![](\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!7poC!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22f6c226-6741-4672-aa80-a92effb0ba79_526x813.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>P\u0119kni\u0119cia<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\nAnna Grabowska <\/strong>(Anne Goldschmid)<\/span><\/em><\/span><\/p>\n Wida\u0107 to nie tyle po tym, co m\u00f3wi, ile po tym, jak d\u0142ugo milczy, a kiedy ju\u017c przestaje milcze\u0107, robi to okr\u0119\u017cnie, ostro\u017cnie, jakby ka\u017cde zdanie nale\u017ca\u0142o wcze\u015bniej obejrze\u0107 z trzech stron i sprawdzi\u0107, czy nie p\u0119knie pod ci\u0119\u017carem w\u0142asnych implikacji. To nie jest jej naturalny temat. Nie pasuje do gotowych matryc, do wygodnego podzia\u0142u \u015bwiata na sprawc\u00f3w i ofiary wed\u0142ug klucza, kt\u00f3ry przez lata dobrze si\u0119 sprzedawa\u0142 w debacie publicznej. Iran ten klucz \u0142amie. Brutalnie. Bez ostrze\u017cenia.<\/span><\/p>\n Oficjalne reakcje, tam gdzie w og\u00f3le si\u0119 pojawiaj\u0105, brzmi\u0105 znajomo. A\u017c do b\u00f3lu. \u201cZaniepokojenie\u201d, \u201capel o pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107\u201d, \u201cwezwanie do dialogu\u201d. J\u0119zyk wyg\u0142adzony do granic bezsensu, jakby problemem by\u0142 nadmiar emocji, a nie systemowa przemoc, jakby istnia\u0142a symetria mi\u0119dzy pa\u0144stwem strzelaj\u0105cym do ludzi na ulicach a lud\u017ami wychodz\u0105cymi z dom\u00f3w bez hase\u0142, bez ochrony, cz\u0119sto bez planu powrotu. Ten j\u0119zyk nie opisuje rzeczywisto\u015bci. On j\u0105 rozmywa, rozpuszcza, zostawia po sobie mg\u0142\u0119, w kt\u00f3rej wszystko da si\u0119 powiedzie\u0107 i niczego nie trzeba nazwa\u0107.<\/span><\/p>\n W Polsce nie ma nawet tego. Lewica Polska nie wyda\u0142a \u017cadnego oficjalnego, wyra\u017anego stanowiska wobec obecnej fali protest\u00f3w w Iranie. \u017badnej zbiorowej deklaracji. \u017badnego gestu solidarno\u015bci, kt\u00f3ry mia\u0142by polityczny ci\u0119\u017car. Cisza. Pojedyncze g\u0142osy w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, rozproszone, nieskoordynowane, bez prze\u0142o\u017cenia na realn\u0105 narracj\u0119 partyjn\u0105. Partia, kt\u00f3ra tak ch\u0119tnie operuje j\u0119zykiem praw cz\u0142owieka, w tym przypadku nie m\u00f3wi nic. I to milczenie samo w sobie staje si\u0119 komunikatem. We Francji cisza jest bardziej elegancka, lepiej opakowana. Lewica instytucjonalna, socjali\u015bci, radykalna lewica, skrzyd\u0142a ekologiczne, nie uczyni\u0142a z protest\u00f3w w Iranie tematu politycznego. S\u0105 og\u00f3lniki o prawach cz\u0142owieka, s\u0105 obawy przed \u201ceskalacj\u0105\u201d, s\u0105 sformu\u0142owania, kt\u00f3re brzmi\u0105 \u201codpowiedzialnie\u201d, bo niczego nie ryzykuj\u0105. Brakuje jednego, jasnego opowiedzenia si\u0119 po stronie ludzi, kt\u00f3rzy wychodz\u0105 na ulice, wiedz\u0105c, \u017ce mog\u0105 nie wr\u00f3ci\u0107 