![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/k-liberalna.png\")
<\/a>Nobel po s\u0105siedzku<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\nSylwia G\u00f3ra<\/strong><\/span><\/p>\n Cho\u0107 o Literackim Noblu dla L\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkaiego m\u00f3wi\u0142o si\u0119 ju\u017c od jakiego\u015b czasu, to mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c Akademia Szwedzka zn\u00f3w zaskoczy\u0142a.<\/span><\/p>\n To, \u017ce w tym roku b\u0119dzie to pisarz, a nie pisarka, mo\u017cna by\u0142o przewidzie\u0107. Od kilku lat nagradzano na przemian kobiet\u0119 i m\u0119\u017cczyzn\u0119. Natomiast bior\u0105c po uwag\u0119 kryzys demokracji, wzrost populizmu, upadek \u015bwiata, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 znany i bezpieczny, r\u00f3wnie\u017c wzrost wp\u0142ywu dezinformacji i sztucznej inteligencji na nasze codzienne \u017cycie, mo\u017cna by\u0142o s\u0105dzi\u0107, \u017ce Akademia opowie si\u0119 bardziej politycznie, czyli nagrodzi przywo\u0142ywanego ju\u017c od kilku lat Serhija \u017badana lub Salmana Rushdiego.<\/span><\/p>\n Zdecydowa\u0142a si\u0119 jednak zatrzyma\u0107 gdzie\u015b w p\u00f3\u0142 drogi. To uk\u0142on w stron\u0119 Europy \u015arodkowo-Wschodniej, kt\u00f3ra w ostatnich latach pokazuje dwa r\u00f3\u017cne oblicza. Z jednej strony, polityczna wygrana lub du\u017cy wzrost znaczenia populist\u00f3w (S\u0142owacja, Czechy, Polska i W\u0119gry). Z drugiej \u2014 kraje takie jak Mo\u0142dawia, kt\u00f3re wygrywaj\u0105 z rosyjsk\u0105 propagand\u0105 i wci\u0105\u017c wierz\u0105 w to, \u017ce wej\u015bcie do Unii Europejskiej to dla nich najlepsza szansa na zmian\u0119.<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie m\u00f3wimy o Nagrodzie Nobla w dziedzinie literatury, ale trudno dzi\u015b my\u015ble\u0107 o literaturze w oderwaniu od tego, co dzieje si\u0119 na \u015bwiecie. Dzi\u015b to ona bardzo cz\u0119sto go nam t\u0142umaczy, oswaja z inno\u015bci\u0105 i pozwala zrozumie\u0107 cz\u0142owieka na drugim ko\u0144cu globu. Tym razem nam, w Polsce, jest nieco \u0142atwiej.<\/span><\/p>\n Po pierwsze, mamy polskie przek\u0142ady ksi\u0105\u017cek Noblisty. Wydawnictwo W.A.B. przet\u0142umaczy\u0142o trzy ksi\u0105\u017cki L\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkaiego. W 2004 roku pojawi\u0142o si\u0119 \u201eSzata\u0144skie tango\u201d, w 2007 \u201eMelancholia sprzeciwu\u201d, w 2011 \u201eWoja i wojna\u201d, a na koniec tego roku wydawnictwo Czarne zapowiedzia\u0142o wydanie \u201eA \u015bwiat trwa\u201d. Ten ostatni tytu\u0142 otrzyma\u0142 zreszt\u0105 w 2015 roku Mi\u0119dzynarodow\u0105 Nagrod\u0119 Bookera. Do tego mo\u017cemy dopisa\u0107 adaptacje ksi\u0105\u017cek W\u0119gra, na przyk\u0142ad \u201eSzata\u0144skie tango\u201d w re\u017cyserii B\u00e9li Tarra.<\/span><\/p>\n Po drugie, mamy jednak wsp\u00f3lne do\u015bwiadczenie typowe dla kraj\u00f3w postsowieckich, zwi\u0105zane z kwestiami to\u017csamo\u015bci, j\u0119zyka, przemocy. Z pewno\u015bci\u0105 polscy czytelniczka i czytelnik odnajd\u0105 w ksi\u0105\u017ckach tegorocznego Noblisty w\u0142asne do\u015bwiadczenia.<\/span><\/p>\n W du\u017cej mierze s\u0105 to opowie\u015bci o ubogich mieszka\u0144cach podupad\u0142ej wioski, kt\u00f3rzy czekaj\u0105 na swojego mesjasza. Historia obracaj\u0105cego si\u0119 w ruin\u0119 miasta, do kt\u00f3rego przyje\u017cd\u017caj\u0105 tajemniczy ludzie siej\u0105cy zniszczenie, o uciekinierach i migrantach, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 dla siebie lepszego \u017cycia. A to wszystko okraszone odrobin\u0105 surrealistycznej atmosfery.<\/span><\/p>\n Krytyczki i krytycy lubi\u0105 zreszt\u0105 por\u00f3wnywa\u0107 Krasznahorkaiego z Gogolem, Melville\u2019em i Kafk\u0105.