{"id":131490,"date":"2026-06-19T17:09:00","date_gmt":"2026-06-19T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=131490"},"modified":"2026-06-19T07:12:19","modified_gmt":"2026-06-19T05:12:19","slug":"22-09-109","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=131490","title":{"rendered":"Bachmann: Za spraw\u0105 rz\u0105du Izraela ju\u017c nie spos\u00f3b ustali\u0107, co jest antysemityzmem"},"content":{"rendered":"

Strefa Gazy. Kobieta z dzieckiem pr\u00f3buje si\u0119 schroni\u0107 w czasie izraelskiego nalotu na dzielnic\u0119 Ridwan w mie\u015bcie Gaza, 23 pa\u017adziernika 2023 r. (Fot. Ali Jadallah\/Anadolu\/Getty Images)<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Bachmann: Za spraw\u0105 rz\u0105du Izraela ju\u017c nie spos\u00f3b ustali\u0107, co jest antysemityzmem<\/a><\/strong><\/span><\/h3>\n

Klaus Bachmann<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

[ webmaster:<\/strong> Wyborcza siega az do Niemiec, aby na nowo obsmarowac Izrael, wlasne antysemickie talenty nie wystraczaja. <\/em><\/span>Nie bylo ludobujstwa w Hiroshimie<\/strong> ani w Nagasaki.<\/strong> Nie bylo w Dreznie<\/strong>, ale te same lewicowe karly ktore kiedys krzyczaly “religia opium narodow<\/strong>” dzis wciskaja nam Islamska ideologie otepienia Hamasu z Gazy.<\/em><\/span>
\nNikt NIE udowodnil jak dotad “Ludobojstwa<\/strong>” w Gazie, ale co drugi antysemita o tym krzyczy.\u00a0 Wiele artykulow o wojnie Izrael z Libanem ale ani slowa o okupacji Syryjskiej Libanu 1976 – 2005]<\/em><\/span><\/p>\n

\n

Proizraelskie grupy lobbingowe, think tanki i influencerzy mog\u0105 si\u0119 wysila\u0107, jak chc\u0105, ale Izrael nie pozb\u0119dzie si\u0119 ju\u017c etykietki “ludob\u00f3jstwa”.<\/span><\/p>\n

\n

Okopy s\u0105 wykopane, obie strony maj\u0105 sporo amunicji i jasny obraz wroga: kto wymienia wyraz “Izrael” w jednym zdaniu ze s\u0142owem “ludob\u00f3jstwo”, ten jest antysemit\u0105; kto zaczyna sw\u00f3j wyw\u00f3d od 7 pa\u017adziernika i “prawa Izraela do samoobrony”, zaprzecza ludob\u00f3jstwu w Strefie Gazy.<\/span><\/p>\n

“Hasbara” przeciwko “propagandzie Hamasu”. Pola do kompromisu nie ma, bo w walce o prawd\u0119 kompromisu by\u0107 nie mo\u017ce.<\/span><\/p>\n

T\u0119 logik\u0119 mo\u017cna stosowa\u0107 do wszystkich list\u00f3w otwartych na ten temat, do wszystkich apeli, wezwa\u0144 do protestu i manifestacji od Londynu po Berlin, Nowy Jork, Pary\u017c i teraz te\u017c Polsk\u0119.<\/span><\/p>\n

Walka dotar\u0142a te\u017c do nas, okopy, amunicja i fanatyzm walcz\u0105cych s\u0105 podobne, tylko antagoni\u015bci inni. Nat\u0119\u017cenie emocjonalne tych tekst\u00f3w jednak sugeruje, \u017ce tu wcale nie chodzi o prawd\u0119, lecz o to\u017csamo\u015b\u0107 walcz\u0105cych, dla kt\u00f3rych stosunek do konfliktu na Bliskim Wschodzie jest papierkiem lakmusowym, czy kto\u015b stoi “tam, gdzie ZOMO”, czy “tam, gdzie \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab”.<\/span><\/p>\n

Nie chodzi o prawd\u0119, nie chodzi w og\u00f3le o Bliski Wsch\u00f3d, chodzi o stosunek Polak\u00f3w do innych Polak\u00f3w, o “nasz\u0105” i “ich” przesz\u0142o\u015b\u0107. Nic tego lepiej nie pokazuje ni\u017c “List ludzi kultury” i reakcje jego najzagorzalszych krytyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Im list ten jawi si\u0119 jako powt\u00f3rka antysyjonistycznej kampanii p\u00f3\u017anych lat 60. Oskar\u017cenie Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich o ludob\u00f3jstwo w Sudanie \u2013 gdzie one popieraj\u0105 Rapid Support Forces\u00a0\u2013 takich wybuch\u00f3w emocji nie powoduje.<\/span><\/p>\n

Oskar\u017ceniami Demokratycznej Republiki Konga o ludob\u00f3jcz\u0105 polityk\u0119 wobec rwandoj\u0119zycznej ludno\u015bci jej wschodnich prowincji (ani te\u017c oskar\u017ceniami Konga wobec Rwandy) nikt w Polsce si\u0119 nie przejmuje.<\/span><\/p>\n

Oba te konflikty trwaj\u0105 co prawda d\u0142u\u017cej ni\u017c wojna o Gaz\u0119 i spowodowa\u0142y wi\u0119cej ofiar, ale ich nie da si\u0119 odnie\u015b\u0107 do niedawnej przesz\u0142o\u015bci czy do wewn\u0119trznych podzia\u0142\u00f3w Polski.<\/span><\/p>\n

