{"id":125021,"date":"2025-10-19T17:09:00","date_gmt":"2025-10-19T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=125021"},"modified":"2025-10-17T07:50:29","modified_gmt":"2025-10-17T05:50:29","slug":"znajdujemy-sie-w-moralnej-paralaksie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=125021","title":{"rendered":"Znajdujemy si\u0119 w moralnej paralaksie"},"content":{"rendered":"<p>.<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/upload\/article\/bild\/3043\/1086199\/unnamed__3__s.jpg\"><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\" alt=\"\" width=\"50%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/nauka\/znajdujemy-sie-w-moralnej-paralaksie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Znajdujemy si\u0119 w moralnej paralaksie<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Lucy Tabrizi<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Gdy \u015bwiat rozpad\u0142 si\u0119 na dwoje, antysemityzm znalaz\u0142 dom po obu stronach<\/strong><\/h3>\n<div class=\"templateArticleIngress\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">Pami\u0119tacie t\u0119 s\u0142ynn\u0105 sukienk\u0119, kt\u00f3r\u0105 jedni widzieli jako niebiesko-czarn\u0105, a inni jako bia\u0142o-z\u0142ot\u0105? Patrzyli\u015bmy na te same piksele, a jednak dostrzegali\u015bmy r\u00f3\u017cne kolory. Percepcja, jak si\u0119 okazuje, to aktywny proces wnioskowania: m\u00f3zg zgaduje \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a i koryguje obraz.\u00b9 Je\u015bli zak\u0142adasz ciep\u0142e, sztuczne o\u015bwietlenie, sukienka wygl\u0105da na bia\u0142\u0105 i z\u0142ot\u0105; je\u015bli zimne \u015bwiat\u0142o dzienne \u2014 na niebiesk\u0105 wpadaj\u0105c\u0105 w czer\u0144. Drobne zmienne \u2014 co wcze\u015bniej ogl\u0105da\u0142e\u015b, ile \u015bwiat\u0142a dziennego mia\u0142e\u015b, niewielkie r\u00f3\u017cnice w oku \u2014 mog\u0105 przesun\u0105\u0107 te domys\u0142y. Dwie osoby mog\u0105 widzie\u0107 r\u00f3\u017cne kolory, poniewa\u017c ich m\u00f3zgi dokonuj\u0105 r\u00f3\u017cnych, ale rozs\u0105dnych za\u0142o\u017ce\u0144 \u2014 i ka\u017cda z nich jest pewna swojej racji.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"templateArticleBrodtext\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">Cz\u0119sto o tym my\u015bl\u0119 w kontek\u015bcie polityki. Dwoje ludzi mo\u017ce patrze\u0107 na te same fakty i doj\u015b\u0107 do zupe\u0142nie przeciwnych wniosk\u00f3w, ukszta\u0142towanych przez do\u015bwiadczenia i za\u0142o\u017cenia niewidoczne dla drugiej strony. Filtrujemy rzeczywisto\u015b\u0107 przez w\u0142asne soczewki, a mimo to rozmawiamy, jakby\u015bmy \u017cyli tym samym \u017cyciem i widzieli te same dowody. To pewien rodzaj arogancji.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Jak ju\u017c wspomina\u0142am, jestem dzieckiem lewicy. Wychowana w liberalnym domu, przez lata anga\u017cowa\u0142am si\u0119 w kampanie na rzecz zwierz\u0105t, \u015brodowiska i spraw, kt\u00f3re mia\u0142y uczyni\u0107 \u015bwiat bardziej sprawiedliwym. Dzi\u015b czuj\u0119 si\u0119 politycznie bezdomna, mo\u017ce gdzie\u015b niedaleko centrum. Ale dla moich dawnych aktywistycznych znajomych to oznacza, \u017ce pad\u0142am ofiar\u0105 \u201eradykalizacji alt-prawicy\u201d. Paradoks polega na