![](\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!_SzZ!,w_1250,h_833,c_fill,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep,g_auto\/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3a8dfa0-bf19-4770-aec9-f1336c15e914_604x403.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>Nazistowskie korzenie islamistycznej nienawi\u015bci<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\nJeffrey Herf<\/strong><\/span><\/p>\n Przegl\u0105d najnowszych bada\u0144 naukowych dotycz\u0105cych kszta\u0142towania si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego Bliskiego Wschodu w nast\u0119pstwie Holokaustu<\/span><\/p>\n Na pocz\u0105tku czerwca 1946 Had\u017c Amin al-Husseini, znany r\u00f3wnie\u017c jako Wielki Mufti Jerozolimy, uciek\u0142 z rocznego przyjemnego aresztu domowego we Francji i polecia\u0142 do Kairu. Husseini, cz\u0119sto nazywany w\u00f3wczas w Egipcie po prostu \u201emuftim\u201d, by\u0142 znany na ca\u0142ym \u015bwiecie jako kolaborant z nazistowskimi Niemcami, kt\u00f3ry spotka\u0142 si\u0119 z Adolfem Hitlerem w Berlinie w listopadzie 1941 roku, i w powodu jego tyrad w j\u0119zyku arabskim o \u201ezabijaniu \u017byd\u00f3w\u201d na Bliskim Wschodzie na falach nadajnik\u00f3w radiowych Trzeciej Rzeszy. Husseini by\u0142 kluczow\u0105 postaci\u0105 w ideologicznej i politycznej fuzji mi\u0119dzy nazizmem a islamizmem, kt\u00f3ra osi\u0105gn\u0119\u0142a mas\u0119 krytyczn\u0105 w latach 1941-1945 w nazistowskich Niemczech i kt\u00f3rej zwolennicy starali si\u0119 zablokowa\u0107 plan podzia\u0142u ONZ dotycz\u0105cy ustanowienia pa\u0144stwa arabskiego i \u017cydowskiego w resztkach by\u0142ego Mandatu Palesty\u0144skiego, pomagaj\u0105c nast\u0119pnie przez dziesi\u0119ciolecia w wytyczaniu arabskiej polityki.<\/span><\/p>\n 11 czerwca 1946 r. Hassan al-Banna, przyw\u00f3dca Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego w Egipcie,\u00a0napisa\u0142<\/a>\u00a0nast\u0119puj\u0105ce powitanie Husseiniego:<\/span><\/p>\n Al-Ichwan Al-Muslimin i wszyscy Arabowie prosz\u0105 Lig\u0119 Arabsk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 arabskie nadzieje, o zadeklarowanie, \u017ce mufti mo\u017ce pozosta\u0107 w dowolnym kraju arabskim, jaki tylko wybierze, i \u017ce nale\u017cy go serdecznie powita\u0107, gdziekolwiek si\u0119 uda, jako znak uznania dla jego wielkich zas\u0142ug dla chwa\u0142y islamu i Arab\u00f3w. Serca Arab\u00f3w bi\u0142y z rado\u015bci, s\u0142ysz\u0105c, \u017ce muftiemu uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do arabskiego kraju. Wiadomo\u015b\u0107 ta brzmia\u0142a jak grzmot w uszach niekt\u00f3rych ameryka\u0144skich, brytyjskich i \u017cydowskich tyran\u00f3w. Lew jest wreszcie wolny i b\u0119dzie w\u0119drowa\u0142 po arabskiej d\u017cungli, by oczy\u015bci\u0107 j\u0105 z wilk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n Wielki przyw\u00f3dca powraca po wielu latach cierpie\u0144 na wygnaniu. Niekt\u00f3re syjonistyczne gazety w Egipcie drukowane przez\u00a0La Societ\u00e9 de Publicit\u00e9<\/em>\u00a0krzycz\u0105 i p\u0142acz\u0105, poniewa\u017c mufti powr\u00f3ci\u0142. Nie mo\u017cemy ich wini\u0107 za to, \u017ce zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 ze znaczenia roli odgrywanej przez Muftiego w arabskiej walce przeciwko zbrodni, kt\u00f3ra ma zosta\u0107 pope\u0142niona przez Amerykan\u00f3w i Anglik\u00f3w\u2026 Mufti jest wart wszystkich ludzi ca\u0142ego narodu razem wzi\u0119tych. Mufti to Palestyna, a Palestyna to Mufti. Och Aminie! Jakim wspania\u0142ym, upartym, wielkim, cudownym cz\u0142owiekiem jeste\u015b! Wszystkie te lata wygnania nie wp\u0142yn\u0119\u0142y na twojego ducha walki.<\/strong><\/p>\n Kl\u0119ska Hitlera i Mussoliniego nie przerazi\u0142a ci\u0119. Twoje w\u0142osy nie posiwia\u0142y ze strachu, a Ty wci\u0105\u017c jeste\u015b pe\u0142en \u017cycia i walki. Co za bohater, co za cud cz\u0142owieka. Chcemy wiedzie\u0107, co zrobi arabska m\u0142odzie\u017c, ministrowie gabinet\u00f3w, bogacze i ksi\u0105\u017c\u0119ta Palestyny, Syrii, Iraku, Tunisu, Maroka i Trypolisu, aby by\u0107 godnymi tego bohatera. Tak, ten bohater, kt\u00f3ry rzuci\u0142 wyzwanie imperium i walczy\u0142 z syjonizmem z pomoc\u0105 Hitlera i Niemiec. Niemcy i Hitler odeszli, ale Amin Al-Husseini b\u0119dzie kontynuowa\u0142 walk\u0119.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Al-Banna, kt\u00f3ry sam by\u0142 \u017carliwym wielbicielem Hitlera od kiedy po raz pierwszy przeczyta\u0142\u00a0Mein Kampf<\/em>, por\u00f3wna\u0142 nast\u0119pnie Husseiniego do Mahometa i Chrystusa.<\/span><\/p>\n Kiedy al-Banna pisa\u0142 sw\u00f3j panegiryk do Husseiniego, Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie w Egipcie mia\u0142o blisko 500 000 sympatyk\u00f3w i by\u0142o wiod\u0105c\u0105 organizacj\u0105 islamsk\u0105 na \u015bwiecie. Bractwo d\u0105\u017cy\u0142o do ustanowienia pa\u0144stwa opartego na prawie\u00a0szariatu<\/em>. Proponowa\u0142o zniesienie partii politycznych i demokracji parlamentarnej. Wzywa\u0142o do nacjonalizacji przemys\u0142u, bank\u00f3w i ziemi. Proponowa\u0142o islamistyczn\u0105 wersj\u0119 narodowego socjalizmu i antykomunizmu oraz prowadzi\u0142o wojn\u0119 kulturow\u0105 o supremacj\u0119 m\u0119\u017cczyzn przeciwko wolno\u015bci seksualnej i r\u00f3wno\u015bci kobiet. Przewodzi\u0142o sprzeciwowi wobec syjonistycznego projektu w Palestynie j\u0119zykiem, kt\u00f3ry nie czyni\u0142 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy antysemityzmem a antysyjonizmem. Zosta\u0142o w\u00f3wczas uznane przez lewic\u0119 egipsk\u0105 za organizacj\u0119 reakcyjn\u0105, je\u015bli nie faszystowsk\u0105. St\u0105d pochwa\u0142a al-Banny dla nazistowskiego kolaboranta Husseiniego wcale nie by\u0142a zaskoczeniem dla jego liberalnych i lewicowych wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/span><\/p>\n Po czterech dekadach propagandy sowieckiej i OWP podczas zimnej wojny, potem kolejnych czterech dekadach propagandy islamistycznego rz\u0105du Iranu i organizacji takich jak Hamas i Hezbollah, reakcyjny i antysemicki trzon Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego oraz idee al-Banny i Had\u017c Amina el-Husseiniego dla wielu znikn\u0119\u0142y z pola widzenia, nigdy nie by\u0142y znane lub by\u0142y odrzucane jako zat\u0119ch\u0142e szczeg\u00f3\u0142y historyczne. Jednak twierdzenie al-Banny, \u017ce Husseini b\u0119dzie \u201ekontynuowa\u0142 walk\u0119\u201d, kt\u00f3r\u0105 Hitler prowadzi\u0142 przeciwko \u017bydom i syjonizmowi, okaza\u0142o si\u0119 s\u0142uszne. Jako lider Wysokiego Komitetu Arabskiego w Palestynie, Husseini \u201ekontynuowa\u0142 walk\u0119\u201d z \u017bydami, przez naleganie na wojn\u0119 w 1947 i 1948 roku, aby zapobiec powstaniu Izraela, i przez parcie do fuzji mi\u0119dzy islamizmem i palesty\u0144skim nacjonalizmem, co uczyni\u0142o odrzucenie faktu istnienia Izraela podstawow\u0105 zasad\u0105 arabskiej polityki przez kolejne p\u00f3\u0142wiecze.