{"id":123176,"date":"2025-08-09T17:09:00","date_gmt":"2025-08-09T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=123176"},"modified":"2025-08-09T12:22:40","modified_gmt":"2025-08-09T10:22:40","slug":"09-09-99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=123176","title":{"rendered":"Netanjahu wie, \u017ce w sprawie Gazy popiera go wielu Izraelczyk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n

Bombardowanie Strefy Gazy. (Fot. REUTERS\/Amir Cohen)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Netan<\/a>jahu wie, \u017c<\/a><\/span><\/span>e w sprawie Gazy popiera go wielu Izraelczyk\u00f3w<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/h5>\n
Wiktoria Bieliaszyn<\/strong><\/span><\/h5>\n
\n

Netanjahu reprezentuje wole duzej czesci izraelskiego spoleczenstwa, a nie waskiego marginesu. Choc to poparcie spada – m\u00f3wi Jakub Katulski, specjalista od Bliskiego Wschodu. Rozmowa z\u00a0Jakubem Katulskim – politologiem, kulturoznawca, absolwentem Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellonskiego, badaczem relacji Izraela z panstwami arabskimi i Europa, a takze autorem bloga i podkastu Stosunkowo Bliski Wsch\u00f3d.<\/span><\/p>\n

Rada bezpieczenstwa Izraela zatwierdzila plan objecia kontroli nad miastem Gaza. Co to oznacza dla Palestynczyk\u00f3w?<\/strong><\/h4>\n

Jakub<\/strong> Katulski: – Dzisiaj wiekszosc populacji Strefy Gazy skoncentrowane jest na 25 proc. terytorium enklawy, kt\u00f3rego izraelskie wojsko bezposrednio nie kontroluje. Plany rozszerzenia operacji oznaczaja, ze najprawdopodobniej duza czesc Palestynczyk\u00f3w po raz kolejny bedzie wysiedlona i przemieszczona do innej czesci enklawy, co moze doprowadzic do poglebienia kryzysu humanitarnego i jeszcze wiekszych utrudnien w dystrybucji zywnosci, kt\u00f3ra i tak jest juz bardzo trudna.<\/span><\/p>\n

Jak decyzja wladz Izraela wplynie na sytuacje w regionie?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Podniesie stopien napiec miedzy Izraelem a sasiadami. Nie nalezy sie jednak spodziewac jakichs spektakularnych rozwiazan czy nacisk\u00f3w politycznych ze strony bezposrednich sasiad\u00f3w, takich jak Jordania czy Egipt. Byc moze wysla jakies sygnaly dyplomatyczne, ale nie nalezy oczekiwac, ze zawiesza wsp\u00f3lprace z Izraelem ani innych sankcji.<\/span><\/p>\n

Inna kwestia jest czy palestynscy sojusznicy w Libanie i w Iranie spr\u00f3buja jakos odpowiedziec, ale trudno jest w tym momencie jeszcze o tym wyrokowac. Minelo za malo czasu od zatwierdzenia planu przez Izrael.<\/span><\/p>\n

Gdybysmy mieli opisac krajobraz, kt\u00f3ry bedziemy obserwowac w kolejnych tygodniach i miesiacach, to co nalezaloby w nim uwzglednic?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Wedlug plan\u00f3w, kt\u00f3re byly dostepne przed posiedzeniem Gabinetu Bezpieczenstwa Izraela, wiemy, ze zostanie wlaczonych wiecej dywizji izraelskiego wojska. Wiemy tez, ze Izrael planuje ponowna okupacje calosci Strefy Gazy przez jakis czas.<\/span><\/p>\n

Z tego, co Izraelczycy m\u00f3wia wynika, ze raczej nie ma mowy o aneksji. Jednak okupacja Strefy Gazy zwiekszy naciski ze strony ruchu osadniczego i izraelskich ruch\u00f3w nacjonalistycznych na rzecz ponownego zasiedlania enklawy poprzez budowe zydowskich osiedli, kt\u00f3re z punktu widzenia prawa miedzynarodowego sa nielegalne.
Dalszym elementem tego krajobrazu sa protesty wewnatrz Izraela, bo nie jest tak, ze wszyscy Izraelczycy popieraja rozwiazanie konfliktu w postaci okupacji Strefy Gazy.<\/span><\/span><\/p>\n

