{"id":124075,"date":"2025-09-09T17:09:00","date_gmt":"2025-09-09T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=124075"},"modified":"2025-09-09T08:55:58","modified_gmt":"2025-09-09T06:55:58","slug":"10-09-108","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=124075","title":{"rendered":"Antysemicki incydent na “Ginczance”. Gdy trwa\u0142 spektakl, kto\u015b krzykn\u0105\u0142: “J…\u0107 \u017byd\u00f3w”"},"content":{"rendered":"

Ginczanka. Przepis na prostot\u0119 \u017cycia. Na zdj\u0119ciu Agnieszka Przepi\u00f3rska (Fot. Jakub Porzycki \/ Agencja Wyborcza.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Antysemicki incydent na “Ginczance”. Gdy trwa\u0142 spektakl, kto\u015b krzykn\u0105\u0142: “J…\u0107 \u017byd\u00f3w”<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Grzegorz Walczak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

“Dostrzega\u0142am tylko cienie, ale chcia\u0142am da\u0107 wyraz temu, \u017ce nie dam si\u0119 zastraszy\u0107. \u017be teatr nie ucieka. \u017be strach nie mo\u017ce by\u0107 zgod\u0105 na zaw\u0142aszczanie przestrzeni” – napisa\u0142a aktorka Agnieszka Przepi\u00f3rska. Gdy w centrum Kielc odgrywa\u0142a rol\u0119 Ginczanki, us\u0142ysza\u0142a: “J…\u0107 \u017byd\u00f3w!”.<\/span><\/p>\n

– Jest mi wstyd za to, do czego dosz\u0142o. Cho\u0107 nie mam przecie\u017c wp\u0142ywu na to, co kto\u015b wykrzyczy, to jednak uczucie wstydu jako\u015b mi towarzyszy – przyznaje Anna \u017bmudzi\u0144ska, dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Jerzego Pilcha w Kielcach, kt\u00f3re by\u0142o wsp\u00f3\u0142organizatorem V Festiwalu Herlinga Grudzi\u0144skiego. – Podczas \u015bwi\u0119ta literatury, w mie\u015bcie pogromu \u017cydowskiego, wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b absolutnie nieakceptowalnego. Co\u015b, co wybrzmia\u0142o strasznie. Co\u015b, na co absolutnie nie ma zgody organizator\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Agnieszka Przepi\u00f3rska: Sparali\u017cowa\u0142o mnie poczucie bezbronno\u015bci<\/strong><\/h4>\n

\u201eGinczanka. Przepis na prostot\u0119 \u017cycia” to monodram, kt\u00f3ry opowiada o nie\u0142atwym \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci Zuzanny Gincburg znanej jako Zuzanna Ginczanka. To historia m\u0142odej, utalentowanej poetki \u017cydowskiego pochodzenia, kt\u00f3r\u0105 dotyka antysemityzm i wojna. W jej posta\u0107 w sobot\u0119 wieczorem, na g\u0142\u00f3wnej festiwalowej scenie na Placu Artyst\u00f3w w centrum Kielc, wcieli\u0142a si\u0119 aktorka Agnieszka Przepi\u00f3rska, kt\u00f3ra nazywana jest mistrzyni\u0105 monodramu – potrafi sama wype\u0142ni\u0107 scen\u0119, nie oszcz\u0119dza si\u0119 w emocjach. <\/span><\/p>\n

To, z jak\u0105 reakcj\u0119 spotka\u0142 si\u0119 wystawiony w Kielcach spektakl, Agnieszka Przepi\u00f3rska zrelacjonowa\u0142a w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Napisa\u0142a, \u017ce mi\u0119dzy drug\u0105 a trzeci\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zauwa\u017cy\u0142a grupk\u0119 m\u0142odych ch\u0142opak\u00f3w stoj\u0105cych za widowni\u0105. I \u017ce nagle rozleg\u0142 si\u0119 krzyk: “J…\u0107 \u017byd\u00f3w”. <\/span><\/p>\n

“W tamtym miejscu, w tamtym momencie, zabrzmia\u0142o to, jak p\u0119kni\u0119cie czasoprzestrzeni. Jakby echo przesz\u0142o\u015bci przebi\u0142o si\u0119 do tera\u017aniejszo\u015bci i zmrozi\u0142o wszystkich s\u0142uchaj\u0105cych” – opisywa\u0142a Przepi\u00f3rska.<\/span><\/p>\n