<\/span><\/p>\n W ci\u0105gu ostatnich 30 lat badania historyczne potwierdzi\u0142y to, co rozumieli w tamtych czasach ameryka\u0144scy libera\u0142owie i lewicowcy, francuscy socjali\u015bci, komuni\u015bci i gaulli\u015bci oraz komuni\u015bci w Zwi\u0105zku Radzieckim, Polsce i Czechos\u0142owacji. Realia wsp\u00f3\u0142pracy palesty\u0144skich nacjonalist\u00f3w z nazistami by\u0142y\u00a0przedmiotem publicznej wiedzy i ha\u0144by na ca\u0142ym \u015bwiecie<\/a>\u00a0w pierwszych latach powojennych, kiedy ameryka\u0144scy libera\u0142owie w Kongresie, tacy jak senator Robert F. Wagner i kongresman Emanuel Celler, redaktorzy magazynu \u201eNation\u201d, lewicowe dzienniki \u201ePM\u201d i \u201eNew York Post\u201d, i przyw\u00f3dcy Ameryka\u0144skiej Syjonistycznej Rady Kryzysowej, a tak\u017ce Simon Wiesenthal w Wiedniu, publikowali dokumenty z niemieckich akt rz\u0105dowych, oferuj\u0105ce przekonuj\u0105ce dowody entuzjazmu Amina al-Husseiniego dla nazist\u00f3w i jego gwa\u0142townej nienawi\u015bci do judaizmu, \u017byd\u00f3w i projektu syjonistycznego. Ci przyw\u00f3dcy i publikacje innych autor\u00f3w wzywali Wielk\u0105 Brytani\u0119, Francj\u0119 i Stany Zjednoczone do oskar\u017cenia \u201emuftiego\u201d o zbrodnie wojenne, ale te trzy rz\u0105dy, my\u015bl\u0105c o arabskiej wra\u017cliwo\u015bci, odm\u00f3wi\u0142y przeprowadzenia procesu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zako\u0144czy\u0107 jego karier\u0119 polityczn\u0105. Jego \u201eucieczka\u201d w czerwcu 1946 roku z rocznego aresztu domowego zarz\u0105dzonego przez rz\u0105d francuski i powr\u00f3t do powitania jako bohatera w Kairze i Bejrucie by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej utraty pami\u0119ci na Zachodzie o zbrodniach nazizmu, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a wczesnym latom zimnej wojny.<\/span><\/p>\n W ostatnich dziesi\u0119cioleciach pogl\u0105dy dziennikarzy i polityk\u00f3w z Nowego Jorku w latach 40. znalaz\u0142y potwierdzenie w badaniach historyk\u00f3w z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Izraela i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Pracuj\u0105c w ameryka\u0144skich, brytyjskich, francuskich i niemieckich archiwach rz\u0105dowych oraz z tekstami w j\u0119zyku arabskim, dostarczyli oni dalszych dowod\u00f3w na znacz\u0105c\u0105 rol\u0119, jak\u0105 wsp\u00f3\u0142praca z nazistami odegra\u0142a w kszta\u0142towaniu za\u0142o\u017cycielskich idei Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego i odrzuceniu pokoju przez Arab\u00f3w palesty\u0144skich.<\/span><\/p>\n Jednak po sowieckim zwrocie przeciwko Izraelowi podczas antysemickich \u201eantykosmopolitycznych\u201d czystek w latach 1949-1956 blokowi sowieckiemu, a nast\u0119pnie Organizacji Wyzwolenia Palestyny, uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowej lewicowej opinii, \u017ce te powi\u0105zania nigdy nie istnia\u0142y lub by\u0142y nieistotne. St\u0105d OWP, przes\u0142oniwszy nazistowskie powi\u0105zania swojego za\u0142o\u017cyciela, by\u0142a w stanie przemieni\u0107 si\u0119 w ikon\u0119 lewicowego antyimperializmu. Podczas gdy niekt\u00f3re pa\u0144stwa arabskie same odesz\u0142y od toksycznej mieszanki islamizmu, nienawi\u015bci anty\u017cydowskiej i palesty\u0144skiego nacjonalistycznego odrzucenia projektu syjonistycznego, kt\u00f3re zaszczepili al-Banna i Husseini, ich kampanie maj\u0105 sta\u0142y wp\u0142yw na zachodnie uniwersytety, gdzie s\u0142u\u017c\u0105 jako ideologiczna podstawa akademickiego antysyjonizmu i wynikaj\u0105cych z niego kampanii BDS ostatnich dziesi\u0119cioleci, kt\u00f3re zjednoczy\u0142y zachodni\u0105 lewic\u0119 z \u017cyciem pozagrobowym partii nazistowskiej Hitlera i jej wielkimi planami dla Bliskiego Wschodu.<\/span><\/p>\n Odmowa postawienia w stan oskar\u017cenia Amina al-Husseiniego i postawienia go przed s\u0105dem za zbrodnie wojenne, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 poprzez jego nieugi\u0119t\u0105 wierno\u015b\u0107 pa\u0144stwu nazistowskiemu, stanowi\u0142a ogromn\u0105, stracon\u0105 okazj\u0119 do zwr\u00f3cenia uwagi opinii publicznej na ideologiczne \u017ar\u00f3d\u0142a odrzucenia przez Arab\u00f3w projektu syjonistycznego. Ta formatywna historia nie zosta\u0142a ca\u0142kowicie zaniedbana. W 1965 roku Joseph Schechtman, kt\u00f3ry w latach powojennych wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w Nowym Jorku z American Syjonist Emergency Council, opublikowa\u0142\u00a0The Mufti and the F\u00fchrer: The Rise and Fall of Haj Amin el-Husseini<\/a>,<\/em>\u00a0prac\u0119, kt\u00f3ra ujawni\u0142a nazistowsk\u0105 kolaboracj\u0119 przyw\u00f3dcy palesty\u0144skich Arab\u00f3w. W 1986 roku historyk Bernard Lewis skupi\u0142 uwag\u0119 naukowc\u00f3w na tej kwestii w\u00a0Semites and Antisemites: An Inquiry into Conflict and Prejudice<\/a><\/em>. Pomimo znakomitej jako\u015bci ich bada\u0144, prace te spotka\u0142y si\u0119 z minimaln\u0105 reakcj\u0105 historyk\u00f3w badaj\u0105cych re\u017cim nazistowski. O wiele bardziej wp\u0142ywowy by\u0142\u00a0orientalizm,<\/em>\u00a0dzie\u0142o profesora literatury z Columbia University Edwarda Saida, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 odsun\u0105\u0107 na bok dowody historyk\u00f3w i przedstawi\u0107 palesty\u0144skich Arab\u00f3w jako niewinne ofiary zachodniego imperializmu i kolonializmu.<\/span><\/p>\n W 1988 roku, wraz z publikacj\u0105\u00a0Der Mufti von Jerusalem, Amin el-Husseini, und die Nationalsozialisten<\/em>\u00a0Klausa Gensickego przez wydawnictwo Peter Lang w Niemczech Zachodnich, wiedza dotycz\u0105ca wsp\u00f3\u0142pracy Husseiniego z re\u017cimem nazistowskim poczyni\u0142a znacz\u0105cy krok naprz\u00f3d. Ksi\u0105\u017cka by\u0142a pierwotnie rozpraw\u0105 doktorsk\u0105 Gensickego z 1987 roku, uko\u0144czon\u0105 na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie Zachodnim, kt\u00f3ra niestety nie doprowadzi\u0142a do kariery naukowej na \u017cadnym z niemieckich uniwersytet\u00f3w. Zosta\u0142a ponownie opublikowana w 2007 roku w Niemczech, a\u00a0po angielsku<\/a>\u00a0w 2011 roku przez Vallentine Mitchell w Londynie.<\/span><\/p>\n Pionierskie badania Gensickego zaoferowa\u0142y pierwsze badanie roli Husseiniego na podstawie odtajnionych archiw\u00f3w niemieckiego MSZ, siedziby SS, G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy i nazistowskiego Ministerstwa Propagandy. W rezultacie by\u0142 on w stanie przedstawi\u0107 znacznie wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na temat g\u0142\u0119bi entuzjazmu Husseiniego dla Hitlera i nazist\u00f3w, w tym jego bliskich stosunk\u00f3w roboczych z urz\u0119dnikami w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych; wk\u0142adu w propagand\u0119 nazistowsk\u0105; wsp\u00f3\u0142pracy z Heinrichem Himmlerem i SS, zw\u0142aszcza w Jugos\u0142awii; szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych comiesi\u0119cznego wsparcia finansowego, jakie otrzymywa\u0142 od re\u017cimu nazistowskiego; i tekstowych dowod\u00f3w g\u0142\u0119bi jego nienawi\u015bci do judaizmu i \u017byd\u00f3w, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw jego nienawi\u015bci do syjonistycznego projektu.