tym, \u017ce nadal widz\u0119 d\u0142ugi odcinek drogi na prawo ode mnie, co sugeruje, \u017ce lewica sta\u0142a si\u0119 tak zamkni\u0119ta, \u017ce ka\u017cdy, kto si\u0119 od niej oddali, natychmiast zostaje uznany za heretyka \u2014 niezrozumia\u0142y byt w ich moralnym kosmosie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Cyfrowe komory echa sta\u0142y si\u0119 tak spolaryzowane, \u017ce trudno nie ulec wra\u017ceniu, i\u017c antyzachodnie boty pracuj\u0105 w nadgodzinach, by sabotowa\u0107 debat\u0119 publiczn\u0105.\u00b2 Poci\u0105g do bycia kolejnym trybikiem tej machiny, do pogoni za tanim dreszczem \u201emoralnej racji\u201d, przewa\u017ca dzi\u015b nad impulsem, by dostrzec w\u0142asne \u015blepe punkty.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Przewi\u0144 przeciwn\u0105 polityczn\u0105 ba\u0144k\u0119 informacyjn\u0105, a poczujesz si\u0119, jakby\u015b ogl\u0105da\u0142 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107: po lewej alarm wywo\u0142uj\u0105 Trump, naloty ICE (ICE, dos\u0142. z ang. Urz\u0105d Celno-Imigracyjny \u2013 A.K.) i pe\u0142zaj\u0105cy autorytaryzm; po prawej \u2014 upadek kultury, masowa migracja i widmo globalistycznych elit. Ka\u017cda strona tworzy w\u0142asn\u0105 apokalips\u0119 i obwinia drug\u0105 o jej wywo\u0142anie. Obie oskar\u017caj\u0105 si\u0119 nawzajem o dwumy\u015blenie, o \u017cycie w dystopii rodem z&nbsp;<em>Roku 1984<\/em>, o bycie bohaterem w\u0142asnego odcinka&nbsp;<em>Czarnego lustra<\/em>. Ka\u017cda strona upiera si\u0119, \u017ce to ona widzi rzeczywisto\u015b\u0107 jasno, podczas gdy ta druga tonie w propagandzie. Podzia\u0142 sta\u0142 si\u0119 tak absolutny, \u017ce \u2014 przynajmniej w sieci \u2014 jedna strona mo\u017ce widzie\u0107 Donalda Trumpa jako faszystowskiego nast\u0119pc\u0119 Hitlera, a druga jako najwi\u0119kszego obro\u0144c\u0119 \u017byd\u00f3w i przyjaciela Izraela w historii.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">S\u0142owa, kt\u00f3re kiedy\u015b nios\u0142y wsp\u00f3lne znaczenie, sta\u0142y si\u0119 narz\u0119dziami projekcji, naginanymi do ideologii, kt\u00f3ra nas ogarn\u0119\u0142a. \u017byjemy w epoce postprawdy, gdzie j\u0119zyk nie opisuje ju\u017c rzeczywisto\u015bci, lecz j\u0105 odgrywa. Jak ju\u017c kiedy\u015b pisa\u0142am, potrzeba zdumiewaj\u0105cego poziomu ignorancji historycznej, by przedstawia\u0107 \u017byd\u00f3w jednocze\u015bnie jako ofiary i sprawc\u00f3w nazizmu \u2014 i to z niezachwian\u0105 moraln\u0105 pewno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To w\u0142a\u015bnie w temacie antysemityzmu linia podzia\u0142u mi\u0119dzy lewic\u0105 a prawic\u0105 staje si\u0119 najbardziej wybuchowa, bo ka\u017cda strona jest przekonana, \u017ce ca\u0142y problem le\u017cy po drugiej stronie. Tymczasem antysemityzm wyprzedza sam\u0105 koncepcj\u0119 polityki lewicowej i prawicowej. Jest starszy od naszych ideologii, starszy ni\u017c pa\u0144stwa, kt\u00f3re dzi\u015b go u\u017cywaj\u0105 jako broni. Autorytarne i spiskowe instynkty obu stron czerpi\u0105 z tych samych pradawnych mit\u00f3w, pod\u0142\u0105czaj\u0105c je do w\u0142asnych ideologicznych obwod\u00f3w. Gdy antysemityzm ro\u015bnie po jednej stronie, rezonuje po drugiej, wzmacniaj\u0105c iluzj\u0119, \u017ce nienawi\u015b\u0107 p\u0142ynie tylko w jedn\u0105 stron\u0119. Badanie opublikowane w&nbsp;<em>Nature<\/em>&nbsp;w 2023 roku wykaza\u0142o, \u017ce najsilniejszym wska\u017anikiem wiary w antysemickie pogl\u0105dy nie jest to\u017csamo\u015b\u0107 polityczna, lecz my\u015blenie spiskowe \u2014 postawa wyst\u0119puj\u0105ca na obu ekstremach i rosn\u0105ca w czasach niepewno\u015bci i zam\u0119tu.