{"id":129206,"date":"2026-03-25T17:09:00","date_gmt":"2026-03-25T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=129206"},"modified":"2026-03-25T08:12:40","modified_gmt":"2026-03-25T06:12:40","slug":"28-09-114","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=129206","title":{"rendered":"Europa nie jest neutralna, jest bezbronna"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Europa nie jest neutralna, jest bezbronna<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Anna Grabowska (Anne Goldschmid)<\/em><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Europa nie przegra tej wojny dlatego, \u017ce zabraknie jej broni, lecz dlatego, \u017ce nie rozumie, w jakiej wojnie uczestniczy. Iran mo\u017ce t\u0119 wojn\u0119 przegra\u0107 militarnie. Europa mo\u017ce przegra\u0107 j\u0105 razem z nim \u2013 politycznie, gospodarczo i poznawczo. To nie jest ju\u017c tylko konflikt rakiet, system\u00f3w obrony i zasi\u0119g\u00f3w operacyjnych, tylko konflikt definicji. Ergo: konflikt tego, kto narzuca j\u0119zyk, a wi\u0119c, kto narzuca rzeczywisto\u015b\u0107. I w\u0142a\u015bnie tutaj Zach\u00f3d, a szczeg\u00f3lnie Europa, zachowuje si\u0119 jak ucze\u0144, kt\u00f3ry z dum\u0105 cytuje podr\u0119cznik, nie zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce egzamin ju\u017c dawno zmieni\u0142 zasady.<\/span><\/p>\n

Iran nie musi wygra\u0107 militarnie. Wystarczy, \u017ce przekona europejskie spo\u0142ecze\u0144stwa, \u017ce wojna jest nierozwi\u0105zywalna, \u017ce wszyscy s\u0105 winni, i \u017ce eskalacja nic nie da. To nie s\u0105 opinie, lecz narz\u0119dzia parali\u017cu. Europa jest na nie wyj\u0105tkowo podatna, poniewa\u017c od lat myli moralno\u015b\u0107 z symetri\u0105. W jej j\u0119zyku ka\u017cda agresja musi mie\u0107 swoj\u0105 idealnie r\u00f3wnowa\u017cn\u0105 odpowied\u017a, a ka\u017cda wojna \u2013 dwie strony, a co za tym idzie ka\u017cda rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 narracj\u0119. Tyle, \u017ce to nie jest neutralno\u015b\u0107, ale odmowa my\u015blenia w kategoriach rzeczywisto\u015bci, co wi\u0119cej, podniesiona do rangi zasady. I to nie to, co m\u00f3wi Teheran, jest tu kluczowe, lecz to, jak szybko jego j\u0119zyk zostaje przet\u0142umaczony na j\u0119zyk europejskich redakcji, debat i uniwersytet\u00f3w. Bez rozkazu i bez spisku. Z czystej zgodno\u015bci odruch\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mechanizm jest banalny i za ka\u017cdym razem skuteczny. Najpierw pojawia si\u0119 teza, \u017ce Zach\u00f3d zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty w konflikt, \u017ce istnieje racjonalny partner po drugiej stronie, i \u017ce presja opinii publicznej mo\u017ce wymusi\u0107 deeskalacj\u0119. Nast\u0119pnie teza zaczyna kr\u0105\u017cy\u0107, najpierw na marginesach, potem w p\u00f3\u0142powa\u017cnych analizach, wreszcie w nag\u0142\u00f3wkach. A gdy do nich trafia, jej \u017ar\u00f3d\u0142o przestaje mie\u0107 znaczenie. Zostaje tylko fakt medialny. Europa nie widzi, \u017ce uczestniczy w tej operacji nie jako ofiara, ale jako narz\u0119dzie. To cz\u0119sto nie jest nawet kwestia z\u0142ej woli, ale kwestia struktury. Europejskie media zosta\u0142y wychowane na konflikcie jako spektaklu. Debata by\u0142a form\u0105 r\u00f3wnowa\u017cenia racji, a nieufno\u015b\u0107 wobec si\u0142y by\u0142a podporz\u0105dkowana zasadzie moralnej. Przeciwnik nigdy nie gra wed\u0142ug tych zasad. Nie prowadzi debaty, tylko operacj\u0119.<\/span><\/p>\n

Dlatego w\u0142a\u015bnie w europejskiej przestrzeni publicznej tak dobrze sprzedaje si\u0119 fikcja rozs\u0105dnego partnera, kt\u00f3ry tylko czeka na negocjacje. To echo zimnowojennego mitu, \u017ce zawsze istnieje jaki\u015b Gorbaczow w poczekalni historii. Tyle \u017ce tutaj go nie ma i nie b\u0119dzie. Nie dlatego, \u017ce jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142, ale dlatego, \u017ce system nie dopuszcza jego istnienia. A mimo to Europa wci\u0105\u017c m\u00f3wi j\u0119zykiem, kt\u00f3ry zak\u0142ada jego obecno\u015b\u0107. To jest moment, w kt\u00f3rym iluzja przestaje by\u0107 b\u0142\u0119dem poznawczym, a staje si\u0119 zagro\u017ceniem strategicznym.<\/span><\/p>\n

