![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\")
<\/a>G\u0142owa do g\u00f3ry Ministro kultury<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\nAndrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n Pisz\u0119 do ciebie w te dni przedostatnie, bo w moj\u0105 skrzynk\u0119 pocztow\u0105 wpad\u0142y dwa listy otwarte nie do mnie lecz do Ministry Kultury. Jam nie kulturysta, za\u015b dziedzic narodowy poniek\u0105d i owszem, ale wybredny, w\u0105tek niedocieczony\u2026<\/span><\/p>\n Czytaj\u0105c te listy z jakiego\u015b powodu najpierw przyszed\u0142 do g\u0142owy \u201eFortepian Szopena\u201d. Mo\u017ce ze wzgl\u0119du na motto: L\u2019art?\u2026 c\u2019est l\u2019art \u2014 et puis, voil\u00e0 tout, albo pierwsze wersy:<\/em><\/span><\/p>\n By\u0142em u Ciebie w te dni przedostatnie<\/em><\/strong><\/p>\n Niedocieczonego w\u0105tku<\/em><\/strong><\/p>\n – Pe\u0142ne jak mit,<\/em><\/strong><\/p>\n Blade jak \u015bwit,<\/em><\/strong><\/p>\n – Gdy \u017cycia koniec szepce do pocz\u0105tku:<\/em><\/strong><\/p>\n \u201eNie stargam ci\u0119 ja – nie! – Ja, u-wydatni\u0119!\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n Mamy tu i mit i jakby pytanie o miejsce sztuki w \u017cyciu. Ale im bardziej wg\u0142\u0119bia\u0142em si\u0119 w te listy do Ministry, tym bardziej my\u015bli moje ucieka\u0142y od narodowego dziedzictwa do tego bardziej \u015bwiatowego, a osobliwie do Erazma, kt\u00f3ry przemierzaj\u0105c na koniu przez kawa\u0142 Europy uk\u0142ada\u0142 w g\u0142owie \u201ePochwa\u0142\u0119 g\u0142upoty\u201d. Tytu\u0142 troszk\u0119 myl\u0105cy, bo chcia\u0142 chwali\u0107 cnot\u0119. Wybra\u0142 w tym celu G\u0142upot\u0119, kt\u00f3ra napuszonym odpowiada skromnie, \u017ce z tym napuszeniem, to raczej nie do mnie.<\/span><\/p>\n Jeste\u015b Ministro politolo\u017ck\u0105, producentk\u0105, a wszystko w jednym. Twarz mi\u0142a, m\u00f3wi\u0107 by si\u0142a, ale ja chcia\u0142bym o tych listach od ludzi kultury do Ministry Dziedzictwa. Czytaj\u0105c te listy, jako ateista, westchn\u0105\u0142em \u201em\u00f3j Bo\u017ce, bo c\u00f3\u017c nasza Ministra zrobi\u0107 teraz mo\u017ce, czy im odpowie, czy raczej zmilczy?\u201d Biedna Ministra w sytuacji trudnej. Mog\u0142aby\u015b tedy odpowiedzie\u0107 sucho, \u017ce polityka mi\u0119dzynarodowa nie jest moim zadaniem, mam dba\u0107, o nasz\u0105 kultur\u0119, by kwit\u0142a. No w\u0142a\u015bnie, jak\u0105 rol\u0119 ma minister kultury? Najkr\u00f3cej m\u00f3wi\u0105c, to pa\u0144stwowy mecenas sztuki. Arty\u015bci z mecenasami mieli zawsze k\u0142opot, bo \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania ale i r\u00f3\u017cne oczekiwania. Pa\u0144stwowy mecenas sztuki, zazwyczaj twierdzi, \u017ce sztuce tylko oddany, ale to p\u00f3\u0142 prawdy, bowiem zawsze pragnie by sztuka wspiera\u0142a t\u0119 stron\u0119 sceny, kt\u00f3ra j\u0105 (czy jego) wybra\u0142a. Ludzka sprawa. Tak wi\u0119c minister lub ministra wybiera dyrektor\u00f3w i przydziela granty stosownie do potrzeb w\u0142a\u015bciwej entanty.<\/span><\/p>\n Wr\u00f3\u0107my przeto do list\u00f3w otwartych do Pani \u2013 pod pierwszym p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca pisarzy, poet\u00f3w, artyst\u00f3w i statyst\u00f3w w dziedzictwie tworzonym na \u017cywo. Przegl\u0105dam t\u0119 list\u0119, co ca\u0142ymi stronami p\u0142ynie i parafraza s\u0142\u00f3w T.S. Eliota na usta si\u0119 ci\u015bnie \u2013 nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce g\u0142upstwo porwa\u0142o tak wielu.