<\/span><\/p>\n Gensicke w\u00a0Der Mufti von Jerusalem\u00a0<\/em>ujawni\u0142, \u017ce Husseini powiedzia\u0142 niemieckiemu ministrowi spraw zagranicznych Joachimowi von Ribbentropowi, \u017ce Arabowie s\u0105 \u201enaturalnymi przyjaci\u00f3\u0142mi Niemiec, poniewa\u017c jedni i drudzy s\u0105 zaanga\u017cowani w walk\u0119 z trzema wsp\u00f3lnymi wrogami: Anglikami, \u017bydami i bolszewizmem\u201d. Husseini zaoferowa\u0142 pomoc nazistowskim wysi\u0142kom wojennym poprzez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wywiadowcz\u0105 i operacje sabota\u017cowe w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Gensicke zawar\u0142 szczeg\u00f3\u0142y s\u0142ynnego spotkania Husseiniego z Hitlerem 28 listopada 1941 r., podczas kt\u00f3rego Hitler obieca\u0142, \u017ce kiedy armie niemieckie dotr\u0105 do po\u0142udniowego kra\u0144ca Kaukazu, b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do zag\u0142ady \u017byd\u00f3w z Afryki P\u00f3\u0142nocnej i Bliskiego Wschodu, oraz wyznaczy muftiego na rzecznika \u015bwiata arabskiego. Gensicke ujawni\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Husseiniego z niemieckimi urz\u0119dnikami wywiadu, jego entuzjazm dla militarnych zwyci\u0119stw genera\u0142a Erwina Rommla wiosn\u0105 i latem 1941 roku w Afryce P\u00f3\u0142nocnej oraz jego starania o utworzenie niemiecko-arabskiego legionu, a tak\u017ce bo\u015bniackiej muzu\u0142ma\u0144skiej dywizji SS w Jugos\u0142awii. W 1988 r. jego niemieckoj\u0119zyczna publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a przeczyta\u0107, \u017ce 11 grudnia 1942 roku Husseini napisa\u0142 do Hitlera, by pochwali\u0107 \u201e\u015bcis\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy milionami muzu\u0142man\u00f3w na \u015bwiecie i Niemcami z ich sojusznikami w pakcie tr\u00f3jstronnym, kt\u00f3ry jest skierowany przeciwko wsp\u00f3lnym wrogom, \u017bydom, bolszewikom i Anglosasom, i z Bo\u017c\u0105 pomoc\u0105 doprowadzi do zwyci\u0119skiego wyniku tej wojny dla pa\u0144stw Osi\u201d.<\/span><\/p>\n Der Mufti von Jerusalem\u00a0<\/em>zawiera kluczowe fragmenty przem\u00f3wienia Husseiniego podczas ceremonii otwarcia Instytutu Islamskiego w Berlinie 18 grudnia 1942 roku. W nim, jak donosi\u0142o arabskoj\u0119zyczne radio i prasa niemieckoj\u0119zyczna, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce \u017bydzi byli wrogami islamu od czas\u00f3w Mahometa i twierdzi\u0142, \u017ce rz\u0105dzili Stanami Zjednoczonymi, a tak\u017ce bezbo\u017cnym komunizmem w Zwi\u0105zku Radzieckim. Powiedzia\u0142, \u017ce II wojna \u015bwiatowa \u201ezosta\u0142a rozp\u0119tana przez \u015bwiatowe \u017cydostwo\u201d. W Instytucie Islamskim 2 listopada 1943 roku Husseini cytowa\u0142 fragmenty Koranu, aby zapewni\u0107, \u017ce boski gniew by\u0142 wymierzony w \u017byd\u00f3w. Gensicke ujawni\u0142, \u017ce Husseini wezwa\u0142 rz\u0105dy w Europie Wschodniej, aby nie pozwala\u0142y \u017bydom opuszcza\u0107 Europy do Palestyny. Zamiast tego Husseini zasugerowa\u0142, aby zostali \u201eprzeniesieni\u201d do Polski i obj\u0119ci, jak to nazwa\u0142, \u201eaktywnym nadzorem\u201d. W ten spos\u00f3b Gensicke zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 swoich niemieckich czytelnik\u00f3w na odkrycia raportu\u00a0Nation Associates<\/em>\u00a0z 1947 roku o Wysokim Komitecie Arabskim, a tak\u017ce na prac\u0119 Schechtmana,\u00a0Mufti i F\u00fchrer<\/em>. Przytoczy\u0142 dowody na to, \u017ce Husseini blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Heinrichem Himmlerem w szkoleniu imam\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli pracowa\u0107 z bo\u015bniack\u0105 dywizj\u0105 SS oraz z muzu\u0142ma\u0144skimi \u017co\u0142nierzami walcz\u0105cymi wsp\u00f3lnie z nazistami na froncie wschodnim, oraz \u017ce re\u017cim nazistowski p\u0142aci\u0142 Husseini 90 000 marek miesi\u0119cznie w latach 1942-1945.<\/span><\/p>\n Po publikacji\u00a0Der Mufti von Jerusalem und die Nationalsozialisten<\/em>\u00a0uczeni, dziennikarze, pisarze i zainteresowana opinia publiczna w Niemczech mieli liczne dowody potwierdzaj\u0105ce powi\u0105zania mi\u0119dzy za\u0142o\u017cycielem ruchu narodowego Arab\u00f3w palesty\u0144skich a re\u017cimem nazistowskim w czasie II wojny \u015bwiatowej i Holokaustu oraz centraln\u0105 rol\u0119, jak\u0105 interpretacja islamu Husseiniego odegra\u0142a w jego polityce. Jednak prze\u0142omowa praca Gensickego zosta\u0142a opublikowana w czasie, gdy romantyczne spojrzenie na ruch palesty\u0144ski i r\u00f3wnoczesne widzenie Izraela jako powr\u00f3t faszyzmu znajdowa\u0142y zwolennik\u00f3w na zachodnioniemieckiej lewicy. Publikacja mia\u0142a wi\u0119c skromny wp\u0142yw na nauk\u0119 historii w Niemczech lub gdzie indziej.<\/span><\/p>\n Ataki Al-Kaidy na Stany Zjednoczone 11 wrze\u015bnia 2001 roku wywo\u0142a\u0142y ponowne zainteresowanie ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 mi\u0119dzy nazizmem a islamizmem. Nienawi\u015b\u0107 Osamy Bin Ladena do \u017byd\u00f3w, judaizmu i Izraela by\u0142a jednoznaczna i dla jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i zwolennik\u00f3w by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em dumy. Miesi\u0105c po atakach napisa\u0142em\u00a0artyku\u0142<\/a>\u00a0opisuj\u0105c Al-Kaid\u0119 jako fenomen skrajnej prawicy, przyk\u0142ad \u201ereakcyjnego modernizmu\u201d, termin, kt\u00f3ry uzna\u0142em za przydatny w opisie niemieckiej prawicy i nazist\u00f3w. Jednak po\u0142\u0105czenie wsp\u00f3\u0142czesnej teorii spiskowej Al-Kaidy i religijnych cytat\u00f3w z tekst\u00f3w islamskich pozosta\u0142o do zbadania. W 2003 roku dwaj najlepsi intelektuali\u015bci Zachodu, Paul Berman z Brooklynu i Matthias K\u00fcntzel, mieszkaj\u0105cy na p\u00f3\u0142noc od Hamburga, opublikowali prze\u0142omowe ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y faszyzm i nazizm z przesz\u0142o\u015bci Europy z islamistycznymi terrorystami z prze\u0142omu wiek\u00f3w.<\/span><\/p>\n W 2003 r.