{"id":123744,"date":"2025-08-27T17:09:00","date_gmt":"2025-08-27T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=123744"},"modified":"2025-08-27T07:47:08","modified_gmt":"2025-08-27T05:47:08","slug":"homo-sapiens-i-myslenie-stadne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=123744","title":{"rendered":"Homo sapiens i my\u015blenie stadne"},"content":{"rendered":"

Australijscy demonstranci podczas Nationwide March for Palestine w Sydney nios\u0105 lalki umazane \u201ekrwi\u0105\u201d (Sydney, Australia, 24 sierpnia 2025. Photo credit: REUTERS\/HOLLIE ADAMS)<\/em><\/span>.<\/p>\n

\n

.<\/p>\n

\"\"<\/a>Homo sapiens i my\u015blenie stadne<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Racjonalizm naszego gatunku jest z\u0142udzeniem. W ubieg\u0142ym stuleciu dwukrotnie widzieli\u015bmy ob\u0142\u0119d polowa\u0144 na czarownice na globaln\u0105 skal\u0119. Absurdalne obietnice wspania\u0142ego jutra poci\u0105gn\u0119\u0142y setki milion\u00f3w do akceptacji gu\u0142ag\u00f3w i oboz\u00f3w zag\u0142ady. Chi\u0144ska rewolucja kulturalna nie tylko zmienia\u0142a stada chi\u0144skich student\u00f3w w bestie, ale mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c wdzi\u0119cznych sympatyk\u00f3w na Zachodzie. Ludob\u00f3jstwo w Sudanie i w Rwandzie mia\u0142o niemal pe\u0142ne poparcie spo\u0142ecze\u0144stwa. Stulecia historii pokazuj\u0105, \u017ce trzeci szympans nieustannie szuka okazji do wyst\u0105pienia w roli szlachetnego mordercy. W ca\u0142ej udokumentowanej historii widzieli\u015bmy, jak grupowy konformizm nieodmiennie bra\u0142 g\u00f3r\u0119 nad gotowo\u015bci\u0105 kwestionowania nawet najbardziej idiotycznych twierdze\u0144.<\/span><\/p>\n

Tak, miliony ludzi wierzy\u0142y w czarownice, a protestuj\u0105cych przeciw ich paleniu na stosach mo\u017cna by\u0142o policzy\u0107 na palcach. Miliony wierzy\u0142y, \u017ce \u017bydzi zatruwaj\u0105 studnie i s\u0105 winni zarazom. Mo\u017cesz si\u0119 zastanawia\u0107, dlaczego w tych zbiorowych ob\u0142\u0119dach tak cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u017bydzi? Nie zawsze tak jest \u2014 nawet dzi\u015b afryka\u0144skie polowania na czarownice odbywaj\u0105 si\u0119 bez \u017byd\u00f3w. Widzieli\u015bmy w historii liczne religijne ob\u0142\u0119dy i kiedy stawa\u0142y si\u0119 w danym spo\u0142ecze\u0144stwie naprawd\u0119 powszechne, niewiara by\u0142a karana z ca\u0142ym okrucie\u0144stwem t\u0142umu i bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 prawa.<\/span><\/p>\n

Kiedy zbiorowa histeria sprz\u0119ga si\u0119 z dost\u0119pem do w\u0142adzy, irracjonalna idea dostaje przyzwolenie w\u0142adz ko\u015bcielnych i \u015bwieckich oraz wzmocnienie ze strony instytucji edukacyjnych i medi\u00f3w. Krytyk staje si\u0119 automatycznie heretykiem napi\u0119tnowanym przez opini\u0119 publiczn\u0105, a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c winnym przest\u0119pstwa w oczach prawa.<\/span><\/p>\n

Konformizm okazuje si\u0119 instynktownym odruchem i ka\u017cda pr\u00f3ba naruszenia wierze\u0144 grupy wywo\u0142uje l\u0119k i gniew. Propozycja wsp\u00f3lnej analizy traktowana jest jako atak \u2014 i w pewnym sensie s\u0142usznie, poniewa\u017c samo rozwa\u017canie s\u0142uszno\u015bci grupowego credo jest herezj\u0105. Pytanie: \u201eSk\u0105d to wiesz?\u201d kwitowane jest odpowiedzi\u0105: \u201eNie dyskutuj\u0119 o moich warto\u015bciach!\u201d<\/span><\/p>\n