Ludob\u00f3jstwo i jego negacja<\/strong><\/h4>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 broni\u0105 w tej walce jest zarzut ludob\u00f3jstwa. Nie ma \u017cadnych racjonalnych przes\u0142anek ku temu, aby uwa\u017ca\u0107 ludob\u00f3jstwo za gorsz\u0105 zbrodni\u0119 ni\u017c zbrodnie wojenne albo zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci.<\/span><\/p>\n

Ludob\u00f3jstwo w Srebrenicy trwa\u0142o kilka dni i spowodowa\u0142o oko\u0142o 8 tys. ofiar, podczas gdy “zwyk\u0142e zbrodnie wojenne” w Syrii trwa\u0142y 13 lat i poci\u0105gn\u0119\u0142y za sob\u0105 mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142 miliona ofiar. Tam stosowano bro\u0144 chemiczn\u0105 wobec ludno\u015bci cywilnej, a ofiary umiera\u0142y w potwornych m\u0119kach.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Palesty\u0144czycy wracaj\u0105cy do zniszczonego przez wojn\u0119 obozu dla uchod\u017ac\u00f3w w D\u017cabaliji na p\u00f3\u0142nocy Strefy Gazy, 19 stycznia 2025 r. Fot. Omar Al-Qattaa\/AFP\/East News<\/span><\/em><\/p>\n

Ale i tak \u015bwiatowa opinia publiczna uwa\u017ca ludob\u00f3jstwo za swoist\u0105 kr\u00f3low\u0105 wszystkich zbrodni; zarzut ludob\u00f3jstwa przekszta\u0142ca ka\u017cdy konflikt mi\u0119dzy dwiema stronami w nier\u00f3wn\u0105 walk\u0119 niewinnej zbiorowej ofiary z nikczemnym zbiorowym katem.<\/span><\/p>\n

Reputacja jakiej\u015b grupy, jakiego\u015b narodu albo pa\u0144stwa jako “ofiary ludob\u00f3jstwa” gwarantuje uwag\u0119, uznanie, respekt, moraln\u0105 przewag\u0119 nad sprawcami i tymi, “kt\u00f3rzy nic nie robili, aby temu zapobiec”, czasami nawet mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia reparacji i prawo do wysuwania innego zarzutu, kt\u00f3ry w podobny spos\u00f3b nie wyst\u0119puje w przypadku zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzko\u015bci<\/span><\/p>\n

Chodzi o zarzut negacjonizmu: kto podaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce dane wydarzenie mia\u0142o miejsce, by\u0142o ludob\u00f3jstwem, albo opisuje lub nazywa je \u0142agodniej, ni\u017c ofiary to robi\u0105, spotyka si\u0119 z moralnym, politycznym, dyplomatycznym ostracyzmem, a cz\u0119sto nawet z zarzutami karnymi.<\/span><\/p>\n

Prawo co prawda zna te\u017c zakaz zaprzeczenia innym ci\u0119\u017ckim zbrodniom, ale w sferze publicznej tylko negacjonizm wobec ludob\u00f3jstwa przyci\u0105ga uwag\u0119.<\/span><\/p>\n

Dlatego zarzut ludob\u00f3jstwa jest tak wa\u017cny w obecnym sporze o konflikt na Bliskim Wschodzie. Jedni maj\u0105 go niemal nieustannie na ustach, wywo\u0142uj\u0105c wra\u017cenie, jakoby by\u0142 ju\u017c ostatecznie udowodniony i jakoby w\u0105tpliwo\u015bci stanowi\u0142y przypadki negacjonizmu.<\/span><\/p>\n

Nawet gorzej: kto nie pot\u0119pia “ludob\u00f3jstwa w Gazie”, ten jest izraelskim propagandyst\u0105. W pierwszym apelu “ludzi kultury” do minister Marty\u00a0Cienkowskiej “ludob\u00f3jstwo” pojawia si\u0119 a\u017c cztery razy, w drugim, kt\u00f3ry jest reakcj\u0105 na niego \u2013 ani razu.<\/span><\/p>\n

Ten sam schemat mo\u017cna obserwowa\u0107 w debatach online, podczas rytualnych manifestacji i kontrmanifestacji w Berlinie, Londynie i Pary\u017cu. “Ludob\u00f3jstwo” dzia\u0142a nie jak koncepcja z Mi\u0119dzynarodowego Prawa Karnego, lecz jak krzyk bojowy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu cz\u0142onkowie zwa\u015bnionych oboz\u00f3w rozpoznaj\u0105 szybko i sprawnie, kto jest sprzymierze\u0144cem, a kto wrogiem.<\/span><\/p>\n

To, czym jest ludob\u00f3jstwo, nie odgrywa tu \u017cadnej roli. Ludob\u00f3jstwo jest tu tylko narz\u0119dziem do narzucania narracji, zdobycia przewagi w krajowej i globalnej walce o emocje, kt\u00f3ra obecnie toczy si\u0119 na X, Instagramie, TikToku i Facebooku.<\/span><\/p>\n

