{"id":126820,"date":"2025-12-26T17:09:00","date_gmt":"2025-12-26T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=126820"},"modified":"2025-12-23T09:26:39","modified_gmt":"2025-12-23T07:26:39","slug":"26-09-107","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=126820","title":{"rendered":"Antysemityzm ma si\u0119 dobrze, bo\u00a0Schadenfreude\u00a0sprawia ludziom przyjemno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/jewishjournal.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/suissa-happy.jpg\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\" alt=\"\" width=\"50%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.listyznaszegosadu.pl\/notatki\/antysemityzm-ma-sie-dobrze-boa-schadenfreudea-sprawia-ludziom-przyjemnosc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Antysemityzm ma si\u0119 dobrze, bo Schadenfreude sprawia ludziom przyjemno\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>David Suissa<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div class=\"templateArticleIngress\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">Istnieje niesko\u0144czenie wiele wyja\u015bnie\u0144, dlaczego ludzie nienawidz\u0105 \u017byd\u00f3w, ale jedno z nich rzadko pojawia si\u0119 w dyskusji: \u017ce ta nienawi\u015b\u0107 sprawia ludziom przyjemno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Na dobre i na z\u0142e, \u017bydzi postrzegani s\u0105 jako nar\u00f3d ludzi sukcesu, a je\u015bli jest co\u015b, co wiemy o ludziach sukcesu, to to, \u017ce wielu cieszy si\u0119, gdy si\u0119 potkn\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W j\u0119zyku angielskim nie ma s\u0142owa, kt\u00f3re oddawa\u0142oby to uczucie, ale w niemieckim ju\u017c tak:\u00a0<em>Schadenfreude<\/em>. Pochodz\u0105ce od s\u0142\u00f3w\u00a0<em>schaden<\/em>\u00a0(szkoda) i\u00a0<em>freude<\/em>\u00a0(rado\u015b\u0107), opisuje ono nieczyst\u0105 przyjemno\u015b\u0107, jakiej wielu do\u015bwiadcza na widok cudzego upadku.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"templateArticleBrodtext\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">Nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie musz\u0105 dzi\u015b prze\u017cywa\u0107 ekstaz\u0119\u00a0<em>schadenfreude<\/em>. Ka\u017cdy kolejny atak na \u017byd\u00f3w, ka\u017cda wiadomo\u015b\u0107 o ich panice i wo\u0142aniu o ochron\u0119 to kolejny pow\u00f3d do rado\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Podobny mechanizm dzia\u0142a w przypadku Izraela. Nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w wiedz\u0105, \u017ce Izrael to silne pa\u0144stwo, kt\u00f3re nigdzie si\u0119 nie wybiera. Ale Palesty\u0144czycy s\u0105 dzis bezkarni, bo atakuj\u0105 Izrael.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Poniewa\u017c pot\u0119\u017cny Izrael staje si\u0119 pa\u0144stwem pariasem w du\u017cej cz\u0119\u015bci \u015bwiata, poziom\u00a0<em>schadenfreude<\/em>\u00a0u nienawidz\u0105cych \u017byd\u00f3w osi\u0105ga rekordowe poziomy. Izrael nie musi znikn\u0105\u0107, by ich to cieszy\u0142o \u2013 wystarczy, \u017ce przyjmie kilka solidnych cios\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">7 pa\u017adziernika by\u0142 najwi\u0119kszym ciosem, jaki Izrael kiedykolwiek otrzyma\u0142. Ludzie niezaanga\u017cowani politycznie byli zszokowani brutalno\u015bci\u0105 ataku Hamasu, ale dla nienawidz\u0105cych \u017byd\u00f3w by\u0142 to los wygrany na loterii\u00a0<em>schadenfreude<\/em>\u00a0\u2013 mogli ogl\u0105da\u0107 Izrael s\u0142abszy ni\u017c kiedykolwiek. Dlatego w\u0142a\u015bnie widzieli\u015bmy te perwersyjne sceny rado\u015bci po masakrze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wreszcie ci twardziele z Izraela, kt\u00f3rzy zawsze rozdaj\u0105 ciosy, sami je otrzymali. W ko\u0144cu!