W dzisiejszym \u015bwiecie pot\u0119pienie Izraela jest dogmatem \u201eo\u015bwieconych\u201d. Terminy takie jak \u201eludob\u00f3jstwo\u201d, \u201eg\u0142odzenie\u201d, \u201edzieciob\u00f3jstwo\u201d, \u201eapartheid\u201d \u2014 to sta\u0142y repertuar wierze\u0144 niepodlegaj\u0105cych dyskusji.<\/span><\/p>\n

Kiedy t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w Australii wylegaj\u0105 na ulice z umazanymi \u201ekrwi\u0105\u201d lalkami, kryje si\u0119 za tym udrapowana w \u201esprawiedliwo\u015b\u0107\u201d \u017c\u0105dza mordu.<\/span><\/p>\n

Bli\u017cej nas mamy chwilowo mniej liczny t\u0142umek podobnie my\u015bl\u0105cych. Mamy tu pos\u0142\u00f3w, dziennikarzy, profesor\u00f3w i celebryt\u00f3w. Same znakomito\u015bci, kt\u00f3re nie mog\u0105 si\u0119 myli\u0107 i stanowczo odmawiaj\u0105 odpowiedzi na proste pytania. Ostatnio zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do pos\u0142a Franka Starczewskiego z pozna\u0144skiego \u0141azarza z nast\u0119puj\u0105cym pytaniem:<\/span><\/p>\n

\n

Czy mo\u017ce Pan wymieni\u0107 w dotychczasowej udokumentowanej historii konflikt\u00f3w zbrojnych od czas\u00f3w Hannibala jeden przyk\u0142ad, w kt\u00f3rym wroga populacja by\u0142a tak zaopatrywana w \u017cywno\u015b\u0107 i medykamenty jak populacja Gazy?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bla\u0107, pose\u0142 Franek Starczewski nie odpowiedzia\u0142. Ten pose\u0142 z dum\u0105 publikuje na swojej stronie na Facebooku, \u017ce niebawem statki z 44 kraj\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata pop\u0142yn\u0105, \u017ceby prze\u0142ama\u0107 blokad\u0119, i \u017ce nie zabraknie tam przedstawicieli Polski \u2014 czyli Franka Starczewskiego, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 zaszczyt p\u0142yn\u0105\u0107 razem z innymi.<\/span><\/p>\n

Pose\u0142 nie jest got\u00f3w odpowiedzie\u0107 na \u017cadne pytanie, poniewa\u017c Guardian<\/em> poinformowa\u0142 go, \u017ce 83 procent ofiar to palesty\u0144scy cywile. Wi\u0119c pose\u0142 konkluduje: \u201eTo nie jest obrona przed terrorystami, to jest czystka etniczna i eksterminacja ca\u0142ego narodu.\u201d Franek S. apeluje do rz\u0105du o poparcie jego misji, poniewa\u017c \u2014 jak pisze:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eNiewyobra\u017calne cierpienie Gazy wynika z dzia\u0142a\u0144 militarnych oraz z blokady organizowanej przez Izrael \u2014 do strefy od miesi\u0119cy nie dociera pomoc humanitarna.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Heretyk m\u00f3g\u0142by bez trudu skonstruowa\u0107 kilka innych pyta\u0144 do pos\u0142a Franka Starczewskiego, do profesora warszawskiego uniwersytetu czy do s\u0142awnej pani re\u017cyser. M\u00f3g\u0142by zapyta\u0107 o przyk\u0142ad ludob\u00f3jstwa, w kt\u00f3rym ludno\u015b\u0107 cywilna by\u0142a przed atakami ostrzegana i proszona o ust\u0105pienie z pola walki. M\u00f3g\u0142by zapyta\u0107, na jakiej podstawie orzeczono o g\u0142odzie. M\u00f3g\u0142by zapyta\u0107, co pose\u0142 rozumie przez \u201eeksterminacj\u0119 ca\u0142ego narodu\u201d i \u201eludob\u00f3jstwo\u201d.<\/span><\/p>\n

Ani pose\u0142 Starczewski, ani profesor uniwersytetu, ani s\u0142awna pani re\u017cyser, ani nawet reprezentuj\u0105cy nas premier nie odpowiedz\u0105 nam na te pytania, poniewa\u017c zagra\u017ca\u0142oby to ich egzystencji \u2014 samym podstawom ich zbiorowej wiary.<\/span><\/p>\n

Czarny mieszkaniec RPA postanowi\u0142 sprawdzi\u0107, jak to jest z tym apartheidem w Izraelu. Na lotnisku Ben Guriona zapyta\u0142 pierwszego spotkanego cz\u0142owieka, gdzie tu jest toaleta dla kolorowych. Os\u0142upienie na twarzy Izraelczyka powiedzia\u0142o mu wszystko \u2014 reszta pobytu by\u0142a tylko potwierdzeniem, \u017ce by\u0142 przez lata oszukiwany.<\/span><\/p>\n

