{"id":127241,"date":"2026-01-14T17:09:00","date_gmt":"2026-01-14T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=127241"},"modified":"2026-01-10T08:29:12","modified_gmt":"2026-01-10T06:29:12","slug":"14-00-118","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=127241","title":{"rendered":"Ustawa o us\u0142ugach cyfrowych: mechanizm masowej cenzury"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Ustawa o us\u0142ugach cyfrowych: mechanizm masowej cenzury<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Drieu Godefridi<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Wed\u0142ug krytyk\u00f3w unijna Ustawa o us\u0142ugach cyfrowych (DSA)<\/strong> w praktyce zmusza ameryka\u0144skie platformy do pe\u0142nienia roli \u201epolicji s\u0142owa\u201d<\/strong> na rzecz UE, pod nieustann\u0105 gro\u017ab\u0105 dotkliwych sankcji. W ten spos\u00f3b DSA wywo\u0142uje eksterytorialne skutki<\/strong>, wykraczaj\u0105ce daleko poza Europ\u0119. To kluczowa kwestia: ka\u017cdy ameryka\u0144ski u\u017cytkownik platformy X mo\u017ce zosta\u0107 przez ni\u0105 ukarany za wyra\u017cenie opinii. W praktyce DSA stosowany jest wi\u0119c wobec wszystkich Amerykan\u00f3w. Ten wym\u00f3g stanowi ewidentny przyk\u0142ad imperializmu normatywnego<\/strong>, kt\u00f3ry charakteryzuje Uni\u0119 Europejsk\u0105 od ponad dw\u00f3ch dekad.<\/span><\/p>\n

Jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 techniczn\u0105 alternatyw\u0105 by\u0142oby stworzenie oddzielnych platform \u2013 X-USA i X-EU<\/strong> \u2013 co by\u0142oby zaprzeczeniem samej idei globalnej sieci i internetu jako takiego<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Komisja Sprawiedliwo\u015bci Izby Reprezentant\u00f3w USA<\/strong> pot\u0119pi\u0142a ten system jako form\u0119 \u201ezorganizowanej cenzury\u201d<\/strong>, w ramach kt\u00f3rej UE \u201euzbraja\u201d organizacje pozarz\u0105dowe, by zmusza\u0142y ameryka\u0144skie firmy technologiczne do usuwania tre\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 zgodne z prawem USA<\/strong>, ale uznane za \u201eproblematyczne\u201d w Europie.<\/span><\/p>\n

Kary mog\u0105 si\u0119ga\u0107 6% globalnych obrot\u00f3w firmy<\/strong>, co w przypadku podmiot\u00f3w takich jak Meta czy Google oznacza potencjalne miliardy euro<\/strong>. W razie braku wsp\u00f3\u0142pracy platformy mog\u0105 nawet zosta\u0107 czasowo zablokowane na rynku unijnym<\/strong>.<\/span><\/p>\n

W \u015brodowisku \u015bcis\u0142ego egzekwowania przepis\u00f3w<\/strong> platformy s\u0105 silnie motywowane do nadmiernej moderacji, by ograniczy\u0107 ryzyko regulacyjne, co prowadzi do usuwania tre\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 ca\u0142kowicie legalne<\/strong>. M\u00f3wimy tu o ok. o\u015bmiu milionach post\u00f3w miesi\u0119cznie<\/strong> usuwanych w UE \u2013 nie licz\u0105c ca\u0142kowitych ban\u00f3w<\/strong>, np. dla rosyjskich medi\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Priorytetem jest walka z tre\u015bciami nielegalnymi. Zgodnie z przepisami UE i prawem krajowym nale\u017c\u0105 do nich mowa nienawi\u015bci (np. nawo\u0142ywanie do przemocy na tle rasowym czy religijnym), tre\u015bci terrorystyczne, materia\u0142y z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, towary podrabiane i produkty niebezpieczne\u2026 A jednak centralny problem pozostaje<\/strong>: \u201enienawi\u015b\u0107\u201d nie zosta\u0142a nigdzie zdefiniowana w przepisach<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce dezinformacja sama w sobie nie jest nielegalna<\/strong>. DSA wymusza wi\u0119c aktywn\u0105 cenzur\u0119 tre\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 zgodne z prawem \u2013 ale nie podobaj\u0105 si\u0119 europejskim ksi\u0105\u017c\u0119tom i ich legionom cenzor\u00f3w<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Ameryka\u0144ska wolno\u015b\u0107 s\u0142owa nie przetrwa w cieniu \u201eWielkiego Brata\u201d zwanego DSA.<\/strong><\/span><\/p>\n

