119gu? \u2013 Na to m\u0142ody kandydat odpowiedzia\u0142 \u201ejest to zbi\u00f3r punkt\u00f3w le\u017c\u0105cych w tej samej odleg\u0142o\u015bci R od centralnego punktu na p\u0142aszczy\u017anie\u201d \u2013 Nieprawid\u0142owa definicja! Zawo\u0142a\u0142 triumfalnie przewodnicz\u0105cy komisji \u2013 niestety, egzamin oblany! \u2013 A jak ma by\u0107? \u2013 zapyta\u0142 zdruzgotany kandydat. \u2013 Prawid\u0142owa definicja brzmi: \u201ejest to zbi\u00f3r WSZYSTKICH punkt\u00f3w le\u017c\u0105cych w tej samej odleg\u0142o\u015bci R od centralnego punktu na p\u0142aszczy\u017anie\u201d. Egzamin wst\u0119pny zatem uznajemy za oblany.<\/span><\/p>\n

\nTe praktyki by\u0142y norm\u0105 od lat 60-tych; trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w m\u0142odym \u017bydom udawa\u0142o si\u0119 zapisa\u0107 na studia na peryferyjnych uczelniach \u2013 tak na przyk\u0142ad Frenkiel dosta\u0142 si\u0119 na Uniwersytet Nafty i Gazu, na wydzia\u0142 matematyki stosowanej i obliczeniowej, a po uzyskaniu dyplomu wyjecha\u0142 na stypendium do USA \u2013 w roku 1989-tym, gdy zacz\u0119\u0142y pada\u0107 mury i \u017celazna kurtyna zako\u0144czy\u0142a sw\u00f3j nies\u0142awny \u017cywot.<\/span><\/p>\n

\nPodobne metody stosowano i w Polsce, i to ju\u017c na kilka lat przed kampani\u0105 1968-go roku. W wojsku \u201eczystki\u201d zacz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c w latach 1964-1965, w bezpiece jeszcze wcze\u015bniej. Oto odpowiedni dowcip z owych czas\u00f3w:<\/span><\/p>\n

\n

Rok 1968 w Warszawie. Z g\u00f3ry nadchodzi dyrektywa (rzecz jasna, nie na pi\u015bmie), by zwalnia\u0107 \u017byd\u00f3w z odpowiedzialnych stanowisk. Nie nale\u017cy jednak tego robi\u0107 zbyt jawnie, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na nieprawid\u0142owe pochodzenie – po co dawa\u0107 po\u017cywk\u0119 anty-polskim si\u0142om na Zachodzie oskar\u017caj\u0105cym Polsk\u0119 o antysemickie poczynania ? I oto Dyrektor jakiego\u015b resortu w wa\u017cnym Ministerstwie wzywa na rozmow\u0119 jedynego w podleg\u0142ej mu instytucji \u017byda, pana Goldberga, i powiada: \u201ePanie Goldberg, niestety b\u0119d\u0119 musia\u0142 pana zwolni\u0107, bo przyszed\u0142 wczoraj ok\u00f3lnik od Ministra, i od dzi\u015b na zajmowanym przez pana stanowisku wymagana jest matura, a w pana teczce nie widz\u0119 potwierdzenia, ze pan j\u0105 posiada\u201d. \u2013 Ale\u017c panie Dyrektorze, powiada Goldberg, to nieporozumienie, by\u0107 mo\u017ce moje niedopatrzenie \u2013 jutro rano przynios\u0119 \u015bwiadectwo, \u017ceby pan m\u00f3g\u0142 je w\u0142o\u017cy\u0107 do mojej teczki. – A, to dobrze…z kwa\u015bnym u\u015bmiechem odpowiada Dyrektor. Gdy nast\u0119pnego ranka Goldberg puka do gabinetu szefa ze \u015bwiadectwem maturalnym w r\u0119ku, Dyrektor znowu z udanym zafrasowaniem powiada: \u201eNiestety, Panie Goldberg, dzi\u015b dzwonili z gabinetu ministra, okazuje si\u0119, \u017ce na pa\u0144skim stanowisku wymagany jest dyplom uniwersytecki\u201d \u2013 Ale\u017c Panie Dyrektorze, trzeba by\u0142o powiedzie\u0107 od razu! Jutro przynios\u0119 panu dyplom magisterski, uzyskany dwadzie\u015bcia lat temu. Dyrektor coraz bardziej zdenerwowany \u2013 gdy nazajutrz Goldberg przynosi wymagany dyplom, z jeszcze kwa\u015bniejsz\u0105 min\u0105 powiada, ze wymagany jest doktorat \u2013 Ale\u017c Panie Dyrektorze, trzeba by\u0142o m\u00f3wi\u0107 od razu \u2013 ja mam dwa doktoraty, z ekonomii i z socjologii, jutro przynios\u0119 je do pracy! \u2013 Tu Dyrektor nie wytrzymuje, widz\u0105c \u017ce nie da rady, trzeba b\u0119dzie temu t\u0119pakowi wy\u0142o\u017cy\u0107 kaw\u0119 na \u0142aw\u0119, i pozwala sobie na szczero\u015b\u0107: – Panie Goldberg! Ja ju\u017c nie wiem jak panu da\u0107 do zrozumienia o co naprawd\u0119 chodzi! Bez \u015bwiadectwa chrztu nie mog\u0119 ju\u017c pana zatrudnia\u0107! – Ale\u017c panie dyrektorze, czemu nie powiedzia\u0142 mi pan od razu? Mam \u015bwiadectwo chrztu, bo ukrywaj\u0105c si\u0119 w czasie okupacji po aryjskiej stronie, matka na wszelki wypadek dokona\u0142a chrztu w ko\u015bciele. Jutro po\u0142o\u017c\u0119 \u015bwiadectwo chrztu na pa\u0144skim biurku! Twarz dyrektora rozp\u0142ywa si\u0119 w szcz\u0119\u015bliwym u\u015bmiechu. \u2013 No to \u015bwietnie, panie Goldberg! Od jutra jest pan zwolniony! Niech wiedz\u0105, \u017ce zwalniamy tak\u017ce katolik\u00f3w, nie b\u0119d\u0105 mogli oskar\u017ca\u0107 nas o antysemityzm!<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak wida\u0107, nawet wtedy nie uchodzi\u0142o nie tylko publicznie przyznawa\u0107 si\u0119 do antysemityzmu, lecz nawet m\u00f3wi\u0107 na g\u0142os o tym zjawisku. Tak by\u0142o przynajmniej do niedawna, gdy \u017cyli jeszcze ludzie pami\u0119taj\u0105cy wojn\u0119, okupacj\u0119, barbarzy\u0144stwa niemieckie nie tylko wobec \u017byd\u00f3w, lecz tak\u017ce i wobec Polak\u00f3w; niestety, ludzi tych jest coraz mniej, a m\u0142odsze pokolenia s\u0105 \u017cywione systematyczn\u0105 propagand\u0105 anty-izraelsk\u0105, pod pozorem walki z syjonizmem w obronie uciskanego i ciemi\u0119\u017conego przez \u017byd\u00f3w narodu palesty\u0144skiego (kt\u00f3rego istnienia nikt nie podejrzewa\u0142 jeszcze przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, gdy prawie ca\u0142y Bliski Wsch\u00f3d by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Imperium Osma\u0144skiego).<\/span><\/p>\n