<\/span><\/p>\n W uzasadnieniu Komitet Noblowski przekonywa\u0142, \u017ce nagrod\u0119 przyznano \u201eza fascynuj\u0105c\u0105 i wizjonersk\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, kt\u00f3ra w obliczu apokaliptycznego terroru potwierdza si\u0142\u0119 sztuki\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Sam Krasznahorkai, cho\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 w Gyuli na W\u0119grzech w 1954 roku, po raz pierwszy opu\u015bci\u0142 komunistyczne W\u0119gry w 1987 roku, sp\u0119dzaj\u0105c rok w Berlinie Zachodnim w ramach stypendium, p\u00f3\u017aniej je\u017adzi\u0142 po Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji Wschodniej. Perspektywa cz\u0142owieka w podr\u00f3\u017cy zacz\u0119\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 coraz mocniej uwidacznia\u0107 w jego kolejnych ksi\u0105\u017ckach.<\/span><\/p>\n Nie pozostaje nam zatem nic innego jak czeka\u0107 na kolejne t\u0142umaczenia ksi\u0105\u017cek Noblisty, bo troch\u0119 ich jeszcze zosta\u0142o (a od lat obserwujemy taki trend na rynku wydawniczym) oraz wierzy\u0107, \u017ce takie nagrody wci\u0105\u017c maj\u0105 wp\u0142yw na to, \u017ce czytamy dobr\u0105 literatur\u0119.<\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Nobel po s\u0105siedzku Sylwia G\u00f3ra \u201eL\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkai to wielki pisarz epicki, wpisuj\u0105cy si\u0119 w \u015brodkowoeuropejsk\u0105 tradycj\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 od Kafki po Thomasa Bernharda. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tej tw\u00f3rczo\u015bci jest absurdalno\u015b\u0107 i groteskowa przesada\u201d \u2013 uzasadnia\u0142a Szwedzka Akademia, og\u0142aszaj\u0105c tegorocznego laureata. Cho\u0107 o Literackim Noblu dla L\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkaiego m\u00f3wi\u0142o si\u0119 ju\u017c od jakiego\u015b czasu, to mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/124982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=124982"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/124982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124988,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/124982\/revisions\/124988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=124982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=124982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=124982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u201eL\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkai to wielki pisarz epicki, wpisuj\u0105cy si\u0119 w \u015brodkowoeuropejsk\u0105 tradycj\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 od Kafki po Thomasa Bernharda. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tej tw\u00f3rczo\u015bci jest absurdalno\u015b\u0107 i groteskowa przesada\u201d \u2013 uzasadnia\u0142a Szwedzka Akademia, og\u0142aszaj\u0105c tegorocznego laureata.<\/strong><\/h4>\n<\/div>\n
![](\"https:\/\/kulturaliberalna.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Krasznahorkai-Lazlo_koen-stadtgarten_031116_2-1024x980.webp\")
<\/p>\nL\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkai w Polsce<\/strong><\/h4>\n
\u201eSi\u0142a sztuki wobec apokaliptycznego terroru\u201d<\/strong><\/h4>\n
\n![](\"https:\/\/kulturaliberalna.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/KL-w-mediach-1-e1748279207377-882x588.webp\")
Sylwia G\u00f3ra<\/strong> – Szefowa dzia\u0142u \u201eCzytaj\u0105c\u201d w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, kulturoznawczyni, literaturoznawczyni, doktorka nauk humanistycznych, absolwentka Polskiej Szko\u0142y Reporta\u017cu, autorka ksi\u0105\u017cki \u201eEwa Kierska. Malarka melancholii\u201d [Universitas 2020] oraz \u201eKobiety, kt\u00f3rych nie ma. Bezdomno\u015b\u0107 kobiet w Polsce\u201d [Marginesy 2022], animatorka kultury, mi\u0142o\u015bniczka literatury pisanej przez kobiety oraz biografii nieznanych i zapomnianych artystek.<\/em><\/span><\/p>\n
\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"