\u00a0ca ira<\/em>, ma\u0142e lewicowo-liberalne wydawnictwo we Fryburgu, opublikowa\u0142o prac\u0119 K\u00fcntzla\u00a0Djihad und Judenhass: \u00dcber die neuen antij\u00fcdischen Krieg<\/a><\/em>\u00a0(\u201eD\u017cihad i nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w: o nowej wojnie anty\u017cydowskiej\u201d). By\u0142 to drugi punkt zwrotny w tej dyskusji, \u0142\u0105cz\u0105cy nowe badania z syntez\u0105 dotychczasowych bada\u0144. K\u00fcntzel zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 liberalnych i lewicowo-liberalnych czytelnik\u00f3w\u00a0ca ira\u00a0<\/em>na odkrycia Gensickego. W epilogu K\u00fcntzel zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u017cadne z czasopism naukowych po\u015bwi\u0119conych historii i polityce w Niemczech nie recenzowa\u0142o pracy Gensickego. Chocia\u017c porusza\u0142 kwestie kluczowe dla tematu o wielkim zainteresowaniu publicznym \u2013 konflikcie mi\u0119dzy Izraelem a palesty\u0144skimi Arabami \u2013 niemiecka prasa i media r\u00f3wnie\u017c go zignorowa\u0142y. Podobnie zrobi\u0142o wielu specjalist\u00f3w ds. Bliskiego Wschodu. Nawet je\u015bli om\u00f3wili ksi\u0105\u017ck\u0119, odm\u00f3wili zmierzenia si\u0119 z pe\u0142nymi implikacjami dowod\u00f3w przedstawionych przez Gensicke\u2019a.<\/span><\/p>\n K\u00fcntzel przypisywa\u0142 to zaniedbanie temu, \u201e\u017ce to Izrael, bardziej ni\u017c jakikolwiek inny kraj, prowokuje niemieck\u0105 lewic\u0119 do odruchu por\u00f3wnywania z narodowym socjalizmem\u201d, odruchu, kt\u00f3ry \u201ewi\u0105\u017ce si\u0119 ze specyficznymi potrzebami Niemc\u00f3w w zakresie identyfikacji i projekcji\u201d. Najpierw radykalna lewica lat 1970., potem coraz cz\u0119\u015bciej politycy g\u0142\u00f3wnego nurtu, czynili analogi\u0119 z nazistami, by spe\u0142ni\u0107 \u201epod\u015bwiadome pragnienie odci\u0105\u017cenia\u201d niemieckiej przesz\u0142o\u015bci. K\u00fcntzel napisa\u0142, \u017ce \u201ewiedza o zwi\u0105zku, uciele\u015bnionym w muftim, mi\u0119dzy palesty\u0144skim ruchem narodowym a narodowym socjalizmem, skomplikowa\u0142aby identyfikacj\u0119 [niemieckiej lewicy] z Palesty\u0144czykami, jak r\u00f3wnie\u017c projekcj\u0119 niemieckiej polityki eksterminacji na Izrael\u201d. Rezultatem by\u0142o zaprzeczenie lub zminimalizowanie zwi\u0105zku mi\u0119dzy palesty\u0144skim ruchem narodowym a narodowym socjalizmem.<\/span><\/p>\n Publikacja\u00a0Djihad und Judenhass\u00a0<\/em>K\u00fcntzela w 2003 r. sprawi\u0142a, \u017ce odkrycia Gensickego nabra\u0142y znaczenia dla szerszej publiczno\u015bci przez po\u0142\u0105czenie bada\u0144 historycznych na temat Husseiniego i innych arabskich kolaborant\u00f3w nazistowskich z \u201ewstrz\u0105sem wt\u00f3rnym\u201d w postaci politycznych konsekwencji ich wojennej wsp\u00f3\u0142pracy na Bliskim Wschodzie po 1945 roku. Autor czyni\u0142 to w duchu liberalnej tradycji\u00a0Aufarbeitung der Nazivergangenheit,\u00a0<\/em>\u201epogodzenie si\u0119 z nazistowsk\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105\u201d. K\u00fcntzel przekonywa\u0142, \u017ce zbadanie powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy nazistami i arabskimi kolaborantami oraz powojennych nast\u0119pstw tych powi\u0105za\u0144 by\u0142o g\u0142\u00f3wnym wymogiem uczciwego rozliczenia si\u0119 ze zbrodniami nazistowskiego re\u017cimu i skutecznej walki ze wsp\u00f3\u0142czesnym antysemityzmem. W tej pracy po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele uwagi roli Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego jako or\u0119\u017ca organizacyjnego, kt\u00f3ry przekszta\u0142ci\u0142 ideologi\u0119 islamsk\u0105 w akcj\u0119 polityczn\u0105.<\/span><\/p>\n Ksi\u0105\u017cka K\u00fcntzela wdar\u0142a si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci szerszej liberalnej opinii publicznej w 2003 roku, po cz\u0119\u015bci dlatego, \u017ce pomog\u0142a wyja\u015bni\u0107 ideologiczne korzenie atak\u00f3w na Stany Zjednoczone z 11 wrze\u015bnia. Ucz\u0105c w szkole zawodowej w Hamburgu, K\u00fcntzel \u015bledzi\u0142 \u015bledztwa i procesy tych, kt\u00f3rzy pomagali \u201ekom\u00f3rce hamburskiej\u201d islamistycznych terroryst\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali atak\u00f3w. Gdy mordercy z 11 wrze\u015bnia pot\u0119pili \u017byd\u00f3w, Stany Zjednoczone i Izrael, sta\u0142o si\u0119 oczywiste, \u017ce powtarzaj\u0105 oni teorie spiskowe \u0142\u0105cz\u0105ce anty\u017cydowsk\u0105 nienawi\u015b\u0107, w kt\u00f3r\u0105 obfitowa\u0142a ideologia i propaganda nazistowskiego re\u017cimu, z nienawi\u015bci\u0105 do \u017byd\u00f3w wyra\u017can\u0105 przez Husseiniego i Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie w latach 30. i 40. XX wieku, a p\u00f3\u017aniej przez jego islamistyczne odga\u0142\u0119zienia od Hamasu po Al-Kaid\u0119.\u00a0D\u017cihad i Judenhass\u00a0<\/em>wydoby\u0142 na pierwszy plan, zar\u00f3wno w publicznej, jak i naukowej dyskusji, powi\u0105zanie mi\u0119dzy nazizmem a islamizmem, kt\u00f3re zosta\u0142o zapomniane, st\u0142umione lub nigdy nie by\u0142o znane w zachodnioniemieckim dyskursie lewicowym. Przywr\u00f3ci\u0142a frazie \u201eantyfaszyzm\u201d jej pierwotne znaczenie i zniweczy\u0142a wysi\u0142ki radykalnej lewicy, by narzuci\u0107 na pa\u0144stwo \u017cydowskie etykietk\u0119 \u201efaszystowskie\u201d.<\/span><\/p>\n Opr\u00f3cz udost\u0119pnienia wynik\u00f3w Gensickego szerszej publiczno\u015bci, K\u00fcntzel zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na audycje radiowe nazist\u00f3w w j\u0119zyku arabskim, echa ich temat\u00f3w w ideologii Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego i ich rol\u0119 w usprawiedliwianiu odrzucania przez palesty\u0144skich Arab\u00f3w jakiegokolwiek kompromisu z projektem syjonistycznym. Pokaza\u0142 ideologiczne rodowody nazizmu i Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego w\u00a0Karcie Hamasu z 1988<\/a>\u00a0roku, a nast\u0119pnie w za\u0142o\u017ceniu Al-Kaidy. K\u00fcntzel napisa\u0142, \u017ce 11 wrze\u015bnia by\u0142 rozdzia\u0142em \u201enowej wojny anty\u017cydowskiej\u201d \u2013 g\u0142\u0119boko reakcyjnego zjawiska, kt\u00f3rego poprzednikami by\u0142y ideologie faszyzmu i nazizmu.<\/span><\/p>\n Nazistowski rodow\u00f3d Al-Kaidy, id\u0105cy od Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, pokaza\u0142, \u017ce napastnicy z 11 wrze\u015bnia nie byli lewicowymi antyimperialistami. Byli one raczej po cz\u0119\u015bci produktem trwaj\u0105cych wp\u0142yw\u00f3w nazistowskich na Bliskim Wschodzie. Nazizm, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 jako g\u0142\u00f3wny czynnik polityczny w Europie kl\u0119sk\u0105 w 1945 roku, nadal silnie wp\u0142ywa\u0142 na ideologi\u0119 w Bractwie Muzu\u0142ma\u0144skim i jego odga\u0142\u0119zieniach, takich jak Hamas i Al-Kaida, kt\u00f3rych kulminacj\u0105 by\u0142 atak na Ameryk\u0119 11 wrze\u015bnia motywowany w du\u017cej mierze przez antysemickie teorie spiskowe.