Kto dzisiaj w Izraelu protestuje?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Protesty sa przede wszystkim prowadzone przez Forum Rodzin Zakladnik\u00f3w \u2013 organizacje, kt\u00f3ra od dw\u00f3ch lat nadaje ton izraelskim demonstracjom na ulicach miast. Protestujacy wzywaja rzad, by sprowadzil zakladnik\u00f3w ze Strefy Gazy przy wykorzystaniu metod dyplomatycznych, a nie w ramach rozszerzenia operacji wojskowej.<\/span>
Widac tez dzisiaj op\u00f3r ze strony najwyzszego dow\u00f3dztwa sil obrony Izraela, kt\u00f3re uwaza, ze rozszerzenie operacji w Strefie Gazy narazi zycie zakladnik\u00f3w, kt\u00f3rzy najprawdopodobniej w tym momencie przebywaja na wspomnianych przeze mnie wczesniej 25 proc. teren\u00f3w, kt\u00f3rych Izrael nie kontroluje.<\/span><\/p>\n

Te obawy nie sa zapewne bezpodstawne.<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Oczywiscie. Zintensyfikowana operacja moze zagrozic zyciu zakladnik\u00f3w, ale tez poglebic protesty palestynskie na Zachodnim Brzegu i jeszcze bardziej pogorszyc sytuacje miedzy Palestynczykami a zydowskimi osadnikami. W ostatnich dw\u00f3ch latach napiecia miedzy nimi doszly do punktu krytycznego.<\/span><\/p>\n

Rozlew przemocy na Zachodnim Brzegu jest czyms na co tez powinno sie zwracac uwage. Regularnie dochodzi tam bowiem do krwawych konfrontacji miedzy zydowskimi osadnikami a lokalnymi Palestynczykami, kt\u00f3re tez czesto nie sa tlumione przez izraelskie wojsko, choc na tym obszarze ma ono obowiazek zapewnienia bezpieczenstwa wszystkim mieszkancom, wynikajace chocby z art. 27 IV Konwencji Genewskiej czy art. 43 regulaminu haskiego<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3cmy do sytuacji spolecznej. Dziennikarze izraelskich medi\u00f3w w rozmowie z zachodnimi redakcjami relacjonuja dzisiaj, ze krytyka wladz w kraju coraz bardziej sie zaostrza, a sprzeciw wobec Netanjahu rosnie. Na ile jest on rzeczywiscie masowy?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Trudno powiedziec. Oczywiscie, dochodzi do demonstracji, bo chocby wczoraj protest odbyl sie na ulicach Tel Awiwu. Doszlo tez do sytuacji dosc przykrej, chociaz ona jest bardzo symboliczna, kiedy kibuc Nir Oz, kt\u00f3ry byl bardzo dotkniety atakiem Hamasu 7 pazdziernika 2023 r., odwolal ceremonie postawienia kamienia wegielnego pod nowe osiedle. Powodem byly wlasnie plany ponownej okupacji Strefy Gazy, kt\u00f3re przez przyw\u00f3dc\u00f3w kibucu sa odbierane jako zagrozenie dla zycia zakladnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Izraelskie organizacje takie jak Standing Together, kt\u00f3re wzywaja do porozumienia miedzy Izraelczykami a Palestynczykami i budowy pokojowego spoleczenstwa, tez demonstruja na ulicach Izraela.<\/span><\/p>\n

Ale trudno tu chyba m\u00f3wic o masowosci?<\/strong><\/h4>\n

– Trzeba przyznac, ze duza czesc mieszkanc\u00f3w Izraela popiera polityke Benjamina Netanjahu. Widac to chocby po tym, ze istnieja tez organizacje takie jak Forum Gewura, czy partie polityczne w rodzaju Religijnych Syjonist\u00f3w, kt\u00f3rzy wchodza w sklad koalicji rzadowej i naciskaja na premiera, zeby operacje militarna poglebic. Z badan opinii publicznej wynika, ze duza czesc Izraelczyk\u00f3w popiera operacje militarna w Gazie i popieralaby przymusowe wysiedlenia Palestynczyk\u00f3w, choc tez te liczby znaczaco spadly w stosunku do zeszlego roku. Sytuacja spoleczna jest bardzo skomplikowana i dynamiczna.<\/span><\/p>\n

