![](\"https:\/\/www.memri.org\/sites\/default\/files\/2025\/07\/mdb802.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>Ostatni bastion: staro\u017cytne chrze\u015bcija\u0144skie serce regionu walczy o przetrwanie<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\nAlberto M. Fernandez<\/strong><\/span><\/p>\n \nAzja jest najludniejszym kontynentem, ale jednocze\u015bnie tym, na kt\u00f3rym chrze\u015bcijanie stanowi\u0105 najmniejszy odsetek ludno\u015bci. Oczywi\u015bcie, \u017cyje tu ponad dwie\u015bcie milion\u00f3w chrze\u015bcijan, rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 od Bliskiego Wschodu po Daleki Wsch\u00f3d. Dwa azjatyckie pa\u0144stwa maj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 \u2013 Timor Wschodni i Filipiny. Wyspa Flores w Indonezji jest w wi\u0119kszo\u015bci katolicka, a trzy z 28 stan\u00f3w Indii \u2013 Nagaland, Mizoram i Meghalaya \u2013 maj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Wszystkie te wsp\u00f3lnoty s\u0105 efektem dzia\u0142alno\u015bci misjonarskiej kraj\u00f3w zachodnich \u2013 od XVI do XX wieku \u2013 zar\u00f3wno katolickiej Portugalii i Hiszpanii, jak i anglo-ameryka\u0144skich protestant\u00f3w.<\/span><\/p>\n<\/div>\n \nRegion ten jest podobny do, cho\u0107 wi\u0119kszy ni\u017c, terytorium kontrolowane przez chrze\u015bcija\u0144skie milicje podczas liba\u0144skiej wojny domowej (1975\u20131990), znanego niekiedy jako kanton Wschodni Bejrut albo \u2013 z przek\u0105sem \u2013 \u201eMarounistan\u201d. Wsp\u00f3\u0142czesny chrze\u015bcija\u0144ski Liban, podobnie jak ca\u0142y kraj, pogr\u0105\u017cony jest w g\u0142\u0119bokim kryzysie. Presja gospodarcza i polityczna, kt\u00f3ra dotyka niemal wszystkich Liba\u0144czyk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie uderza w zazwyczaj klas\u0119 \u015bredni\u0105 w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan, zagra\u017caj\u0105c przetrwaniu wyj\u0105tkowej, obecnie unikalnej wsp\u00f3lnoty.<\/span><\/p>\n \nEnklawa ta przez wieki przesuwa\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142noc lub po\u0142udnie, kurczy\u0142a si\u0119 i rozszerza\u0142a w zale\u017cno\u015bci od atak\u00f3w lub wsparcia ze strony si\u0142 zewn\u0119trznych. Wiadomo, \u017ce \u201enar\u00f3d maronicki\u201d, s\u0142awiony jako \u0142ucznicy, powita\u0142 krzy\u017cowc\u00f3w w XI wieku, gdy ci maszerowali wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca Libanu w drodze do Jerozolimy. Ci sami maronici zostali wieki p\u00f3\u017aniej zepchni\u0119ci w najwy\u017csze i najbardziej niedost\u0119pne g\u00f3rskie rejony Libanu przez tryumfuj\u0105cych Mameluk\u00f3w w XIII i XIV wieku. Przetrwali masakry w XIX wieku i g\u0142\u00f3d o charakterze ludob\u00f3jczym na pocz\u0105tku XX wieku, a mimo to pozostali. I na d\u0142ugo przed powstaniem Republiki Liba\u0144skiej istnia\u0142a ju\u017c polityczna rzeczywisto\u015b\u0107 na g\u00f3rze Liban, zamieszkiwana g\u0142\u00f3wnie przez druz\u00f3w i maronit\u00f3w.<\/span><\/p>\n \nBywa\u0142o, \u017ce tak\u017ce inne regiony Azji Zachodniej mia\u0142y chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 na przyk\u0142ad syryjsko-prawos\u0142awny Tur Abdin w po\u0142udniowej Anatolii. Jednak wojna, zamieszki i prze\u015bladowania w ci\u0105gu ostatnich dekad niemal ca\u0142kowicie opr\u00f3\u017cni\u0142y te tereny z chrze\u015bcijan \u2013 tak sta\u0142o si\u0119 lub dzieje si\u0119 obecnie w Iraku, Syrii i Ziemi \u015awi\u0119tej. Na tle tego wszystkiego region wi\u0119kszo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej w Libanie pozostaje (na razie) nienaruszony.