\u00b3<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Na lewicy antysemityzm niemal zawsze przybiera posta\u0107 antysyjonizmu. Twierdzi, \u017ce sprzeciwia si\u0119 pa\u0144stwu, a nie narodowi, lecz przystosowuje stare antysemickie stereotypy do nowoczesnych, lewicowych ram w\u0142adzy, przywileju i oporu. \u017bydzi zostaj\u0105 przedstawieni jako biali, kolonialni ciemi\u0119zcy; Izrael jako wcielenie zachodniego imperializmu; \u017cydowska samoobrona jako dow\u00f3d dominacji. Nienawi\u015b\u0107 zostaje zracjonalizowana, przebrana za solidarno\u015b\u0107 z uci\u015bnionymi \u2014 ale schemat jest niezmiennie starodawny.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Na prawicy antysemityzm przyjmuje posta\u0107 spiskowego nacjonalizmu. \u017bydzi s\u0105 przedstawiani jako podst\u0119pni, ukryta r\u0119ka globalizmu, finans\u00f3w i moralnego rozk\u0142adu. To szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane w mitologii wok\u00f3\u0142 George\u2019a Sorosa, w\u0119giersko-\u017cydowskiego filantropa cz\u0119sto ukazywanego jako kukie\u0142kowy mistrz steruj\u0105cy wszystkimi spo\u0142ecznymi napi\u0119ciami. W 2025 roku Donald Trump publicznie wezwa\u0142 do postawienia Sorosa i jego syna w stan oskar\u017cenia pod zarzutem dzia\u0142alno\u015bci mafijnej (RICO), twierdz\u0105c, \u017ce wspierali brutalne protesty \u2014 twierdzenia te nie zosta\u0142y poparte \u017cadnymi dowodami.\u2074 To pot\u0119\u017cne przypomnienie, \u017ce poparcie dla Izraela, nawet wyra\u017cane g\u0142o\u015bno, nie chroni przed przyjmowaniem antysemickich podejrze\u0144.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Obie formy stanowi\u0105 swoje odbicie. Lewica pot\u0119pia \u017byd\u00f3w za zbyt du\u017c\u0105 w\u0142adz\u0119; prawica pogardza nimi za zbyt du\u017cy wp\u0142yw. Jedna obwinia ich za budowanie pa\u0144stw, druga za ich rozk\u0142ad. Lewica widzi w \u017bydach ciemi\u0119zc\u00f3w, symbole zachodniej dominacji; prawica przedstawia ich jako deprawator\u00f3w, agent\u00f3w upadku. Jedna postrzega \u017cydowski sukces jako przywilej, druga jako zagro\u017cenie. W obu narracjach \u017bydzi staj\u0105 si\u0119 kosmicznymi z\u0142oczy\u0144cami: albo przeszkadzaj\u0105 w budowie utopii, albo pr\u00f3buj\u0105 j\u0105 zniszczy\u0107. To widoczna forma efektu podkowy: dwa ideologiczne ekstrema spotykaj\u0105 si\u0119 w tym samym punkcie nienawi\u015bci, ka\u017cde przekonane, \u017ce jest przeciwie\u0144stwem drugiego \u2014 a przecie\u017c patrz\u0105 w to samo lustro.