do domu. W Niemczech padaj\u0105 poprawne zdania o nadmiernym u\u017cyciu si\u0142y i prawie do pokojowego protestu, administracyjna moralno\u015b\u0107, instytucjonalne pot\u0119pienie, ale nie ma z tego wsp\u00f3lnego frontu, nie ma solidarno\u015bci rozumianej jako identyfikacja z buntem, a nie przypis w raporcie. W krajach anglosaskich lewica skupia si\u0119 na czym\u015b innym, \u017ceby nie by\u0142o interwencji, \u017ceby nie by\u0142o eskalacji, \u017ceby Zach\u00f3d \u201cnie wykorzysta\u0142 sytuacji\u201d. To s\u0105 wa\u017cne pytania, ale w tej narracji protestuj\u0105cy Ira\u0144czycy zwyczajnie znikaj\u0105. Staj\u0105 si\u0119 t\u0142em dla debaty o polityce Zachodu wobec Bliskiego Wschodu, a ich gniew, ich strach, ich cia\u0142a nie s\u0105 w centrum. W centrum jest l\u0119k, \u017ceby nie znale\u017a\u0107 si\u0119 po niew\u0142a\u015bciwej stronie ideologicznego lustra.<\/span><\/p>\n I jeszcze paradoks, kt\u00f3rego zachodnia lewica nie znosi najbardziej. Najg\u0142o\u015bniejszy, najbardziej jednoznaczny g\u0142os poparcia dla manifestuj\u0105cych Ira\u0144czyk\u00f3w pada spoza jej \u015bwiata. Donald Trump m\u00f3wi wprost o poparciu dla protestuj\u0105cych, o odwadze ludzi wychodz\u0105cych na ulice, o odpowiedzialno\u015bci re\u017cimu za przemoc i ofiary. Bez eufemizm\u00f3w, bez \u201ckontekstu kulturowego\u201d, bez symetrii. Grozi konsekwencjami, je\u015bli represje b\u0119d\u0105 eskalowa\u0107. J\u0119zyk brutalnie prosty i w\u0142a\u015bnie dlatego dla lewicy nie do przyj\u0119cia. Nie trzeba Trumpa lubi\u0107, \u017ceby to zauwa\u017cy\u0107, ale wielu woli tego nie s\u0142ysze\u0107, bo je\u015bli to on nazywa przemoc przemoc\u0105, a bunt buntem, ca\u0142a misterna konstrukcja moralnej wy\u017cszo\u015bci zaczyna si\u0119 powa\u017cnie chybota\u0107. Lepiej zdyskredytowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o ni\u017c przyzna\u0107 racj\u0119 ofiarom, je\u015bli te ofiary nie pasuj\u0105 do w\u0142a\u015bciwej narracji. Trump nie jest tu wyj\u0105tkiem, tylko najbardziej dra\u017cni\u0105cym przyk\u0142adem. Obok niego pojawiaj\u0105 si\u0119 inni politycy, kt\u00f3rzy, ka\u017cdy z w\u0142asnych powod\u00f3w, m\u00f3wi\u0105 dzi\u015b o Iranie wyra\u017aniej ni\u017c zachodnioeuropejska lewica. Benjamin Netanyahu od lat publicznie wspiera Ira\u0144czyk\u00f3w protestuj\u0105cych przeciwko teokratycznemu re\u017cimowi, nazywaj\u0105c ich walk\u0119 walk\u0105 o wolno\u015b\u0107, a w\u0142adz\u0119 w Teheranie w\u0142adz\u0105, kt\u00f3ra boi si\u0119 w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa, r\u00f3wnie\u017c bez symetrii, bez udawania, \u017ce to tylko kolejna wewn\u0119trzna sprawa pa\u0144stwa. Jest te\u017c Reza Pahlavi, posta\u0107 dla lewicy szczeg\u00f3lnie niewygodna i wcale nie dlatego, \u017ce nie ma znaczenia, ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ma. M\u00f3wi wprost do Ira\u0144czyk\u00f3w, wzywa do wytrwa\u0142o\u015bci, apeluje do \u015bwiata o jasne stanowisko, jest s\u0142uchany w diasporze i, co wa\u017cniejsze, w samym Iranie. Nie pasuje do \u017cadnej z ulubionych narracji, wi\u0119c naj\u0142atwiej go zignorowa\u0107 albo sprowadzi\u0107 do przypisu. S\u0105 wreszcie politycy z Europy \u015arodkowej i Wschodniej, Czesi, Ba\u0142towie, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 m\u00f3wi\u0107 o represjach w Iranie bez asekuracji, bez retorycznej napompowanej waty, bez chowania si\u0119 za instytucjonalnym j\u0119zykiem. Ich g\u0142os nie dominuje \u015bwiatowej debaty, ale istnieje i pokazuje co\u015b, co dla zachodniej lewicy jest szczeg\u00f3lnie nie do przyj\u0119cia; to, \u017ce jednoznaczno\u015b\u0107 jest mo\u017cliwa.<\/span><\/p>\n Ten kontrast boli bardzo bolesny, bo kiedy jasne s\u0142owa solidarno\u015bci z Ira\u0144czykami padaj\u0105 z ust polityk\u00f3w, kt\u00f3rych lewica i tak uzna\u0142a za \u201cmoralnie sko\u0144czonych\u201d, ca\u0142a reszta woli milcze\u0107. Lepiej nie powiedzie\u0107 nic, ni\u017c powiedzie\u0107 co\u015b, co zabrzmi podobnie, nawet je\u015bli stawk\u0105 s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy wychodz\u0105 na ulice Teheranu, Isfahanu, Meszhedu, wiedz\u0105c, \u017ce mog\u0105 nie wr\u00f3ci\u0107. Po stronie lewicy radykalnej obraz jest jeszcze bardziej bezlitosny, relatywizacja, sankcje, po\u017cal si\u0119 Bo\u017ce \u2013 \u201ckontekst kulturowy\u201di ryzyko \u201cinstrumentalizacji. Je\u015bli protest nie niesie w\u0142a\u015bciwego znaku ideologicznego, traci prawo do empatii. A Ira\u0144czycy protestuj\u0105 \u017ale, nie w tym j\u0119zyku, nie przeciw temu, przeciw czemu wypada. S\u0105 antyteokratyczni, cz\u0119sto \u015bwieccy, czasem otwarcie wrodzy wobec politycznego islamu. To poznawczy koszmar dla \u015brodowisk, kt\u00f3re zbyt d\u0142ugo myli\u0142y antyimperializm z automatycznym rozgrzeszaniem ka\u017cdej w\u0142adzy nienawidz\u0105cej Zachodu.<\/span><\/p>\n Tymczasem to nie dzieje si\u0119 w pr\u00f3\u017cni ani w nag\u0142\u00f3wkach, nie w analizach ani w studiach telewizyjnych. To dzieje si\u0119 na ulicach, w Teheranie, w Isfahanie, w Meszhedzie, tak\u017ce w miastach, kt\u00f3rych nazw \u015bwiat zwykle nie zapami\u0119tuje, dop\u00f3ki nagle nie \u201czanika \u0142\u0105czno\u015b\u0107\u201d. Po zmroku, bo wtedy jest najniebezpieczniej i wtedy naj\u0142atwiej znikn\u0105\u0107. Ludzie wychodz\u0105 w ma\u0142ych grupach, rozproszeni, bez transparent\u00f3w, cz\u0119sto bez skandowanych hase\u0142. Wiedz\u0105, \u017ce ka\u017cde s\u0142owo mo\u017ce zosta\u0107 nagrane, ka\u017cde nagranie u\u017cyte jako dow\u00f3d. Wiedz\u0105 te\u017c, \u017ce kamera w telefonie nie jest ju\u017c tarcz\u0105, jest ryzykiem. S\u0142ycha\u0107 krzyki z klatek schodowych, uderzenia w metalowe rolety zamykanych bazar\u00f3w, szybkie kroki, po\u015bcigi. S\u0105 nagrania, kr\u00f3tkie, trz\u0119s\u0105ce si\u0119, nagle urwane. Nie, nie dlatego, \u017ce kto\u015b \u017ale trzyma\u0142 telefon, dlatego, \u017ce \u0142\u0105czno\u015b\u0107 znika. Internet w ca\u0142ym kraju zostaje gwa\u0142townie ograniczony, miejscami niemal ca\u0142kowicie odci\u0119ty. To nie jest awaria, to jest decyzja.