{"id":127907,"date":"2026-02-05T17:09:00","date_gmt":"2026-02-05T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=127907"},"modified":"2026-02-05T09:03:23","modified_gmt":"2026-02-05T07:03:23","slug":"05-09-115","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=127907","title":{"rendered":"Pocz\u0105tek ko\u0144ca dla ajatollah\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Prezydent Donald Trump zmieni\u0142 psychologiczn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 mi\u0119dzy Waszyngtonem a Teheranem w spos\u00f3b, na jaki nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 dot\u0105d \u017caden ameryka\u0144ski przyw\u00f3dca. Po raz pierwszy od ustanowienia Islamskiej Republiki ira\u0144scy przyw\u00f3dcy mierz\u0105 si\u0119 z prezydentem USA, kt\u00f3ry \u2013 jak wierz\u0105 \u2013 jest got\u00f3w zrealizowa\u0107 swoje gro\u017aby. Re\u017cim w Teheranie po raz pierwszy rozumie, \u017ce masowe egzekucje, eskalacja regionalna czy przyspieszony rozw\u00f3j broni nuklearnej nie spotkaj\u0105 si\u0119 ju\u017c z “wyrazami zaniepokojenia”, lecz z odpowiedzi\u0105 si\u0142ow\u0105. Na zdj\u0119ciu: Najwy\u017cszy Przyw\u00f3dca Iranu, ajatollah Ali Chamenei, podczas spotkania z najwy\u017cszymi dow\u00f3dcami Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej w Teheranie, 6 pa\u017adziernika 2024 roku. (\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Biuro Najwy\u017cszego Przyw\u00f3dcy Iranu)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Pocz\u0105tek ko\u0144ca dla ajatollah\u00f3w<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Majid Rafizadeh
\n<\/strong>T\u0142umaczenie:<\/em> <\/span>Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Dzi\u0119ki administracji Trumpa i Izraelowi nigdy w swej czterdziestosze\u015bcioletniej historii re\u017cim ira\u0144ski nie by\u0142 s\u0142abszy. Nigdy, od rewolucji islamskiej ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego w 1979 roku, duchowny system w\u0142adzy nie stan\u0105\u0142 w obliczu takiej konwergencji wewn\u0119trznego buntu, gospodarczego za\u0142amania, militarnej podatno\u015bci i psychologicznej pora\u017cki. Nigdy ajatollahowie nie byli tak obna\u017ceni i tak przera\u017ceni w\u0142asnym spo\u0142ecze\u0144stwem. To historyczne os\u0142abienie jest efektem d\u0142ugotrwa\u0142ej presji i \u2014 przede wszystkim \u2014 odwagi narodu ira\u0144skiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 przeciw systemowi rz\u0105dz\u0105cemu ich \u017cyciem od pokole\u0144 poprzez wi\u0119zienia i egzekucje.<\/span><\/p>\n

Fundamenty Islamskiej Republiki \u2014 jej roszczenie do boskiej legitymacji, przemoc, mit nietykalno\u015bci i kontrola nad gospodark\u0105 \u2014 wszystkie jednocze\u015bnie si\u0119 krusz\u0105. Re\u017cimy rzadko upadaj\u0105 tylko dlatego, \u017ce s\u0105 nielubiane. Upadaj\u0105, gdy strach zmienia stron\u0119. Dzi\u015b strach nie jest ju\u017c wy\u0142\u0105cznie udzia\u0142em spo\u0142ecze\u0144stwa \u2014\u00a0si\u0119gn\u0105\u0142<\/a>\u00a0si\u0119gn\u0105\u0142 najwy\u017cszych szczebli w\u0142adzy.<\/span><\/p>\n

Z tego powodu ten moment nie jest czasem na wahanie czy kompromisy, lecz na intensyfikacj\u0119 presji. Historia pokazuje, \u017ce systemy autorytarne cz\u0119sto trwaj\u0105 nie dlatego, \u017ce s\u0105 silne, ale dlatego, \u017ce ich przeciwnicy zbyt szybko trac\u0105 cierpliwo\u015b\u0107, jedno\u015b\u0107 lub nadziej\u0119. Iran stoi dzi\u015b na rozdro\u017cu. Jedna \u015bcie\u017cka prowadzi do transformacji demokratycznej. Druga \u2013 do przetrwania jednego z najbardziej brutalnych ideologicznych re\u017cim\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli spojrze\u0107 uczciwie, tylko trzy si\u0142y naprawd\u0119 planuj\u0105 koniec tego radykalnego systemu i pracuj\u0105 na rzecz wolno\u015bci w Iranie. Reszta spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, w najlepszym wypadku, obserwuje z dystansu; w najgorszym \u2014 umo\u017cliwia trwanie re\u017cimu poprzez handel, normalizacj\u0119 dyplomatyczn\u0105 lub milcz\u0105c\u0105 wsp\u00f3\u0142win\u0119. Trzy decyduj\u0105ce si\u0142y to: prezydent Donald Trump i jego administracja, rz\u0105d Izraela pod przewodnictwem Benjamina Netanjahu oraz sam nar\u00f3d ira\u0144ski.<\/span><\/p>\n