Bo je\u015bli spo\u0142ecze\u0144stwa uwierz\u0105, \u017ce wojna jest nie do wygrania, presja polityczna zrobi to, czego nie s\u0105 w stanie zrobi\u0107 rakiety. Zatrzyma dzia\u0142ania zanim przynios\u0105 trwa\u0142y efekt. Zast\u0105pi nieodwracalno\u015b\u0107 \u2013 chwilowym komfortem. A ten w takich konfliktach ma jedn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107: bardzo szybko zamienia si\u0119 w przysz\u0142e zagro\u017cenie. Stary kontynent lubi mierzy\u0107 wojny czasem i cierpieniem. Ka\u017cdy dzie\u0144 trwania konfliktu staje si\u0119 dowodem pora\u017cki a ka\u017cdy obraz zniszcze\u0144 \u2013 argumentem za zatrzymaniem dzia\u0142a\u0144. To g\u0142\u0119boko ludzki odruch i w\u0142a\u015bnie dlatego jest tak \u0142atwy do wykorzystania.<\/span><\/p>\n

Rzeczywista miara jest inna: nieodwracalno\u015b\u0107. To, co zosta\u0142o zniszczone i nie mo\u017ce zosta\u0107 szybko odbudowane. To, co zosta\u0142o rozbite strukturalnie i to, co przestaje istnie\u0107 jako zdolno\u015b\u0107, nie jako obraz. Tego Europa nie chce widzie\u0107, bo nie mie\u015bci si\u0119 to w jej moralnym j\u0119zyku. Mo\u017cna oczywi\u015bcie przemawia\u0107 do sumienia Putina czy teokrat\u00f3w w Teheranie. Mo\u017cna budowa\u0107 ca\u0142e przem\u00f3wienia na moralnym oburzeniu. Fakt jest prosty: j\u0119zyk moralno\u015bci nie zmienia kursu rakiet i nigdy nie ko\u0144czy wojen.<\/span><\/p>\n

A jednak to w\u0142a\u015bnie ten j\u0119zyk, mi\u0119kki, symetryczny, pe\u0142en dobrych intencji, staje si\u0119 dzi\u015b jednym z najskuteczniejszych narz\u0119dzi przed\u0142u\u017cania konflikt\u00f3w. Powodem nie jest to, \u017ce jest fa\u0142szywy, tylko \u017ce jest nieadekwatny. Najwi\u0119kszym zwyci\u0119stwem tej wojny nie b\u0119dzie zdobyte terytorium ani zniszczona infrastruktura. B\u0119dzie nim moment, w kt\u00f3rym Zach\u00f3d uwierzy, \u017ce nie ma sensu jej ko\u0144czy\u0107.<\/span><\/p>\n

To jest wi\u0119c tak\u017ce moment prawdy dla Europy. Bo ten kryzys j\u0105 dosi\u0119gnie \u2013 finansowo, politycznie, strategicznie. I od tego, jak z niego wyjdzie, zale\u017cy jedno: czy nast\u0119pnym razem b\u0119dzie jeszcze udawa\u0142a, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 jest negocjowalna, czy wreszcie nauczy si\u0119 j\u0105 rozpoznawa\u0107. Zw\u0142aszcza \u017ce kolejny kryzys ju\u017c istnieje. Tu\u017c za jej \u015bcian\u0105. I od lat nie daje si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 j\u0119zykiem, kt\u00f3rym stary kontynent wci\u0105\u017c pr\u00f3buje opisywa\u0107 \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

I wszystko wskazuje na to, \u017ce Europa jest o krok od tego, by zn\u00f3w si\u0119 pomyli\u0107, bo nadal nie chce zobaczy\u0107, z czym ma do czynienia.<\/span><\/p>\n

[ W opublikowanym wcze\u015bniej wpisie Autorka pisa\u0142a o sposobie patrzenia na prawo mi\u0119dzynarodowe. Te kwestie s\u0105 \u015bci\u015ble ze sob\u0105 powi\u0105zane. Europejscy politycy i dziennikarze usilnie chc\u0105 wierzy\u0107, \u017ce stabilno\u015b\u0107 to Wa\u0144ka Wsta\u0144ka, system, kt\u00f3ry dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwym zakl\u0119ciom mo\u017ce przywraca\u0107 spok\u00f3j wczorajszego wieczoru. Mi\u0119dzynarodowe prawo, ONZ, i organizacje broni\u0105ce praw cz\u0142owieka mia\u0142y chroni\u0107 nas przed wojnami, ale okaza\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie skuteczne jak odwieczne modlitwy o pok\u00f3j. ]<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n