\nTrzeba przyzna\u0107, \u017ce i antysemityzm musia\u0142 dostosowywa\u0107 si\u0119 do nowych reali\u00f3w, szczeg\u00f3lnie po powstaniu Izraela i nowych form \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. Czy Izraelczycy to to samo co \u017bydzi, czy ju\u017c nie? A co robi\u0107 z \u017bydami, kt\u00f3rzy sami si\u0119 za takowych nie uwa\u017caj\u0105? Czy wystarczy, gdy kto\u015b m\u00f3wi o sobie \u201eJestem Polakiem pochodzenia \u017cydowskiego\u201d, by zwolnic go z podejrze\u0144 o syjonizm? A s\u0105 jeszcze i tacy, co nawet nie dodaj\u0105 sakramentalnych s\u0142\u00f3w \u201epochodzenia \u017cydowskiego\u201d? Jak z tego wynika, antysemici maj\u0105 pe\u0142ne r\u0119ce roboty, aktualizuj\u0105c swoje spojrzenie na zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 jak w kalejdoskopie rzeczywisto\u015b\u0107, tak jak aktualizuje si\u0119 programy komputerowe i aplikacje w telefonach kom\u00f3rkowych.<\/span><\/p>\n

\nNa og\u00f3\u0142 wychodz\u0105 z tych zmaga\u0144 zwyci\u0119sko. Skutkiem czego mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce istnieje tyle r\u00f3\u017cnych odmian antysemityzmu, co rozmaitych typ\u00f3w \u017byd\u00f3w \u2013 je\u015bli nie wi\u0119cej. Kiedy\u015b, dawno temu, ogl\u0105da\u0142em odcinek programu satyrycznego z telewizji izraelskiej (po angielsku). Wyst\u0119powa\u0142 tam pewien \u0142ysy komik, kt\u00f3rego nazwiska niestety nie pami\u0119tam, t\u0142umacz\u0105c zebranym przed nim turystom zagranicznym \u2013 by\u0142o ich chyba pi\u0119cioro, Japo\u0144czyk, Murzyn ameryka\u0144ski, Filipinka itp., \u2013 jak to jest z tymi \u017bydami. Powiada\u0142, \u017ce rozumie ich zdumienie po zetkni\u0119ciu si\u0119 z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 i rozmaito\u015bci\u0105 \u017byd\u00f3w w Izraelu. S\u0105 tacy jak ja \u2013 powiada\u0142 \u2013 kt\u00f3rzy nie nosz\u0105 kipy, jedz\u0105 niekoszernie i je\u017cd\u017c\u0105 samochodem w sobot\u0119. S\u0105 tacy co nie nosz\u0105 wprawdzie kipy, ale jedz\u0105 tylko koszernie. S\u0105 tacy, co nosz\u0105 kipy dziane ze sznureczk\u00f3w, s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy nosz\u0105 kipy z aksamitu i sznureczki u do\u0142u marynarki; s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy ubieraj\u0105 si\u0119 tak jak w \u015aredniowieczu i \u017cyj\u0105 osobno w Mea Szearim, na g\u0142owach nosz\u0105c okr\u0105g\u0142e czapy wielko\u015bci ko\u0142a od ci\u0119\u017car\u00f3wki. I ci uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za jedynych prawdziwych \u017byd\u00f3w. Po czym zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z udawan\u0105 powag\u0105 do turyst\u00f3w m\u00f3wi\u0105c tak:<\/span><\/p>\n

\u201eJe\u017celi przyjdzie wam do g\u0142owy sta\u0107 si\u0119 \u017bydami, to nie my\u015blcie, \u017ce mo\u017cecie od razu sta\u0107 si\u0119 takimi \u017bydami jak ja, swobodnymi, nie przestrzegaj\u0105cymi koszerno\u015bci i nie nosz\u0105cymi kipy. Taki numer si\u0119 nie uda! Jedyny spos\u00f3b dla nie-\u017byd\u00f3w stania si\u0119 \u017bydami prowadzi przez w\u0105sk\u0105 bram\u0119 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w Mea Szearim. Tylko je\u015bli tamci rabini ortodoksyjni uznaj\u0105 was za \u017byd\u00f3w, po obrzezaniu w wypadku m\u0119\u017cczyzn, po k\u0105pieli w mykwie dla kobiet, po zdaniu uci\u0105\u017cliwych egzamin\u00f3w \u2013 tylko wtedy staniecie si\u0119 \u017bydami tak\u017ce w oczach pozosta\u0142ych \u017byd\u00f3w. I wtedy, gdy rabin nie widzi, b\u0119dziecie mogli nawet je\u015b\u0107 wieprzowin\u0119 i chodzi\u0107 bez kipy. Ale tylko potem, nie przedtem!\u201d<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ubawi\u0142em si\u0119, rzecz jasna, tym bardziej, \u017ce komik ten zgrywa\u0142 si\u0119, udaj\u0105c powag\u0119, czym wprowadza\u0142 w stupor siedz\u0105cych przed nim turyst\u00f3w. I dopiero po d\u0142u\u017cszym czasie za\u015bwita\u0142a mi w g\u0142owie my\u015bl, \u017ce cz\u0119sto w innych zjawiskach w przyrodzie mamy do czynienia z symetri\u0105 tego typu, co w mechanice, gdzie dzia\u0142a trzecie prawo Newtona, twierdz\u0105ce, \u017ce akcja r\u00f3wna si\u0119 reakcji. Poniewa\u017c zgo\u0142a podobnie przedstawia si\u0119 problem odwrotny, czyli: jak przesta\u0107 by\u0107 \u017bydem? Do\u015bwiadczenie wskazuje, \u017ce stawiane s\u0105 r\u00f3wnie wysokie wymagania. Nie wystarcza bowiem uznanie kogo\u015b za Francuza, Anglika czy Polaka nawet przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 nie, dopiero gdy antysemici orzekn\u0105, \u017ce mo\u017cna kogo\u015b uzna\u0107 za swojego, osobnik taki b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uwa\u017ca\u0107, \u017ce cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Innymi s\u0142owy, dopiero zostaj\u0105c czynnym antysemit\u0105, \u017byd mo\u017ce liczy\u0107 na uznanie, \u017ce przesta\u0142 by\u0107 za takowego uwa\u017cany.<\/span><\/p>\n