Trump prze\u0142ama\u0142 wzorzec, kt\u00f3ry utrwala\u0142 si\u0119 przez dekady. Po raz pierwszy od utworzenia Islamskiej Republiki ira\u0144scy przyw\u00f3dcy stan\u0119li wobec ameryka\u0144skiego prezydenta, kt\u00f3rego obawiaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b realny. To zmiana strategiczna. Trump \u0142\u0105czy dwa narz\u0119dzia, kt\u00f3rych dyktatury boj\u0105 si\u0119 najbardziej: moraln\u0105 jasno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 do u\u017cycia si\u0142y.<\/span><\/p>\n

W sferze s\u0142\u00f3w Trump z\u0142ama\u0142 obowi\u0105zuj\u0105ce tabu. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Ira\u0144czyk\u00f3w jako do politycznych podmiot\u00f3w, pochwali\u0142 ich odwag\u0119, uzna\u0142 ich walk\u0119 za uprawnione d\u0105\u017cenie do wolno\u015bci. Re\u017cimy potrzebuj\u0105 psychicznej izolacji obywateli, by utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119. Uznanie z zewn\u0105trz j\u0105 podwa\u017ca.<\/span><\/p>\n

W sferze dzia\u0142a\u0144 Trump wzmocni\u0142 s\u0142owa konkretn\u0105 presj\u0105: sankcje traktowano jak bro\u0144 ekonomiczn\u0105, uderzaj\u0105c\u0105 w finansowe arterie re\u017cimu. Urz\u0119dnicy odpowiedzialni za represje zostali obj\u0119ci sankcjami. Co najwa\u017cniejsze, gro\u017aby militarne zosta\u0142y spe\u0142nione.<\/span><\/p>\n

Rezultat? Realny strach u szczyt\u00f3w w\u0142adzy. Pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o transferach ogromnych sum pieni\u0119dzy za granic\u0119 przez elit\u0119 w\u0142adzy \u2014 w pr\u00f3bie zabezpieczenia maj\u0105tku na wypadek upadku re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Izrael stanowi drugi filar tej bezprecedensowej presji.<\/span>
\nPrzez lata Teheran kreowa\u0142 si\u0119 na nietykalne centrum regionalnej osi, os\u0142oni\u0119te przez zachodni strach przed eskalacj\u0105. Ten mit zosta\u0142 obalony. Izraelskie uderzenia w infrastruktur\u0119 re\u017cimu \u2013 szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zan\u0105 z programem nuklearnym \u2013 pokaza\u0142y, \u017ce niebo Iranu nie jest nietykalne, jego sekrety s\u0105 znane, a obrona \u2013 bez znaczenia.<\/span><\/p>\n

Znaczenie tych dzia\u0142a\u0144 uderza w sam rdze\u0144 mitu Islamskiej Republiki. Re\u017cim przez dekady budowa\u0142 obraz boskiej nietykalno\u015bci. Gdy izraelskie operacje dotar\u0142y w g\u0142\u0105b Iranu, ta narracja run\u0119\u0142a. Spo\u0142ecze\u0144stwo zobaczy\u0142o, \u017ce w\u0142adza nie potrafi ochroni\u0107 nawet najwra\u017cliwszych instalacji. Elity dostrzeg\u0142y, \u017ce propaganda mo\u017ce zosta\u0107 obalona w trzy godziny.<\/span><\/p>\n

To militarne upokorzenie mia\u0142o efekt psychologiczny, jakiego same sankcje nie mog\u0142yby osi\u0105gn\u0105\u0107. Przekaza\u0142o Ira\u0144czykom: Islamska Republika, kt\u00f3ra ro\u015bci sobie prawo do pe\u0142nej kontroli nad waszym \u017cyciem, nie potrafi nawet zadba\u0107 o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 si\u0142\u0105 w tym historycznym momencie nie by\u0142a jednak ani Ameryka, ani Izrael. By\u0142 ni\u0105 nar\u00f3d ira\u0144ski.<\/span><\/p>\n

Przez lata ameryka\u0144scy prezydenci woleli postrzega\u0107 protesty w Iranie jako niezadowolenie ekonomiczne. Tymczasem najnowsze fale demonstracji ujawniaj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re nie chce ju\u017c reform. Chce ko\u0144ca re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Te protesty \u2014 wywo\u0142ane przez utrat\u0119 si\u0142y nabywczej i niemo\u017cno\u015b\u0107 dalszego \u017cycia w milczeniu, podczas gdy skorumpowana elita si\u0119 bogaci \u2014 szybko przybra\u0142y charakter polityczny. Has\u0142a przesz\u0142y od cen do odrzucenia ca\u0142ego systemu.<\/span><\/p>\n