<\/span><\/p>\n Pisz\u0105 tedy autorzy owego listu otwartego do Ministry Dziedzictwa, \u017ce stoj\u0105 (lub siedz\u0105) w obliczu \u201eludob\u00f3jstwa, kt\u00f3rego dokonuje pa\u0144stwo Izrael w Strefie Gazy\u201d, jest tam dalej i apartheid i okupacja i agresja na Liban. Ach, czyta\u0142em to ju\u017c tysi\u0105c razy; nasi kultury\u015bci nie s\u0105 zbyt oryginalni. Jak w sennych majakach powtarzaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re ju\u017c by\u0142y plagiatem muzu\u0142ma\u0144skich tw\u00f3rc\u00f3w cyfrowych, kiedy je czytali. Z jakiej talii kart wzi\u0119li te wr\u00f3\u017cby, na jakiej glebie siej\u0105 ziarna \u201enowego\u201d dziedzictwa? (Mo\u017ce nie jest tak nowe, mo\u017ce kr\u00f3l jest nagi?) Pytanie na pocz\u0105tek brzmi, czy Ministra czyta\u0142a \u201eUmys\u0142 zniewolony\u201d. (Jak\u017ce to niezr\u0119czne pytanie, jak m\u00f3g\u0142bym pomy\u015ble\u0107, \u017ce go nie czyta\u0142a? Wszak to nasze dziedzictwo.) Rozmawia\u0142em kiedy\u015b o popularno\u015bci tej ksi\u0105\u017cki z pewnym szwedzkim pisarzem. Zastanawia\u0142em si\u0119 dlaczego kogo\u015b obchodz\u0105 losy czterech pisarzy, kt\u00f3rych nazwisk nie potrafi\u0105 nawet wym\u00f3wi\u0107? Odpowiedzia\u0142, \u017ce nie chodzi o tych konkretnych pisarzy, a o zjawisko, mody, uleg\u0142o\u015bci i zagubienia artyst\u00f3w. Ja chcia\u0142em w\u0119drowa\u0107 po przyk\u0142adach rosyjskich, on poci\u0105gn\u0105\u0142 mnie w inn\u0105 stron\u0119, wielkich, uwiedzionych \u0142ajdactwem talent\u00f3w zachodnich, Knuta Hamsuna, Ezry Pounda, Bernarda Shawa, kt\u00f3ry k\u0142ania\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno Stalinowi jak i Hitlerowi, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na wsp\u00f3lnym ulubie\u0144cu Garcii Marquezie, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wtedy odwiedza\u0142 Fidela Castro, bawi\u0105c si\u0119 w jego przepysznych w\u0142o\u015bciach. Talent nie chroni przed g\u0142upstwem (g\u0142upstwo by\u0142o ulubionym s\u0142owem Karskiego, Jana Karskiego).<\/span><\/p>\n Umys\u0142y zniewolone to d\u0142uga historia, wr\u00f3\u0107my zatem do pisanych do Pani list\u00f3w, nie o kulturze, a o polityce, przez ludzi kt\u00f3rzy mog\u0105 mie\u0107 jaki\u015b talent, co nie oznacza, \u017ce wiedz\u0105 o czym m\u00f3wi\u0105. \u201eCzucie i wiara silniej m\u00f3wi do mnie\u2026\u201d pisa\u0142 poet\u0119 niezbyt ch\u0119tny o\u015bwieceniu, ale bardzo romantyczny. Otrzyma\u0142a Pani list od g\u0142\u0119boko czuj\u0105cych i ma\u0142o zainteresowanych pytaniem – czy Izrael pope\u0142ni\u0142, pope\u0142nia lub ma zamiar pope\u0142ni\u0107 ludob\u00f3jstwo. Ich czucie i wiara nie wymaga dowod\u00f3w (tym w\u0142a\u015bnie wiara r\u00f3\u017cni si\u0119 od nauki), a ich wra\u017cliwo\u015b\u0107 nie podlega negocjacjom, wi\u0119c domagaj\u0105 si\u0119 od Pani dzia\u0142ania zgodnego z ich szemran\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n Zabawny jest drugi list, podpisany przez mie\u0144szewik\u00f3w. (Tu widz\u0119 zaledwie kilkadziesi\u0105t nazwisk.) Ten list jest zgo\u0142a ciekawszy. Przypomnia\u0142 mi m\u0142odo\u015b\u0107, kiedy niezdarne pr\u00f3by krytyki ukrywano w\u015br\u00f3d g\u0142\u0119bokich pok\u0142on\u00f3w. Tu r\u00f3wnie\u017c nikt nie rozwa\u017ca ani absurdalno\u015bci ani amoralno\u015bci zarzut\u00f3w wysuwanych przez sygnatariuszy pierwszego listu.