Czym jest DSA?<\/strong><\/span><\/p>\n

DSA, przyj\u0119ty przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 w 2022 r., a w pe\u0142ni obowi\u0105zuj\u0105cy od lutego 2024 r. w stosunku do tzw. bardzo du\u017cych platform internetowych (VLOP)<\/strong> \u2013 takich jak X, Facebook, TikTok czy Google \u2013 nie jest oficjalnie przedstawiany jako instrument \u201ezorganizowanej cenzury\u201d<\/strong>. W za\u0142o\u017ceniu ma by\u0107 ramami regulacyjnymi<\/strong> dla us\u0142ug cyfrowych, chroni\u0105cymi u\u017cytkownik\u00f3w przed nielegalnymi tre\u015bciami, ryzykiem systemowym oraz nieprzejrzystymi praktykami platform<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Jednak coraz wi\u0119cej krytyk\u00f3w<\/strong> \u2013 zw\u0142aszcza w USA, m.in. Elon Musk oraz republika\u0144scy kongresmeni \u2013 postrzega DSA jako mechanizm masowej cenzury<\/strong>. Ich zdaniem ustawa narzuca biurokratyczny nadz\u00f3r<\/strong> nad wolno\u015bci\u0105 wypowiedzi i umo\u017cliwia selektywne t\u0142umienie pogl\u0105d\u00f3w opozycyjnych<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Na wst\u0119pie trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce DSA dotyczy wszystkich po\u015brednik\u00f3w cyfrowych (platform, dostawc\u00f3w hostingu i powi\u0105zanych us\u0142ug), cho\u0107 obowi\u0105zki s\u0105 znacznie bardziej rygorystyczne<\/strong> wobec VLOP-\u00f3w, czyli platform maj\u0105cych ponad 45 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w miesi\u0119cznie w UE.<\/span><\/p>\n

Kto cenzuruje? (Zaanga\u017cowane podmioty)<\/strong><\/span><\/p>\n

Cenzura \u2013 przemianowana na \u201emoderacj\u0119\u201d \u2013 nie jest bezpo\u015brednio sprawowana przez UE ani przez rz\u0105dy krajowe.<\/strong> Zosta\u0142a delegowana na same platformy, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 pod \u015bcis\u0142ym nadzorem<\/strong> administracji krajowych. Efektem jest zdecentralizowany, lecz silnie kontrolowany system<\/strong>, kt\u00f3ry krytycy okre\u015blaj\u0105 jako biurokratyczn\u0105 \u201eindustrializacj\u0119 moderacji\u201d<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Platformy cyfrowe s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi wykonawcami tej polityki. Maj\u0105 one obowi\u0105zek aktywnie moderowa\u0107 tre\u015bci<\/strong>, a w przypadku VLOP-\u00f3w wymagania s\u0105 szczeg\u00f3lnie surowe. Musz\u0105 one przeprowadza\u0107 analizy \u201eryzyk systemowych\u201d<\/strong>, takich jak rozpowszechnianie dezinformacji, oraz wdra\u017ca\u0107 proaktywne dzia\u0142ania<\/strong>, w tym algorytmy wykrywaj\u0105ce i zespo\u0142y moderator\u00f3w. Platformy poni\u017cej progu 45 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w maj\u0105 mniej obowi\u0105zk\u00f3w, ale i tak musz\u0105 reagowa\u0107 na zg\u0142oszenia.<\/span><\/p>\n

Komisja Europejska<\/strong> pe\u0142ni rol\u0119 g\u0142\u00f3wnego nadzorcy VLOP-\u00f3w. Mo\u017ce wszczyna\u0107 post\u0119powania, \u017c\u0105da\u0107 dost\u0119pu do danych i nak\u0142ada\u0107 grzywny. Przyk\u0142adowo, w grudniu 2025 r. na\u0142o\u017cono na X kar\u0119 120 mln euro<\/strong> za rzekomy brak przejrzysto\u015bci w praktykach moderacyjnych \u2013 zw\u0142aszcza dotycz\u0105cych tzw. \u201eniebieskich znacznik\u00f3w\u201d<\/strong>, kt\u00f3re mia\u0142y ostrzega\u0107 przed tre\u015bciami rzekomo promuj\u0105cymi dezinformacj\u0119.<\/span><\/p>\n

UE wyznacza te\u017c tzw. \u201ezaufanych sygnalist\u00f3w\u201d<\/strong> \u2013 zazwyczaj s\u0105 to organizacje pozarz\u0105dowe, kt\u00f3rych zg\u0142oszenia musz\u0105 by\u0107 traktowane priorytetowo. W oficjalnym wykazie figuruj\u0105 organizacje uznawane za lewicowe lub skrajnie lewicowe<\/strong>, jak HateAid (Niemcy) czy UNIA (Belgia).<\/span><\/p>\n

Ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie UE wyznacza krajowego koordynatora ds. us\u0142ug cyfrowych (DSC)<\/strong> \u2013 np. ARCOM we Francji czy BNetzA w Niemczech \u2013 kt\u00f3ry nadzoruje platformy nieb\u0119d\u0105ce VLOP-ami i wsp\u00f3\u0142pracuje z UE. To oni zajmuj\u0105 si\u0119 skargami lokalnymi i nak\u0142adaj\u0105 sankcje. Najbardziej restrykcyjne kraje, jak Niemcy i Francja, maj\u0105 nieproporcjonalny wp\u0142yw na ca\u0142y system<\/strong>, co prowadzi do obni\u017cania standard\u00f3w wolno\u015bci s\u0142owa w ca\u0142ej UE<\/strong> \u2013 tre\u015b\u0107 zg\u0142oszona w jednym kraju jest w praktyce zg\u0142aszana w ca\u0142ej Unii.<\/span><\/p>\n

Dodatkowo, ka\u017cda osoba mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 tre\u015b\u0107 przez mechanizm \u201ezg\u0142o\u015b i dzia\u0142aj\u201d (notice-and-action)<\/strong>. Zaufani sygnali\u015bci, akredytowani przez DSC, maj\u0105 uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119: ich zg\u0142oszenia s\u0105 traktowane priorytetowo i cz\u0119sto skutkuj\u0105 szybkimi usuni\u0119ciami<\/strong>.<\/span><\/p>\n

W grudniu 2025 r. Stany Zjednoczone zakaza\u0142y wjazdu pi\u0119ciu Europejczykom<\/strong>, w tym by\u0142emu komisarzowi Thierry\u2019emu Bretonowi, za wywieranie presji na ameryka\u0144skie platformy internetowe.<\/span><\/p>\n

Jak to dzia\u0142a? (Mechanizmy)<\/strong><\/span><\/p>\n

DSA tworzy szczeg\u00f3\u0142owy, zorganizowany proces<\/strong>, kt\u00f3ry krytycy por\u00f3wnuj\u0105 do ta\u015bmy produkcyjnej cenzury<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Zg\u0142o\u015b i dzia\u0142aj<\/strong>: Ka\u017cdy mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 tre\u015b\u0107 jako nielegaln\u0105. Platformy musz\u0105 j\u0105 szybko przeanalizowa\u0107 \u2013 cz\u0119sto w ci\u0105gu 24\u201348 godzin. W przypadku VLOP-\u00f3w wykorzystywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c algorytmy AI<\/strong> do skanowania tre\u015bci.<\/li>\n
  2. Analiza ryzyka systemowego<\/strong>: VLOP-y musz\u0105 przeprowadza\u0107 coroczne audyty ryzyka<\/strong>, w dziedzinach takich jak dezinformacja, zagro\u017cenia dla zdrowia psychicznego czy proces\u00f3w demokratycznych, oraz wdra\u017ca\u0107 \u015brodki zaradcze, np. depriorytetyzacj\u0119 post\u00f3w<\/strong>.<\/li>\n
  3. Obowi\u0105zki w zakresie przejrzysto\u015bci<\/strong>: Platformy musz\u0105 uzasadnia\u0107 ka\u017cd\u0105 decyzj\u0119 o usuni\u0119ciu tre\u015bci (art. 17 DSA), publikowa\u0107 p\u00f3\u0142roczne raporty (np. 41,4 mln usuni\u0119tych tre\u015bci w UE w I po\u0142owie 2025<\/strong>) i oferowa\u0107 mechanizmy odwo\u0142awcze. W praktyce s\u0105 one nieprzejrzyste i powolne<\/strong>, co zach\u0119ca do prewencyjnej cenzury<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n

    Organy UE i DSC prowadz\u0105 te\u017c kontrole, np. poprzez \u201etajemnicze zakupy\u201d<\/strong>, by sprawdzi\u0107 przestrzeganie przepis\u00f3w, jak w przypadku handlu nielegalnymi produktami na Temu.<\/span><\/p>\n

    Wysoko\u015b\u0107 grzywien mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 6% globalnego obrotu firmy<\/strong>. W razie braku wsp\u00f3\u0142pracy mo\u017cliwa jest tymczasowa blokada<\/strong> platformy na terenie UE.<\/span><\/p>\n