<\/span><\/p>\n Kobiety id\u0105 bez chust, bez gestu, bez deklaracji. Normalnie, jakby w\u0142a\u015bnie ta normalno\u015b\u0107 by\u0142a dzi\u015b aktem sprzeciwu. M\u0119\u017cczy\u017ani stoj\u0105 obok, niekt\u00f3rzy krzycz\u0105, inni milcz\u0105. Czasem kto\u015b upada, czasem kto\u015b ju\u017c nie wstaje. S\u0105 ranni i s\u0105 zabici. Liczby nie uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w jedn\u0105 statystyk\u0119, bo przy odci\u0119tej komunikacji nic nie jest oficjalne, ale jedno jest potwierdzone, ofiar \u015bmiertelnych s\u0105 dziesi\u0105tki, zatrzymanych tysi\u0105ce. W\u015br\u00f3d zabitych s\u0105 bardzo m\u0142odzi. S\u0105 postrzeleni podczas demonstracji. S\u0105 ranni, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 i\u015b\u0107 do szpitala, bo szpital bywa dzi\u015b przed\u0142u\u017ceniem aparatu bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n Pogrzeby zamieniaj\u0105 si\u0119 w zgromadzenia. \u017ba\u0142oba zn\u00f3w staje si\u0119 form\u0105 protestu. Rodziny szukaj\u0105 zaginionych, kr\u0105\u017c\u0105 mi\u0119dzy szpitalami, komisariatami, improwizowanymi listami. Cz\u0119sto s\u0142ysz\u0105, \u017ce \u201cnie ma informacji\u201d, albo \u017ce \u201cprosz\u0119 przyj\u015b\u0107 jutro\u201d, albo nie s\u0142ysz\u0105 nic. To nie jest \u201cfala protest\u00f3w\u201d. To nie s\u0105 \u201cniepokoje spo\u0142eczne\u201d. To jest \u017cycie przeniesione na ulic\u0119, bo dom przesta\u0142 by\u0107 bezpieczny, a milczenie przesta\u0142o chroni\u0107.<\/span><\/p>\n Re\u017cim reaguje rutyn\u0105, blokady sieci, ograniczenia telefonii, nocne aresztowania, posterunki na skrzy\u017cowaniach, gaz, pa\u0142ki, w cz\u0119\u015bci miejsc tak\u017ce bro\u0144 palna. S\u0105 potwierdzone strza\u0142y w kierunku demonstrant\u00f3w. S\u0105 ranni od ostrej amunicji. S\u0105 cia\u0142a. I jest jeszcze co\u015b, co odr\u00f3\u017cnia t\u0119 fal\u0119 od poprzednich, panika w\u0142adzy, widoczna, udokumentowana. Odcinanie internetu nie jest reakcj\u0105 na chaos, lecz pr\u00f3b\u0105 jego ukrycia. Bez obrazu \u0142atwiej zaprzecza\u0107, ale te\u017c \u0142atwiej k\u0142ama\u0107.<\/span><\/p>\n R\u00f3wnolegle protest przestaje by\u0107 wy\u0142\u0105cznie uliczny. W niekt\u00f3rych miastach zamykaj\u0105 si\u0119 bazary, miejsca, kt\u00f3re w Iranie od dekad s\u0105 barometrem spo\u0142ecznego nastroju. S\u0105 strajki i przerwy w pracy, tak\u017ce w cz\u0119\u015bciach przemys\u0142u naftowego. Nie wsz\u0119dzie i nie naraz. Ale wystarczaj\u0105co cz\u0119sto, \u017ceby w\u0142adza zacz\u0119\u0142a reagowa\u0107 nerwowo. Gospodarka, ju\u017c os\u0142abiona inflacj\u0105 i spadkiem waluty, dostaje kolejny cios. To nie jest jeszcze strajk generalny. Ale