<\/span><\/p>\n Ten drugi list<\/a> zaczyna si\u0119 tak:<\/span><\/p>\n W obliczu tragedii rozgrywaj\u0105cej si\u0119 na Bliskim Wschodzie: wojny i cierpienia palesty\u0144skiej ludno\u015bci cywilnej w Strefie Gazy, zbrodni dokonanych przez Hamas i Palesty\u0144ski D\u017cihad na Izraelczykach, przemocy dotykaj\u0105cej Palesty\u0144czyk\u00f3w ze strony \u017cydowskich osadnik\u00f3w na Zachodnim Brzegu oraz dramatycznej sytuacji w Po\u0142udniowym Libanie, my, ludzie kultury, zwracamy si\u0119 z apelem, by odpowiedzi\u0105 polskich instytucji kultury nie by\u0142o zrywanie relacji z izraelskimi \u015brodowiskami artystycznymi, naukowymi i intelektualnymi – szczeg\u00f3lnie z tymi, kt\u00f3re od miesi\u0119cy publicznie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 wojnie, polityce okupacji oraz \u0142amaniu praw cz\u0142owieka.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n I zn\u00f3w stoimy (lub siedzimy) w obliczu kiczu. Drugi akapit jest znacznie ciekawszy i znacznie g\u0142\u0119biej zakorzeniony w naszym dziedzictwie kulturowym. Pisz\u0105 tedy autorzy tak:<\/span><\/p>\n Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, co do faktu ludob\u00f3jstwa \u2013 potwierdzi\u0142y to liczne organizacje, w tym ONZ, Amnesty International, Human Rights Watch, B\u2019Tselem, Lekarze bez Granic, Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Ludob\u00f3jstwa (IAGS), a tak\u017ce ponad 800 specjalist\u00f3w prawa mi\u0119dzynarodowego i studi\u00f3w nad ludob\u00f3jstwem.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Jako do\u015bwiadczona politolo\u017cka zapewne uderzy\u0142 Pani\u0105 argument z autorytetu. Naszych mie\u0144szewik\u00f3w zn\u00f3w nie interesuj\u0105 twarde dowody, definicje, ani nawet autorytety prezentuj\u0105ce inne stanowisko. Furda m\u0119drca szkie\u0142ko i oko. Nie bawimy si\u0119 w definicje, bo\u0107 to przecie nie seminarium tylko sztuka epistolarna. Mie\u0144szewicy przekonuj\u0105, \u017ceby Pani Ministra nie zrywa\u0142a kontakt\u00f3w z izraelskimi instytucjami kulturalnymi, bo oni tam czasem przecie\u017c te\u017c protestuj\u0105, wi\u0119c mamy wsp\u00f3ln\u0105 spraw\u0119.<\/span><\/p>\n Nie maj\u0105c poj\u0119cia, kt\u00f3ry z tych list\u00f3w jest bardziej obrzydliwy, ju\u017c chcia\u0142em wr\u00f3ci\u0107 do \u201ePochwa\u0142y g\u0142upoty\u201d kiedy zobaczy\u0142em trzeci list otwarty do Pani<\/a> w sprawie naszego dziedzictwa narodowego i kultury.<\/span><\/p>\n Tym razem autorka i sygnatariusze zwracaj\u0105 si\u0119 do Pani Minister zauwa\u017caj\u0105c na pocz\u0105tek, \u017ce Polska nie wdro\u017cy\u0142a unijnej strategii zwalczania antysemityzmu i wspierania \u017cycia \u017cydowskiego. (To raczej apel do premiera oraz Ministra Spaw Wewn\u0119trznych i Administracji.) Mamy tu r\u00f3wnie\u017c apel o zawieszenie wsp\u00f3\u0142pracy przez kierowane przez Pani\u0105 Ministerstwo, ale tym razem z antysemitami wszelkiej ma\u015bci. (Co mo\u017ce by\u0107 o tyle trudne, \u017ce w Pani kompetencji jest ocenianie tw\u00f3rczo\u015bci, a nie pogl\u0105d\u00f3w i jak d\u0142ugo te pogl\u0105dy nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na oczekiwania od polityka repezentuj\u0105cego pa\u0144stwo ich podzielania i promowania, mo\u017ce Pani nie mie\u0107 formalnych podstaw do zawieszenia takiej wsp\u00f3\u0142pracy.)<\/span><\/p>\n W tym trzecim li\u015bcie konkret pojawia si\u0119 kilka akapit\u00f3w dalej:<\/span><\/p>\n Apelujemy r\u00f3wnie\u017c o jednoznaczny sprzeciw wobec pr\u00f3b wymuszania bojkotu izraelskich instytucji, organizacji i os\u00f3b fizycznych wy\u0142\u0105cznie z powodu ich pochodzenia, obywatelstwa lub braku publicznego odci\u0119cia si\u0119 od pa\u0144stwa Izrael, o co wnosz\u0105 antysemici dzisiaj, tak jak wnosili w roku 1968.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Czyli, jest to apel, \u017ceby Pani ten pierwszy list kulturyst\u00f3w wyrzuci\u0142a do kosza na \u015bmieci informuj\u0105c o tym jego sygnatariuszy. (To rozs\u0105dna rada.)