Czy Holokaust by\u0142 ludob\u00f3jstwem?<\/strong><\/span><\/h4>\n

W tej walce istniej\u0105 dwie skrajne argumentacje. Jedna z nich stawia poprzeczk\u0119 bardzo wysoko: ludob\u00f3jstwem jest tylko to, co jaki\u015b mi\u0119dzynarodowy trybuna\u0142 prawomocnie uzna\u0142 za ludob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Argument ten ma sporo zalet: jest niezwykle precyzyjny i \u0142atwy do zweryfikowania. Problem polega na tym, \u017ce nawet Holokaust nie spe\u0142nia tych kryteri\u00f3w, bo Trybuna\u0142 Norymberski nie zna\u0142 jeszcze poj\u0119cia ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

Oskar\u017ceni tam\u00a0\u2013 i przed trybuna\u0142em w Tokio\u00a0\u2013 mieli zarzuty zbrodni wojennych, spisku przeciwko pokojowi i zbrodni przeciwko ludzko\u015bci. Holokaust zosta\u0142 tam uznany za zbrodni\u0119 wojenn\u0105, je\u015bli dotyczy\u0142 \u017byd\u00f3w bez obywatelstwa niemieckiego, a za zbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci\u00a0\u2013 je\u015bli niemieckich \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Publikuj<\/a>Rafa\u0142 Lemkin<\/a>\u00a0swoj\u0105 koncepcj\u0119 wymy\u015bli\u0142 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wyniszczenie ca\u0142ych grup etnicznych i narodowych nie by\u0142o jeszcze kodyfikowane.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z tak wysok\u0105 poprzeczk\u0105 ani rze\u017a Ormian w Turcji, ani eksterminacja Afrykan\u00f3w w Darfurze nie s\u0105 ludob\u00f3jstwami. Ludob\u00f3jstwo na Jezydach w Iraku te\u017c jest tylko ludob\u00f3jstwem w \u015bwietle wyrok\u00f3w kilku europejskich s\u0105d\u00f3w krajowych\u00a0\u2013 \u017caden s\u0105d mi\u0119dzynarodowy o tym nie orzeka\u0142. W sprawie ludob\u00f3jstwa na Ormianach mamy rezolucje wielu parlament\u00f3w, ale one nie s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105cym prawem. Tylko kilka kraj\u00f3w penalizuje zaprzeczanie ludob\u00f3jstwu na Ormianach.<\/span><\/p>\n

W sprawie Darfuru Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny (MTK) wyda\u0142 nakazy aresztowania za ludob\u00f3jstwo wobec suda\u0144skich polityk\u00f3w i wojskowych, ale jak dot\u0105d nikt nie zosta\u0142 skazany.<\/span><\/p>\n

W ten spos\u00f3b mieliby\u015bmy w\u0142a\u015bciwie tylko dwa przypadki ludob\u00f3jstwa w historii \u015bwiata \u2013 ten w Rwandzie w 1994 roku i ten w Srebrenicy rok p\u00f3\u017aniej. Nawet o ludob\u00f3jstwie Niemiec na Herero i Nama na terenie dzisiejszej Namibii mowy by\u0107 nie mo\u017ce, mimo \u017ce przedstawiciele niemieckich rz\u0105d\u00f3w przyznaj\u0105 si\u0119 do niego. Ale \u017cadnego wyroku mi\u0119dzynarodowego trybuna\u0142u na ten temat nie ma.<\/span><\/p>\n

Zalet\u0105 ustawienia poprzeczki tak wysoko jest przede wszystkim to, \u017ce Izrael wychodzi z tego bez szwanku. Nie ma wyroku, kt\u00f3ry skaza\u0142by Izrael za ludob\u00f3jstwo. MTK nie oskar\u017cy\u0142 dotychczas \u017cadnego izraelskiego polityka o ludob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Premier Beniamin Netanjahu i by\u0142y minister obrony Yoav Gallant maj\u0105 nakazy aresztowania za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci, ale nie za ludob\u00f3jstwo. Podobnie zreszt\u0105 jak rosyjscy wojskowi i politycy, wobec kt\u00f3rych istniej\u0105 nakazy aresztowania.<\/span><\/p>\n

Dotychczasowe decyzje Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci (MTS) dotycz\u0105ce Strefy Gazy maj\u0105 jedynie charakter \u015brodk\u00f3w tymczasowych, ale nie rozstrzygaj\u0105 i jeszcze przez kilka lat nie b\u0119d\u0105 rozstrzyga\u0107 o meritum zarzut\u00f3w, jakie Republika Po\u0142udniowej Afryki wysuwa przeciwko Izraelowi.<\/span><\/p>\n

To samo dotyczy zreszt\u0105 Rosji: \u017cadnemu rosyjskiemu politykowi ani wojskowemu nie postawiono dotychczas zarzutu ludob\u00f3jstwa. Je\u015bli mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ludob\u00f3jstwie tylko po mi\u0119dzynarodowym wyroku przeciwko danemu pa\u0144stwu albo jego politykom i wojskowym, to taki zarzut obecnie nie jest uzasadniony\u00a0 ani wobec Izraela, ani wobec Rosji.<\/span><\/p>\n

Jak epatowanie ludob\u00f3jstwem prowadzi do jego relatywizacji<\/strong><\/h4>\n

Druga skrajna strategia polega na bardzo niskim ustawieniu poprzeczki dla ludob\u00f3jstwa: ka\u017cda wi\u0119ksza masakra staje si\u0119 wtedy ludob\u00f3jstwem. Izrael (albo Rosja) bombarduj\u0105 miasta, bardzo du\u017co ludzi ginie \u2013 mamy ludob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Problem w tym, \u017ce wtedy dzieje si\u0119 bardzo dziwna rzecz: poj\u0119cie si\u0119 kompletnie dewaluuje i relatywizuje, w podobny spos\u00f3b jak obecnie okre\u015blenie “antysemityzm”. Kiedy\u015b oznacza\u0142o to nienawi\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w, przypisanie im takich samych cech niezale\u017cnie od tego, gdzie \u017cyj\u0105, jakie maj\u0105 obywatelstwo, czy s\u0105 religijni lub nie.<\/span><\/p>\n