<\/span><\/p>\n<div align=\"center\">\n<hr align=\"center\" size=\"2\" width=\"100%\">\n<\/div>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Widzimy to wyra\u017anie w sposobie, w jaki zachodni krajobraz polityczny interpretuje wojn\u0119 w Gazie. Wszyscy patrzymy na te same obrazy zniszczonych budynk\u00f3w, dzieci pokrytych py\u0142em, rodzin zawodz\u0105cych w gruzach \u2014 a mimo to wyci\u0105gamy ca\u0142kowicie odmienne wnioski moralne. Dla wielu os\u00f3b po lewej stronie to niepodwa\u017calny dow\u00f3d na syjonistyczne okrucie\u0144stwo, kolonialn\u0105 dominacj\u0119, wr\u0119cz ludob\u00f3jstwo. Niekt\u00f3rzy z populistycznej prawicy zaczynaj\u0105 dzi\u015b m\u00f3wi\u0107 tym samym j\u0119zykiem, jakby Izrael by\u0142 agresorem w wojnie, kt\u00f3rej sam nie rozpocz\u0105\u0142. Ka\u017cda strona konstruuje w\u0142asnych z\u0142oczy\u0144c\u00f3w i w\u0142asn\u0105 moraln\u0105 hierarchi\u0119, ale oba ekstrema wpatruj\u0105 si\u0119 tak intensywnie w Izrael, \u017ce umyka im ideologia nap\u0119dzaj\u0105ca jego wrog\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Dla ludzi takich jak ja, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c odczuwaj\u0105 przera\u017cenie i \u017cal, te same obrazy ukazuj\u0105 co\u015b zupe\u0142nie innego: tragiczny skutek groteskowej strategii teokratycznej milicji, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a t\u0119 wojn\u0119, ukrywa si\u0119 w\u015br\u00f3d cywil\u00f3w i filmuje ich cierpienie, by uczyni\u0107 z niego bro\u0144. Ka\u017cdy zawalony budynek i ka\u017cde martwe dziecko przestaj\u0105 by\u0107 tragedi\u0105, a staj\u0105 si\u0119 paliwem dla machiny propagandowej. Piksele s\u0105 te same, ale \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re na nie rzucamy, r\u00f3\u017cni si\u0119 diametralnie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Skupiam si\u0119 bardziej na antysemityzmie lewicy nie dlatego, \u017ce przesz\u0142am na drug\u0105 stron\u0119 politycznego spektrum, lecz dlatego, \u017ce znam t\u0119 stron\u0119 od \u015brodka. Widzia\u0142am, jak ten antysemityzm ukrywa si\u0119 za moralnym j\u0119zykiem i rozwija w przestrzeniach przekonanych o w\u0142asnej prawo\u015bci. Ta perspektywa pozwala mi dostrzega\u0107 to, czego inni na lewicy nie widz\u0105 lub nie chc\u0105 zobaczy\u0107. Dla wielu antysemityzm to patologia prawicy \u2014 obecna na wiecach MAGA czy w czatach neonazist\u00f3w. Gdy jednak pojawia si\u0119 po ich w\u0142asnej stronie, zw\u0142aszcza u m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny z imigranckim pochodzeniem, natychmiast zostaje zakwalifikowany jako co\u015b zupe\u0142nie innego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Antysemityzm prawicy, cho\u0107 nadal niebezpieczny, od dawna znajduje si\u0119 na marginesie politycznym \u2014 pozbawiony instytucjonalnej legitymacji w wyniku denazyfikacji Niemiec po II wojnie \u015bwiatowej oraz szerszego moralnego rozrachunku, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 Europ\u0119. Jednak w ostatnim czasie osoby takie jak Candace Owens pomog\u0142y przywr\u00f3ci\u0107 go do g\u0142\u00f3wnego nurtu debaty publicznej, przepakowuj\u0105c stare teorie spiskowe w populistyczny j\u0119zyk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Lewicowa wersja antysemityzmu, w przeciwie\u0144stwie do tego, zosta\u0142a wch\u0142oni\u0119ta przez instytucje, edukacj\u0119 i kultur\u0119 \u2014 miejsca, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 samo poj\u0119cie moralno\u015bci. Globalny indeks ADL z 2024 roku wykaza\u0142, \u017ce postawy antysemickie na lewicy ros\u0142y szybciej ni\u017c na prawicy od roku 2020\u2075, co