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Zauwa\u017cycie, \u017ce omijam teorie marksistowsko-leninowskie, narracje o ciemi\u0119\u017cycielach i ciemi\u0119\u017conych, walk\u0119 z zachodnim kolonializmem, rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy antysemityzmem a antysyjonizmem i inne obszary bada\u0144, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zrozumie\u0107 to zagmatwane zjawisko nienawi\u015bci wobec \u017byd\u00f3w. Te obszary, w tym mroczny antysemicki stereotyp przebieg\u0142ego \u017byda, s\u0105 oczywi\u015bcie istotne, ale ja koncentruj\u0119 si\u0119 tu na czym\u015b bardziej liniowym i pierwotnym \u2013 na zazdro\u015bci, urazie i satysfakcji, jak\u0105 daje ogl\u0105danie upadku silnych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u017bydzi od zawsze byli ofiarami w\u0142asnego sukcesu \u2013 zazdro\u015bci o ich niezwyk\u0142\u0105 odporno\u015b\u0107 na prze\u015bladowania, kt\u00f3re trwaj\u0105 od wiek\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Po najczarniejszym momencie swojej historii, gdy zamordowano sze\u015b\u0107 milion\u00f3w wsp\u00f3\u0142braci, \u017bydzi zacisn\u0119li z\u0119by i postawili na sukces. Wiem, \u017ce dzi\u015b, kiedy wielu \u017byd\u00f3w ogarnia panika, trudno m\u00f3wi\u0107 o \u201esukcesie\u201d, ale nasi wrogowie nigdy nie przestaj\u0105 o nim my\u015ble\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">I nie jest to mit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u017bydzi stanowi\u0105 0,2 procent \u015bwiatowej populacji, a jednocze\u015bnie 54 procent mistrz\u00f3w \u015bwiata w szachach, 27 procent laureat\u00f3w Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i 31 procent w dziedzinie medycyny. W USA \u017bydzi to 2 procent populacji, ale a\u017c 26 procent laureat\u00f3w Kennedy Center, 37 procent re\u017cyser\u00f3w nagrodzonych Oscarem, 38 procent os\u00f3b z listy najwi\u0119kszych filantrop\u00f3w wed\u0142ug\u00a0<em>Business Week<\/em>\u00a0i 51 procent zdobywc\u00f3w Pulitzera za literatur\u0119 faktu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">A, no i to \u017byd (Larry David) stworzy\u0142 najzabawniejszy serial w historii (w mojej opinii).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wi\u0119c kiedy nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w widz\u0105 kolejny atak, nie my\u015bl\u0105 o empatii \u2013 my\u015bl\u0105 o zas\u0142u\u017conej karze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ci przekl\u0119ci \u017bydzi s\u0105 na szczycie \u015bwiata. Czego maj\u0105 si\u0119 jeszcze skar\u017cy\u0107? Dobrze im tak \u2013 niech spadn\u0105 o oczko ni\u017cej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych walka z antysemityzmem jest tak trudna, jest fakt, \u017ce nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w nie chc\u0105 pozwoli\u0107 \u017bydom by\u0107 ofiarami. W dzisiejszym \u015bwiecie status ofiary to i presti\u017c, i si\u0142a. A czy \u017bydzi nie maj\u0105 ju\u017c wystarczaj\u0105co du\u017co?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Lubi\u0119 analizowa\u0107 twarze i mow\u0119 cia\u0142a. W setkach nagra\u0144 demonstracji antyizraelskich po 7 pa\u017adziernika rzadko widzia\u0142em smutek z powodu losu Palesty\u0144czyk\u00f3w. Zamiast tego widzia\u0142em but\u0119 i pewno\u015b\u0107 siebie \u2013 poczucie, \u017ce stoi si\u0119 po stronie sprawiedliwo\u015bci i \u017ce w ko\u0144cu mo\u017cna dopiec tym, kt\u00f3rym si\u0119 nale\u017cy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Poniewa\u017c wojna w Gazie przez d\u0142ugi czas dostarcza\u0142a paliwa dla antyizraelskich nastroj\u00f3w, wielu demonstrant\u00f3w odczuwa\u0142o swego rodzaju wyzwolenie \u2013 mogli wy\u0142adowa\u0107 nagromadzone przez lata resentymenty.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Fakt, \u017ce ta nienawi\u015b\u0107 wci\u0105\u017c si\u0119 wylewa, mimo zako\u0144czenia wojny, m\u00f3wi nam wszystko, co musimy wiedzie\u0107. Tu nie chodzi o lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla Palesty\u0144czyk\u00f3w. Chodzi o jak najgorsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla narodu, kt\u00f3ry \u2013 w ich oczach \u2013 zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na cierpienie. Mo\u017cna sobie tylko wyobra\u017ca\u0107 poziom\u00a0<em>schadenfreude<\/em>, jaki odczuwali nienawidz\u0105cy \u017byd\u00f3w, gdy podczas radosnego i widocznego \u015bwi\u0119ta Chanuki dosz\u0142o do mordu \u017byd\u00f3w w Australii.