{"id":122611,"date":"2025-07-21T17:09:50","date_gmt":"2025-07-21T15:09:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=122611"},"modified":"2025-07-17T14:35:53","modified_gmt":"2025-07-17T12:35:53","slug":"17-05-111","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=122611","title":{"rendered":"Malarstwo Maurycego Gottlieba w \u0141odzi"},"content":{"rendered":"

\"Maurycy Gottlieb, fragment obrazu “Pisarz Tory”, Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu,ok. 1879, olej na tekturze, fot. Muzeum Pa\u0142ac Herbsta<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Malarstwo Maurycego Gottlieba w \u0141odzi<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Culture.pl<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Niepokazywane od wielu lat w Polsce dzie\u0142a jednego z najwybitniejszych malarzy pochodzenia \u017cydowskiego mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do 1 lutego 2015 r. w Muzeum Pa\u0142ac Herbsta.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Autorom wystawy “Maurycy Gottlieb. W poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci” <\/strong>uda\u0142o si\u0119 zgromadzi\u0107 ponad 30 dzie\u0142 malarza pochodz\u0105cych z polskich i zagranicznych kolekcji, m.in. z Mus\u00e9e d’Art et d’Histoire du Judaisme w Pary\u017cu, The Israel Museum i Tel Aviv Museum of Art. Kilka dzie\u0142 nie by\u0142o dot\u0105d w og\u00f3le prezentowanych w Polsce.<\/span><\/p>\n

Maurycy Gottlieb zmar\u0142 w wieku zaledwie 23 lat. Mimo to uwa\u017cany jest za najwybitniejszego malarza \u017cydowskiego XIX wieku. Artysta pozostawi\u0142 dorobek, kt\u00f3ry w niezwyk\u0142y spos\u00f3b \u0142\u0105czy w sobie m\u0142odzie\u0144cz\u0105 emocjonalno\u015b\u0107 z dojrza\u0142o\u015bci\u0105, a ekspresj\u0119 z bieg\u0142o\u015bci\u0105 warsztatow\u0105. Si\u0119ga\u0142 zar\u00f3wno do temat\u00f3w inspirowanych rodzim\u0105 tradycj\u0105, polsk\u0105 kultur\u0105, poezj\u0105 i wydarzeniami historycznymi.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n
\n
Malarstwo Maurycego Gottlieba [galeria]<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/h5>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
1 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Ahaswer”, 1876 olej na p\u0142\u00f3tnie; 63 x 53 cm Muzeum Narodowe w Krakowie, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
2 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Portret Ignacego Kurandy”, 1878, olej na p\u0142\u00f3tnie; 63 x 48 cm Muzeum Narodowe w Krakowie, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
3 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Pisarz Tory”, Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu ok. 1879 olej na tekturze; 53.3 x 40.3 cm, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
4 z 8<\/span><\/em><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Wygnanie Maur\u00f3w z Granady”, ok. 1877, olej na p\u0142\u00f3tnie, 36 x 26.5 cm, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/span><\/em><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
5 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Autoportret w kapeluszu”, Muzeum Narodowe w Kielcach, ok. 1876 olej na tekturze; 25.5 x 20.5 cm, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
6 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Portret Franciszka \u017bmurki”, 1879 olej na p\u0142\u00f3tnie; 45 x 31 cm ,Muzeum Narodowe w Poznaniu, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
7 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Dama z wachlarzem”, 1877 olej na desce; 63 x 33 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie<\/em><\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\"Maurycy<\/div>\n<\/div>\n
\n
8 z 8<\/em><\/span><\/div>\n
Maurycy Gottlieb, “Taniec Salome”, 1879 olej na p\u0142\u00f3tnie; 37.5 x 67.5 cm Muzeum Narodowe w Kielcach, fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Pa\u0142ac Herbsta w \u0141odzi<\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n

Ostatnia monograficzna wystawa artysty odby\u0142a si\u0119 w Polsce w 1991 roku. Jak przyzna\u0142a kuratorka wystawy Maria Milanowska, zgromadzenie dzie\u0142 Gottlieba w jednym miejscu nie by\u0142o \u0142atwe, gdy\u017c  wiele z nich zosta\u0142o zniszczonych lub zagrabionych podczas II wojny \u015bwiatowej, a inne s\u0105 rozproszone po prywatnych i muzealnych kolekcjach na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/span>
\n <\/span><\/p>\n