\nPrzekona\u0142 si\u0119 o tym Adam Sandauer (1950-2023), fizyk, absolwent UW, lecz przede wszystkim znany dzia\u0142acz spo\u0142eczny i publicysta. By\u0142 synem Artura Sandauera, pisarza i literaturoznawcy, autora wspania\u0142ego eseju \u201eO sytuacji pisarza polskiego pochodzenia \u017cydowskiego (rzecz kt\u00f3r\u0105 nie ja powinienem by\u0142 napisa\u0107).\u201d W swej dzia\u0142alno\u015bci politycznej i publicznej Adam Sandauer przyjmowa\u0142 postaw\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by nazwa\u0107 \u201eo\u015bwieconym konserwatyzmem\u201d, popiera\u0142 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, a p\u00f3\u017aniej Andrzeja Dud\u0119, walczy\u0142 o dobre imi\u0119 Polski i Polak\u00f3w, twierdz\u0105c, \u017ce \u201eJako o wsp\u00f3lnym dziedzictwie pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy o Tuwimie, Le\u015bmianie czy Korczaku, a nie Jedwabnem, szmalcownikach i zbrodniarzach z UB\u201d. Wype\u0142niaj\u0105c ankiety pisa\u0142 podobno \u201eObywatelstwo: polskie; Narodowo\u015b\u0107: polska\u201d. W styczniu 2018-go roku Sejm przeg\u0142osowa\u0142 nowelizacj\u0119 ustawy dotycz\u0105cej szkalowania Polski i Polak\u00f3w poprzez u\u017cywanie wyra\u017ce\u0144 \u201epolskie obozy koncentracyjne\u201d, cz\u0119ste w prasie ameryka\u0144skiej i izraelskiej, lub przypominanie jakichkolwiek zbrodni pope\u0142nionych przez Polak\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c negowanie Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej lub gloryfikacj\u0119 Bandery i innych zbrodniarzy ukrai\u0144skich. Natychmiastowym skutkiem by\u0142o pogorszenie stosunk\u00f3w z Izraelem, Ukrain\u0105 i USA, a w lipcu tego\u017c roku ustaw\u0119 przerobiono, usuwaj\u0105c z niej prawie wszystkie detale, kt\u00f3re by\u0142y powodem niezadowolenia i oburzenia w trzech \u2013 w zasadzie zaprzyja\u017anionych \u2013 krajach. Zanim to jednak nast\u0105pi\u0142o, ju\u017c w styczniu 2018, w studio telewizyjnym TVP zorganizowano dyskusj\u0119 na temat owej ustawy, na kt\u00f3r\u0105 zaproszono te\u017c Adama Sandauera. Oto co napisa\u0142 o tym sam Sandauer:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eSkandal w Studio Polska 27 stycznia 2018 roku. Jak wcze\u015bniej i wtedy wyst\u0119powa\u0142em przeciw przypisywaniu Polsce odpowiedzialno\u015bci za zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w. Powy\u017cej link do wszystkich moich wypowiedzi z tego programu. M\u00f3wi\u0142em, \u017ce nale\u017cy tworzy\u0107 media angielskoj\u0119zyczne, bo informacje z Polski nigdzie nie docieraj\u0105, a polski PR nie dzia\u0142a, poza Polsk\u0105. W pewnym momencie jeden z uczestnik\u00f3w programu, rozpocz\u0105\u0142 atak. Zacz\u0105\u0142 typowo: \u2018….nie jestem antysemit\u0105 ale…..\u2019 potem okaza\u0142o si\u0119 \u017ce \u017bydzi knebluj\u0105 usta Polakom….. Wyja\u015bni\u0142o si\u0119 o co chodzi: \u017bydzi m\u00f3wi\u0105 we wszystkich j\u0119zykach, a w czasie wojny Polacy ratowali \u017byd\u00f3w , wi\u0119c to \u017bydzi powinni broni\u0107 wizerunku Polski na \u015bwiecie. Nie robi\u0105 tego i jeszcze maj\u0105 pretensje…. Sandauer jako \u017byd ma te\u017c to robi\u0107 …. Obra\u017cony wyszed\u0142em, protestuj\u0105c przeciw tolerowaniu kryteri\u00f3w rasowych w programie, by po przeproszeniu i namowach ze strony prowadz\u0105cych program, wr\u00f3ci\u0107 do Studia…. Wobec szeregu publikacji i publicznego pot\u0119pienia skandalu wywo\u0142anego zdarzeniem TVP po cichu zosta\u0142a usuni\u0119ta z serwera internetowego rejestracja programu TVP.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak wida\u0107, Adamowi Sandauerowi nie pomog\u0142o ani to, \u017ce nie jest obrzezany, ani to, \u017ce nie zna hebrajskiego, o czym przypomina\u0142 publicznie. Polacy nadal nie b\u0119d\u0105 uwa\u017cali go za swego, je\u017celi si\u0119 nie ochrzci (a jeszcze lepiej by by\u0142o, gdyby ochrzczony by\u0142 ju\u017c i jego Ojciec, a nie tylko on sam). Tu pozwol\u0119 sobie ponownie zauwa\u017cy\u0107 lustrzan\u0105 analogi\u0119 z tym, co opowiada\u0142 niewinnym i nie znaj\u0105cym \u017byd\u00f3w turystom izraelski satyryk. Ot\u00f3\u017c nawet chrzest nie wystarczy, \u017ceby wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w uzna\u0142a Adama Sandauera za \u201eswojego\u201d, o czym sam Sandauer wyra\u017anie marzy\u0142. Jest tylko jedna w\u0105ska bramka przez kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wej\u015b\u0107 do \u201eprawdziwej polsko\u015bci\u201d. Tylko gdy prawdziwi antysemici, tacy jak ten d\u0142ugow\u0142osy zapaleniec na sali i jemu podobni, wydadz\u0105 ex \u017bydowi \u015bwiadectwo polsko\u015bci, inni te\u017c na to przystan\u0105. Jednak\u017ce, aby zdoby\u0107 takie \u015bwiadectwo, nie wystarczy si\u0119 wychrzci\u0107 \u2013 trzeba jeszcze zosta\u0107 samemu CZYNNYM ANTYSEMIT\u0104. Bez tego \u2013 ani rusz.<\/span><\/p>\n

\nNawet ci uspokajaj\u0105cy Adama Sandauera go\u015bcie widowiska, kt\u00f3rzy go w ko\u0144cu przekonali, by wr\u00f3ci\u0142 na sal\u0119, wydawali mu g\u0142o\u015bno opini\u0119 \u201euczciwego \u017byda\u201d, \u201e\u017byda kochaj\u0105cego Polsk\u0119\u201d, itp. \u2013 lecz \u017caden z nich nie uwa\u017ca\u0142 Sandauera za Polaka. Albowiem, jak powiada przys\u0142owie tureckie: \u201eCho\u0107by\u015b od rana do wieczora krzycza\u0142: \u2018cha\u0142wa! cha\u0142wa!\u2026\u2019 \u2013 w ustach nie zrobi si\u0119 s\u0142odko\u201d \u201eJestem Polakiem o korzeniach \u017cydowskich\u201d \u2013 powiada\u0142 o sobie Adam Sandauer. Czemu nie ? S\u0105 Polacy o korzeniach \u017cydowskich, s\u0105 Polacy o korzeniach nie\u017cydowskich. By\u0107 mo\u017ce s\u0105 te\u017c Polacy bez \u017cadnych korzeni\u2026<\/span><\/p>\n