    Na jakiej podstawie? (Kryteria \u201emoderacji\u201d)<\/strong><\/span><\/p>\n

    Kryteria moderacji nie s\u0105 jednolite ani jasno okre\u015blone. Opieraj\u0105 si\u0119 na prawie unijnym i krajowym, co sprawia, \u017ce system jest nieprzejrzysty i podatny na nadu\u017cycia<\/strong>. Termin \u201enienawi\u015b\u0107\u201d nie ma sp\u00f3jnej definicji<\/strong>, co pozwala na jego dowoln\u0105 interpretacj\u0119<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    Nielegalne tre\u015bci to priorytet. Nale\u017c\u0105 do nich: mowa nienawi\u015bci, tre\u015bci terrorystyczne, wykorzystywanie dzieci, podr\u00f3bki, niebezpieczne produkty (np. \u201elalki pedofilskie\u201d<\/strong> na Temu).<\/span><\/p>\n

    Ale to, co uznaje si\u0119 za \u201enienawi\u015b\u0107\u201d, zale\u017cy od ideologicznej interpretacji<\/strong>. Nazwanie polityka \u201eskrajn\u0105 prawic\u0105\u201d nie jest \u015bcigane, natomiast wskazywanie na zwi\u0105zki mi\u0119dzy islamsk\u0105 imigracj\u0105 a antysemityzmem \u2013 ju\u017c tak.<\/span><\/p>\n

    W rzeczywisto\u015bci poj\u0119cie \u201enienawi\u015bci\u201d jest u\u017cywane jako pretekst do cenzurowania opinii niezgodnych z lewicow\u0105 ortodoksj\u0105<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    W USA obowi\u0105zuje zasada: pa\u0144stwo nie mo\u017ce zakazywa\u0107 wypowiedzi wzywaj\u0105cych do u\u017cycia si\u0142y lub \u0142amania prawa, chyba \u017ce maj\u0105 one na celu i s\u0105 zdolne do wywo\u0142ania bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144 bezprawnych.<\/em> Jest to ochrona wynikaj\u0105ca z Pierwszej Poprawki<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    Druga kategoria dotyczy \u201eryzyka systemowego\u201d<\/strong>, tylko dla VLOP-\u00f3w. Obejmuje szkody dla nieletnich, przemoc, uzale\u017cniaj\u0105ce tre\u015bci czy dezinformacj\u0119<\/strong> \u2013 np. dotycz\u0105c\u0105 zdrowia publicznego, wybor\u00f3w czy szczepionek. Te tre\u015bci nie s\u0105 nielegalne, ale uznawane za szkodliwe<\/strong>, co prowadzi do ich degradowania lub cenzury<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    W 2025 roku stu ekspert\u00f3w ds. wolno\u015bci s\u0142owa ostrzeg\u0142o, \u017ce DSA doprowadzi do \u201erozbicia globalnej wolno\u015bci s\u0142owa\u201d<\/strong>.<\/span><\/p>\n

    Ameryka\u0144ska wolno\u015b\u0107 s\u0142owa nie przetrwa w cieniu \u201eWielkiego Brata\u201d zwanego DSA.<\/strong><\/span><\/p>\n

    \n

    O autorze: – <\/strong>Drieu Godefridi<\/strong> \u2013 prawnik (Universit\u00e9 Saint-Louis, Uniwersytet w Louvain), filozof, doktor teorii prawa (Sorbonne \u2013 Paris IV). Przedsi\u0119biorca, dyrektor europejskiej grupy edukacyjnej oraz PAN Medias Group. Autor ksi\u0105\u017cki The Green Reich (2020).<\/em><\/span><\/p>\n

    Link do orygina\u0142u: https:\/\/www.gatestoneinstitute.org\/22180\/digital-services-act-censorship<\/a><\/em><\/span><\/p>\n

    Gatestone Institute, 9 stycznia 2026<\/em><\/span><\/p>\n

    \n
    \n
    \n
    \n

    Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
    \nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
    \nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
    \n<\/em>    webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

    \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ustawa o us\u0142ugach cyfrowych: mechanizm masowej cenzury Drieu Godefridi Wed\u0142ug krytyk\u00f3w unijna Ustawa o us\u0142ugach cyfrowych (DSA) w praktyce zmusza ameryka\u0144skie platformy do pe\u0142nienia roli \u201epolicji s\u0142owa\u201d na rzecz UE, pod nieustann\u0105 gro\u017ab\u0105 dotkliwych sankcji. W ten spos\u00f3b DSA wywo\u0142uje eksterytorialne skutki, wykraczaj\u0105ce daleko poza Europ\u0119. To kluczowa kwestia: ka\u017cdy ameryka\u0144ski u\u017cytkownik platformy X mo\u017ce zosta\u0107 przez ni\u0105 ukarany za […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127241"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127258,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127241\/revisions\/127258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}