<\/span><\/p>\n Ale tradycja islamistycznego antysemityzmu po II wojnie \u015bwiatowej, kt\u00f3ra zainspirowa\u0142a najpierw wojn\u0119 domow\u0105 rozpocz\u0119t\u0105 przez Wysoki Komitet Arabski w Palestynie w grudniu 1947 roku, a nast\u0119pnie inwazj\u0119 pa\u0144stw arabskich na Izrael w maju 1948 roku,\u00a0nie by\u0142a\u00a0<\/em>oczywi\u015bcie tylko wynikiem wp\u0142ywu nazizmu; mia\u0142a te\u017c g\u0142\u0119bokie, rdzenne korzenie kulturowe, religijne i polityczne. W czasie wojny audycje nazistowskich Niemiec w j\u0119zyku arabskim w Afryce P\u00f3\u0142nocnej i na Bliskim Wschodzie \u0142\u0105czy\u0142y antysemityzm i sprzeciw wobec syjonistycznego projektu z ideologi\u0105 nazistowsk\u0105 i motywami islamistycznymi. Jednak teksty Husseiniego, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a dost\u0119pna w publikacjach niemieckoj\u0119zycznych oraz w dziele Gensickego, wskazywa\u0142y, \u017ce przyj\u0119cie nazizmu nie by\u0142o ani zbiegiem okoliczno\u015bci, ani tylko sojuszem dla wygody. Raczej nienawi\u015b\u0107 Husseiniego do judaizmu i \u017byd\u00f3w by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em jego poci\u0105gu do nazizmu, a nast\u0119pnie odrzucenia przez niego syjonistycznego projektu. Ta \u201enienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w\u201d \u2013\u00a0Judenhass<\/em>\u00a0\u2013 by\u0142a\u00a0ideologiczn\u0105\u00a0<\/em>pasj\u0105, kt\u00f3r\u0105 Husseini dzieli\u0142 z Hitlerem i Himmlerem. Husseini i inni wygna\u0144cy arabscy przynie\u015bli ze sob\u0105 swoj\u0105 nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w i judaizmu, kiedy przybyli do Berlina w 1941 roku, i sprowadzili t\u0119 sam\u0105 nienawi\u015b\u0107 \u2013 teraz po\u0142\u0105czon\u0105 z dodatkowym elementem nazizmu \u2013 z powrotem na Bliski Wsch\u00f3d po II wojnie \u015bwiatowej.<\/span><\/p>\n W 2007 r. Russell Berman, profesor literatury por\u00f3wnawczej w Stanford i redaktor \u201eTelos\u201d,<\/em>\u00a0kwartalnika teorii spo\u0142ecznej, opublikowa\u0142 angielsk\u0105 edycj\u0119 ksi\u0105\u017cki K\u00fcntzela pod tytu\u0142em\u00a0Jihad and Jew-Hatred: Islamism, Nazism, and the Roots of 9\/11<\/a><\/em>. Teraz angloj\u0119zyczny \u015bwiat mia\u0142 do swojej dyspozycji zwi\u0119z\u0142y opis ci\u0105g\u0142o\u015bci od \u201ewojny anty\u017cydowskiej\u201d nazist\u00f3w do decyzji Wysokiego Komitetu Arabskiego. K\u00fcntzel argumentowa\u0142, \u017ce to ideologiczna mieszanka nazizmu i islamizmu by\u0142a najwa\u017cniejszym czynnikiem sprawczym, kt\u00f3ry sk\u0142oni\u0142 przyw\u00f3dc\u00f3w palesty\u0144skich Arab\u00f3w do odrzucenia rezolucji ONZ o podziale z 29 listopada 1947 roku. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce zachodnie rz\u0105dy, w tym Stany Zjednoczone, odm\u00f3wi\u0142y wyci\u0105gni\u0119cia tej kwestii na pierwszy plan, przede wszystkim po to, by nie antagonizowa\u0107 pa\u0144stw arabskich w pierwszych miesi\u0105cach i latach zimnej wojny.<\/span><\/p>\n W Stanach Zjednoczonych w 2003 roku Paul Berman opublikowa\u0142\u00a0Terror and Liberalism<\/a>,<\/em>\u00a0r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o totalitarnej przesz\u0142o\u015bci Europy i o islamizmie. Berman nie skupia\u0142 si\u0119 na przyw\u00f3dcach palesty\u0144skich Arab\u00f3w ani na nazistowskiej kolaboracji Had\u017c Amina al-Husseiniego, ale raczej na pismach wiod\u0105cego ideologa Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, Sajjida Kutba. W swoich komentarzach do Koranu i komentarzach islamskich na temat Koranu Berman jasno i wymownie uchwyci\u0142 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy totalitaryzmem nazistowskim i faszystowskim w Europie po\u0142owy XX wieku a reakcyjnym atakiem Kutba na liberalizm, \u017byd\u00f3w, Stany Zjednoczone i Izrael. Kutb podziela\u0142 z Husseinim przekonanie, \u017ce religia islamu jest w swej istocie wroga judaizmowi i \u017bydom, a wi\u0119c i pa\u0144stwu \u017cydowskiemu w Palestynie.<\/span><\/p>\n Kutb, podobnie jak Husseini, oferowa\u0142 paranoiczny konstrukt islamu atakowanego przez \u017byd\u00f3w, chrze\u015bcijan i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 oraz wynikaj\u0105cy z tego program kontrataku, kt\u00f3ry celebrowa\u0142 \u015bmier\u0107 i m\u0119cze\u0144stwo w celu stworzenia nieskazitelnego pa\u0144stwa islamskiego, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo i religia b\u0119d\u0105 stopione a liberalna nowoczesno\u015b\u0107 wygnana. W uzasadnieniu Kutba, a nast\u0119pnie w praktyce terroru Bin Ladena, Berman widzia\u0142 powt\u00f3rzenie w kategoriach islamskich totalitarnych aspiracji, kt\u00f3re nap\u0119dza\u0142y nazizm i faszyzm w XX-wiecznej Europie. \u201eNie ka\u017cda egzotyczna rzecz\u201d \u2013 pisa\u0142 \u2013 na przyk\u0142ad zamachowcy-samob\u00f3jcy, wizje utopii osi\u0105gni\u0119tej przez terror i podzielonego \u015bwiata, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 ca\u0142y i dobry dzi\u0119ki apokaliptycznej przemocy \u2013 by\u0142a \u201ezagraniczn\u0105 rzecz\u0105\u201d.\u00a0Terror i liberalizm<\/em>, podobnie jak\u00a0Djihad und Judenhass,\u00a0<\/em>przedstawia\u0142 tez\u0119, \u017ce intelektualne wyja\u015bnienie i pot\u0119pienie islamistycznego antysemityzmu powinno by\u0107 charakterystycznym, je\u015bli nie wy\u0142\u0105cznym, liberalnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem. W 2006 roku w syntetycznym studium\u00a0The Changing Face of Antisemitism: From Ancient Times to the Present Day<\/a><\/em>\u00a0Walter Laqueur om\u00f3wi\u0142 przesuni\u0119cie centrum globalnego antysemityzmu z Europy na Bliski Wsch\u00f3d.<\/span><\/p>\n Wiedza o nazistowskiej polityce wobec \u015bwiata muzu\u0142ma\u0144skiego zrobi\u0142a kolejny krok naprz\u00f3d w 2006 roku, kiedy profesorowie Klaus Michael Mallmann i Martin C\u00fcppers opublikowali\u00a0Halbmond und Hakenkreuz: das Dritte Reich, die Araber und Pal\u00e4stina<\/em>\u00a0(\u201eP\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc i swastyka: Trzecia Rzesza, Arabowie i Palestyna\u201d). Angielskie wydanie ukaza\u0142o si\u0119 w 2010 roku jako\u00a0Nazi Palestine: The Plans for the Extermination of the Jews<\/a><\/em>. Mallmann by\u0142 dyrektorem, a C\u00fcppers wsp\u00f3\u0142pracownikiem Centrum Badania Zbrodni Hitlerowskich Uniwersytetu w Stuttgarcie w Ludwigsburgu w Niemczech. Ich badania w archiwach re\u017cimu nazistowskiego po raz pierwszy ujawni\u0142y, \u017ce Hitler i Himmler utworzyli \u201egrup\u0119 dzia\u0142ania\u201d SS (Einsatzgruppe<\/em>), kt\u00f3ra by\u0142a przygotowana do wyjazdu do Afryki P\u00f3\u0142nocnej w 1942 roku w przypadku niemieckiego zwyci\u0119stwa militarnego, aby ogarn\u0105\u0107 Ostatecznym Rozwi\u0105zaniem oko\u0142o miliona \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Afryce P\u00f3\u0142nocnej i na Bliskim Wschodzie. Mallmann i C\u00fcppers wykazali, \u017ce propagandowe gro\u017aby \u201ezabicia \u017byd\u00f3w\u201d emitowane w nazistowskim radiu w regionie by\u0142y w rzeczywisto\u015bci publicznym obliczem tych decyzji, kt\u00f3re