Jak mo\u017cna o tym nie m\u00f3wi\u0107?<\/strong><\/h4>\n

Prawo mi\u0119dzynarodowe mia\u0142o chroni\u0107 narody a w rzeczywisto\u015bci zbyt cz\u0119sto chroni ich oprawc\u00f3w. Oto w\u0142a\u015bnie skandal naszych czas\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zanim jednak p\u00f3jdziemy dalej, trzeba odpowiedzie\u0107 na dwa proste pytania. Czy mo\u017cna obej\u015b\u0107 si\u0119 bez prawa mi\u0119dzynarodowego? Nie. Czy jest ono skuteczne wobec dyktatur? Absolutnie nie. I w\u0142a\u015bnie w tym momencie wszystko si\u0119 za\u0142amuje, bo dla re\u017cim\u00f3w totalitarnych sta\u0142o si\u0119 ono prawdziwym totemem immunitetu, narz\u0119dziem, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105, by jeszcze skuteczniej uciska\u0107 w\u0142asne spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Porozmawiajmy wi\u0119c o prawie mi\u0119dzynarodowym, a w\u0142a\u015bciwie o jego sanktuarium: ONZ. Co ta organizacja zrobi\u0142a, by wyzwoli\u0107 nar\u00f3d wenezuelski? Nic. Co zrobi\u0142a, by wyzwoli\u0107 nar\u00f3d liba\u0144ski spod Hezbollahu? Nic. Co zrobi\u0142a, by wyrwa\u0107 nar\u00f3d syryjski z r\u0105k Baszara al-Asada? Nic. I wreszcie co zrobi\u0142a dla narodu ira\u0144skiego, kt\u00f3ry dzi\u015b ka\u017cdego dnia ryzykuje \u017cycie? Oczywi\u015bcie nic. A w\u0142a\u015bciwie nie, co\u015b zrobi\u0142a: powierzy\u0142a Islamskiej Republice Iranu przewodnictwo jednego z for\u00f3w Rady Praw Cz\u0142owieka. Oto wi\u0119c ONZ \u2013 rzekoma \u015bwi\u0105tynia prawa mi\u0119dzynarodowego: bezczynno\u015b\u0107 jako zasada, neutralno\u015b\u0107 jako moralno\u015b\u0107, oraz tch\u00f3rzostwo jako linia polityczna.<\/span><\/p>\n

Trzeba zrozumie\u0107 jedn\u0105 rzecz: wolno\u015bci nie broni si\u0119 zasadami, kt\u00f3rych przestrzegaj\u0105 tylko demokracje. To tak, jakby wymachiwa\u0107 kwiatkiem przed na\u0142adowanym karabinem. \u017badna dyktatura nigdy nie upad\u0142a pod ci\u0119\u017carem s\u0142\u00f3w pot\u0119pienia, rezolucji, czy oficjalnych komunikat\u00f3w. Upada wtedy, gdy kto\u015b m\u00f3wi jej \u201cnie\u201d, staje do konfrontacji i bierze na siebie konsekwencje.<\/span><\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie to zaczyna si\u0119 dzia\u0107. Nie miejmy z\u0142udze\u0144: re\u017cimy autorytarne zareaguj\u0105. B\u0119d\u0105 prowokowa\u0107, grozi\u0107, zaostrza\u0107 ton. Dlaczego? Bo \u017cywi\u0105 si\u0119 naszym wahaniem. Ale tym razem, po raz pierwszy od dawna, nie maj\u0105 ju\u017c pewno\u015bci, czy nikt nie odwa\u017cy si\u0119 im odpowiedzie\u0107. A w ich \u015bwiecie taka niepewno\u015b\u0107 to ju\u017c pora\u017cka.<\/span><\/p>\n

Na zako\u0144czenie: przygl\u0105dajcie si\u0119 uwa\u017cnie temu, co wydarzy si\u0119 w tym roku. Historia pisze si\u0119 w\u0142a\u015bnie teraz \u2013 przez wielkie \u201cH\u201d. I jestem pewna, \u017ce nie zapami\u0119ta uchwa\u0142, podpisanych apeli ani oburzonych tytu\u0142\u00f3w brukowc\u00f3w. Historia os\u0105dzi odwag\u0119. I zawsze zapami\u0119ta tych, kt\u00f3rzy pomylili ostro\u017cno\u015b\u0107 z tch\u00f3rzostwem.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Europa nie jest neutralna, jest bezbronna Anna Grabowska (Anne Goldschmid) Europa nie przegra tej wojny dlatego, \u017ce zabraknie jej broni, lecz dlatego, \u017ce nie rozumie, w jakiej wojnie uczestniczy. Iran mo\u017ce t\u0119 wojn\u0119 przegra\u0107 militarnie. Europa mo\u017ce przegra\u0107 j\u0105 razem z nim \u2013 politycznie, gospodarczo i poznawczo. To nie jest ju\u017c tylko konflikt rakiet, system\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=129206"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129215,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129206\/revisions\/129215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=129206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=129206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=129206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}