Milanowska podkre\u015bli\u0142a, \u017ce dla Gottlieba malarstwo stanowi\u0142o narz\u0119dzie do nawi\u0105zania dialogu pomi\u0119dzy Polakami i \u017bydami, a wystawa prezentowana w Pa\u0142acu Herbsta ma przybli\u017ca\u0107 d\u0105\u017cenia artysty do pojednania obu narod\u00f3w. Kuratorka doda\u0142a:<\/span><\/p>\n

\n

“Gottlieb wywodzi\u0142 si\u0119 z tradycyjnego \u015brodowiska \u017cydowskiego, ale nale\u017ca\u0142 do nurtu haskali, czyli \u017cydowskiego o\u015bwiecenia. Uczyni\u0142 malarstwo j\u0119zykiem uniwersalnym, umo\u017cliwiaj\u0105cym porozumienie pomi\u0119dzy przedstawicielami r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 i narodowo\u015bci”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u0141\u00f3dzka ekspozycja podzielona zosta\u0142a na trzy cz\u0119\u015bci. W pierwszej mo\u017cna zobaczy\u0107 dzie\u0142a o tematyce \u017cydowskiej, a jej “per\u0142\u0105” – jak powiedzia\u0142a Milanowska – jest wielkoformatowy obraz “\u017bydzi modl\u0105cy si\u0119 w trakcie \u015bwi\u0119ta Jom Kipur”<\/strong>, wykonany na niespe\u0142na rok przed \u015bmierci\u0105 artysty, a pochodz\u0105cy z Muzeum Sztuki w Tel Avivie. Jom Kipur to \u015awi\u0119to Pojednania, a dzie\u0142o nawi\u0105zuje do idei Gottlieba, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do pojednania poprzez sztuk\u0119 ponad nacjami.<\/span><\/p>\n

“To dzie\u0142o o silnej wymowie, co podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce sam artysta umie\u015bci\u0142 w nim swoje autoportrety – przedstawi\u0142 si\u0119 jako ma\u0142y ch\u0142opiec, nastolatek i m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry w centralnej cz\u0119\u015bci kompozycji stoi podparty i pogr\u0105\u017cony w my\u015blach. Zastanawia si\u0119 nad swoim losem, ale my\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce nad ide\u0105 swojej sztuki” – doda\u0142a kuratorka wystawy.<\/span><\/p>\n

Na wystawie zgromadzono tak\u017ce kilka autoportret\u00f3w artysty. Zobaczy\u0107 mo\u017cna m.in. jeden z jego najs\u0142ynniejszych autoportret\u00f3w “Ahaswer”<\/strong> z 1876 r., pochodz\u0105cy z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. Artysta przedstawi\u0142 na nim siebie zar\u00f3wno pod postaci\u0105 kr\u00f3la perskiego Ahaswerusa, kt\u00f3ry ofiarowa\u0142 \u017bydom wolno\u015b\u0107, ale tak\u017ce mitycznego \u017byda Wiecznego Tu\u0142acza. Zdaniem Milanowskiej dzie\u0142o to spina praktycznie ca\u0142\u0105 ide\u0119 malarstwa Gottlieba, kt\u00f3ry z jednej strony pragn\u0105\u0142 pojednania i porozumienia, a z drugiej strony mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce skazuje si\u0119 na wieczn\u0105 tu\u0142aczk\u0119.<\/span><\/p>\n

Innym niezwykle cennym dzie\u0142em jest pochodz\u0105cy z paryskiego Mus\u00e9e d’Art et d’Histoire du Judaisme autoportret namalowany w 1879 r., czyli w roku \u015bmierci artysty, najprawdopodobniej ostatni, nad kt\u00f3rym pracowa\u0142. “Dzie\u0142o niezwykle nowoczesne w sposobie malowania, wr\u0119cz awangardowe. Pokazuje Gottlieba jako tw\u00f3rc\u0119 otwartego te\u017c na inne nurty i zjawiska w sztuce, a jednocze\u015bnie ukazuj\u0105ce jego emocjonalno\u015b\u0107 i wra\u017cliwo\u015b\u0107” – oceni\u0142a Milanowska.<\/span><\/p>\n

W trzeciej cz\u0119\u015bci ekspozycji zobaczy\u0107 mo\u017cna dzie\u0142a prezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 malarstwa Gottlieba – kompozycje nawi\u0105zuj\u0105ce do motyw\u00f3w biblijnych, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do tematyki orientalnej, historycznej oraz portrety. W tej ostatniej dziedzinie – jak przyznaje kuratorka wystawy – by\u0142 on artyst\u0105 wyj\u0105tkowym:<\/span><\/p>\n

