{"id":128923,"date":"2026-03-15T17:09:00","date_gmt":"2026-03-15T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=128923"},"modified":"2026-03-15T09:33:23","modified_gmt":"2026-03-15T07:33:23","slug":"18-09-106","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=128923","title":{"rendered":"Historia jednej fotografii z Bazy Zdj\u0119\u0107 PAP: 90 lat temu pierwsi tury\u015bci wjechali na Kasprowy Wierch"},"content":{"rendered":"

<\/em>Stacja kolejki linowej na Kasprowy Wierch w Ku\u017anicach. Fot. PAP\/Stanislaw Momot<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Historia jednej fotografii z Bazy Zdj\u0119\u0107 PAP: 90 lat temu pierwsi tury\u015bci wjechali na Kasprowy Wierch<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Tomasz Szczerbicki (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

15 marca 1936 r. pierwsi tury\u015bci wjechali kolejk\u0105 linow\u0105 na Kasprowy Wierch. Wcze\u015bniej projekt ten by\u0142 krytykowany przez pras\u0119 i organizacje spo\u0142eczne, pisano, \u017ce jest \u201eniezgodny z racjonaln\u0105 turystyk\u0105 g\u00f3rsk\u0105\u201d. Kolejka okaza\u0142a si\u0119 jednak prawdziw\u0105 \u017cy\u0142\u0105 z\u0142ota dla bran\u017cy turystycznej Podhala.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Kolejka linowa na Kasprowy Wierch zosta\u0142a wybudowana w rekordowym czasie siedmiu miesi\u0119cy \u2013 24 lipca 1935 r. powo\u0142ano sp\u00f3\u0142k\u0119 Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Ku\u017anice) \u2013 Kasprowy Wierch, a tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119to pierwsze prace terenowe, czyli wytyczenie drogi umo\u017cliwiaj\u0105cej dow\u00f3z materia\u0142\u00f3w na miejsce budowy. W czasie rob\u00f3t trwaj\u0105cych ca\u0142\u0105 zim\u0119 materia\u0142y budowlane dostarczano ci\u0119\u017car\u00f3wkami na My\u015blenickie Turnie, nast\u0119pnie wozami konnymi w okolice schroniska na Hali G\u0105sienicowej, a dalej wnosili je na plecach tragarze oraz kilka koni huculskich. 15 marca 1936 r. pierwszy wagonik kolejki linowej wjecha\u0142 z Ku\u017anic na Kasprowy Wierch.<\/span><\/p>\n

>By\u0142a to pierwsza tego typu inwestycja w Polsce. Sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch niezale\u017cnych od siebie odcink\u00f3w: z Ku\u017anic na My\u015blenickie Turnie i z My\u015blenickich Turni na Kasprowy Wierch. Na ka\u017cdym odcinku na jednej linie zawieszone by\u0142y dwa wagony \u2013 jeden porusza\u0142 si\u0119 do g\u00f3ry, a drugi na d\u00f3\u0142.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym pomys\u0142odawc\u0105 i inicjatorem budowy by\u0142 in\u017c. Aleksander Bobkowski, \u00f3wczesny prezes Polskiego Zwi\u0105zku Narciarskiego, wiceminister komunikacji, kt\u00f3ry w 1926 r. na kongresie w Lahti zosta\u0142 wybrany do rady Mi\u0119dzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS). To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki jego zaanga\u017cowaniu Zakopane dwukrotnie otrzyma\u0142o organizacj\u0119 narciarskich mistrzostw \u015bwiata \u2013 w 1929 i 1939 r. Budowa kolei linowej na Kasprowy Wierch by\u0142a inicjatyw\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z planowanymi Mistrzostwami \u015awiata FIS w narciarstwie alpejskim oraz r\u00f3wnolegle w narciarstwie klasycznym w 1939 r. w Zakopanem.<\/span><\/p>\n

Na prezentowanej fotografii, wykonanej w marcu 1985 r. przez Stanis\u0142awa Momota, wida\u0107 wagonik kolejki linowej przy stacji w Ku\u017anicach. Subskrybenci serwisu PAP mog\u0105 pobra\u0107 t\u0119 fotografi\u0119 bezp\u0142atnie do zilustrowania tego tekstu.<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z trudno\u015bci, z jakimi musieli si\u0119 mierzy\u0107 budowniczy kolejki, by\u0142y zimowe warunki, inn\u0105 – nastawienie spo\u0142eczne. Niemal\u017ce ca\u0142a polska prasa \u2013 niezale\u017cna i rz\u0105dowa \u2013 krytykowa\u0142y t\u0119 inwestycj\u0119. Aby przekona\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105 do celowo\u015bci ej budowy i jej perspektywicznych korzy\u015bci, w pa\u017adzierniku 1935 r. zorganizowano wycieczk\u0119 dla dziennikarzy na teren budowy kolejki. Efekt by\u0142 przeciwny do zamierzonego, krytyka w prasie si\u0119 wzmog\u0142a.<\/span><\/p>\n