potwierdza to, co widz\u0119 na co dzie\u0144: \u017ce antysemityzm przeszed\u0142 z marginesu do g\u0142\u00f3wnego nurtu \u015brodowisk progresywnych. A jednak, paradoksalnie, wzrost ten nast\u0119puje w czasie, gdy wielu po lewej stronie upiera si\u0119, \u017ce Izrael nie jest w og\u00f3le krytykowany, a zachodni dyskurs zdominowany jest przez proizraelskie narracje \u2014 twierdzenie r\u00f3wnie oderwane od rzeczywisto\u015bci jak teoria p\u0142askiej Ziemi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Sonda\u017c YouGov\u2013Campaign Against Antisemitism z 2024 roku wykaza\u0142, \u017ce wyborcy Zielonych i Partii Pracy znacznie cz\u0119\u015bciej zgadzaj\u0105 si\u0119 z antysemickimi stwierdzeniami ni\u017c osoby o pogl\u0105dach prawicowych, a raport ADL z 2023 roku ostrzeg\u0142, \u017ce antysemityzm lewicy jest coraz bardziej normalizowany poprzez retoryk\u0119 antysyjonistyczn\u0105.\u2076 Zgadza si\u0119 to z moimi do\u015bwiadczeniami \u2014 z rozm\u00f3w z liberalnymi znajomymi, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za ca\u0142kowicie wolnych od uprzedze\u0144.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To, co kiedy\u015b czai\u0142o si\u0119 na marginesach teorii spiskowych, dzi\u015b maszeruje w \u015bwietle dnia jako moralna cnota, p\u0142ynnie pos\u0142uguj\u0105ca si\u0119 j\u0119zykiem \u201ewyzwolenia\u201d i \u201esprawiedliwo\u015bci\u201d. Nie tyle wdar\u0142o si\u0119 do moich dawnych aktywistycznych przestrzeni, co je skolonizowa\u0142o \u2014 ironia zupe\u0142nie pomijana przez tych, kt\u00f3rzy skanduj\u0105 has\u0142a o dekolonizacji. Listy otwarte, okupacje kampus\u00f3w i instytucje kultury regularnie powtarzaj\u0105 j\u0119zyk, kt\u00f3ry niegdy\u015b wyst\u0119powa\u0142 wy\u0142\u0105cznie w broszurach skrajnej prawicy \u2014 dow\u00f3d na to, jak g\u0142\u0119boko te idee przenikn\u0119\u0142y do kulturowego krwioobiegu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Gdy widz\u0119 kolejn\u0105 pro-palesty\u0144sk\u0105 demonstracj\u0119, kt\u00f3ra udaje akt solidarno\u015bci, a w rzeczywisto\u015bci obnosi si\u0119 ze staro\u017cytn\u0105 nienawi\u015bci\u0105, przypominam sobie, jak niebezpiecznie cienka sta\u0142a si\u0119 granica mi\u0119dzy protestem a prze\u015bladowaniem. W Jom Kipur, naj\u015bwi\u0119tszy dzie\u0144 \u017cydowskiego roku, dw\u00f3ch wiernych zosta\u0142o d\u017agni\u0119tych no\u017cem w synagodze w Manchesterze\u2077 \u2014 a tego samego dnia te same t\u0142umy zn\u00f3w wysz\u0142y na ulice, skanduj\u0105c has\u0142a o \u201eglobalnej intifadzie\u201d \u2014 eufemizmie na kolejn\u0105 fal\u0119 przemocy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Czasami czuj\u0119 si\u0119 jak cz\u0119\u015b\u0107 malej\u0105cej mniejszo\u015bci, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest zszokowana skal\u0105 \u015blepej hipokryzji, uchodz\u0105cej dzi\u015b za moralne przyw\u00f3dztwo. To jak patrze\u0107 na Keira Starmera, kt\u00f3ry z kamienn\u0105 twarz\u0105 wyra\u017ca \u201eoburzenie\u201d z powodu ataku na synagog\u0119, po tym jak przez tygodnie pozwala\u0142 na zalewanie ulic przez te same antysemickie t\u0142umy. To nie s\u0105 pokojowe manifestacje solidarno\u015bci \u2014 to marsze, w kt\u00f3rych okrzyki \u201eglobalizuj intifad\u0119\u201d