Dla antysemity wszyscy \u017bydzi s\u0105 tacy sami, maj\u0105\u00a0\u2013 oboj\u0119tnie, co faktycznie robi\u0105\u00a0\u2013 z\u0142e cechy, zawsze trzymaj\u0105 si\u0119 razem i spiskuj\u0105 przeciwko nam. Przy czym antysemici sami i kompletnie arbitralnie decyduj\u0105 o tym, kto jest \u017bydem i kto jest “nasz”. Dzi\u0119ki temu “\u017byd\u00f3w” jako zbiorowego aktora na \u015bwiecie mo\u017cna jednocze\u015bnie wini\u0107 za kapitalizm, liberalizm, komunizm i socjalizm.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b ju\u017c nie spos\u00f3b ustali\u0107, co jest antysemityzmem. Na skutek propagandy rz\u0105du Izraela ka\u017cdy, kt\u00f3ry krytykuje jego polityk\u0119, staje si\u0119 antysemit\u0105. W ten spos\u00f3b w tym samym worku znajduj\u0105 si\u0119 politycy jak Grzegorz Braun, prezydent RPA Cyril Ramaphosa, s\u0119dziowie i oskar\u017cyciele MTK, agendy ONZ, a nawet niekt\u00f3rzy intelektuali\u015bci \u017cydowscy z izraelskimi paszportami, kt\u00f3rym nie po drodze z obecnym rz\u0105dem Izraela.<\/span><\/p>\n

Kiedy kilka lat temu na \u0142amach prasy, w telewizji albo w portalach spo\u0142eczno\u015bciowych pojawi\u0142 si\u0119 zarzut antysemityzmu, to zazwyczaj wiedzia\u0142em, co on obejmuje. Dzi\u015b w Niemczech obcokrajowiec ubiegaj\u0105cy si\u0119 o azyl albo obywatelstwo mo\u017ce dosta\u0107 odmow\u0119, je\u015bli nie “uznaje prawa Izraela do istnienia jako pa\u0144stwo”, nie wystarczy, je\u015bli na ten temat nie ma opinii. Musi “uzna\u0107”. A organizacje, kt\u00f3re nie maj\u0105 pozytywnego nastawienia wobec Izraela, trac\u0105 dotacje.<\/span><\/p>\n

Kilka tygodni temu rz\u0105d kraju zwi\u0105zkowego Hesji przedstawi\u0142 w Bundesracie (kt\u00f3ry ma inicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105) projekt ustawy penalizuj\u0105cej “publiczne zaprzeczenie prawa Izraela do istnienia”.<\/span><\/p>\n

Kiedy dzi\u015b kto\u015b komu\u015b zarzuca “antysemityzm”\u00a0\u2013 oboj\u0119tnie, czy w USA, w Niemczech, czy w Polsce\u00a0\u2013 to nie wiem, czy winowajca malowa\u0142 gwiazdy Dawida na szubienicy na elewacjach jakiego\u015b budynku, rzuci\u0142 koktajlem Mo\u0142otowa w okna synagogi, zarzuci\u0142 Izraelowi ludob\u00f3jstwo czy po prostu uwa\u017ca, \u017ce Netanjahu powinien zosta\u0107 aresztowany, kiedy przyleci do Polski.<\/span><\/p>\n

Okre\u015blenie “antysemityzm” przesta\u0142o cokolwiek znaczy\u0107. Ludob\u00f3jstwu grozi to samo, je\u015bli ka\u017cde wi\u0119ksze okrucie\u0144stwo tak okre\u015blamy.<\/span><\/p>\n

Ludob\u00f3jstwo bez \u017cadnych ofiar \u015bmiertelnych<\/strong><\/h4>\n

W mi\u0119dzyczasie r\u00f3wnie\u017c do dziennikarzy, aktywist\u00f3w i lobbyst\u00f3w dotar\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to wcale nie liczba ofiar decyduje o tym, czy jaka\u015b masakra jest ludob\u00f3jstwem, lecz zamiar sprawc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mniej znanym faktem jest to, \u017ce mo\u017cna zosta\u0107 skazanym za ludob\u00f3jstwo, nie zabijaj\u0105c ani jednej osoby. Ludob\u00f3jstwo to bowiem ka\u017cdy z pi\u0119ciu czyn\u00f3w wymienionych w Konwencji w sprawie ludob\u00f3jstwa i w Statucie Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego.<\/span><\/p>\n

Tylko jeden z nich dotyczy \u201ezabijania cz\u0142onk\u00f3w” grupy narodowej, rasowej, etnicznej lub religijnej. Pozosta\u0142e dotycz\u0105 wyrz\u0105dzania \u201epowa\u017cnych szk\u00f3d fizycznych i psychicznych”, \u201enarzucania warunk\u00f3w \u017cycia, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 do ca\u0142kowitego lub cz\u0119\u015bciowego zniszczenia grupy”, \u201euprowadzania dzieci z grupy” oraz \u201euniemo\u017cliwiania urodze\u0144 w grupie”. Wszystkie te przest\u0119pstwa mo\u017cna pope\u0142ni\u0107 bez zabijania kogokolwiek, a cz\u0119\u015b\u0107 nawet bez przemocy.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli robi si\u0119 to z zamiarem \u201eca\u0142kowitego lub cz\u0119\u015bciowego” zniszczenia grupy rasowej, narodowej, etnicznej lub religijnej, pope\u0142nia si\u0119 ludob\u00f3jstwo \u2013 nawet je\u015bli nikt przez to nie umiera.<\/span><\/p>\n