\u201eWbrew opinii sfer turystycznych i naukowych, wbrew stanowisku Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody i uchwa\u0142om wielu protestuj\u0105cych organizacji oraz Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego, wbrew wzburzeniu szerokich sfer spo\u0142ecze\u0144stwa, a szczeg\u00f3lnie k\u00f3\u0142 m\u0142odzie\u017cowych i harcerskich, Towarzystwo Kolejki Linowej na Kasprowy Wierch w Tatrach prowadzi dalej budow\u0119\u201d \u2013 napisano w miesi\u0119czniku \u201eZiemia\u201d w lutym 1936 r.<\/span><\/p>\n

\u201eBudow\u0119 kolejki we wn\u0119trzu Tatr uwa\u017camy za niezgodn\u0105 z racjonaln\u0105 turystyk\u0105 g\u00f3rsk\u0105 ze wzgl\u0119du na sprzeczno\u015b\u0107 kolejki z ideowymi i wychowawczymi warto\u015bciami tej turystyki. Dla turyst\u00f3w g\u00f3rskich najistotniejszym momentem uprawiania turystyki jest wycieczka, prze\u017cycie g\u00f3rskie w\u015br\u00f3d pierwotnej i nieska\u017conej przyrody\u201d \u2013 takie oficjalne stanowisko na pocz\u0105tku 1936 r. opublikowa\u0142o w prasie Polskie Towarzystwo Tatrza\u0144skie.<\/span><\/p>\n

Inwestorzy jeszcze zwi\u0119kszyli tempo budowy. Prace prowadzone by\u0142y na dwie i okresowo trzy zmiany przez tysi\u0105c pracownik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym udzia\u0142owcem sp\u00f3\u0142ki Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Ku\u017anice) \u2013 Kasprowy Wierch by\u0142o Ministerstwo Komunikacji, mia\u0142o 51 proc. akcji. Mniejszo\u015bciowymi udzia\u0142owcami byli m.in. Polskie Koleje Pa\u0144stwowe, Biuro Podr\u00f3\u017cy \u201eOrbis\u201d, Liga Popierania Turystyki oraz kilka organizacji lokalnych. Budowa kolejki kosztowa\u0142a astronomiczn\u0105 w\u00f3wczas sum\u0119 oko\u0142o 2 mln z\u0142otych, ale – jak latem 1939 r. pisa\u0142a prasa – inwestycja zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 ju\u017c po trzech latach dzia\u0142alno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Kolejka szybko sta\u0142a si\u0119 \u017cy\u0142\u0105 z\u0142ota nie tylko dla jej w\u0142a\u015bcicieli, rozwin\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c ruch turystyczny w Tatrach. Dop\u0142yw funduszy do tego regionu zamieni\u0142 dotychczasow\u0105 krytyk\u0119 w s\u0142owa pochwa\u0142y. Nawet najwi\u0119ksi wrogowie kolejki stali si\u0119 jej sprzymierze\u0144cami. Kolej by\u0142a te\u017c kluczowa dla pracy ratownik\u00f3w g\u00f3rskich oraz dla funkcjonowania najwy\u017cej po\u0142o\u017conej stacji meteorologicznej w kraju.<\/span><\/p>\n

W lipcu 1937 r. wprowadzono urz\u0119dowe ceny przejazd\u00f3w kolejk\u0105 na Kasprowy Wierch. Bilet z Ku\u017anic na My\u015blenickie Turnie (stacja po\u015brednia) kosztowa\u0142 4 z\u0142. Za przejazd ca\u0142\u0105 tras\u0105 z Ku\u017anic na Kasprowy Wierch trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 6 z\u0142. Bilet powrotny kosztowa\u0142 po\u0142ow\u0119 ceny wjazdu. Dla por\u00f3wnania wykwalifikowany robotnik w fabryce zarabia\u0142 w\u00f3wczas 120-150 z\u0142 miesi\u0119cznie. Podobne wynagrodzenia otrzymywali urz\u0119dnicy niskiego szczebla i nauczyciele.<\/span><\/p>\n

