{"id":126110,"date":"2025-11-24T17:09:00","date_gmt":"2025-11-24T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=126110"},"modified":"2025-11-24T14:30:39","modified_gmt":"2025-11-24T12:30:39","slug":"26-09-106","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=126110","title":{"rendered":"Dylematy edukacji i problemy z ponowoczesno\u015bci\u0105"},"content":{"rendered":"

Auschwitz launches a virtual film set of its grounds, and sparks an ethical debate<\/em><\/span>
\n\u2018Picture from Auschwitz,\u2019 a brick-by-brick digital reproduction of the Nazi camp created by the memorial, earns praise despite fears of AI-fueled distortion of Holocaust content<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Dylematy edukacji i problemy z ponowoczesno\u015bci\u0105<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Ludzie kochaj\u0105 martwych \u017byd\u00f3w, ch\u0119tnie \u0142\u0105cz\u0105c to z nienawi\u015bci\u0105 do jeszcze \u017cywych. Zag\u0142ada odp\u0142ywa do odleg\u0142ej historii, umieraj\u0105 ostatni \u015bwiadkowie najwi\u0119kszego koszmaru w dziejach naszego gatunku \u2013 przemys\u0142owego unicestwiania ca\u0142ego narodu. Ameryka\u0144ska pisarka Dara Horn napisa\u0142a wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 pod tytu\u0142em People Love Dead Jews<\/em>, pokazuj\u0105c w niej, do jakiego stopnia nawet edukacja o Holokau\u015bcie mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana do nakr\u0119cania antysemityzmu w postaci jego najnowszej formy \u2013 nienawi\u015bci do Izraela i pragnienia jego zniszczenia.<\/span><\/div>\n
\n

Jak pisa\u0142 w maju 2020 roku ameryka\u0144ski dziennikarz Jonathan S. Tobin:<\/span><\/p>\n

Zwolennicy zniszczenia Izraela nie zawsze m\u00f3wi\u0105 r\u00f3wnie otwarcie o tym celu, jak to robi\u0105 przyw\u00f3dcy ira\u0144skiego rz\u0105du lub terrory\u015bci Hamasu. Niekt\u00f3rzy, jak redakcja The Harvard Crimson<\/em>, po prostu m\u00f3wi\u0105 o swoim pragnieniu \u201ewolnej Palestyny\u201d i swoim poparciu dla antysemickiego ruchu BDS, nie wspominaj\u0105c, \u017ce celem tych wysi\u0142k\u00f3w jest likwidacja pa\u0144stwa \u017cydowskiego. Inni w spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, jak wiele tzw. grup obrony praw cz\u0142owieka lub Rada Praw Cz\u0142owieka ONZ, kt\u00f3ra powo\u0142a\u0142a sta\u0142\u0105 komisj\u0119 \u015bledcz\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu poparcie k\u0142amstwa, \u017ce Izrael jest \u201epa\u0144stwem apartheidu\u201d, zaciemniaj\u0105 swoje ostateczne cele, robi\u0105c wszystko, co w ich mocy, aby odizolowa\u0107 Izrael w nadziei, \u017ce si\u0119 rozpadnie.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Si\u00f3dmy pa\u017adziernika 2023 roku pokaza\u0142 wyra\u017anie, \u017ce nie jest to tylko jaka\u015b nadzieja na \u201erozpad\u201d Izraela, ale nadzieja na kolejn\u0105 Zag\u0142ad\u0119. Reakcja na t\u0119 masakr\u0119 zar\u00f3wno \u015bwiata muzu\u0142ma\u0144skiego, jak i \u015bwiata zachodniego pokazuje, \u017ce mo\u017cna doskonale \u0142\u0105czy\u0107 demonstracj\u0119 mi\u0142o\u015bci do ju\u017c martwych \u017byd\u00f3w z pragnieniem zag\u0142ady jeszcze \u017cywych.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna si\u0119 d\u0142ugo zastanawia\u0107 nad pytaniem, czy mamy dzi\u015b na \u015bwiecie wi\u0119cej \u0142ajdackich kreatur w rodzaju Grzegorza Brauna, czy sierot po Andropowie i Kurcie Waldheimie, wspieranych przez sieroty po Jewsekcji?<\/span><\/p>\n