by\u0142y tajne i wcze\u015bniej nieujawniane. Nazi\u015bci przewidywali, \u017ce b\u0119d\u0105 mogli liczy\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, ale kl\u0119ska si\u0142 Rommla pod Al-Alamajn jesieni\u0105 1942 roku uniemo\u017cliwi\u0142a realizacj\u0119 plan\u00f3w masowych mord\u00f3w, co ujawni\u0142o, \u017ce Hitler uwa\u017ca\u0142 Ostateczne Rozwi\u0105zanie za polityk\u0119 globaln\u0105, wdra\u017can\u0105 wsz\u0119dzie tam, gdzie jego armie odnios\u0142y sukces i dzia\u0142aj\u0105c\u0105 poprzez lokalnych sojusznik\u00f3w, takich jak Husseini, z kt\u00f3rym nazistowskie kierownictwo rozwija\u0142o bliskie polityczne stosunki oparte na podzielanej nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n Pracuj\u0105c nad moj\u0105\u00a0ksi\u0105\u017ck\u0105<\/a>\u00a0o nazistowskiej propagandzie z 2006 r., przejrza\u0142em kilka przem\u00f3wie\u0144 Husseiniego, kt\u00f3re zosta\u0142y\u00a0opublikowane<\/a>\u00a0przez niemieckiego uczonego Gerharda H\u00f6ppa. Maj\u0105c na uwadze prace K\u00fcntzela, Mallmanna, C\u00fcppersa i Gensickego, zabra\u0142em si\u0119 za badanie propagandy nazistowskich Niemiec wymierzonej w \u015bwiat arabski. Zastanawia\u0142em si\u0119 te\u017c, co w tej dziedzinie mog\u0105 zawiera\u0107 ameryka\u0144skie i brytyjskie dokumenty wywiadu dyplomatycznego i wojskowego.<\/span><\/p>\n W rzeczywisto\u015bci Brytyjczycy, a w jeszcze wi\u0119kszym stopniu Amerykanie, wiedzieli znacznie wi\u0119cej ni\u017c Waszyngton i Londyn chcia\u0142y upubliczni\u0107 w powojennych dziesi\u0119cioleciach. W 1977 roku Departament Stanu odtajni\u0142 \u201eAxis Broadcast in Arabic\u201d, kilka tysi\u0119cy stron dos\u0142ownych t\u0142umacze\u0144 na angielski arabskoj\u0119zycznych audycji nazistowskich Niemiec, nadawanych w latach 1939-1945, kt\u00f3re wysy\u0142ano co tydzie\u0144 do biura sekretarza stanu w Waszyngtonie. Zbierano je pod kierunkiem ambasador\u00f3w USA Alexandra Kirka, a nast\u0119pnie Pinckneya Tucka w ambasadzie ameryka\u0144skiej w Kairze. Szczeg\u00f3lnie obszerne by\u0142y akta obejmuj\u0105ce lata 1941-1945. Cho\u0107 odtajnione, kiedy\u00a0je znalaz\u0142em<\/a>\u00a0latem 2007 roku w Narodowych Archiwach USA w College Park w stanie Maryland, pozosta\u0142y niezbadane, a przynajmniej nie by\u0142y widoczne w opublikowanych badaniach naukowych.<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenia \u201eAxis Broadcast in Arabic\u201d stanowi\u0105 najbardziej kompletn\u0105 dokumentacj\u0119 arabskiej propagandy radiowej nazistowskiego re\u017cimu skierowanej na Afryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Bliski Wsch\u00f3d w jakimkolwiek j\u0119zyku. Obejmuj\u0105 one przem\u00f3wienia Husseiniego i innych, anonimowych os\u00f3b po arabsku. Amerykanie w Kairze udokumentowali prawdziw\u0105 pow\u00f3d\u017a zajad\u0142ego antysemityzmu, emitowanego w nazistowskim radiu na Bliskim Wschodzie.<\/span><\/p>\n W audycjach nie by\u0142o rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy syjonistami a \u017bydami. \u017bydzi, wed\u0142ug wielu audycji, byli przyczyn\u0105 II wojny \u015bwiatowej i wrogami religii islamu. Twierdzono, \u017ce syjonizm by\u0142 jedynie logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 rzekomo odwiecznej \u017cydowskiej wrogo\u015bci wobec islamu i muzu\u0142man\u00f3w. \u017bydzi i syjoni\u015bci byli z natury imperialistami. Kontrolowali Stany Zjednoczone, Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Zwi\u0105zek Radziecki. Nazistowskie Niemcy walczy\u0142y zar\u00f3wno z tymi \u017bydami, jak i z kontrolowanymi przez \u017byd\u00f3w pot\u0119gami koalicji antyhitlerowskiej. Podczas gdy propaganda nazistowska w Niemczech informowa\u0142a publiczno\u015b\u0107 krajow\u0105, \u017ce re\u017cim jest w trakcie \u201eeksterminacji\u201d i \u201eunicestwienia\u201d europejskich \u017byd\u00f3w, propaganda skierowana do Arab\u00f3w wzywa\u0142a s\u0142uchaczy do wzi\u0119cia sprawy we w\u0142asne r\u0119ce i \u201ezabicie \u017byd\u00f3w\u201d jako spe\u0142nienie warunk\u00f3w zar\u00f3wno interesu narodowego, jak \u017c\u0105da\u0144 ich religii.<\/span><\/p>\n Zapis audycji Amina al-Husseiniego z 1 marca 1944 r. NATIONAL ARCHIVES COLLEGE PARK, Zdj\u0119cie AUTORA<\/em><\/span><\/p>\n Teksty \u201eAxix Broadcast in Arabic\u201d oraz akta niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, SS i Ministerstwa Propagandy doda\u0142y niezb\u0119dn\u0105 struktur\u0119 do argumentu, \u017ce dosz\u0142o do spotkania serc i umys\u0142\u00f3w \u2013 kulturowej fuzji nazizmu i islamizmu \u2013 w nazistowskim Berlinie. Rezultatem by\u0142a mieszanina idei, kt\u00f3rych ani nazi\u015bci, ani islami\u015bci nie byliby w stanie stworzy\u0107 sami: wyra\u017anie islamistyczny antysemityzm, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 radykaln\u0105 antysemick\u0105 interpretacj\u0119 Koranu i islamskich komentarzy ze \u015bwieckimi teoriami spiskowymi nazistowskich Niemiec.<\/span><\/p>\n Amerykanie w Kairze donosili r\u00f3wnie\u017c o entuzjazmie, z jakim al-Banna i Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie oraz inne audycje i publikowane opinie arabskie powitali powr\u00f3t Husseiniego na Bliski Wsch\u00f3d w 1946 roku. Dla jego zwolennik\u00f3w jego wsp\u00f3\u0142praca z nazistami by\u0142a punktem dumy \u2014 w najgorszym przypadku sojuszem dla wygody, ale nie \u017ar\u00f3d\u0142em wstydu lub zak\u0142opotania.\u00a0<\/em>Chocia\u017c Departament Stanu USA by\u0142 dobrze poinformowany o szczeg\u00f3\u0142ach wsp\u00f3\u0142pracy Husseiniego z nazistami, a tak\u017ce o roli by\u0142ych nazistowskich kolaborant\u00f3w w Wysokim Komitecie Arabskim, zdecydowa\u0142 si\u0119 nie upublicznia\u0107 swoich akt nawet w obliczu apeli ze strony politycznych libera\u0142\u00f3w, takich jak senator Wagner i kongresman Celler oraz liberalna prasa w Nowym Jorku. Wraz z publikacj\u0105\u00a0Nazi propaganda for the Arab World<\/a>,\u00a0<\/em>wybielanie lub usprawiedliwianie arabskiej kolaboracji z nazistami sta\u0142o si\u0119 trudniejsze. W 2009 roku izraelski dyplomata i uczony Zvi Elpeleg opublikowa\u0142\u00a0Through the Eyes of the Mufti: The Essays of Haj Amin<\/a><\/em>, dostarczaj\u0105c angielskoj\u0119zycznym czytelnikom wi\u0119cej tekstowych dowod\u00f3w na nienawi\u015b\u0107 Husseiniego do judaizmu, \u017byd\u00f3w i syjonistycznego projektu.