Przypominanie, \u017ce Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci nakaza\u0142 24 maja 2024 r. wstrzymanie ofensywy w Rafah \u201eze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia ludob\u00f3jstwa\u201d, ma zapewne ograniczony sens. Czy powinni\u015bmy by\u0107 zdziwieni, \u017ce dziennikarze nie zauwa\u017cyli czasu przysz\u0142ego, ani faktu, \u017ce zaj\u0119cie Rafah przez IDF nie spowodowa\u0142o strat cywilnych, a tym bardziej \u017cadnego ludob\u00f3jstwa?<\/span><\/p>\n

Zadawanie pyta\u0144, kto orzek\u0142, \u017ce Izrael pope\u0142nia ludob\u00f3jstwo, jest niestosowne. Kiedy badamy oficjalne wypowiedzi ONZ, okazuje si\u0119, \u017ce nie ma tu ani jednego jednoznacznego stwierdzenia. S\u0105 obawy, s\u0105 insynuacje, s\u0105 ucieczki od definicji utworzonej przez polskiego prawnika Rafa\u0142a Lemkina i znajduj\u0105cej si\u0119 w konwencji o ludob\u00f3jstwie, ale dzia\u0142ania armii izraelskiej s\u0105 tak odleg\u0142e od ludob\u00f3jstwa, \u017ce nawet ONZ daje do zrozumienia, \u017ce tego nie m\u00f3wi \u2014 tylko zach\u0119ca innych do takich stwierdze\u0144.<\/span><\/p>\n

Heretycy s\u0105 indywidualistami, zadaj\u0105 pytania, na kt\u00f3re nikt nie zamierza odpowiada\u0107. Nie biegaj\u0105 z lalkami upa\u0107kanymi \u201ekrwi\u0105\u201d, ani nie p\u0142yn\u0105 wyzwala\u0107 Gazy. Podobnie jak w czasach palenia czarownic, nasza odmowa szacunku dla pokrak w rodzaju pos\u0142a Franka Starczewskiego jest konsekwencj\u0105 gotowo\u015bci zadawania pyta\u0144, samodzielnego my\u015blenia i odmowy konformizmu \u2014 stadnego my\u015blenia, kt\u00f3re wydaje si\u0119 by\u0107 wpisane w ludzk\u0105 natur\u0119. Osobnicy w rodzaju pos\u0142a Starczewskiego s\u0105 romantykami, kieruj\u0105 si\u0119 pe\u0142n\u0105 tkliwo\u015bci potrzeb\u0105 bycia cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty ziej\u0105cej nienawi\u015bci\u0105. Herezja krytycznego my\u015blenia pozbawi\u0142aby ich romantyzmu, odar\u0142aby ich z tego, co wydaje im si\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwem.<\/span><\/p>\n


\nNihil novi sub sole<\/span>.<\/strong><\/em> Pos\u0142a Starczewskiego nie wybrali sympatycy PiS, ani Konfederaci, ani partii Grzegorza Brauna. W pozna\u0144skiej dzielnicy \u0141azarz g\u0142osowali na niego czytelnicy \u201eGazety Wyborczej\u201d. Zdoby\u0142 miejsce w Sejmie, przekonuj\u0105c do siebie ponad dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy wyborc\u00f3w. Gdyby kto\u015b pyta\u0142, co zmartwychwsta\u0142o w pozna\u0144skiej dzielnicy \u0141azarz \u2014 polecam numery przedwojennego \u201eKuriera Pozna\u0144skiego\u201d.<\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Australijscy demonstranci podczas Nationwide March for Palestine w Sydney nios\u0105 lalki umazane \u201ekrwi\u0105\u201d (Sydney, Australia, 24 sierpnia 2025. Photo credit: REUTERS\/HOLLIE ADAMS). . Homo sapiens i my\u015blenie stadne Andrzej Koraszewski Racjonalizm naszego gatunku jest z\u0142udzeniem. W ubieg\u0142ym stuleciu dwukrotnie widzieli\u015bmy ob\u0142\u0119d polowa\u0144 na czarownice na globaln\u0105 skal\u0119. Absurdalne obietnice wspania\u0142ego jutra poci\u0105gn\u0119\u0142y setki milion\u00f3w do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123744"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123744"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123751,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123744\/revisions\/123751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}