\n

“By\u0142 fenomenalnym portrecist\u0105 i w tej dziedzinie wykonywa\u0142 dzie\u0142a naprawd\u0119 mistrzowskie. Widzimy ju\u017c w pe\u0142ni ukszta\u0142towanego artystycznie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry maluj\u0105c portrety skupia si\u0119 nie tylko na podobie\u0144stwie fizycznym, ale na oddaniu stanu emocjonalnego i charakteru portretowanych os\u00f3b”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Milanowska przyzna\u0142a, \u017ce rozmowy z polskimi i zagranicznymi instytucjami na temat wypo\u017cyczenia prac Gottlieba na wystaw\u0119 nie by\u0142y \u0142atwe i trwa\u0142y d\u0142ugo. “Pertraktacje zwykle nie s\u0105 proste, ale jestem szcz\u0119\u015bliwa z efektu finalnego i \u017ce dzie\u0142a, kt\u00f3re nie by\u0142y w Polsce prezentowane przez lata, mo\u017cemy przedstawi\u0107 w \u0141odzi” \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ekspozycj\u0119 w \u0142\u00f3dzkim muzeum b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do 1 lutego 2015 roku. Wystawie towarzyszy\u0107 b\u0119dzie publikacja naukowa zawieraj\u0105ca eseje po\u015bwi\u0119cone tw\u00f3rczo\u015bci Gottlieba, jego wp\u0142ywowi na rozw\u00f3j sztuki i kultury \u017cydowskiej. Na pocz\u0105tku grudnia planowana jest r\u00f3wnie\u017c konferencja naukowa po\u015bwi\u0119cona arty\u015bcie. Muzeum planuje te\u017c wydarzenia edukacyjne m.in.: warsztaty rodzinne, dla os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku, a tak\u017ce koncert muzyki klezmerskiej. Dzia\u0142 edukacji przygotowa\u0142 audiodeskrypcj\u0119 do kilku wybranych prac prezentowanych na wystawie.<\/span><\/p>\n

Maurycy Gottlieb (1856-1879) jest jednym z najwybitniejszych polskich malarzy pochodzenia \u017cydowskiego. Studiowa\u0142 malarstwo w akademiach sztuk pi\u0119knych, m.in. w Wiedniu, Krakowie i Monachium. By\u0142 uczniem Jana Matejki.<\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d dzie\u0142 Gottlieba przewa\u017caj\u0105 obrazy o tematyce \u017cydowskiej (“\u017bydzi modl\u0105cy si\u0119”<\/strong> z 1878 r. lub “Shylock Jessyka”<\/strong> z 1876 r.), biblijnej (“Chrystus w \u015bwi\u0105tyni”<\/strong> z 1879 r.) oraz historycznej (“Zygmunt August i Barbara” <\/strong>z 1874 r.). Artysta by\u0142 te\u017c autorem portret\u00f3w i studi\u00f3w portretowych. Wszystkie jego obrazy, utrzymane w gamie soczystych barw, cechuje nastrojowo\u015b\u0107, ekspresja i egzotyka. By\u0142 obdarzony wyj\u0105tkowym wyczuciem harmonii, koloru i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na \u015bwiat\u0142o. Zmar\u0142 na skutek powik\u0142a\u0144 po zapaleniu gard\u0142a.<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: PAP, oprac.km, pa\u017adziernik 2014<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n

\"Maurycy Gottlieb, “Ahaswer”<\/a><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

“Ahaswer” uznawany jest za najbardziej zagadkowy, a zarazem najbardziej przesycony znaczeniami spo\u015br\u00f3d wszystkich autoportret\u00f3w Maurycego Gottlieba.<\/em><\/span><\/p>\n

Przejd\u017a na stron\u0119 kategorii<\/span>#sztuki wizualne<\/a><\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maurycy Gottlieb, fragment obrazu “Pisarz Tory”, Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu,ok. 1879, olej na tekturze, fot. Muzeum Pa\u0142ac Herbsta Malarstwo Maurycego Gottlieba w \u0141odzi Culture.pl Niepokazywane od wielu lat w Polsce dzie\u0142a jednego z najwybitniejszych malarzy pochodzenia \u017cydowskiego mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do 1 lutego 2015 r. w Muzeum Pa\u0142ac Herbsta. Autorom wystawy “Maurycy Gottlieb. W poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci” uda\u0142o si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122611"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122611"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122611\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122627,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122611\/revisions\/122627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122611"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}