to sygna\u0142, a w Iranie takie sygna\u0142y s\u0105 czytelne. T\u0142o jest proste i brutalne, dro\u017cyzna, spadek warto\u015bci pieni\u0105dza, zmiany w dotacjach \u2013 uderzaj\u0105ce w codzienno\u015b\u0107. To nie s\u0105 wska\u017aniki, to jest tamtejsze \u017cycie. A wtedy, kiedy p\u0119ka codzienno\u015b\u0107, p\u0119ka te\u017c strach. Ka\u017cda dyktatura wierzy, \u017ce strach jest zasobem odnawialnym. Nie jest. W pewnym momencie zostaje nazwany po imieniu i przestaje dzia\u0142a\u0107. I w\u0142a\u015bnie wtedy najbardziej wida\u0107, kto naprawd\u0119 wierzy w prawa cz\u0142owieka, a kto tylko u\u017cywa ich jako wygodnego j\u0119zyka. Solidarno\u015b\u0107, kt\u00f3ra ko\u0144czy si\u0119 tam, gdzie zaczyna si\u0119 dyskomfort ideologiczny, nie jest \u017cadn\u0105 solidarno\u015bci\u0105. Jest milczeniem w \u0142adnym lecz tanim opakowaniu.<\/span><\/p>\n Iran jest dzi\u015b pe\u0142en takich p\u0119kni\u0119\u0107. Gasi \u015bwiat\u0142o, bo boi si\u0119 tego, co wida\u0107, gdy ludzie przestaj\u0105 si\u0119 ba\u0107.<\/span><\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/apnews.com\/article\/54e4024a0b9e6a9f3ab49153c8e28f05<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.reuters.com\/…\/iran-must-show-restraint…\/<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.wsj.com\/…\/internet-blackout-hits-iran-as…<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.theguardian.com\/…\/children-killed-iran…<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.reuters.com\/…\/rights-groups-say-least-25…\/<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.lemonde.fr\/…\/iran-crackdown-intensifies-as…<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.rp.pl\/…\/art43611371-w-iranie-wrze-nie…<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.thenationalnews.com\/…\/iran-internet…\/<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.scmp.com\/…\/protests-sweep-iran-amid…<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n https:\/\/www.ncr-iran.org\/…\/iran-nationwide-internet…\/<\/a><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> P\u0119kni\u0119cia Anna Grabowska (Anne Goldschmid) P\u0119kni\u0119cia Wida\u0107 to nie tyle po tym, co m\u00f3wi, ile po tym, jak d\u0142ugo milczy, a kiedy ju\u017c przestaje milcze\u0107, robi to okr\u0119\u017cnie, ostro\u017cnie, jakby ka\u017cde zdanie nale\u017ca\u0142o wcze\u015bniej obejrze\u0107 z trzech stron i sprawdzi\u0107, czy nie p\u0119knie pod ci\u0119\u017carem w\u0142asnych implikacji. To nie jest jej naturalny temat. Nie pasuje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127355"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127355"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127369,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127355\/revisions\/127369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nP\u0119kni\u0119cia<\/strong><\/h4>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"