Do wybuchu II wojny \u015bwiatowej popularno\u015b\u0107 kolejki na Kasprowy Wierch ros\u0142a z ka\u017cdym miesi\u0105cem. W lutym 1947 r. \u201eBiuletyn Turystyczny\u201d informowa\u0142, \u017ce w 1938 r. wjecha\u0142o ni\u0105 na Kasprowy Wierch 92 tys. pasa\u017cer\u00f3w, a w 1946 r. \u2013 142 tys. Po wojnie zapomniano ju\u017c zupe\u0142nie o krytyce inwestycji, a w grudniu 1950 r. napisano w \u201ePrzegl\u0105dzie Sportowym\u201d: \u201eCodziennie do stacji kolejki linowej na Kasprowy Wierch w Ku\u017anicach zmierzaj\u0105 nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 pielgrzymki wczasowicz\u00f3w, w nadziei emocjonuj\u0105cej przeja\u017cd\u017cki do s\u0142ynnego w ca\u0142ej Europie o\u015brodka narciarstwa wysokog\u00f3rskiego.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
Dzi\u015b Grupa Polskie Koleje Linowe, zarz\u0105dca kolejki linowej na Kasprowy Wierch, dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c w innych g\u00f3rskich lokalizacjach w Polsce: G\u00f3rze Parkowej i Jaworzynie Krynickiej w Krynicy-Zdroju, Palenicy w Szczawnicy, Mosornym Groniu w Zawoi, G\u00f3rze \u017bar w Mi\u0119dzybrodziu \u017bywieckim oraz w bieszczadzkiej Solinie.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
– Wypracowany dorobek oraz spo\u0142eczne znaczenie Grupy PKL sprawiaj\u0105, \u017ce jej funkcjonowanie stanowi istotny element to\u017csamo\u015bci gospodarczej i turystycznej Podhala oraz innych region\u00f3w g\u00f3rskich. Jeste\u015bmy jednym z najwi\u0119kszych pracodawc\u00f3w w regionie i pozostajemy otwarci na realizacj\u0119 inwestycji oraz inicjatyw wsp\u00f3lnie z lokalnymi samorz\u0105dami \u2013 powiedzia\u0142 Daniel Pitrus, prezes zarz\u0105du Grupy PKL, z okazji 90-lecia kolejki na Kasprowy Wierch.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
Z okazji jubileuszu kolejki Grupa PKL organizuje na Kasprowym Wierchu pokaz zabytkowego sprz\u0119tu narciarskiego z lat 30., a w znajduj\u0105cej si\u0119 tam restauracji zostanie zaserwowany jubileuszowy tort dla turyst\u00f3w.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
Archiwum fotograficzne Polskiej Agencji Prasowej liczy kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w zdj\u0119\u0107 i wci\u0105\u017c wzbogaca si\u0119 o nowe kolekcje. Jego zasoby si\u0119gaj\u0105 lat 20. XX wieku i stanowi\u0105 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa narodowego. Zatrzymane w kadrach obrazy rejestruj\u0105 ka\u017cdy aspekt \u017cycia spo\u0142ecznego, politycznego, gospodarczego, kulturalnego i religijnego na przestrzeni ostatnich 100 lat.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
Profesjonalna digitalizacja zasob\u00f3w fotograficznych PAP umo\u017cliwia szeroki do nich dost\u0119p przez stron\u0119 PAP (https:\/\/fotobaza.pap.pl\/<\/a>). Nad prawid\u0142ow\u0105 identyfikacj\u0105 oraz szczeg\u00f3\u0142owym opisem zdj\u0119\u0107 pracuje zesp\u00f3\u0142 specjalist\u00f3w, przegl\u0105daj\u0105c materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe w czytelniach i archiwach. Klienci s\u0105 na bie\u017c\u0105co informowani o nowych zdj\u0119ciach w Bazie Fotograficznej PAP.<\/span><\/p>\n
\n<\/div>\n
<\/div>\n
Zainteresowa\u0142a ci\u0119 ta historia? Zapisz si\u0119 na newsletter PAP Fotobox (https:\/\/rejestracja.pap.com.pl\/fotobox<\/a>) i co miesi\u0105c odkrywaj m.in. archiwalne kadry dotycz\u0105ce postaci, miejsc i wydarze\u0144.<\/em><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stacja kolejki linowej na Kasprowy Wierch w Ku\u017anicach. Fot. PAP\/Stanislaw Momot Historia jednej fotografii z Bazy Zdj\u0119\u0107 PAP: 90 lat temu pierwsi tury\u015bci wjechali na Kasprowy Wierch Tomasz Szczerbicki (PAP) 15 marca 1936 r. pierwsi tury\u015bci wjechali kolejk\u0105 linow\u0105 na Kasprowy Wierch. Wcze\u015bniej projekt ten by\u0142 krytykowany przez pras\u0119 i organizacje spo\u0142eczne, pisano, \u017ce jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128923"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=128923"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":128938,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128923\/revisions\/128938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=128923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=128923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=128923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}