<\/span><\/p>\n \nWida\u0107 tu przydro\u017cne kapliczki po\u015bwi\u0119cone Matce Bo\u017cej lub \u015bw. Szarbelowi, liczne ko\u015bcio\u0142y i klasztory, pomniki bojownikom chrze\u015bcija\u0144skiego ruchu oporu przeciwko naje\u017ad\u017acom \u2013 Palesty\u0144czykom i Syryjczykom. Wzg\u00f3rza s\u0105 cz\u0119sto tarasowo obsadzane drzewami oliwnymi i owocowymi. Zadbane, przewa\u017cnie \u015brednioklasowe miasta i wsie w g\u00f3rach i na wzg\u00f3rzach przechodz\u0105 w miejski chaos i koszmarny ruch uliczny wybrze\u017ca oraz Wielkiego Bejrutu. Korki i zanieczyszczenie powietrza s\u0105 takie same w \u201echrze\u015bcija\u0144skim\u201d Jounieh, jak i w \u201emuzu\u0142ma\u0144skiej\u201d Hamrze czy Dahiye.<\/span><\/p>\n \nPi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po rozpocz\u0119ciu liba\u0144skiej wojny domowej, chrze\u015bcija\u0144ska egzystencja \u2013 a mo\u017ce lepiej powiedzie\u0107: chrze\u015bcija\u0144ska niezale\u017cno\u015b\u0107 decyzyjna lub autonomia \u2013 stoi przed wi\u0119kszym zagro\u017ceniem ni\u017c kiedykolwiek. Wynika to g\u0142\u00f3wnie z dw\u00f3ch kryzys\u00f3w: gospodarczego za\u0142amania Libanu, zapocz\u0105tkowanego kryzysem p\u0142ynno\u015bci w 2019 roku, oraz kryzysu politycznego, wywo\u0142anego przez dominacj\u0119 tzw. \u201eszyickiego duopolu\u201d (Hezbollah i jego sojusznik \u2013 partia Amal Nabih Berriego) nad decyzjami rz\u0105dowymi i finansami pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n \nRezultatem szyickiego duopolu, wspieranego pieni\u0119dzmi z Iranu, by\u0142o uczynienie z ju\u017c skorumpowanego i dysfunkcyjnego systemu jeszcze bardziej skorumpowanego i dysfunkcyjnego. Czyni to wewn\u0119trzne reformy ma\u0142o prawdopodobnymi, a jednocze\u015bnie umo\u017cliwia paso\u017cytnicze wykorzystywanie pa\u0144stwowych \u015brodk\u00f3w i stosowanie gro\u017aby przemocy wobec przeciwnik\u00f3w wewn\u0119trznych, co s\u0142u\u017cy te\u017c jako strategiczne narz\u0119dzie do ponownego wci\u0105gni\u0119cia Libanu w wojn\u0119 w wybranym przez nich momencie. Hezbollah jest wed\u0142ug doniesie\u0144 g\u0142\u0119boko zamieszany w zab\u00f3jstwa zar\u00f3wno muzu\u0142man\u00f3w, jak i chrze\u015bcijan, takich jak Lokman Slim w 2021 roku czy Elias Hasrouni w 2023. W obecnym systemie politycznym chrze\u015bcijanie (podobnie jak druzowie i sunnici) s\u0105 zak\u0142adnikami kaprys\u00f3w sojuszu Amal\u2013Hezbollah.<\/span><\/p>\n \nKryzys gospodarczy doprowadzi\u0142 do dewaluacji liba\u0144skiej waluty o 98 procent. Inflacja osi\u0105gn\u0119\u0142a w 2024 roku poziom 45,23 procent, a oficjalne bezrobocie przekracza 11 procent. Bank \u015awiatowy opisa\u0142 \u201ecelow\u0105 depresj\u0119\u201d w Libanie jako jedno z najpowa\u017cniejszych za\u0142ama\u0144 gospodarczych na \u015bwiecie od lat 50. XIX wieku.<\/span><\/p>\n \nUpadek ten szczeg\u00f3lnie uderzy\u0142 w sektory zdominowane przez chrze\u015bcijan: bankowo\u015b\u0107, edukacj\u0119 i medycyn\u0119. Pensje i zatrudnienie drastycznie spad\u0142y. Wzros\u0142a emigracja. M\u0142odzi Liba\u0144czycy, je\u015bli chc\u0105 mie\u0107 jak\u0105kolwiek przysz\u0142o\u015b\u0107, planuj\u0105 wyjazd \u2013 albo do dynamicznych gospodarek Zatoki Perskiej, albo na Zach\u00f3d. Je\u015bli wybior\u0105 Dubaj czy Kuwejt, jest szansa, \u017ce wr\u00f3c\u0105 kiedy\u015b do Libanu. Je\u015bli trafi\u0105 do Europy, Ameryki czy Australii \u2013 prawdopodobnie zostan\u0105 tam na sta\u0142e.