Wszyscy, kt\u00f3rzy ostatnie miesi\u0105ce i lata sp\u0119dzili z kalkulatorami w r\u0119ku przed ekranem laptopa, skrupulatnie obliczaj\u0105c stosunek zabitych kobiet i dzieci do wojownik\u00f3w Hamasu, mogli to sobie darowa\u0107: oboj\u0119tnie, jaka relacja im wychodzi, wynik i tak nie daje odpowiedzi na pytanie: Czy Izrael dopu\u015bci\u0142 si\u0119 ludob\u00f3jstwa?<\/span><\/p>\n

Argumenty, kt\u00f3re ci\u0105gle powracaj\u0105 w sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych \u2013 \u017ce Izrael nie m\u00f3g\u0142 pope\u0142ni\u0107 ludob\u00f3jstwa w Strefie Gazy, bo w przeciwnym razie wszyscy Palesty\u0144czycy byliby martwi\u00a0\u2013 w og\u00f3le nie maj\u0105 sensu. Izrael mo\u017ce tam pope\u0142ni\u0107 ludob\u00f3jstwo, nawet je\u015bli nie zginie przy tym ani jeden Palesty\u0144czyk.<\/span><\/p>\n

Dla influencer\u00f3w, lobbyst\u00f3w i bloger\u00f3w, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na prawo mi\u0119dzynarodowe, nie znaj\u0105c go, jest jeszcze wi\u0119cej z\u0142ych wiadomo\u015bci. Prawo mi\u0119dzynarodowe czasami uznaje za przest\u0119pstwo czyny, nawet je\u015bli nie maj\u0105 one \u017cadnych konsekwencji.<\/span><\/p>\n

Og\u0142oszenie, \u017ce \u201enie b\u0119dzie si\u0119 bra\u0142o je\u0144c\u00f3w”, jest karalne nawet wtedy, gdy armia mimo to bierze je\u0144c\u00f3w. A przest\u0119pstwo \u201epod\u017cegania do ludob\u00f3jstwa” mo\u017cna pope\u0142ni\u0107 nawet wtedy, gdy w rezultacie do ludob\u00f3jstwa w og\u00f3le nie dochodzi. Wystarczy, \u017ce pod\u017ceganie ma miejsce podczas konfliktu zbrojnego.<\/span><\/p>\n

Dowod\u00f3w na to jest a\u017c nadto, sami politycy izraelscy wyg\u0142osili takie mowy publicznie, a Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci uwzgl\u0119dni\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 ju\u017c w uzasadnieniu \u015brodk\u00f3w tymczasowych, kt\u00f3re na\u0142o\u017cy\u0142 na Izrael. Od tego czasu pojawi\u0142y si\u0119 kolejne wypowiedzi.<\/span><\/p>\n

Na przyk\u0142ad pod koniec kwietnia 2024 roku minister finans\u00f3w Becalel Smotrich wezwa\u0142 do \u201eca\u0142kowitego zniszczenia Strefy Gazy” i kilku palesty\u0144skich osad. 6 maja tego roku za\u017c\u0105da\u0142 \u201eskoncentrowania ludno\u015bci najpierw w strefie humanitarnej”, a nast\u0119pnie deportowania jej do kraj\u00f3w trzecich. Nawet je\u015bli nie kryje si\u0119 za tym zamiar ludob\u00f3jstwa, stanowi to \u201epod\u017ceganie” do kilku czyn\u00f3w stanowi\u0105cych \u201ezbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci” (deportacja i pozbawienie wolno\u015bci).<\/span><\/p>\n

Podobnie jest zreszt\u0105 z zakazem “g\u0142odzenia ludno\u015bci cywilnej”, kt\u00f3rego naruszenie mo\u017ce by\u0107 zbrodni\u0105 wojenn\u0105 (podczas konfliktu zbrojnego), zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci (je\u015bli takiego nie ma) albo nawet elementem ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

Jest to karalne nawet wtedy, gdy nikt faktycznie nie g\u0142oduje na przyk\u0142ad dlatego, \u017ce ludzie maj\u0105 jeszcze zapasy. Izraelscy politycy publicznie zapowiedzieli wstrzymanie pomocy humanitarnej, aby spowodowa\u0107 powstanie ludno\u015bci Gazy przeciwko Hamasowi, i potem wstrzymali t\u0119 pomoc.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
\n

Czy niekt\u00f3rzy Palesty\u0144czycy potem g\u0142odowali, czy wygl\u0105dali tylko na g\u0142odnych, bo mieli jakie\u015b choroby albo k\u0142amali, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie maj\u0105, co je\u015b\u0107, jest kompletnie nieistotne dla oceny prawnej polityki izraelskiej.<\/span><\/p>\n