Musimy tez pamietac, ze z naszej perspektywy premier Netanjahu moze sie jawic jako polityk skrajnie prawicowy, ale w kontekscie izraelskim jest on politykiem dosc umiarkowanym na lonie prawicy. Netanjahu reprezentuje wole duzej czesci izraelskiego spoleczenstwa, a nie waskiego marginesu.<\/span><\/p>\n

Eksperci wskazuja przy tym, ze dzisiaj premier Izraela walczy o utrzymanie wladzy. Jak pan ocenia sytuacje polityczna Netanjahu?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Czesto zwraca sie uwage na ciazace na nim zarzuty dotyczace korupcji i naduzycia wladzy, ale procesy polityk\u00f3w w Izraelu potrafia sie ciagnac latami. Niewiele wskazuje, by w tym przypadku mialo byc inaczej. Raczej nie mozemy sie spodziewac tutaj spektakularnych rozwiazan, ale byc moze bedzie inaczej. I to moze byc czescia jego motywacji do takich, a nie innych dzialan.<\/span><\/p>\n

Wazniejsze w mojej ocenie jest to, ze Netanjahu stara sie wywazac nastroje w rzadzacej koalicji. Mamy w niej religijnych syjonist\u00f3w, kt\u00f3rzy domagaja sie, zeby rozszerzyc operacje wojskowa, chocby poprzez zintensyfikowanie okupacji Strefy Gazy, ale sa tez ugrupowania religijne w postaci Zjednoczonego Judaizmu Tory, kt\u00f3re oczekuje wprowadzenia przepis\u00f3w chroniacych student\u00f3w religijnych szk\u00f3l zydowskich przed obowiazkiem pelnienia zasadniczej sluzby wojskowej. To z kolei bardzo nie podoba sie liberalnym Izraelczykom, nie tylko tym znajdujacym sie w opozycji do premiera, ale tez niekt\u00f3rym jego wyborcom.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy eksperci zauwazaja, ze Netanjahu znajduje sie dzisiaj miedzy mlotem a kowadlem. Ile w tym prawdy?<\/strong><\/h4>\n

–\u00a0Klimat polityczny w Izraelu jest bardzo trudny. Jest coraz wiecej punkt\u00f3w zapalnych, na kt\u00f3rych koalicja, kt\u00f3rej przewodzi Netanjahu, moze sie wylozyc. Ale musimy tez pamietac, ze jest on politykiem doswiadczonym, kt\u00f3ry bardzo czesto spada na cztery lapy.<\/span><\/p>\n

Poza tym, przyspieszone wybory, gdyby mialo do nich dojsc, to tez nie jest cos nowego w kontekscie izraelskim. W Izraelu rzadko kiedy kadencja parlamentu doprowadzona jest do swojego naturalnego konca. Wiekszosc\u00a0wybor\u00f3w<\/a>\u00a0przeprowadzana jest w trybie przyspieszonym i jesli do tego dojdzie teraz, to Netanjahu z pewnoscia skorzysta z tej mozliwosci, by skonsolidowac wladze.<\/span><\/p>\n

Likud jest najwieksza partia w parlamencie i gdyby dzisiaj doszlo do wybor\u00f3w, to najprawdopodobniej zaglosowaloby na niego najwiecej Izraelczyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

A czy sprzeciw ze strony bylych wojskowych, kt\u00f3rzy dzisiaj bardzo krytykuja decyzje Rady Bezpieczenstwa Izraela, to cos, co moze wplynac na sytuacje?<\/strong><\/h4>\n

– Wydaje mi sie, ze nie. To nie pierwszy raz, kiedy byli lub obecni wojskowi podpisuja listy protestacyjne. Tak bylo tez kilka lat temu, gdy Izraelczycy protestowali przeciwko reformie sadownictwa. Wtedy r\u00f3wniez mielismy listy wojskowych, a nawet grozby, ze nie stawia sie na sluzbe, gdyby doszlo do zagrozenia kraju. I p\u00f3zniej rzeczywiscie mielismy zagrozenie bezpieczenstwa kraju w postaci ataku z 7 pazdziernika. I okazalo sie, ze wojskowi stawili sie na sluzbe.<\/span><\/p>\n

Wydaje mi sie, ze kolejny taki sprzeciw wojskowych nie wplynie realnie na sytuacje w Izraelu, choc moze zachecic wieksza liczbe Izraelczyk\u00f3w do udzialu w protestach antyrzadowych, takich jak ten, kt\u00f3ry wczoraj odbywal sie w Tel Awiwie.<\/span><\/p>\n