Mnie \u2013 jako aktork\u0119, kobiet\u0119, cz\u0142owieka \u2013 sparali\u017cowa\u0142o poczucie bezbronno\u015bci.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

– opowiada\u0142a o tamtych emocjach.<\/span><\/p>\n

Zwraca\u0142a uwag\u0119 na symboliczne zderzenie: na scenie wciela\u0142a si\u0119 w Zuzann\u0119, kt\u00f3ra “ca\u0142e doros\u0142e \u017cycie do\u015bwiadcza\u0142a wykluczenia”, a teraz wykluczenie “sta\u0142o si\u0119 realnym do\u015bwiadczeniem tu i teraz”.<\/span><\/p>\n

“Pami\u0119tamy!”. G\u0142os zemsty, pe\u0142en mrocznej energii. <\/strong><\/h4>\n

Przyzna\u0142a, \u017ce czu\u0142a strach, ale i odwag\u0119. Zgodnie z planem zdecydowa\u0142a si\u0119 zej\u015b\u0107 w stron\u0119 publiczno\u015bci. <\/span><\/p>\n

“Ba\u0142am si\u0119. W g\u0142owie przelecia\u0142o mi kilka scenariuszy: co je\u015bli p\u00f3jd\u0105 krok dalej? Mam w pami\u0119ci tragedi\u0119 Paw\u0142a Adamowicza w Gda\u0144sku. A jednak, gdy przysz\u0142a scena zej\u015bcia do widowni, zdecydowa\u0142am, \u017ce podejd\u0119 w\u0142a\u015bnie w stron\u0119 tej grupki. Chcia\u0142am im spojrze\u0107 prosto w oczy. W ciemno\u015bci jeszcze o\u015blepiona reflektorami ze sceny. Dostrzega\u0142am tylko cienie, ale chcia\u0142am da\u0107 wyraz temu, \u017ce nie dam si\u0119 zastraszy\u0107. \u017be teatr nie ucieka. \u017be strach nie mo\u017ce by\u0107 zgod\u0105 na zaw\u0142aszczanie przestrzeni” – napisa\u0142a Przepi\u00f3rska.<\/span><\/p>\n

I relacjonowa\u0142a dalej:<\/span><\/p>\n

Na koniec spektaklu, gdy prosz\u0119 widz\u00f3w, by zapami\u0119tali numer buta Ginczanki \u2013 38 \u2013 z ty\u0142u rozleg\u0142 si\u0119 kolejny krzyk: \u00bbPami\u0119tamy!\u00ab. Ale to nie by\u0142 g\u0142os pami\u0119ci \u2013 to by\u0142 g\u0142os zemsty, pe\u0142en mrocznej energii. Trudno by\u0142o go inaczej odebra\u0107<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Aktorka przyzna\u0142a, \u017ce d\u0142ugo zastanawia\u0142a si\u0119 nad tym, czy w og\u00f3le opisa\u0107 to, co si\u0119 sta\u0142o. Czy nie przemilcze\u0107. “Ale skoro nie mog\u0119 przesta\u0107 o tym my\u015ble\u0107 i wci\u0105\u017c czuj\u0119 poruszenie, uzna\u0142am, \u017ce powinnam to napisa\u0107 \u2013 bo wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b wa\u017cnego, co\u015b, co odbieram jako ostrze\u017cenie” – zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce nie chodzi jej o wzbudzanie sensacji. “Pisz\u0119, bo wiem, \u017ce takie momenty trzeba nazywa\u0107. Bo nie mo\u017cemy mie\u0107 zgody na mow\u0119 nienawi\u015bci, na rozlewanie si\u0119 faszyzmu w przestrzeni publicznej. Historia nie znika \u2013 \u017cyje w nas, i od tego, jak na ni\u0105 odpowiemy, zale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107” – zaznaczy\u0142a.<\/span><\/p>\n

Sam festiwal chwali\u0142a, pisz\u0105c, \u017ce organizacja “by\u0142a wspania\u0142a, pe\u0142na troski i czu\u0142o\u015bci”. Oceni\u0142a, \u017ce gdy “teatr wychodzi z mur\u00f3w, wplata si\u0119 w tkank\u0119 architektury i codzienno\u015bci, spotyka przypadkowych przechodni\u00f3w, prowokuje rozmowy”. I \u017ce wtedy “mo\u017cemy naprawd\u0119 przygl\u0105da\u0107 si\u0119 sobie nawzajem”. <\/span><\/p>\n