<\/span><\/p>\n W 2010 roku nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Robert Wistrich, historyk antysemityzmu z Uniwersytetu Hebrajskiego, opublikowa\u0142\u00a0A Lethal Obsession: Antisemitism from Antiquity to the Global Jihad<\/a><\/em>. Olbrzymia synteza Wistricha dowodzi\u0142a, \u017ce najpierw kolaboracja nazist\u00f3w, a nast\u0119pnie kampanie antysyjonizmu z czas\u00f3w sowieckich, spowodowa\u0142y przesuni\u0119cie globalnego \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci antysemityzmu z serca Europy do wi\u0119kszo\u015bci muzu\u0142ma\u0144skich spo\u0142ecze\u0144stw Bliskiego Wschodu i Islamskiej Republiki Iranu. W 2011 roku David Patterson w\u00a0A Genealogy of Evil: Anti-Semitism from Nazism to Islamic Jihad<\/a><\/em>\u00a0przedstawi\u0142 liczne ju\u017c w\u00f3wczas publikacje angloj\u0119zyczne na temat nazizmu i islamizmu, w tym dyskusje na temat Had\u017c Amina al-Husseiniego i Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego.<\/span><\/p>\n W 2014 roku Harvard University Press opublikowa\u0142 znakomit\u0105 prac\u0119 Davida Motadela\u00a0Islam and Nazi Germany\u2019s War<\/a><\/em>, kt\u00f3ra doda\u0142a jeszcze wi\u0119cej archiwalnych dowod\u00f3w dotycz\u0105cych kolaboracji nazist\u00f3w i islamist\u00f3w. Motadel skupi\u0142 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy Husseiniego i innych arabskich postaci z re\u017cimem nazistowskim, zw\u0142aszcza na Ba\u0142kanach i Kaukazie. Om\u00f3wi\u0142 dalej prace Gensickego na temat kolaboracji nazist\u00f3w i islamist\u00f3w w tworzeniu muzu\u0142ma\u0144skiej dywizji SS w Bo\u015bni, a tak\u017ce nazistowskich wysi\u0142k\u00f3w, by \u017cyczliwie zaj\u0105\u0107 si\u0119 kulturowymi i religijnymi obyczajami muzu\u0142ma\u0144skich \u017co\u0142nierzy walcz\u0105cych rami\u0119 w rami\u0119 z Wehrmachtem. Ksi\u0105\u017cka\u00a0Islam and Nazi Germany\u2019s War<\/em>\u00a0pokaza\u0142a jeszcze wi\u0119cej dowod\u00f3w na entuzjazm przyw\u00f3dc\u00f3w nazistowskich, zw\u0142aszcza Hitlera i Himmlera, dla islamu jako religii wojownik\u00f3w, sprzyjaj\u0105cej rz\u0105dom autorytarnym, nieub\u0142aganie wrogiej \u017bydom, a tym samym naturalnego sojusznika narodowego socjalizmu. Motadel przedstawi\u0142 wa\u017cne nowe materia\u0142y na temat kontynuacji sojuszu nazistowsko-islamistycznego na kontynencie europejskim, zw\u0142aszcza na froncie wschodnim nazistowskich Niemiec a\u017c do samego ko\u0144ca wojny w 1945 roku; jego ksi\u0105\u017cka przenios\u0142a ten materia\u0142 z jego poprzedniego miejsca jako przypisu w historii nazizmu do jego rzeczywistej historycznej roli w centrum nazistowskich ambicji dotycz\u0105cych kraj\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich.<\/span><\/p>\n Dzi\u0119ki dost\u0119powi do wcze\u015bniej zamkni\u0119tych archiw\u00f3w badania ostatnich trzech dekad potwierdzi\u0142y argumenty syjonist\u00f3w i libera\u0142\u00f3w z ko\u0144ca lat czterdziestych. Wsp\u00f3\u0142praca Had\u017c Amina al-Husseiniego z re\u017cimem nazistowskim i jego anty\u017cydowsk\u0105 polityk\u0105 by\u0142a g\u0142\u0119boka i mia\u0142a powa\u017cne konsekwencje. Chocia\u017c Husseini\u00a0nie by\u0142\u00a0<\/em>kluczowym decydentem podczas Holokaustu, by\u0142 entuzjastycznym wsp\u00f3\u0142pracownikiem, podziela\u0142 nazistowsk\u0105 nienawi\u015b\u0107, robi\u0142, co m\u00f3g\u0142, aby zapobiec \u017cydowskiej emigracji z Europy do Palestyny podczas Holokaustu, i podsyca\u0142 p\u0142omienie nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w zar\u00f3wno w Europie, jak i w radiu na Bliskim Wschodzie. Ostatnie badania potwierdzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce idee, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 podczas fuzji nazizmu i islamizmu w latach nazistowskich, przetrwa\u0142y w elementach arabskiego i palesty\u0144skiego nacjonalizmu oraz w rdzeniu ruch\u00f3w islamistycznych po 1945 roku. Odrzucenie przez Hamas rozwi\u0105zania w postaci dw\u00f3ch pa\u0144stw, Islamska Republika Iranu, Al-Kaida, Hezbollah, OWP i inne pozostaj\u0105 po cz\u0119\u015bci efektem brzemiennej w skutki fuzji nazizmu i islamizmu w latach czterdziestych.<\/span><\/p>\n Jednym z kluczowych udokumentowa\u0144 tej fuzji jest\u00a0Karta Hamasu z 1988 roku<\/a>. Jest ona \u0142atwo dost\u0119pna w j\u0119zyku angielskim w Internecie od czas\u00f3w tu\u017c po 11 wrze\u015bnia na stronie internetowej Avalon Project Yale Law School. Odzwierciedlaj\u0105c swoje pocz\u0105tki w islamistycznej ideologii Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, Hamas opiera w Karcie ca\u0142kowite odrzucenie jakiegokolwiek pa\u0144stwa \u017cydowskiego w tym, co nazywa \u201ePalestyn\u0105\u201d, na czytaniu Koranu i komentarzy. Walka zbrojna \u2013 to znaczy wojna \u2013 jest niezb\u0119dna do zniszczenia pa\u0144stwa \u017cydowskiego. Kompromis z nim jest herezj\u0105 religijn\u0105. Podobnie jak w przypadku nazistowskiej propagandy skierowanej na Bliski Wsch\u00f3d podczas II wojny \u015bwiatowej, Hamas czerpa\u0142 z antysemickich teorii spiskowych nazizmu, kiedy w Karcie\u00a0obwinia<\/a>\u00a0\u017byd\u00f3w i syjonist\u00f3w za dwie wojny \u015bwiatowe. Pomimo faktu, \u017ce Karta Hamasu od dawna jest publicznie dost\u0119pna, uczeni w Stanach Zjednoczonych, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za lewicowc\u00f3w, w dziwny spos\u00f3b staraj\u0105 si\u0119\u00a0przedstawi\u0107<\/a>\u00a0Hamas jako by\u0107 mo\u017ce skrajny element sk\u0105din\u0105d post\u0119powego globalnego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Ka\u017cdy, kto czyta ten tekst, mo\u017ce natychmiast rozpozna\u0107 nast\u0119pstwa ideologicznej fuzji nazist\u00f3w i islamist\u00f3w, jaka zasz\u0142a czterdzie\u015bci lat przed opublikowaniem przez Hamas swojego credo.<\/span><\/p>\n W 2019 roku Matthias K\u00fcntzel opublikowa\u0142\u00a0Nazis und der Nahe Osten: Wie der Islamische Antisemitismus Enstand<\/em>\u00a0(\u201eNazi\u015bci i Bliski Wsch\u00f3d: jak wy\u0142oni\u0142 si\u0119 islamski antysemityzm<\/a>\u201d).\u00a0<\/em>Obecnie rozwa\u017cana publikacja w j\u0119zyku angielskim pod tytu\u0142em\u00a0Aftershock: The Nazis, Islamic Antisemitism, and the Middle East,\u00a0<\/em>ponownie bada zwi\u0105zek mi\u0119dzy nazizmem a islamizmem. Cz\u0119\u015bci\u0105 tego \u201ewstrz\u0105su wt\u00f3rnego\u201d by\u0142a decyzja Arab\u00f3w palesty\u0144skich, a nast\u0119pnie Ligi Arabskiej, by prowadzi\u0107 wojn\u0119 w 1947 i 1948 roku zamiast zaakceptowa\u0107 rezolucj\u0119 ONZ o podziale. K\u00fcntzel s\u0142usznie przyk\u0142ada wielk\u0105 wag\u0119 do wcze\u015bniej niedostatecznie zbadanego tekstu Husseiniego \u201eIslam i \u017bydzi\u201d, po raz pierwszy wyg\u0142oszonego w 1937 roku na spotkaniu panarabskim w Bloudan w Syrii. Praca zosta\u0142a nast\u0119pnie opublikowana po arabsku i po niemiecku w Berlinie w 1938 roku. K\u00fcntzel przekonuje, \u017ce by\u0142 to kanoniczny tekst wojny islamistycznej przeciwko \u017bydom, napisany przed przybyciem Husseiniego do Berlina, a zatem nie by\u0142 to przede wszystkim rezultat wp\u0142ywu re\u017cimu nazistowskiego. \u201eIslam i \u017bydzi\u201d by\u0142 jego w\u0142asnym rodzimym tworem, a Husseini powt\u00f3rzy\u0142 jego w\u0105tki w swoich s\u0142ynnych przem\u00f3wieniach w czasie wojny w Berlinie, w kt\u00f3rych opisa\u0142 islam jako religi\u0119 z natury anty\u017cydowsk\u0105. Pot\u0119pi\u0142 projekt syjonistyczny jako wsp\u00f3\u0142czesny wyraz rzekomej odwiecznej nienawi\u015bci \u017byd\u00f3w do islamu.