W niedawnym wywiadzie g\u0142\u00f3wny prokurator Karim Khan przyzna\u0142, \u017ce nie ma dowod\u00f3w na ludob\u00f3jstwo w Strefie Gazy. Proizraelskie konta natychmiast rozpowszechnia\u0142y t\u0119 informacj\u0119 z entuzjazmem jako ostateczny dow\u00f3d na to, \u017ce Izrael nie dopu\u015bci\u0142 si\u0119 ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

Jest to nieco pochopne, poniewa\u017c z braku dowod\u00f3w na pope\u0142nienie czynu przez okre\u015blon\u0105 osob\u0119 nie mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce sam czyn nie mia\u0142 miejsca. A tak naprawd\u0119 nie chodzi tu wcale o dowody na pope\u0142nienie czynu, ale o dowody na motywy sprawc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Jednym z problem\u00f3w zwi\u0105zanych z rzekomym ludob\u00f3jstwem w Strefie Gazy jest bowiem to, \u017ce ci, kt\u00f3rzy wzywali do ludob\u00f3jstwa, nie mieli wp\u0142ywu na operacje wojskowe. Smotrich jako minister finans\u00f3w i Ben-Gvir jako minister spraw wewn\u0119trznych nie s\u0105 odpowiedzialni za Stref\u0119 Gazy.<\/span><\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy mieli kontrol\u0119 operacyjn\u0105, jak ministrowie obrony Gallant i Katz oraz premier Netanjahu, wypowiadali si\u0119 zazwyczaj nieco bardziej wstrzemi\u0119\u017aliwie. Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny nie \u015bciga jednak rz\u0105d\u00f3w i pa\u0144stw, a jedynie indywidualnych sprawc\u00f3w. Dlatego w nakazach aresztowania przeciwko Netanjahu i Gallantowi brakuje zarzutu ludob\u00f3jstwa \u2013 Khan nie mo\u017ce udowodni\u0107, \u017ce mieli oni taki zamiar. W przypadku Ben-Gvira i Smotricha mo\u017ce to zrobi\u0107 \u2013 ale oni nie mieli w\u0142adzy, by ten zamiar zrealizowa\u0107.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Protest przeciwko ochronie zbrodniarzy wojennych, zorganizowany na Wiejskiej oraz al. Ujazdowskich Fot. Dawid \u017buchowicz \/ Agencja Wyborcza.pl<\/em><\/span><\/p>\n

Mo\u017cna jednak \u2013 cho\u0107 dopiero od niedawna \u2013 zg\u0142osi\u0107 do tej argumentacji dwa du\u017ce \u201eale”. Od rozpadu gabinetu wojennego w czerwcu 2024 roku rz\u0105d Netanjahu jest bowiem uzale\u017cniony od g\u0142os\u00f3w ma\u0142ych partii Ben-Gvira i Smotrich. Bez nich rz\u0105d upadnie. S\u0105 niezast\u0105pieni i dyktuj\u0105 rz\u0105dowi kierunek dzia\u0142ania, maj\u0105 wi\u0119c znacznie wi\u0119kszy wp\u0142yw na prowadzenie wojny, ni\u017c wynika\u0142oby to z ich formalnych pozycji w rz\u0105dzie.<\/span><\/p>\n

Po drugie, brak dowod\u00f3w na zamiar pope\u0142nienia ludob\u00f3jstwa nie chroni ich przed oskar\u017ceniami o pod\u017ceganie do ludob\u00f3jstwa.<\/span><\/p>\n

Skazany za ludob\u00f3jstwo, kt\u00f3rego nie by\u0142o?<\/strong><\/h4>\n

Mo\u017cna bowiem pod\u017cega\u0107 do ludob\u00f3jstwa nawet bez jego faktycznego pope\u0142nienia, na przyk\u0142ad, gdy z przyczyn niezale\u017cnych od pod\u017cegacza do ludob\u00f3jstwa nie dochodzi. Wystarczy, \u017ce w ramach zbrojnego konfliktu wzywa si\u0119 bezpo\u015brednio i publicznie do \u201ecz\u0119\u015bciowego lub ca\u0142kowitego zniszczenia grupy”. Wypowiedzi obu ministr\u00f3w bez problemu spe\u0142niaj\u0105 te kryteria; obaj w\u0142\u0105czyli je do publicznych przem\u00f3wie\u0144, kt\u00f3re wyg\u0142osili przed swoimi zwolennikami.<\/span><\/p>\n

To jednak nie wszystko. Izrael ratyfikowa\u0142 Konwencj\u0119 w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa”. Tylko dzi\u0119ki temu Republika Po\u0142udniowej Afryki mog\u0142a \u201epozwa\u0107 Izrael przed Mi\u0119dzynarodowym Trybuna\u0142em Sprawiedliwo\u015bci za ludob\u00f3jstwo”, jak donosi\u0142y media.<\/span><\/p>\n