<\/span><\/p>\n \nJeden z biskup\u00f3w katolickich obrz\u0105dku melchickiego w Zahl\u00e9 powiedzia\u0142 mi niedawno: \u201eSp\u00f3jrz dooko\u0142a \u2013 nie ma tu m\u0142odych ludzi. Albo starzy, albo dzieci, kt\u00f3re jeszcze chodz\u0105 do szko\u0142y i s\u0105 za m\u0142ode, \u017ceby wyemigrowa\u0107.\u201d Praca w chrze\u015bcija\u0144skich miastach takich jak Zahl\u00e9 czy Bszarri staje si\u0119 coraz trudniejsza do znalezienia, us\u0142ugi zanikaj\u0105 lub pogarszaj\u0105 si\u0119, a mieszka\u0144cy czuj\u0105 si\u0119 zmuszeni do przeprowadzki do Bejrutu albo codziennych dojazd\u00f3w, a nast\u0119pnie \u2013 do szukania szans poza granicami Libanu. Arabowie z Zatoki wiedz\u0105, \u017ce mog\u0105 zatrudnia\u0107 Liba\u0144czyk\u00f3w taniej ze wzgl\u0119du na dramatyczn\u0105 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 w ich kraju.<\/span><\/p>\n Tytu\u0142 orygina\u0142u: Last Bastion: An Ancient Christian Heartland Struggles To Survive<\/em><\/span> Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Ostatni bastion: staro\u017cytne chrze\u015bcija\u0144skie serce regionu walczy o przetrwanie Alberto M. Fernandez G\u00f3rska przysta\u0144 Azja jest najludniejszym kontynentem, ale jednocze\u015bnie tym, na kt\u00f3rym chrze\u015bcijanie stanowi\u0105 najmniejszy odsetek ludno\u015bci. Oczywi\u015bcie, \u017cyje tu ponad dwie\u015bcie milion\u00f3w chrze\u015bcijan, rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 od Bliskiego Wschodu po Daleki Wsch\u00f3d. Dwa azjatyckie pa\u0144stwa maj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 \u2013 Timor Wschodni i Filipiny. Wyspa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122424"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122450,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122424\/revisions\/122450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\nG\u00f3rska przysta\u0144<\/strong><\/h4>\n
Alberto M. Fernandez<\/span><\/em><\/div>\nAle istnieje te\u017c inne chrze\u015bcija\u0144skie skupisko \u2013 \u017cywe i jedyne tej wielko\u015bci w Azji Zachodniej \u2013 kt\u00f3re ma znacznie starsz\u0105 histori\u0119 ni\u017c wspomniane wy\u017cej regiony. Rozci\u0105ga si\u0119 ono od wybrze\u017ca Morza \u015ar\u00f3dziemnego w Koura, przez g\u00f3rskie miasteczko Bszarri, a\u017c po miasto Zahl\u00e9 i dalej na zach\u00f3d, a\u017c do wschodniego Bejrutu. To chrze\u015bcija\u0144skie serce w granicach Republiki Libanu. Cho\u0107 chrze\u015bcijanie stanowi\u0105 oko\u0142o 37 procent populacji Libanu, to w tym regionie s\u0105 zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w stanowi\u0105 maronici, z istotn\u0105 obecno\u015bci\u0105 grekokatolik\u00f3w melchickich oraz prawos\u0142awnych.<\/span><\/p>\n
\nJest jak reszta Libanu \u2013 ale inny<\/strong><\/h4>\n
\nTrwa\u0142y kryzys<\/strong><\/h4>\n
\n\u201eSp\u00f3jrz dooko\u0142a \u2013 nie ma tu m\u0142odych ludzi\u201d<\/strong><\/h4>\n
\n
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: MEMRI Daily Brief No. 802<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"