rozbrzmiewaj\u0105 przez brytyjskie miasta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Zaledwie kilka tygodni temu jego rz\u0105d uzna\u0142 pa\u0144stwo palesty\u0144skie \u2014 w efekcie legitymizuj\u0105c podmioty odpowiedzialne za najwi\u0119ksz\u0105 masakr\u0119 \u017byd\u00f3w w ci\u0105gu jednego dnia od czasu Holokaustu, kt\u00f3re nadal przetrzymuj\u0105 zak\u0142adnik\u00f3w i otwarcie g\u0142osz\u0105, \u017ce mordowanie \u017byd\u00f3w to boski obowi\u0105zek. Starmer obiecywa\u0142: \u201eZrobimy wszystko, aby zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo naszej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej\u201d, ale to zapewnienie brzmi pusto, skoro \u017bydzi w Londynie s\u0105 proszeni o unikanie centrum miasta w dni protest\u00f3w, bo sama ich obecno\u015b\u0107 uznawana jest za \u201eprowokacyjn\u0105\u201d, podczas gdy marsze odbywaj\u0105 si\u0119 bez zak\u0142\u00f3ce\u0144, a gloryfikuj\u0105cy terroryst\u00f3w traktowani s\u0105 jak moralni zwyci\u0119zcy. Przyw\u00f3dcy \u017cydowscy, parlamentarzy\u015bci i organizacje spo\u0142eczne alarmuj\u0105 od prawie dw\u00f3ch lat \u2014 najwyra\u017aniej na pr\u00f3\u017cno. Czego si\u0119 spodziewa\u0142?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ci, kt\u00f3rzy stoj\u0105 po drugiej stronie tej debaty, naprawd\u0119 nie dostrzegaj\u0105 zwi\u0105zku, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0119. S\u0105 zbyt zaj\u0119ci udowadnianiem, \u017ce antysyjonizm nie jest antysemityzmem, by zauwa\u017cy\u0107 dziwn\u0105 globaln\u0105 obsesj\u0119 na punkcie Izraela \u2014 lub unikalny standard moralny, kt\u00f3ry zbiorowo karze \u017byd\u00f3w za dzia\u0142ania ich pa\u0144stwa. A potem udaj\u0105 zaskoczonych, gdy \u017bydzi s\u0105 atakowani lub mordowani. Udost\u0119pniaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne wersje krwawych oszczerstw w nowoczesnych czcionkach, skanduj\u0105 \u201edekolonizacja\u201d i odmawiaj\u0105 \u017bydom tego samego prawa do samostanowienia, kt\u00f3rego domagaj\u0105 si\u0119 dla wszystkich innych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To nie jest pr\u00f3ba udawania, \u017ce Izrael jest wolny od moralnego zepsucia. Tak, jego przyw\u00f3dztwo obejmuje fanatyk\u00f3w i cynik\u00f3w, a kraj rz\u0105dzony jest dzi\u015b przez najbardziej prawicow\u0105 koalicj\u0119 w swojej historii. Ale to nadal nie wyja\u015bnia gor\u0105czkowej globalnej fiksacji ani powtarzanych na okr\u0105g\u0142o antysemickich narracji, kt\u00f3rych nie potrafi\u0105 porzuci\u0107 ani lewica, ani prawica.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To w\u0142a\u015bnie niebezpiecze\u0144stwo problemu z sukienk\u0105 w skali makro. Przynosimy ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne za\u0142o\u017cenia do tej samej sceny i dochodzimy do odwrotnych wniosk\u00f3w. Skutkiem jest nie tylko niezrozumienie, ale ca\u0142kowite moralne odwr\u00f3cenie \u2014 bez wsp\u00f3lnego mostu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by po\u0142\u0105czy\u0107 podzielone strony.