Czyli te dzisiejsze zapewnienia niekt\u00f3rych izraelskich dziennikarzy, ze wieksza czesc spoleczenstwa jest przeciwna decyzji gabinetu Netanjahu i opowiada sie za szukaniem rozwiazan dyplomatycznych, to upiekszanie rzeczywistosci?<\/strong><\/h4>\n

– Tak, to jest w znacznej mierze upiekszanie rzeczywistosc. Jednak wiekszosc Izraelczyk\u00f3w z pewnoscia jest zmeczona wojna i wielu oczekiwaloby, zeby zakladnik\u00f3w wyciagnac ze Strefy Gazy metodami dyplomatycznymi, a nie wojskowymi.<\/span><\/p>\n

Natomiast jesli chodzi o r\u00f3znego rodzaju badania opinii publicznej, one w Izraelu nie daja nam konsensualnej odpowiedzi. Duza ich czesc wskazuje, ze wiekszosc Izraelczyk\u00f3w jest za tym, zeby rozszerzyc operacje czy doprowadzic do przymusowego wysiedlenia Palestynczyk\u00f3w. Inne, w zaleznosci od tego, jakie pytania zostaly zadane i jakie grupy spoleczne zostaly zapytane, wskazuje, ze Izraelczycy szukaliby rozwiazan dyplomatycznych. Odpowiedzi w poszczeg\u00f3lnych badaniach zmieniaja sie z miesiaca na miesiac.<\/span><\/p>\n

Musimy tez pamietac, ze to, ze czesc izraelskiego spoleczenstwa opowiadalaby sie za rozwiazaniem dyplomatycznym, nie oznacza, ze sa to ludzie o pogladach propalestynskich. Chodzi o sam spos\u00f3b wyciagniecia zakladnik\u00f3w. Ci sami ludzie czesto m\u00f3wia, ze nie sa zwolennikami wprowadzenia rozwiazania dwupanstwowego, czyli, zeby obok Izraela powstalo niepodlegle panstwo palestynskie. Te osoby raczej sa zwolennikami utrzymania tzw. status quo, czyli dalszej okupacji Palestyny i zarzadzania Palestynczykami przez Izrael metodami militarnymi.<\/span><\/p>\n

Czy Pan widzi dzisiaj jakakolwiek nadzieje dla Palestyny?<\/strong><\/h4>\n

– To bardzo trudne pytanie i odpowiedz bedzie bardzo przykra – w najblizszym czasie nie widze, zeby rzeczywiscie ten konflikt m\u00f3gl zostac rozwiazany. M\u00f3wiac konflikt nie mam oczywiscie na mysli ostatnich dw\u00f3ch lat eskalacji, tylko siedem, osiem dekad konfliktu politycznego miedzy narodami, kt\u00f3re roszcza sobie prawo do tego samego terytorium.<\/span><\/p>\n

Nie widze szans, bo ten konflikt powinien byc rozwiazany wczesniej, ale ani palestynscy, ani izraelscy politycy nigdy nie doprowadzili do trwalego rozwiazania. Zaprzepaszczone zostaly chocby porozumienia z Oslo. Dzisiaj rozwiazanie dwupanstwowe wydaje sie nierealne.<\/span><\/p>\n

Dlaczego?<\/strong><\/h4>\n

– Chocby dlatego, ze Zachodni Brzeg zostal zasiedlony przez Izraelczyk\u00f3w w taki spos\u00f3b, ze gdyby powstalo panstwo palestynskie na pozostalej czesci tego terytorium, to byloby panstewkiem zlozonym z wysepek polaczonych siecia autostrad, most\u00f3w, mur\u00f3w i tuneli. Nie mialoby ciaglosci integralnosci terytorialnej i byloby stale zagrozone przez wiekszego sasiada.<\/span><\/p>\n

Byc moze trzeba poszukac jakichs innych rozwiazan niz rozwiazanie dwupanstwowe, o kt\u00f3rym m\u00f3wiono od dekad. Tylko ze to tez niebezpieczne, bo moze sugerowac, ze kt\u00f3rys z narod\u00f3w powinien byc w tym nowym panstwie hegemonem. Naturalnie, jeden z nich ma na to duzo wieksze szanse.<\/span><\/p>\n