\u201eGazeta Wyborcza\u201d opublikowa\u0142a 21 listopada pe\u0142en oburzenia artyku\u0142 jakiego\u015b Miko\u0142aja Wo\u017aniaka z atakiem na prezydenta Poznania Jacka Ja\u015bkowiaka, kt\u00f3ry odwa\u017cy\u0142 si\u0119 publicznie powiedzie\u0107, \u017ce oskar\u017canie Izraela o ludob\u00f3jstwo jest nadu\u017cyciem. Ten \u201edziennikarz\u201d tak zaczyna swoj\u0105 tyrad\u0119:<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142ania Izraela w Gazie to zbrodnie wojenne, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 prawne kryteria dzia\u0142a\u0144 ludob\u00f3jczych \u2013 nie ma w\u0105tpliwo\u015bci prof. Rados\u0142aw Fiedler, zajmuj\u0105cy si\u0119 polityk\u0105 na Bliskim Wschodzie. Odpowiada na s\u0142owa Jacka Ja\u015bkowiaka wypowiedziane podczas radiowej audycji.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ma\u0142o prawdopodobne, \u017ceby utrzymuj\u0105cy si\u0119 z \u201einformowania\u201d osobnik zna\u0142 nazwiska i opinie takich autor\u00f3w jak wyk\u0142adowca z West Point, uwa\u017cany za najlepszego dzi\u015b na \u015bwiecie specjalist\u0119 od wojen w miastach \u2013 John Spencer, brytyjski emerytowany pu\u0142kownik Richard Kemp, s\u0119dzia Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Julia Sebutinde czy profesor prawa mi\u0119dzynarodowego Eugene Kontorovich. Pod tym odra\u017caj\u0105cym popisem (gazety, a nie tylko jednego \u201edziennikarza\u201d) napisa\u0142em w komentarzu:<\/span><\/p>\n

No c\u00f3\u017c, definicja ludob\u00f3jstwa jest jasna \u2013 sporz\u0105dzi\u0142 j\u0105, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, polski prawnik Rafa\u0142 Lemkin i znajdujemy j\u0105 w konwencji ONZ. Definicja zawiera stwierdzenie o intencji eksterminacji ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci narodu lub grupy etnicznej. \u201eGazeta Wyborcza\u201d wkracza na grz\u0105ski grunt, albo raczej raz jeszcze pokazuje, \u017ce jest wierna radzieckiej tradycji propagowania idei, \u017ce syjonizm to rasizm. Wierno\u015b\u0107 nakazuje poszukiwanie specjalisty, kt\u00f3ry potwierdzi nieprawd\u0119. Dzi\u015b o taki gatunek \u201especjalist\u00f3w\u201d \u0142atwo, a obowi\u0105zek wierno\u015bci jest nadrz\u0119dny nad uczciwo\u015bci\u0105. Ja\u015bkowiak nie powiedzia\u0142 niczego nowego. Tak, oskar\u017canie Izraela o ludob\u00f3jstwo jest nadu\u017cyciem, antysemickim nadu\u017cyciem, a brak informacji, jak ta sprawa wygl\u0105da w debacie mi\u0119dzy prawdziwymi specjalistami, to zamierzona praktyka propagandyst\u00f3w antysemickiej nienawi\u015bci. Mo\u017cna by tylko doda\u0107, \u017ce Ja\u015bkowiak zupe\u0142nie niepotrzebnie wprowadza tu w\u0105tek izraelskich Arab\u00f3w. Oskar\u017cenia dotycz\u0105 sposobu prowadzenia wojny z nazistowsk\u0105 twierdz\u0105 Hamasu w Gazie. Jak dot\u0105d \u017cadna armia zachodnia w \u017cadnym konflikcie zbrojnym nie wykaza\u0142a takiej troski o \u017cycie cywilnej populacji wroga jak armia izraelska. Jest to ra\u017c\u0105co sprzeczne z definicj\u0105 ludob\u00f3jstwa i zamiarem eksterminacji ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci jakiej\u015b populacji. Ergo \u2013 oczywiste nadu\u017cycie, motywowane wy\u0142\u0105cznie rasizmem i podpierane \u201especjalistami\u201d do wynaj\u0119cia.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Wielu autor\u00f3w zastanawia si\u0119 nad pytaniem, czy obecne tsunami antysemityzmu mo\u017cna zatrzyma\u0107 przez lepsz\u0105 edukacj\u0119 o Holokau\u015bcie. Prawdopodobie\u0144stwo skuteczno\u015bci jest znikome. Sceptycyzm \u2013 uzasadniony.<\/span><\/p>\n