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wiem, \u017ce nienawi\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w s\u0142ynie z elastyczno\u015bci \u2013 nienawidz\u0105cy zawsze znajd\u0105 pow\u00f3d, niezale\u017cnie od tego, czy \u017bydzi s\u0105 bogaci czy biedni, s\u0142abi czy silni, lewicowi czy prawicowi, kapitalistyczni czy socjalistyczni, i tak dalej. Dzi\u015b, by\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na nadzwyczajny sukces pa\u0144stwa \u017cydowskiego, dominuj\u0105cy wizerunek \u017byd\u00f3w to obraz si\u0142y, wp\u0142yw\u00f3w i sukcesu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Rok temu cytowa\u0142em brytyjsk\u0105 filozofk\u0119 Eve Garrard, kt\u00f3ra twierdzi\u0142a, \u017ce \u201eantysemityzm daje (co najmniej) trzy g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a przyjemno\u015bci: przyjemno\u015b\u0107 z nienawi\u015bci, przyjemno\u015b\u0107 z tradycji i przyjemno\u015b\u0107 z demonstrowania moralnej czysto\u015bci.\u201d Po tym, co zobaczy\u0142em na twarzach nienawidz\u0105cych \u017byd\u00f3w po wojnie, dzi\u015b sugeruj\u0119, by doda\u0107 czwarte: przyjemno\u015b\u0107\u00a0<em>schadenfreude<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Nie jest to przyjemna my\u015bl \u2013 \u017ce im bardziej kto\u015b odnosi sukces, tym bardziej staje si\u0119 celem. Nieprzyjemna jest te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce po ca\u0142ym tym bogactwie z\u0142o\u017conych wyja\u015bnie\u0144 dla nienawi\u015bci wobec \u017byd\u00f3w, tak pierwotne uczucie jak\u00a0<em>schadenfreude<\/em>\u00a0mo\u017ce by\u0107 jednym z jej motor\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ale natura ludzka umiera powoli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Pozostaje nam mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce nadejdzie dzie\u0144, kiedy \u201esukces\u201d odzyska status czego\u015b godnego podziwu i na\u015bladowania \u2013 a nie powodu do wstydu, bo uto\u017csamia si\u0119 go z \u201ebia\u0142ym przywilejem\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Do tego czasu pozostaje nam pocieszenie, \u017ce jeste\u015bmy nienawidzeni za rzeczy wielkie \u2013 nawet je\u015bli ta nienawi\u015b\u0107 daje tymczasow\u0105 przyjemno\u015b\u0107 naszym wrogom.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Szcz\u0119\u015bliwej Chanuki.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Link do orygina\u0142u: <a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/jewishjournal.com\/commentary\/columnist\/editors-note\/385834\/antisemitism-is-thriving-because-it-makes-haters-happy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/jewishjournal.com\/commentary\/columnist\/editors-note\/385834\/antisemitism-is-thriving-because-it-makes-haters-happy\/<\/a><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Jewish Journal, 18 grudnia 2025<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>David Suissa-\u00a0<\/strong>Redaktor naczelny Jewish Journal, wieklokrotnie nagradzany publicysta, urodzony w Maroko, dorasta\u0142 w Montrealu, mieszka w Los Angeles.\u00a0\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antysemityzm ma si\u0119 dobrze, bo Schadenfreude sprawia ludziom przyjemno\u015b\u0107 David Suissa Istnieje niesko\u0144czenie wiele wyja\u015bnie\u0144, dlaczego ludzie nienawidz\u0105 \u017byd\u00f3w, ale jedno z nich rzadko pojawia si\u0119 w dyskusji: \u017ce ta nienawi\u015b\u0107 sprawia ludziom przyjemno\u015b\u0107. Na dobre i na z\u0142e, \u017bydzi postrzegani s\u0105 jako nar\u00f3d ludzi sukcesu, a je\u015bli jest co\u015b, co wiemy o ludziach sukcesu, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=126820"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126831,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126820\/revisions\/126831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=126820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=126820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=126820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}