Presja miedzynarodowa i deklaracje niekt\u00f3rych kraj\u00f3w o uznaniu panstwa palestynskiego niewiele dzisiaj znacza dla Izraela?<\/strong><\/h4>\n

– Nie zgodzilbym sie z tym. Wydaje mi sie, ze to jednak ma spore znaczenie. Pamietajmy, ze Unia Europejska jest najwiekszym partnerem handlowym Izraela i inwestuje w Izraelu najwieksze kwoty pieniedzy, co wynika z wyliczen holenderskiego SOMO – Centrum Badan nad Miedzynarodowymi Korporacjami. Z kolei Izrael inwestuje w UE znacznie wiecej niz w Stanach Zjednoczonych i prowadzi w Europie handel na preferencyjnych warunkach.<\/span><\/p>\n

Sygnaly, ze istotne panstwa UE, a takze te, kt\u00f3re sa czlonkami Rady Bezpieczenstwa ONZ, uznaja palestynska panstwowosc, apele o rozwazenie ewentualnej rewizji umowy stowarzyszeniowej UE z Izraelem lub chocby jej czesci, wskazuja Izraelowi, ze cierpliwosc Europy sie konczy. To moze zmienic sytuacje, o ile w UE nagle nie zmienia sie nastroje.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wiac kr\u00f3tko: presja UE ma sens.<\/strong><\/h4>\n

– To moze byc realne narzedzie, kt\u00f3re moze, jesli nie doprowadzic do rozwiazania w og\u00f3le konfliktu izraelsko-palestynskiego, to przynajmniej zmusic Izrael i Palestynczyk\u00f3w, by ponownie zasiedli do stolu negocjacyjnego.<\/span><\/p>\n

To jest jedyna nadzieja dla konfliktu izraelsko-palestynskiego, kt\u00f3ra widze, ale przyznaje, ze jest ona dosc watla. Nacisk na UE ma jednak sens i my, jako Polacy, r\u00f3wniez mozemy wywierac wplyw, chocby przez naszych polityk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mozna to robic m\u00f3wiac glosno o sytuacji w Strefie Gazy. Prosze powiedziec wiecej o kryzysie humanitarnym.<\/strong><\/h4>\n

– Organizacje humanitarne czy agendy ONZ wskazuja, ze jeden na trzech Palestynczyk\u00f3w dzisiaj ma problemy ze zdobyciem zywnosci lub je raz na kilka dni. Ta sytuacja trwa od miesiecy.<\/span><\/p>\n

Juz w maju sytuacja byla bardzo trudna, bo palestynski osrodek badania opinii publicznej PCPSR wskazywal, ze 53 proc. mieszkanc\u00f3w Gazy ma jedzenie na jeden czy dwa dni. Ale wtedy prawie 47 proc. z nich nie mialo jedzenia nawet na ten czas. 4 sierpnia sami Izraelczycy podawali, powolujac sie na agende ONZ UNOPS, ze od maja do sierpnia do Strefy Gazy wjechalo 2600 ciezar\u00f3wek z zywnoscia. I tez Izraelczycy informowali, ze znaczna wiekszosc tych ciezar\u00f3wek zostala rozkradziona, choc wedlug ONZ w znacznej wiekszosci pokojowo przez glodnych mieszkanc\u00f3w Gazy, a nie przez uzbrojone grupy.<\/span><\/p>\n

Trzeba wiedziec, ze do Strefy Gazy powinno dziennie wjezdzac ok. 600 ciezar\u00f3wek. I to jest szacunek oparty na obliczeniach ONZ jeszcze sprzed 7 pazdziernika 2023. Tymczasem w prawie trzy miesiace do Gazy wjechalo tyle ciezar\u00f3wek, ile powinno wjezdzac w cztery dni. To bardzo dramatyczna sytuacja.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
ani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bombardowanie Strefy Gazy. (Fot. REUTERS\/Amir Cohen) Netanjahu wie, \u017ce w sprawie Gazy popiera go wielu Izraelczyk\u00f3w Wiktoria Bieliaszyn Netanjahu reprezentuje wole duzej czesci izraelskiego spoleczenstwa, a nie waskiego marginesu. Choc to poparcie spada – m\u00f3wi Jakub Katulski, specjalista od Bliskiego Wschodu. Rozmowa z\u00a0Jakubem Katulskim – politologiem, kulturoznawca, absolwentem Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellonskiego, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[45],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123176"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123176"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123248,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123176\/revisions\/123248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}