Muzeum Auschwitz-Birkenau udost\u0119pnia wyprodukowany przez ATM Virtual Studio film odtworzonej przy pomocy sztucznej inteligencji realnej scenerii tego obozu. Jak pisze dziennikarz \u201eTimes of Israel\u201d Matt Lebovic:<\/span><\/p>\n

Ka\u017cda cyfrowa ceg\u0142a to realne, utracone \u017cycie. Muzeum Auschwitz udost\u0119pnia wirtualny plan filmowy swojego terenu i wywo\u0142uje tym debat\u0119 etyczn\u0105. \u201eObraz z Auschwitz\u201d, cyfrowa rekonstrukcja obozu stworzona ceg\u0142a po cegle przez muzeum, zdobywa uznanie, ale budzi te\u017c obawy przed zniekszta\u0142ceniem tre\u015bci o Zag\u0142adzie przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce w tym przypadku to nie sama sztuczna inteligencja jest istotna, ale uzasadnione mog\u0105 by\u0107 obawy, jak \u015bwietny materia\u0142 zostanie wykorzystany przez naturaln\u0105 \u0107wier\u0107inteligencj\u0119 r\u00f3\u017cnych artyst\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Lebovic pisze dalej:<\/span><\/p>\n

Przez dekady na terenie by\u0142ego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau obowi\u0105zywa\u0142 zakaz realizacji film\u00f3w fabularnych. Zakazu tego nie z\u0142amano nawet dla Stevena Spielberga podczas kr\u0119cenia \u201eListy Schindlera\u201d w 1993 roku. Inni filmowcy r\u00f3wnie\u017c spotykali si\u0119 z odmow\u0105.<\/strong><\/p>\n

Teraz jednak muzeum zaprasza producent\u00f3w i re\u017cyser\u00f3w do realizowania film\u00f3w w tych budynkach \u2013 tyle \u017ce nie na terenie muzeum. Udost\u0119pnia bowiem szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 cyfrow\u0105 replik\u0119 obozu, dostosowan\u0105 do potrzeb filmowych, kt\u00f3rej premiera odby\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku tego roku.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ch\u0119tni masowo si\u0119 zg\u0142aszaj\u0105, a to, jak wykorzystaj\u0105 udost\u0119pniony materia\u0142, to pytanie, kt\u00f3re warto dzi\u015b postawi\u0107 \u2013 nawet je\u015bli mamy pewno\u015b\u0107, \u017ce u\u017cyj\u0105 go r\u00f3wnie\u017c sieroty po Andropowie i Kurcie Waldheimie.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Dary Horn nie znalaz\u0142a zainteresowania \u017cadnego polskiego wydawcy. Wzmiank\u0119 o jej angielskim wydaniu w \u201eGazecie Wyborczej\u201d znalaz\u0142em tylko w refleksjach Joanny Tokarskiej-Bakir o tsunami antysemityzmu pod p\u0142aszczykiem antysyjonizmu (opatrzonej ostrze\u017ceniem redakcji: [Opinie publikowane w serwisie wyra\u017caj\u0105 pogl\u0105dy os\u00f3b pisz\u0105cych i nie zawsze musz\u0105 odzwierciedla\u0107 stanowiska ca\u0142ej redakcji]).<\/span><\/p>\n

Ta znakomita autorka przedstawi\u0142a przegl\u0105d artystycznego przerabiania pami\u0119ci o Holokau\u015bcie w oskar\u017cenia jeszcze \u017cywych \u017byd\u00f3w. Cytuje wiele przyk\u0142ad\u00f3w i nieliczne g\u0142osy sprzeciwu. Przywo\u0142uje mi\u0119dzy innymi s\u0142owa dziennikarki \u201eSunday Timesa\u201d Hadley Freeman:<\/span><\/p>\n