Nie jest to jednak do ko\u0144ca zgodne z prawd\u0105. RPA pozwa\u0142a Izrael za \u201enaruszenie konwencji”, kt\u00f3ra nie tylko zakazuje ludob\u00f3jstwa, ale tak\u017ce wymaga od pa\u0144stw zapobiegania ludob\u00f3jstwu i karania za nie, a tak\u017ce zakazuje pod\u017cegania do ludob\u00f3jstwa. Skarga nie dotyczy indywidualnych oskar\u017conych, ale obowi\u0105zk\u00f3w pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Nie ma tu ju\u017c znaczenia, czy ten, kto wzywa\u0142 do wyniszczenia innej grupy “w cz\u0119\u015bci lub ca\u0142o\u015bci”, ma r\u00f3wnie\u017c w\u0142adz\u0119, by to zrealizowa\u0107. Przed Mi\u0119dzynarodowym Trybuna\u0142em Sprawiedliwo\u015bci nie s\u0105 oskar\u017ceni ani Smotrich, ani Ben-Gvir, lecz pa\u0144stwo Izrael. A ono ma obowi\u0105zek podj\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 list\u0119 dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re nakaza\u0142 MTS w swoich decyzjach tymczasowych, aby zapobiec ludob\u00f3jstwu: dopu\u015bci\u0107 wi\u0119cej pomocy humanitarnej, jedzenia, wody, elektryczno\u015bci i lek\u00f3w\u00a0\u2013 wszystko to, co izraelski rz\u0105d potem zignorowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli przy tej okazji kto\u015b pyta, dlaczego MTS nie pot\u0119pi\u0142 Hamasu, nie nakaza\u0142 mu nic, to odpowied\u017a jest prosta: Hamas nie jest pa\u0144stwem. Jego lider\u00f3w nie trzeba sankcjonowa\u0107, oni ju\u017c \u017cyj\u0105 pod sankcjami. A jako zbrojna milicja (wed\u0142ug prawa mi\u0119dzynarodowego) albo terrory\u015bci (wed\u0142ug Izraela) nie podlegaj\u0105 rygorom, jakie obowi\u0105zuj\u0105 pa\u0144stwa i nie mog\u0105 ani skar\u017cy\u0107, ani zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119ci do odpowiedzialno\u015bci przed MTS. MTK za\u015b wystosowa\u0142 kilka nakaz\u00f3w aresztowania przeciwko ich liderom.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
\n

Dlaczego MTS domaga si\u0119, aby Izrael dostarczy\u0142 swoim wrogom (Hamasowi) jedzenie? Ot\u00f3\u017c wcale si\u0119 nie domaga. Decyzje tymczasowe dotycz\u0105 ludno\u015bci cywilnej, nie Hamasu. A w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego Izrael okupuje Stref\u0119 Gazy, wed\u0142ug konwencji haskich (kt\u00f3re izraelski s\u0105d najwy\u017cszy sam uznaje za wi\u0105\u017c\u0105ce dla Izraela) ma obowi\u0105zek “traktowania ludno\u015bci cywilnej humanitarnie”.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z konwencj\u0105 przeciwko ludob\u00f3jstwu Izrael ma r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zek kara\u0107 nawo\u0142ywania do ludob\u00f3jstwa. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce ukarani wtedy wyszliby z rz\u0105du i\u00a0 Netanjahu straci\u0142by w\u0142adz\u0119.<\/span><\/p>\n

Jest wi\u0119c wi\u0119cej ni\u017c prawdopodobne, \u017ce MTK w pewnym momencie ska\u017ce Izrael za naruszenie konwencji o ludob\u00f3jstwie, ale niekoniecznie za ludob\u00f3jstwo. Nie by\u0142by to pierwszy raz. W wyroku MTK z 2007 roku skazano r\u00f3wnie\u017c Serbi\u0119 (w\u00f3wczas jeszcze wraz z Czarnog\u00f3r\u0105) za to, \u017ce nie zapobieg\u0142a ludob\u00f3jstwu w Srebrenicy i sprzeciwi\u0142a si\u0119 wydaniu jednego ze sprawc\u00f3w, ale nie zosta\u0142a skazana za samo ludob\u00f3jstwo, kt\u00f3rego dopu\u015bci\u0142a si\u0119 armia bo\u015bniackich Serb\u00f3w (a wi\u0119c armia innego pa\u0144stwa ni\u017c Serbia).<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy, to, \u017ce RPA wygra w MTS przeciwko Izraelowi i \u017ce Izrael zostanie skazany “za naruszenie konwencji o ludob\u00f3jstwie”, jest niemal pewne. Czy zostanie r\u00f3wnie\u017c skazany za pope\u0142nienie ludob\u00f3jstwa wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w w Strefie Gazy \u2013 jest mniej pewne,\u00a0ale dla wizerunku Izraela i dla tej globalnej walki o rz\u0105d dusz nie ma to wi\u0119kszego znaczenia. \u0141atka ludob\u00f3jstwa przylepi si\u0119 do Izraela podobnie jak do Serbii, kt\u00f3rej politycy i wojskowi te\u017c nigdy nie zostali skazani za to.<\/span><\/p>\n

Ten proces jest ju\u017c w toku, i to do\u015b\u0107 zaawansowany.<\/span><\/p>\n

Jak Izrael przegra\u0142 walk\u0119 o rz\u0105d dusz na \u015bwiecie<\/strong><\/h4>\n

Proizraelskie grupy lobbingowe, think tanki, poszczeg\u00f3lni blogerzy i influencerzy mog\u0105 si\u0119 wysila\u0107, jak chc\u0105, ale Izrael nie pozb\u0119dzie si\u0119 ju\u017c etykietki \u201eludob\u00f3jstwa”. Wida\u0107 to na przyk\u0142adzie Google Trends: jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku, kiedy temat ten najbardziej zajmowa\u0142 internaut\u00f3w, has\u0142o \u201eludob\u00f3jstwo” w po\u0142\u0105czeniu z Izraelem by\u0142o wyszukiwane ponaddwukrotnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c w po\u0142\u0105czeniu z \u201eGaz\u0105” i ponad 20 razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c w po\u0142\u0105czeniu z \u201eHamasem”. Dotyczy to ca\u0142ego \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Sonda\u017ce r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlaj\u0105 ten trend. Wed\u0142ug badania PEW od pa\u017adziernika 2023 roku poparcie dla Izraela spad\u0142o w 43 badanych krajach o 18,5 punktu procentowego w por\u00f3wnaniu z okresem przed 7 pa\u017adziernika.<\/span><\/p>\n