\nProblem jednak nie w tym, co cz\u0142owiek o sobie s\u0105dzi, lecz tak\u017ce i w tym, jak go widz\u0105 inni. Jeden z naszych M\u0119drc\u00f3w zauwa\u017ca w Talmudzie, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek niesie ze sob\u0105 cztery wizerunki siebie samego:<\/span><\/p>\n

1) Jakim chcia\u0142by, \u017ceby widzieli go inni;<\/span><\/p>\n

2) Jak sobie wyobra\u017ca, \u017ce go widz\u0105 inni<\/span><\/p>\n

3) Jakim sam widzi siebie<\/span><\/p>\n

4) Jak widz\u0105 go inni w rzeczywisto\u015bci<\/span><\/p>\n

\nMo\u017cna by zada\u0107 pytanie \u201ejacy inni?\u201d, bo przecie\u017c \u201einni\u201d mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cni; jednak\u017ce w dawnych czasach poj\u0119cie \u201einnych\u201d sprowadza\u0142o si\u0119 do cz\u0142onk\u00f3w niewielkiej a zwartej spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142 w\u00f3wczas prawie ka\u017cdy. M\u0119drcy komentuj\u0105 istnienie owych czterech wizerunk\u00f3w zaznaczaj\u0105c, \u017ce cz\u0142owiek u kt\u00f3rego te wizerunki cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo si\u0119 ze sob\u0105 przecinaj\u0105, mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cany za szcz\u0119\u015bliwego; s\u0105 jednak wypadki, gdy te cztery wizerunki s\u0105 tak odlegle od siebie, \u017ce praktycznie nie maj\u0105 ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego \u2013 ich przeci\u0119cie logiczne jest zbiorem pustym.<\/span><\/p>\n

\nDzi\u015b takie przypadki zwyk\u0142o si\u0119 okre\u015bla\u0107 jako rozdwojenie ja\u017ani, schizofrenie, lub co\u015b w tym rodzaju. Jak w tym starym dowcipie o facecie, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce jest myszk\u0105; w szpitalu psychiatrycznym uda\u0142o si\u0119 go wyleczy\u0107, powtarza\u0142 grzecznie, \u017ce pami\u0119ta ju\u017c, \u017ce jest in\u017cynierem, mieszka na Mokotowie, ma \u017con\u0119 i dzieci\u2026 lecz gdy go wypuszczono z zak\u0142adu, nazajutrz znaleziono go dr\u017c\u0105cego, chowaj\u0105cego si\u0119 w przera\u017ceniu pod jakim\u015b krzakiem \u2013 Panie, co pan tu robisz? \u2013 Tam jest kot \u2013 dr\u017c\u0105cym g\u0142osem odpowiada delikwent \u2013 Przecie\u017c wczoraj m\u00f3wi\u0142 pan, \u017ce nie jest ju\u017c myszk\u0105!? \u2013 No tak, ja o tym wiem, ale czy kot o tym wie?!<\/span><\/p>\n

\nBywa te\u017c i odwrotnie \u2013 myszka mo\u017ce uwierzy\u0107, \u017ce jest tygrysem albo s\u0142oniem. Pozostaje jednak wci\u0105\u017c to samo pytanie: czy kot o tym wie? Ja bym si\u0119 o to nie za\u0142o\u017cy\u0142\u2026<\/span><\/p>\n

\nO tym, do jak drastycznych skutk\u00f3w mo\u017ce doprowadzi\u0107 ustawiczny l\u0119k przed pos\u0105dzeniem o zbyt silny zwi\u0105zek z \u017cydostwem lub o nadmiern\u0105 sympati\u0119 do Izraela, \u015bwiadczy zachowanie si\u0119 Michela Debr\u00e9, francuskiego Ministra Obrony w latach 1969-1973, a przedtem jeszcze premiera w rz\u0105dzie Genera\u0142a de Gaulle\u2019a w latach 1959-1962. W czasie wojny nale\u017ca\u0142 do Ruchu Oporu, i by\u0142 zawsze osob\u0105 zaufan\u0105 Genera\u0142a. Michel Debr\u00e9, urodzony w Pary\u017cu r. 1912-tym i zmar\u0142y w r. 1996-tym, by\u0142 cz\u0142onkiem znakomitej rodziny \u017cydowskiej, kt\u00f3ra po wojnie pruskiej i aneksji Alzacji przez Niemcy przenios\u0142a si\u0119 do Sedanu, gdzie dziadek Michela, Simon Debr\u00e9, by\u0142 Wielkim Rabinem. Ojcem Michela by\u0142 profesor Robert Debr\u00e9, wybitny francuski pediatra, kt\u00f3rego nawet rz\u0105d P\u00e9tain\u2019a w Vichy nie zwolni\u0142 z pracy, jak innych lekarzy \u017cydowskich. Po wojnie by\u0142 cz\u0142onkiem Akademii, odznaczony mn\u00f3stwem order\u00f3w, a wielki szpital dzieci\u0119cy zbudowany w Pary\u017cu w latach 90-tych nosi z dum\u0105 jego imi\u0119. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z katoliczk\u0105, lecz sam nie zmieni\u0142 oficjalnie wyznania. Michel Debr\u00e9 byl jednym z jego czterech syn\u00f3w; jego bracia r\u00f3wnie\u017c odegrali niema\u0142\u0105 rol\u0119 w polityce, nauce i kulturze, nie neguj\u0105c pochodzenia, lecz tak\u017ce ostentacyjnie bagatelizuj\u0105c sprawy przynale\u017cno\u015bci religijnej, wierni francuskiej tradycji republika\u0144skiej.<\/span><\/p>\n

\nGdy po zamachu stanu w roku 1958 General de Gaulle przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 we Francji, odziedziczy\u0142 by\u0142 te\u017c \u015bwietne stosunki przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy \u2013 w tym militarnej \u2013 z Izraelem. Dzia\u0142o si\u0119 tak za czas\u00f3w IV-tej Republiki, gdy rz\u0105dzili socjali\u015bci, a w czasie Kampanii Sueskiej w 1956-tym roku Izrael, Francja i Wielka Brytania by\u0142y nawet sojusznikami. Potem rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozruchy w Algierii francuskiej, przechodz\u0105c niebawem w regularn\u0105 wojn\u0119, kraj by\u0142 podzielony, i w 1958-mym roku de Gaulle zosta\u0142 wyniesiony na szczyt w\u0142adzy przez grup\u0119 oficer\u00f3w francuskiej armii, pok\u0142adaj\u0105cych w nim nadziej\u0119 \u2013 niestety, zawiedli si\u0119, de Gaulle podpisa\u0142 haniebne uk\u0142ady z Evian, Algieria uzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, i p\u00f3\u0142tora miliona Francuz\u00f3w, \u017byd\u00f3w b\u0119d\u0105cych od dawna obywatelami francuskimi, wraz z innymi Europejczykami – wszyscy musieli opu\u015bci\u0107 Algieri\u0119 i uciec do Francji. Gdzie zosta\u0142a wprowadzona nowa Konstytucja, z ustrojem prezydenckim, tak zwana V-ta Republika, trwaj\u0105ca do dzi\u015b. Michel Debr\u00e9 zosta\u0142 pierwszym premierem, potem za\u015b piastowa\u0142 inne posady ministerialne.<\/span><\/p>\n