Re\u017cim odpowiedzia\u0142 masakrami i aresztowaniami. Ca\u0142e dzielnice zosta\u0142y sterroryzowane. Wy\u0142\u0105czano internet, by st\u0142umi\u0107 koordynacj\u0119.<\/span><\/p>\n

Mimo to wiele kraj\u00f3w europejskich i szerzej \u2014 Zach\u00f3d \u2014 milczy. To forma wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u. Europejscy politycy du\u017co m\u00f3wi\u0105 o prawach cz\u0142owieka, a jednocze\u015bnie utrzymuj\u0105 relacje z najbrutalniejszymi re\u017cimami \u015bwiata. Pot\u0119piaj\u0105 represje, ale j\u0119zykiem wywa\u017conym i niekonfrontacyjnym. Martwi\u0105 si\u0119 o “stabilno\u015b\u0107”, ignoruj\u0105c fakt, \u017ce to ira\u0144ski re\u017cim destabilizuje region, wspiera wojny, dostarcza bro\u0144 Rosji do u\u017cycia przeciw Ukrainie i organizuje zamachy na europejskiej ziemi.<\/span><\/p>\n

Ironi\u0105 losu jest to, \u017ce Europa sama cierpi z powodu polityki Iranu \u2013 poprzez terroryzm, uchod\u017ac\u00f3w i zagro\u017cenia bezpiecze\u0144stwa \u2013 a mimo to nie wspiera jedynej si\u0142y, kt\u00f3ra mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 problem u \u017ar\u00f3d\u0142a: ira\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. W zamian oferuje deklaracje, konferencje i moraln\u0105 paplanin\u0119.<\/span><\/p>\n

Dlatego ekonomiczna presja na Teheran musi by\u0107 nieustanna. Sankcje nie mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 medialnym nag\u0142\u00f3wkom, lecz musz\u0105 rzeczywi\u015bcie ogranicza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci finansowe s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa Iranu, Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji i aparatu represji.<\/span><\/p>\n

Presja militarna musi pozosta\u0107 realna: odstraszanie ratuje \u017cycie. Gdy re\u017cim wierzy, \u017ce mo\u017ce zabi\u0107 bez konsekwencji \u2013 robi to. Gdy boi si\u0119 odpowiedzi \u2014 powstrzymuje si\u0119. Gro\u017aby Trumpa zmieni\u0142y kalkulacje w Teheranie. Gdy Trump si\u0119 waha, Iran zabija (tak by\u0142o m.in.\u00a0tutaj<\/a>,\u00a0tutaj<\/a>,\u00a0tutaj<\/a>\u00a0i\u00a0tutaj<\/a>). Usuni\u0119cie tego strachu by\u0142oby prezentem dla re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Presja moralna r\u00f3wnie\u017c musi trwa\u0107. Ira\u0144czycy musz\u0105 wiedzie\u0107, \u017ce ich walka jest widziana i szanowana. Milczenie zabija nadziej\u0119. Uznanie j\u0105 wzmacnia.<\/span><\/p>\n

Tylko trzy si\u0142y naprawd\u0119 pchaj\u0105 histori\u0119 w kierunku wolno\u015bci: Stany Zjednoczone, Izrael i sam nar\u00f3d ira\u0144ski. Razem stworzy\u0142y najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Islamskiej Republiki od jej powstania.<\/span><\/p>\n

Nie wolno zmarnowa\u0107 tej szansy. Re\u017cim ira\u0144ski znalaz\u0142 si\u0119 w potrzasku. Odpu\u015bci\u0107 teraz \u2014 to da\u0107 mu czas na odbudow\u0119 machiny represji. Zach\u00f3d musi zdecydowa\u0107: albo stanie po stronie spo\u0142ecze\u0144stwa walcz\u0105cego z brutalnym, fundamentalistycznym systemem, albo b\u0119dzie si\u0119 przygl\u0105da\u0142, jak ten system odzyskuje w\u0142adz\u0119 przelewaj\u0105c krew.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezydent Donald Trump zmieni\u0142 psychologiczn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 mi\u0119dzy Waszyngtonem a Teheranem w spos\u00f3b, na jaki nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 dot\u0105d \u017caden ameryka\u0144ski przyw\u00f3dca. Po raz pierwszy od ustanowienia Islamskiej Republiki ira\u0144scy przyw\u00f3dcy mierz\u0105 si\u0119 z prezydentem USA, kt\u00f3ry \u2013 jak wierz\u0105 \u2013 jest got\u00f3w zrealizowa\u0107 swoje gro\u017aby. Re\u017cim w Teheranie po raz pierwszy rozumie, \u017ce masowe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127907"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127918,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127907\/revisions\/127918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}