<\/span><\/p>\n Nienawi\u015b\u0107 Husseiniego, kt\u00f3r\u0105 K\u00fcntzel nazywa \u201eislamskim antysemityzmem\u201d, by\u0142a wynikiem po\u0142\u0105czenia rodzimej, autonomicznej interpretacji islamu Husseiniego z nowoczesnymi teoriami spiskowymi nazizmu. K\u00fcntzel przekonuje, \u017ce decyzj\u0119 Wysokiego Komitetu Arabskiego, a nast\u0119pnie Ligi Arabskiej o rozpocz\u0119ciu wojny w latach 1947-1948 nale\u017cy rozumie\u0107 jako kontynuacj\u0119 trwaj\u0105cej dekad\u0119 wojny anty\u017cydowskiej, kt\u00f3r\u0105 Husseini i jego zwolennicy oraz wsp\u00f3\u0142pracownicy Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego prowadzili od 1937 roku \u2013 to znaczy przed, w trakcie i po swojej obecno\u015bci w nazistowskim Berlinie. K\u00fcntzel przedstawia brzemienne w skutkach decyzje o odrzuceniu podzia\u0142u i inwazji na nowe pa\u0144stwo Izrael jako bezpo\u015brednie konsekwencje islamskiego antysemityzmu, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w poprzedniej dekadzie.<\/span><\/p>\n Zaniechanie postawienia Husseiniego w stan oskar\u017cenia i jego powr\u00f3t na Bliski Wsch\u00f3d zosta\u0142y w\u00f3wczas zrozumiane przez ameryka\u0144skich libera\u0142\u00f3w i lewicowc\u00f3w jako jeden z gorzkich owoc\u00f3w antykomunistycznego konsensusu, kt\u00f3ry zmniejszy\u0142, je\u015bli nie wypar\u0142, pasj\u0119 antyfaszyzmu i antynazizmu w czasie wojny. Chocia\u017c w prze\u0142omowych latach 1945-1949 Departament Stanu doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z ekstremizmu Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, odm\u00f3wi\u0142 przedstawienia tych dowod\u00f3w opinii publicznej lub w\u0142\u0105czenia ich do publicznych temat\u00f3w ameryka\u0144skiej dyplomacji.<\/span><\/p>\n Dzia\u0142ania Zwi\u0105zku Radzieckiego na pocz\u0105tku znacznie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od zachodniego pragnienia zamiecenia islamistycznego nazizmu pod dywan. Od maja 1947 do maja 1949 Zwi\u0105zek Radziecki i re\u017cimy komunistyczne w Polsce i Czechos\u0142owacji oferowa\u0142y konsekwentnie dyplomatyczne, a w przypadku Czechos\u0142owacji militarne wsparcie dla syjonist\u00f3w, a nast\u0119pnie nowego pa\u0144stwa Izrael. Robili to w czasie, gdy rz\u0105d brytyjski robi\u0142 wszystko, co m\u00f3g\u0142, aby zapobiec \u017cydowskiej emigracji do Palestyny, a Stany Zjednoczone popar\u0142y embargo na bro\u0144 na Bliski Wsch\u00f3d. Bro\u0144, kt\u00f3rej \u017bydzi potrzebowali w 1948 roku, pochodzi\u0142a z komunistycznej Czechos\u0142owacji, z pogwa\u0142ceniem embarga ONZ na bro\u0144. Kiedy jednak izraelscy komuni\u015bci otrzymali tylko 3,5% w pierwszych izraelskich wyborach w 1949 roku, a Ben-Gurion by\u0142 w stanie utworzy\u0107 rz\u0105d koalicyjny bez udzia\u0142u prosowieckiej partii Mapam, Stalin zrozumia\u0142, \u017ce nowe pa\u0144stwo \u017cydowskie nie b\u0119dzie prosowieckim bastionem i zmieni\u0142 kurs \u2013 rozpocz\u0105\u0142 antysemickie czystki w Europie i przestawi\u0142 sowieck\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 na tory \u017cyczliwo\u015bci dla Arab\u00f3w i wrogo\u015bci wobec Izraela.<\/span><\/p>\n W latach 1949-1989 Zwi\u0105zek Radziecki zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w przygn\u0119biaj\u0105co udan\u0105 kampani\u0119 propagandow\u0105, kt\u00f3ra t\u0142umi\u0142a publiczn\u0105 pami\u0119\u0107 o kr\u00f3tkiej epoce poparcia bloku sowieckiego dla syjonistycznego projektu, ONZ-owskiego Planu Podzia\u0142u i Izraela, a tak\u017ce obfite dowody na istnienie ery kolaboracji Wysokiego Komitetu Arabskiego z nazistami w Komitecie. W miejsce rzeczywistych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy przyw\u00f3dcami palesty\u0144skich Arab\u00f3w a re\u017cimem nazistowskim Zwi\u0105zek Radziecki i OWP twierdzi\u0142y, \u017ce prawdziwymi nazistami i rasistami na Bliskim Wschodzie byli \u017bydzi i Izraelczycy. Ta kampania k\u0142amstw okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej udanych w \u015bwiatowej polityce.<\/span><\/p>\n Dopiero w nast\u0119pstwie atak\u00f3w islamist\u00f3w z 11 wrze\u015bnia historycy ponownie zwr\u00f3cili niezb\u0119dn\u0105 uwag\u0119 na rol\u0119 Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego i ideologiczn\u0105 fuzj\u0119 nazizmu i islamizmu w latach 40. XX wieku. Jak Hassan al-Banna mia\u0142 nadziej\u0119 w czerwcu 1946 roku Had\u017c Amin al-Husseini i Wysoki Komitet Arabski rzeczywi\u015bcie \u201ekontynuowali walk\u0119\u201d prowadzon\u0105 przez Hitlera przeciwko judaizmowi, \u017bydom i syjonistycznemu projektowi. Czy nauka zajmuj\u0105ca si\u0119 tymi zagadnieniami otrzyma zas\u0142u\u017con\u0105 uwag\u0119 i czy b\u0119dzie mia\u0142a jakikolwiek wp\u0142yw na zmian\u0119 postaw politycznych wobec Izraela i jego adwersarzy, dopiero si\u0119 oka\u017ce. Ale coraz trudniej jest to ignorowa\u0107.<\/span><\/p>\n This story originally appeared in English in Tablet Magazine, at\u00a0tabletmag.com<\/a>, and is reprinted with permission.<\/span><\/em><\/p>\n Pierwsza publikacja polskiego t\u0142umaczenia w \u201eListach z naszego sadu\u201d 2022-07-12<\/span><\/em><\/p>\n The Nazi Roots of Islamist Hate<\/a><\/span><\/em><\/p>\n The Tablet, 6 lipca 2022<\/span><\/em><\/p>\n T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Nazistowskie korzenie islamistycznej nienawi\u015bci Jeffrey Herf Przegl\u0105d najnowszych bada\u0144 naukowych dotycz\u0105cych kszta\u0142towania si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego Bliskiego Wschodu w nast\u0119pstwie Holokaustu Na pocz\u0105tku czerwca 1946 Had\u017c Amin al-Husseini, znany r\u00f3wnie\u017c jako Wielki Mufti Jerozolimy, uciek\u0142 z rocznego przyjemnego aresztu domowego we Francji i polecia\u0142 do Kairu. Husseini, cz\u0119sto nazywany w\u00f3wczas w Egipcie po prostu \u201emuftim\u201d, by\u0142 znany […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129804"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=129804"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129818,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129804\/revisions\/129818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=129804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=129804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=129804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n![](\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!Bo93!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20972d73-3ca2-4303-aa7f-aa3adbbc8853_400x498.png\")
<\/p>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"