\u201eDzie\u0144 Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie (Holocaust Remembrance Day) przypada co roku 27 stycznia, w rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz-Birkenau przez Sowiet\u00f3w. A jednak nie dotyczy on ju\u017c 6 milion\u00f3w \u017byd\u00f3w zabitych w Holokau\u015bcie, ale \u00bbwszystkich ofiar ludob\u00f3jstwa\u00ab, a ka\u017cdy \u017byd na tyle g\u0142upi, by zakwestionowa\u0107 t\u0119 zmian\u0119, jest przywo\u0142ywany do porz\u0105dku za wykluczanie. Prawdziwy problem z Zag\u0142ad\u0105 polega\u0142 niestety na tym, \u017ce by\u0142a ona niewystarczaj\u0105co inkluzywna\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Wr\u00f3ci\u0142em dzi\u015b do tamtego artyku\u0142u Joanny Tokarskiej-Bakir, maj\u0105c \u017cywo w pami\u0119ci inny fragment czytanego przed rokiem tekstu, jakby wyj\u0119ty prosto z ksi\u0105\u017cki Dary Horn:<\/span><\/p>\n

W Ameryce sp\u0119dzi\u0142am ubieg\u0142y rok akademicki. M\u00f3j punkt widzenia ch\u0119tnie nazwa\u0142abym uprzywilejowanym, skoro by\u0142o nim Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Tej jesieni by\u0142 to jeden z bardziej niefortunnych adres\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Przed gmach z piaskowca po\u0142o\u017cony przy waszyngto\u0144skim Mallu \u2013 zielonym obszarze z wa\u017cnymi instytucjami i pomnikami, stanowi\u0105cym pomnik ameryka\u0144skiej to\u017csamo\u015bci sam w sobie \u2013 nadal t\u0142umnie zaje\u017cd\u017ca\u0142y szkolne wycieczki. A jednak na pocz\u0105tku pa\u017adziernika budynek przypomina\u0142 dom, w kt\u00f3rym straszy. Windy muzeum, zaprojektowane tak, by przypomina\u0142y komory gazowe, psu\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c zwykle.<\/strong><\/p>\n

Cie\u0144, jaki pad\u0142 na t\u0119 instytucj\u0119 po 7 pa\u017adziernika, wyrazi\u0142 si\u0119 w czuwaniu dla uczczenia zabitych i porwanych przez Hamas. Wzi\u0119\u0142a w nim udzia\u0142 garstka przezroczystych starc\u00f3w, ocala\u0142ych z Zag\u0142ady. Po raz pierwszy w historii muzeum \u2013 ameryka\u0144skiej instytucji narodowej, ufundowanej w 1993 roku w celu \u201edokumentacji, bada\u0144 i interpretacji dziej\u00f3w Holocaustu\u201d \u2013 z obawy o bezpiecze\u0144stwo podano tylko inicja\u0142y uczestnik\u00f3w czuwania, jakby byli sprawcami, nie ofiarami.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Izraelski dziennikarz cytuje g\u0142osy zaniepokojenia. Wirtualna wersja scenerii obozu zachowuje i promuje historycznie ugruntowany obraz, nie mo\u017ce jednak zapewni\u0107 jego etycznego wykorzystania. Prawdopodobnie ta odtworzona sceneria b\u0119dzie pojawia\u0107 si\u0119 w wielu filmach, a dzie\u0144 dzisiejszy sk\u0142ania do ponurych refleksji na temat tego, jakie b\u0119d\u0105 proporcje mi\u0119dzy uczciwo\u015bci\u0105 i propagand\u0105 antysemityzmu maskowanego fa\u0142szywym wsp\u00f3\u0142czuciem, ignorancj\u0105 i odwiecznymi uprzedzeniami.<\/span><\/p>\n

\nEdukacja o Holokau\u015bcie bywa ponowoczesna i cz\u0119sto zawiera ukryty lub otwarty przekaz: wi\u0119cej, wi\u0119cej, wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Auschwitz launches a virtual film set of its grounds, and sparks an ethical debate \u2018Picture from Auschwitz,\u2019 a brick-by-brick digital reproduction of the Nazi camp created by the memorial, earns praise despite fears of AI-fueled distortion of Holocaust content Dylematy edukacji i problemy z ponowoczesno\u015bci\u0105 Andrzej Koraszewski Ludzie kochaj\u0105 martwych \u017byd\u00f3w, ch\u0119tnie \u0142\u0105cz\u0105c to z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=126110"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126121,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126110\/revisions\/126121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=126110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=126110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=126110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}