\nW roku 1969-tym by\u0142 na kr\u00f3tko Ministrem Obrony. W roku 1965-tym Izrael, dla wzmocnienia swej floty wojennej, zam\u00f3wi\u0142 we Francji 12 kanonierek. Okr\u0119ty zosta\u0142y zbudowane w stoczni w Cherbourgu, i jeszcze przed wybuchem Wojny Sze\u015bciodniowej pi\u0119\u0107 okr\u0119t\u00f3w dotar\u0142o do Izraela \u2013 w sam\u0105 por\u0119, bo gdy zacz\u0119\u0142o wzrasta\u0107 napi\u0119cie mi\u0119dzy Izraelem a Egiptem, a Nasser grozi\u0142 utopieniem wszystkich \u017byd\u00f3w w morzu, General de Gaulle wprowadzi\u0142 embargo na eksport broni do Izraela. Za\u015b po zwyci\u0119stwie Izraela w Wojnie Sze\u015bciodniowej de Gaulle zacz\u0105\u0142 otwarcie krytykowa\u0107 nie tylko pa\u0144stwo, lecz i nar\u00f3d \u017cydowski, u\u017cywaj\u0105c okre\u015ble\u0144 jakby \u017cywcem wyj\u0119tych z klasyki antysemickiej:<\/span><\/p>\n

\n

\u201e\u017bydzi, dotychczas rozproszeni, kt\u00f3rzy pozostali tym, czym byli zawsze, to znaczy narodem elitarnym, pewnym siebie i dominuj\u0105cym…\u201d.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W roku 1967 de Gaulle mia\u0142 ju\u017c 76 lat, wiek niew\u0105tpliwie emerytalny. Prawdopodobnie mamy do czynienia z ilustracj\u0105 om\u00f3wionego wy\u017cej zjawiska ujawniania si\u0119 antysemityzmu w wieku podesz\u0142ym, jak gdyby drzemi\u0105cego w ukrytej postaci, podobnie do wirusa herpes, kt\u00f3ry potrafi gnie\u017adzi\u0107 si\u0119 w organizmie w postaci u\u015bpionej, i atakuje wychodz\u0105c z ukrycia najcz\u0119\u015bciej wtedy, gdy organizm zosta\u0142 os\u0142abiony nadmiernym stresem, wysi\u0142kiem lub inn\u0105 chorob\u0105.<\/span><\/p>\n

\nTak czy inaczej, polityka Francji wobec Izraela stawa\u0142a si\u0119, m\u00f3wi\u0105c \u0142agodnie, coraz mniej przyjazna. Po wojnie sze\u015bciodniowej embargo nie zosta\u0142o zawieszone. Dwie kanonierki uda\u0142o si\u0119 jeszcze doprowadzi\u0107 do Izraela, lecz pi\u0119\u0107 pozosta\u0142ych zamkni\u0119to w porcie handlowym Cherbourga, co pozwoli\u0142o Izraelczykom zaplanowa\u0107 ich porwanie i uprowadzenie \u2013 tym bardziej \u017ce prawnie by\u0142y one w\u0142asno\u015bci\u0105 Izraela, zakup zosta\u0142 dawno op\u0142acony. Operacje przygotowywano d\u0142ugo i skrz\u0119tnie, i w nocy z 24-go na 25-tego grudnia 1969-go na pi\u0119\u0107 kanonierek wesz\u0142y przygotowane zawczasu za\u0142ogi izraelskie, po czym po cichu wyp\u0142yn\u0119\u0142y z portu. W sumie na ich pok\u0142adach znajdowa\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas 150 marynarzy i oficer\u00f3w izraelskich.<\/span><\/p>\n

\nGdy na biurku ministra Michela Debr\u00e9 pojawi\u0142 si\u0119 meldunek o uprowadzeniu, nieliczni \u015bwiadkowie donosz\u0105 \u017ce dosta\u0142 on ataku w\u015bciek\u0142o\u015bci, i wyda\u0142 francuskiej marynarce wojennej rozkaz \u015bcigania i zatopienia pi\u0119ciu kanonierek \u2013 kt\u00f3re zd\u0105\u017cy\u0142y ju\u017c wyp\u0142yn\u0105\u0107 dostatecznie daleko, by opu\u015bci\u0107 wody terytorialne Francji. Los 150-ciu marynarzy izraelskich nie zdawa\u0142 si\u0119 zaprz\u0105ta\u0107 w\u00f3wczas jego umys\u0142u, jak r\u00f3wnie\u017c pogwa\u0142cenie praw \u017ceglugi mi\u0119dzynarodowej. A to wszystko prawdopodobnie ze strachu przed pos\u0105dzeniem o zbytni\u0105 sympati\u0119 do \u017byd\u00f3w i do Izraela \u2013 a strach, jak dobrze wiadomo, ma wielkie oczy. Szczeg\u00f3lnie gdy jeden z w\u0142asnych wizerunk\u00f3w \u2013 \u201ejak mnie widz\u0105 inni\u201d \u2013 nie pokrywa si\u0119 z tym, kt\u00f3ry chcia\u0142oby si\u0119 jawi\u0107 otoczeniu.<\/span><\/p>\n

\nNa szcz\u0119\u015bcie \u00f3wczesny szef sztabu, genera\u0142 Michel Fourquet, nie podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 rozkazowi, gro\u017c\u0105c dymisj\u0105, i okr\u0119ty spokojnie dotar\u0142y do portu z Hajfie w ostatnim dniu 1969-go roku. Genera\u0142 Fourquet nie by\u0142 obci\u0105\u017cony kompleksami zwi\u0105zanymi z pochodzeniem, podobnie jak Michel Debr\u00e9 by\u0142 w czasie wojny wybitnym cz\u0142onkiem Ruchu Oporu, lecz z \u017cydostwem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego. By\u0142 po prostu porz\u0105dnym cz\u0142owiekiem, obdarzonym zdrowym rozs\u0105dkiem. A przede wszystkim nie obawia\u0142 si\u0119 pos\u0105dze\u0144 ani o filosemityzm, ani o antysemityzm.<\/span><\/p>\n

* * *<\/h2>\n

Od czasu, gdy zacz\u0105\u0142em pisanie powy\u017cszego tekstu, up\u0142yn\u0119\u0142o ponad dziesi\u0119\u0107 lat.<\/span><\/p>\n