<\/span><\/p>\n Pojawia si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c merytoryczna uwaga, \u017ce<\/span><\/p>\n \u2026 egzystencjalna obrona Izraela i jego obywateli przed fundamentalistycznym terrorem nie jest ludob\u00f3jstwem. Trwaj\u0105cy konflikt jest tragiczny, ale nie jest ludob\u00f3jstwem. Jest wojn\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez Hamas, wsparty przez Iran i Hezbollah. Izrael nie jest jej inicjatorem, a celem agresor\u00f3w 7 pa\u017adziernika by\u0142a ludno\u015b\u0107, a nie infrastruktura wojskowa.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Ca\u0142kowicie si\u0119 z tym zgadzam, na podstawie analizy dochodzenia w MTS, (w szczeg\u00f3lno\u015bci dwukrotnego g\u0142osu odr\u0119bnego s\u0119dzi Sebutinde), jak r\u00f3wnie\u017c analiz autorytet\u00f3w z dziedziny prawa mi\u0119dzynarodowego i prawa wojennego pomini\u0119tych w spisie autorytet\u00f3w wymienionych w li\u015bcie mie\u0144szewik\u00f3w, po rozwa\u017ceniu przedstawionych argument\u00f3w, a nie tylko w reakcji na blask aureoli. Problemem jest jednak pytanie czy polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w\u0142a\u015bciwym forum dyskusji o tej sprawie.<\/span><\/p>\n Skr\u00f3cona wersja trzeciego listu do Pani ko\u0144czy si\u0119 s\u0142owami:<\/span><\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesna nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w budzi dzi\u015b zasadne skojarzenia z polityk\u0105 najgorszych,<\/strong> totalitarnych re\u017cim\u00f3w znanych z historii dwudziestego wieku. Uwa\u017camy, \u017ce ka\u017cda forma wsp\u00f3\u0142pracy, finansowania czy legitymizowania instytucji, organizacji i os\u00f3b, kt\u00f3re szerz\u0105 antysemityzm lub toleruj\u0105 go w swoich szeregach, okrywa dzi\u015b polsk\u0105 kultur\u0119 g\u0142\u0119bok\u0105 i niezmywaln\u0105 ha\u0144b\u0105.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d czarnych kart naszej kultury i naszego dziedzictwa narodowego nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w zajmuje miejsce szczeg\u00f3lne. Przypad\u0142a Pani rola Pa\u0144stwowego Mecenasa Sztuki, a sztuka, jak twierdzi m\u00f3j ameryka\u0144ski przyjaciel, mo\u017ce czasem prawd\u0119 odkrywa\u0107, ale nie posiada narz\u0119dzi, do jej ustalania, w odr\u00f3\u017cnieniu od teologii ma zasadne prawo do istnienia na uniwersytetach, ale nie mo\u017ce ro\u015bci\u0107 sobie prawa do ustalania prawdy przez czucie i wiar\u0119. Erazm m\u00f3wi to samo, cho\u0107 troch\u0119 inaczej, wi\u0119c g\u0142owa do g\u00f3ry i wr\u00f3\u0107my do spraw kultury.<\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> G\u0142owa do g\u00f3ry Ministro kultury Andrzej Koraszewski Pisz\u0119 do ciebie w te dni przedostatnie, bo w moj\u0105 skrzynk\u0119 pocztow\u0105 wpad\u0142y dwa listy otwarte nie do mnie lecz do Ministry Kultury. Jam nie kulturysta, za\u015b dziedzic narodowy poniek\u0105d i owszem, ale wybredny, w\u0105tek niedocieczony\u2026 Czytaj\u0105c te listy z jakiego\u015b powodu najpierw przyszed\u0142 do g\u0142owy \u201eFortepian Szopena\u201d. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130975"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130975"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130990,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130975\/revisions\/130990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n![](\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!Xtu5!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb51ea746-0a0c-457c-bf12-cf97865b5e5d_455x396.png\")
<\/p>\n
\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"