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Gdy cywilizacja traci to, co j\u0105 spaja \u2014 wsp\u00f3lne poczucie prawdy i moralnej rzeczywisto\u015bci wykraczaj\u0105cej poza jednostk\u0119 \u2014 zaczyna si\u0119 rozpada\u0107. Nadal powtarzamy, \u017ce chcemy pokoju, sprawiedliwo\u015bci i ochrony najs\u0142abszych. Ale pozbawieni wsp\u00f3lnego znaczenia tych s\u0142\u00f3w, tworzymy prywatne moralno\u015bci i nazywamy je prawd\u0105. W rezultacie \u017cyjemy w \u015bwiecie, gdzie nawet ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 dobre intencje, zwracaj\u0105 si\u0119 przeciwko sobie \u2014 nie dlatego, \u017ce przestali si\u0119 przejmowa\u0107, ale dlatego, \u017ce ju\u017c nie widz\u0105 tego samego \u015bwiat\u0142a. Piksele wci\u0105\u017c tam s\u0105; to o\u015bwietlenie zgas\u0142o.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>Przypisy:<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>1 Wallisch, Pascal. \u201cIlluminating&nbsp;The Dress.\u201d&nbsp;Journal of Vision&nbsp;17(4), 2017.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>2 Brookings Institution.&nbsp;\u201cThe Bots of Polarization: Coordinated Online Disinformation in the West.\u201d&nbsp;2023.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>3 Van Prooijen, Jan-Willem et al. \u201cConspiracy Beliefs and Antisemitism.\u201d&nbsp;Nature Human Behaviour&nbsp;7, 1341\u20131352 (2023).<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>4 Reuters.&nbsp;\u201cTrump Calls for RICO Charges Against Soros Family.\u201d&nbsp;March 2024.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>5 Anti-Defamation League.&nbsp;Global 100 Index: 2024 Update.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>6 (a) YouGov \/ Campaign Against Antisemitism,&nbsp;Antisemitism in Britain 2024.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>\u2003\u2003(b) Anti-Defamation League Europe,&nbsp;Antisemitism in Europe 2023 Report.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>7 BBC News.&nbsp;\u201cManchester Synagogue Stabbings on Yom Kippur Under Investigation as Hate Crime.\u201d&nbsp;October 2025.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>Link do orygina\u0142u:&nbsp;<a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/lucytabrizi.substack.com\/p\/were-in-a-moral-parallax\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/lucytabrizi.substack.com\/p\/were-in-a-moral-parallax<\/a><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>Notes From The Ruins, 10 pa\u017adziernika 2025<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>. Znajdujemy si\u0119 w moralnej paralaksie Lucy Tabrizi Gdy \u015bwiat rozpad\u0142 si\u0119 na dwoje, antysemityzm znalaz\u0142 dom po obu stronach Pami\u0119tacie t\u0119 s\u0142ynn\u0105 sukienk\u0119, kt\u00f3r\u0105 jedni widzieli jako niebiesko-czarn\u0105, a inni jako bia\u0142o-z\u0142ot\u0105? Patrzyli\u015bmy na te same piksele, a jednak dostrzegali\u015bmy r\u00f3\u017cne kolory. Percepcja, jak si\u0119 okazuje, to aktywny proces wnioskowania: m\u00f3zg zgaduje \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=125021"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125028,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125021\/revisions\/125028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=125021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=125021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=125021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}