\nNie potrafi\u0119 dzi\u015b powiedzie\u0107 z pewno\u015bci\u0105, dlaczego przerwa\u0142em w po\u0142owie \u2013 tekst powy\u017cszy zosta\u0142 uzupe\u0142niony w ostatnich tygodniach; niemniej bestialski pogrom przypominaj\u0105cy holokaust, kt\u00f3ry wydarzy\u0142 si\u0119 w Izraelu 7-go pa\u017adziernika 2023 r. zmusza do nowych przemy\u015ble\u0144 \u2013 i nowego spojrzenia na nowe odmiany antysemityzmu. Przede wszystkim po to, by lepiej rozpoznawa\u0107 i szybciej wyczuwa\u0107 sk\u0105d nadchodzi niebezpiecze\u0144stwo, i gdzie nale\u017cy szuka\u0107 schronu, gdy walka w uczciwym pojedynku nie wchodzi w gr\u0119. Podobnie jak szczepionki przeciwko grypie trac\u0105 sw\u0105 moc, gdy wirus uleg\u0142 kolejnej mutacji, odpornej na poprzedni\u0105 jej wersje, tak te\u017c nasze poj\u0119cie o zagro\u017ceniu przestaje dzia\u0142a\u0107, a nawet staje si\u0119 wr\u0119cz zwodnicze.<\/span><\/p>\n

\nDopiero co zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce antysemityzm atakuje g\u0142\u00f3wnie z prawa, a tu nagle okazuje si\u0119, \u017ce ze zdwojon\u0105 sil\u0105 zacz\u0105\u0142 atakowa\u0107 z lewa. Nawet ulubione kolory antysemit\u00f3w ulegaj\u0105 zmianie: niegdy\u015b brunatni lub czarni, dzi\u015b s\u0105 mieszanin\u0105 zieleni z czerwieni\u0105. Jak\u017ce zdumiewaj\u0105cy jest fakt, \u017ce wielorakie ruchy ekologiczne walcz\u0105ce o zachowanie przyrody, kt\u00f3re na zdrowy rozum powinny podziwia\u0107 osi\u0105gni\u0119cia Izraela na tym polu, staj\u0105 niezmiennie po stronie antysemit\u00f3w i gotowe s\u0105 usprawiedliwia\u0107 akty terrorystyczne przeciwko pa\u0144stwu \u017cydowskiemu, i przeciwko \u017bydom na ca\u0142ym \u015bwiecie?<\/span><\/p>\n

\nPod koniec XIX wieku utar\u0142 si\u0119 we w\u0142adzach Cesarstwa Austro-W\u0119gierskiego zwyczaj obwiniania \u017byd\u00f3w za wszystkie niepowodzenia ekonomiczne i bol\u0105czki spo\u0142eczne. To wtedy w\u0142a\u015bnie socjalistyczny polityk Ferdinand Kronawetter wypowiedzia\u0142 s\u0142ynn\u0105 opini\u0119, \u017ce \u201eantysemityzm jest socjalizmem g\u0142upc\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n

\nDzi\u015b globalne po\u0142\u0105czenie ekologii, wokizmu i antysemityzmu nadaje temu zdaniu Kronawettera nowy wymiar. W przypadku nies\u0142ychanie brutalnej napa\u015bci Hamasu na przygraniczne kibuce Izraelskie i na zorganizowany w tym samym czasie mega-koncert (ponad 3000 os\u00f3b!), w \u015bwietle tego co nast\u0105pi\u0142o zaraz potem, nie mo\u017cna powstrzyma\u0107 si\u0119 od dominuj\u0105cego uczucia tzw. dysonansu poznawczego. Dotyczy to wyra\u017anego zak\u0142\u00f3cenia poj\u0119\u0107 \u201eprzyczyny\u201d i \u201eskutku\u201d. Bowiem jak wyt\u0142umaczy\u0107 zdumiewaj\u0105ce zjawisko, polegaj\u0105ce na tym, \u017ce ju\u017c w sam weekend masakry, gdy skala okrucie\u0144stw dokonanych przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w by\u0142a jeszcze nieznana i nieznana by\u0142a liczba zabitych, rannych oraz porwanych, w wielu krajach Zachodu organizowano ju\u017c antyizraelskie demonstracje. Kt\u00f3re z jeszcze wi\u0119kszym nasileniem powtarza\u0142y si\u0119 co sobota w Londynie, w Pary\u017cu, w Madrycie i w Sztokholmie. Demonstruj\u0105cy protestowali zak\u0142adaj\u0105c z g\u00f3ry, co Izrael mo\u017ce zrobi\u0107, gdy ten jeszcze nawet nie zd\u0105\u017cy\u0142 zareagowa\u0107 na napa\u015b\u0107 Hamasu. Jakim cudem znalaz\u0142o si\u0119 tak szybko tyle tysi\u0119cy flag palesty\u0144skich w r\u0119kach demonstruj\u0105cych?<\/span><\/p>\n

\nZdrowy rozs\u0105dek podpowiada, \u017ce kto\u015b, kto te manifestacje organizowa\u0142 \u2013 a zebra\u0107 w rekordowym czasie po kilkaset tysi\u0119cy ludzi, nawet przy pomocy Internetu, nie jest prostym zadaniem \u2013 ju\u017c wcze\u015bniej wiedzia\u0142 o szykuj\u0105cym si\u0119 napadzie. W\u015br\u00f3d tysi\u0119cy terroryst\u00f3w, kt\u00f3rzy wtargn\u0119li do Izraela z Gazy, byli reporterzy filmuj\u0105cy horrory, byli te\u017c cz\u0142onkowie organizacji jakoby charytatywnych i rozmaitych agencji, na czele z UNRWA dzia\u0142aj\u0105cych w Gazie z ramienia ONZ lub innych organizacji mi\u0119dzynarodowych \u2013 zdumiewaj\u0105ca ilo\u015b\u0107, jak na tak ma\u0142e terytorium i dwa miliony mieszka\u0144c\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nPodobnej masakry, by\u0107 mo\u017ce na jeszcze wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, zamierza\u0142 dokona\u0107 na p\u00f3\u0142nocy Izraela kontrolowany zdalnie z Teheranu szyicki ruch Hezbollah maj\u0105cy bazy w Libanie. I tam od lat kopano tunele pod \u017cyczliwym okiem ONZ-owskich \u201eb\u0142\u0119kitnych he\u0142m\u00f3w\u201d, podobnie zreszt\u0105 jak to mia\u0142o miejsce w Gazie. Na szcz\u0119\u015bcie to si\u0119 nie uda\u0142o. Armia izraelska zd\u0105\u017cy\u0142a zneutralizowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142 zbrojnych i arsena\u0142y terroryst\u00f3w, chocia\u017c trzeba by\u0142o przedtem dokona\u0107 ewakuacji ponad stu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w P\u00f3\u0142nocnej Galilei.<\/span><\/p>\n

\nTak zmasowanych atak\u00f3w nie przygotowuje si\u0119 w ci\u0105gu tygodni czy miesi\u0119cy; wymagaj\u0105 one rozga\u0142\u0119zionej i wyrafinowanej infrastruktury, samo kopanie tuneli, w sumie d\u0142u\u017cszych ni\u017c metro londy\u0144skie czy paryskie, wymaga olbrzymich nak\u0142ad\u00f3w pieni\u0119\u017cnych i wielu lat pracy, przy jednoczesnym zorganizowaniu wyw\u00f3zki olbrzymiej ilo\u015bci ziemi i kamieni do Egiptu \u2013 r\u00f3wnie\u017c pod \u017cyczliwym okiem ONZ-owskich obserwator\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nOlbrzymie \u015brodki finansowe sz\u0142y nie tylko z Iranu czy Kataru, lecz przede wszystkim z Zachodu, miliardy euro i dolar\u00f3w, kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wpada\u0142a w r\u0119ce terroryst\u00f3w. Lecz jeszcze wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a nieustannie podsycana nienawi\u015b\u0107 do Izraela i do wszystkiego co \u017cydowskie, niezliczone pot\u0119pienia w ONZ i w innych organizacjach mi\u0119dzynarodowych, na ameryka\u0144skich i europejskich uniwersytetach pod p\u0142aszczykiem walki o prawa uci\u015bnionych \u2013 wci\u0105\u017c g\u0119stniej\u0105ca atmosfera niech\u0119ci, bojkotu i nienawi\u015bci, bez kt\u00f3rej nawet Hamas czy Hezbollah nie czuli by si\u0119 tak swobodnie, mog\u0105c liczy\u0107 na wszechstronne poparcie i wynikaj\u0105c\u0105 z niego bezkarno\u015b\u0107. I tu nasuwa si\u0119 por\u00f3wnanie wiecznie odradzaj\u0105cego si\u0119 antysemityzmu, kt\u00f3ry co pewien czas popada jakby w jaki\u015b sen zimowy, by p\u00f3\u017aniej wybuchn\u0105\u0107 ze zdwojon\u0105 moc\u0105, z kr\u0105\u017ceniem wody w przyrodzie.<\/span><\/p>\n

\nObserwujemy bowiem raz po raz zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 pogod\u0119, przez pewien czas \u015bwieci s\u0142o\u0144ce, na dworze jest ciep\u0142o i przyjemnie, a lazurowe niebo jest bezchmurne i czyste, i nic nie zapowiada maj\u0105cej wkr\u00f3tce nast\u0105pi\u0107 ulewy, poprzedzonej coraz gro\u017aniej wygl\u0105daj\u0105cymi ciemniej\u0105cymi chmurami. Czasem zmiana pogody nast\u0119puje tak szybko, \u017ce u\u017cywa si\u0119 wyra\u017cenia \u201egrom z jasnego nieba\u201d. Jednakowo\u017c podobnie jak nie ma dymu bez ognia, nie ma ulewy bez uprzedniego skroplenia pary wodnej, obecnej w powietrzu nawet przy pi\u0119knej pogodzie.<\/span><\/p>\n

\nPodobnie jak antysemityzm, kt\u00f3ry pozornie gdzie\u015b znik\u0142 jak kamfora \u2013 w rzeczywisto\u015bci jednak nadal trwa\u0142, tyle \u017ce w formie mniej widocznej. Jak para wodna w atmosferze. I tu podobnie warto jest zastanowi\u0107 si\u0119 nad zwi\u0105zkiem przyczynowym \u2013 czy to horror 7-go pa\u017adziernika wywo\u0142a\u0142 wybuch antysemityzmu na ca\u0142ym \u015bwiecie, czy te\u017c wszystko wskazuje na to, \u017ce to olbrzymie zasoby kr\u0105\u017c\u0105cego antysemityzmu sta\u0142y si\u0119 powodem pogromu? Gdy stwierdzamy \u017ce barometr wskazuje spadek ci\u015bnienia poni\u017cej 760 mm, spodziewamy si\u0119 maj\u0105cych nast\u0105pi\u0107 wkr\u00f3tce opad\u00f3w. Uwa\u017ca si\u0119 zatem powszechnie, \u017ce niskie ci\u015bnienie atmosferyczne jest przyczyn\u0105 nast\u0119puj\u0105cego po nim deszczu. A jest akurat na odwr\u00f3t. To maj\u0105cy nast\u0105pi\u0107 deszcz obni\u017ca ci\u015bnienie. Przy ciep\u0142ej i s\u0142onecznej pogodzie powietrze, z pozoru czyste, zawiera spor\u0105 ilo\u015b\u0107 pary wodnej, czyli wody w stanie gazowym. Wystarczy jednak nadej\u015bcie zimnego frontu, by och\u0142odzenie spowodowa\u0142o skroplenie si\u0119 pary, czyli przej\u015bcie jej w stan ciek\u0142y. Za\u015b woda jako ciecz zajmuje o wiele mniejsz\u0105 \u2013 700 razy mniejsz\u0105 – obj\u0119to\u015b\u0107. Nag\u0142e znikniecie pary wodnej powoduje spadek ci\u015bnienia, bowiem para w postaci gazowej wywiera\u0142a tzw. \u201eci\u015bnienie cz\u0105stkowe\u201d, podobnie jak inne sk\u0142adowe powietrza \u2013 20% ci\u015bnienia daje tlen, 78% daje azot, 1% argon, za\u015b para wodna dorzuca do tego od 1 do kilku procent\u00f3w, zale\u017cnie od nasycenia i temperatury. Po nag\u0142ym skropleniu powstaje mgie\u0142ka unosz\u0105ca si\u0119 w powietrzu w postaci ob\u0142oczk\u00f3w; po pewnym czasie malutkie kropelki unosz\u0105 si\u0119 w g\u00f3rze, s\u0105 najpierw niewidoczne, ale z czasem nast\u0119puje koagulacja, kropelki zderzaj\u0105c si\u0119 ze sob\u0105 rosn\u0105, a ob\u0142oki zmieniaj\u0105 si\u0119 w chmury. Mog\u0105 one by\u0107 czarne, ale zanim przyjdzie ulewa, przechodzie\u0144 nie czuje si\u0119 specjalnie zagro\u017cony. Dopiero kiedy lunie, zaczyna rozpacza\u0107, \u017ce przem\u00f3k\u0142. I narzeka na ni\u017c atmosferyczny lub polityczny, jakim mo\u017ce by\u0107 nowelizacja ustawy o IPN w 2018-tym roku w Polsce, lub uderzenie Hamasu i Hezbollachu na Izrael w 2023-m roku. I my\u015bli b\u0142\u0119dnie, \u017ce to przez te wydarzenia wyla\u0142 si\u0119 potop nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nNie. Ta nienawi\u015b\u0107 ju\u017c by\u0142a, ale, nieuchwytna, jak para wodna w atmosferze, kt\u00f3ra kondensuje si\u0119 w chmury, spada deszczem i zn\u00f3w powraca do gazowego rozproszenia. Do nast\u0119pnego cyklu. Z tego por\u00f3wnania warto wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek praktyczny: przyda\u0142aby si\u0119 mapa podobna do tych, kt\u00f3rymi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 synoptycy dla przepowiadania pogody. Gdzie wy\u017c, gdzie ni\u017c atmosferyczny, i jakie s\u0105 ci\u015bnienia i kierunki wiatr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\nW ci\u0105gu jednego pokolenia podobna mapa Europy ilustruj\u0105ca nasilenie antysemityzmu zmienia si\u0119 nie do poznania. Oto Szwecja i Dania, kt\u00f3re po roku 1968-mym przyj\u0119\u0142y z otwartymi ramionami uchod\u017ac\u00f3w \u017cydowskich z Polski, dzi\u015b sta\u0142y si\u0119 teatrem masowych demonstracji pro-palesty\u0144skich.<\/span><\/p>\n

\nPodobne trendy mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 i we Francji, a w Anglii antysemityzm staje si\u0119 norm\u0105 nawet w\u015br\u00f3d policjant\u00f3w. A co powiedzie\u0107 o uniwersytetach, zar\u00f3wno ameryka\u0144skich, jak i europejskich? Kiedy\u015b broni\u0142y \u017byd\u00f3w, teraz s\u0105 rozsadnikami antysemityzmu.<\/span><\/p>\n

\nNic nowego pod s\u0142o\u0144cem \u2013 dawno temu z opowiada\u0144 matki dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce w roku 1939-tym, po kl\u0119sce wrze\u015bniowej, starzy \u017bydzi w \u0141ucku radzili zostawa\u0107 po niemieckiej stronie, pami\u0119taj\u0105c gorzkie do\u015bwiadczenia sprzed zaledwie 20-tu lat. W roku 1918-tym, po Rewolucji w Rosji i og\u00f3lnej zapa\u015bci, Niemcy na kr\u00f3tko wkroczyli na Ukrain\u0119, tworz\u0105c protektorat \u2013 \u201eniezale\u017cne pa\u0144stwo ukrai\u0144skie\u201d. Starzy \u017bydzi pami\u0119tali, \u017ce po wkroczeniu Niemc\u00f3w usta\u0142y pogromy organizowane przez bandy Petlury i inne ruchy nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich \u2013 Niemcy zachowywali si\u0119 jak przysta\u0142o na ludzi cywilizowanych, przyja\u017ani wobec m\u00f3wi\u0105cych w jidysz \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rymi mogli si\u0119 dogada\u0107. Na tej podstawie twierdzili, \u017ce Niemcy \u2013 to cywilizacja, a na Wschodzie panuje dzicz. Jak si\u0119 okaza\u0142o, mylili si\u0119 okrutnie \u2013 a przecie\u017c min\u0119\u0142o zaledwie 20 lat!<\/span><\/p>\n

\nIzrael w du\u017cej mierze sta\u0142 si\u0119 spe\u0142nieniem marze\u0144 Zeeva \u017baboty\u0144skiego \u2013 by w\u0142asne pa\u0144stwo da\u0142o narodowi \u017cydowskiemu mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017cycia w spokoju i w bezpiecze\u0144stwie, bez szamotania si\u0119 mi\u0119dzy pokus\u0105 totalnej asymilacji a wieczn\u0105 dyskryminacj\u0105 i prze\u015bladowaniem. I rzeczywi\u015bcie, ma si\u0119 wra\u017cenie \u017ce co jak co, lecz o antysemityzmie mo\u017cna zapomnie\u0107. Tym te\u017c mo\u017cna, przynajmniej cz\u0119\u015bciowo, wyt\u0142umaczy\u0107 niewiarygodn\u0105 beztrosk\u0119 i wiar\u0119 w przysz\u0142o\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w granicz\u0105cych z Gaz\u0105 kibuc\u00f3w \u2013 nawiasem m\u00f3wi\u0105c, lewicowych, laickich i post\u0119powych, przyja\u017anie nastawionych wobec arabskich s\u0105siad\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce nawet w armii izraelskiej nie doceniano niebezpiecze\u0144stw \u2013 z tego samego powodu, jak by si\u0119 to nie wydawa\u0142o dziwne. Mieszkaj\u0105c w Izraelu, mo\u017cna by\u0142o przez pewien czas zapomnie\u0107 o starym porzekadle \u017cydowskim, kt\u00f3re przytocz\u0119 tu w oryginalnym brzmieniu : \u201eS\u2019iz schwer a Id zu sein\u201d… \u05df\u05d9\u05d9\u05d6 \u05d5\u05e6 \u05d3\u05d9\u05d0 \u05d0 \u05e8\u05e2\u05d5\u05d5\u05e9 \u05d6\u05d9\u05d0 ‘ \u05e1<\/span><\/p>\n

\n

Czyli: \u201eCi\u0119\u017cko by\u0107 \u017bydem\u201d. Je\u015bli uda\u0142o si\u0119 o tym zapomnie\u0107, to niestety, na kr\u00f3tko. Antysemici s\u0105 zawsze do us\u0142ug, \u017ceby nam o tym przypomnie\u0107.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Richard (Ryszard) Kerner<\/strong>, francuski fizyk teoretyczny. Urodzony w ZSRR, absolwent Liceum im Reytana w Warszawie, uzyska\u0142 dyplom magistra na UW w roku 1965. Zatrudniony na Wydziale Fizyki UW jako asystent, wyjecha\u0142 w roku 1968 do Francji, gdzie zosta\u0142 asystentem na Wydziale Mechaniki Uniwersytetu Paryskiego. Doktorat i habilitacj\u0119 uzyska\u0142 ju\u017c w Pary\u017cu, w swojej Alma Mater, kt\u00f3ra w\u00f3wczas nosi\u0142a nazw\u0119 “Universit\u00e9 Paris-VI”. Od roku 1985 piastowa\u0142 stanowisko profesora. Obecnie Emeritus Profesor tego\u017c Uniwersytetu, (kt\u00f3ry obecnie przybra\u0142 nazw\u0119 “Sorbonne-Universit\u00e9”).<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eSyjonizm jest broni\u0105 imperializmu!\u201d Parada pierwszomajowa, Moskwa, ZSRR, 1972 (Ze zbior\u00f3w Vladimira Sichova) K\u0105cik Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w J\u0119zykoznawstwa, czyli: co znaczy s\u0142owo “antysemityzm”? Richard (Ryszard) Kerner Zaczn\u0119 od u\u015bci\u015blenia znaczenia samego tytu\u0142u niniejszego eseju. Gdy s\u0142owa s\u0105 nazwami przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, lub rzeczy spotykanych na ka\u017cdym kroku w \u017cyciu codziennym, interpretacja nie sprawia zazwyczaj wielkiego trudu. Wystarczy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=121144"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121158,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121144\/revisions\/121158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=121144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=121144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=121144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}