Nawet w USA, gdzie po masakrze Hamasu w pa\u017adzierniku 2023 roku opinia publiczna przez d\u0142ugi czas bardzo mocno sympatyzowa\u0142a z Izraelem, obecnie 60 proc. jest przeciwnych polityce Izraela wobec Strefy Gazy. Rz\u0105d Donalda Trumpa mo\u017ce mimo wszystko nadal wspiera\u0107 Izrael,\u00a0bo 78 proc. Republikan\u00f3w popiera Izrael, a w\u015br\u00f3d Demokrat\u00f3w\u00a0\u2013 zaledwie 8.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy obarczaj\u0105 nawet polityk\u0119 Joego Bidena wobec Izraela odpowiedzialno\u015bci\u0105 za pora\u017ck\u0119 Kamali Harris z Trumpem. Co znamienne, w najnowszej wewn\u0105trzpartyjnej analizie pora\u017cki z 2024 roku temat ten w og\u00f3le si\u0119 nie pojawia.<\/span><\/p>\n

Du\u017ce zachodnie stacje telewizyjne i gazety unikaj\u0105 terminu \u201eludob\u00f3jstwo” w odniesieniu do wojny w Strefie Gazy jak diabe\u0142 \u015bwi\u0119conej wody. W \u201eNew York Timesie”, \u201eFAZ”, \u201eLe Monde”, \u201eGuardianie”, w mediach publicznych od BBC po ARD, ZDF i ameryka\u0144skie stacje telewizyjne pojawia si\u0119 on jedynie jako cytat. Cytowani s\u0105 eksperci z think tank\u00f3w, obro\u0144cy praw cz\u0142owieka, prawnicy, demonstranci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce Izrael dopuszcza si\u0119 ludob\u00f3jstwa w Strefie Gazy \u2013 ale prawie nikt (z wyj\u0105tkiem medi\u00f3w lewicowych i skrajnie lewicowych) nie przyjmuje tego terminu za sw\u00f3j.<\/span><\/p>\n

W tym zgie\u0142ku propagandowym znika ma\u0142y, lecz istotny szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3ry przewraca argumentacj\u0119 obu oboz\u00f3w\u00a0\u2013 tego proizraelskiego z bardzo wysok\u0105 poprzeczk\u0105 wobec ludob\u00f3jstwa, i tego antyizraelskiego z bardzo nisk\u0105 poprzeczk\u0105\u00a0\u2013 do g\u00f3ry nogami.<\/span><\/p>\n

Problem z przypisaniem motywacji ludob\u00f3jczej politykom izraelskim bez odpowiedniej w\u0142adzy (i odwrotnie) w og\u00f3le nie wyst\u0119puje w przypadku Hamasu.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze, jest to skrajnie hierarchiczna i autorytarna organizacja, kt\u00f3ra od swoich cz\u0142onk\u00f3w i wojownik\u00f3w egzekwuje absolutne pos\u0142usze\u0144stwo\u00a0\u2013 problem, \u017ce “g\u00f3ra nie wie, co wojownicy na dole robi\u0105”, nie zachodzi w og\u00f3le. W \u015bwietle orzecznictwa dowodz\u0105cy i tak maj\u0105 obowi\u0105zek karania zbrodni, je\u015bli nie mogli im zapobiec, inaczej sami za nie odpowiadaj\u0105. Hamas swoich zbrodniarzy nagradza\u00a0jako bohater\u00f3w, zamiast ich kara\u0107.<\/span><\/p>\n

Masakra 7 pa\u017adziernika nosi\u0142a wszystkie cechy “zbrodni przeciwko ludzko\u015bci” i tak te\u017c figuruje w nakazach aresztowania MTK. W swojej Karcie z 1988 roku Hamas otwarcie (cho\u0107 w do\u015b\u0107 zawi\u0142ych sformu\u0142owaniach) wzywa do zniszczenia Izraela, przy czym niemal zawsze uto\u017csamia \u017byd\u00f3w z Izraelem, co sprawia, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 wypowiedzeniem wojny ca\u0142emu narodowi, a nie tylko pa\u0144stwu.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
\n

Najostrzejsze sformu\u0142owania przeciwko \u017bydom i odwo\u0142ania do “M\u0119drc\u00f3w Syjonu” znikn\u0119\u0142y po nowelizacji Karty w 2017 roku. Nowa co prawda twierdzi, \u017ce Hamas zwalcza “syjonistyczny projekt”, a nie \u017byd\u00f3w, ale nie zostawia z\u0142udze\u0144 co do tego, \u017ce Hamas nie widzi \u017cadnej organizacji \u017cydowskiej w “wyzwolonej od rzeki do morza” Palestynie.<\/span><\/p>\n

Warto tu zaznacza\u0107, \u017ce definicja ludob\u00f3jstwa w statucie MTK nie chroni \u017cycia poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w jakiej\u015b grupy, lecz “istnienia grupy jako takiej”. Je\u015bli zatem Izrael zamierza pozbawi\u0107 Palesty\u0144czyk\u00f3w w Strefie Gazy ich przyw\u00f3dc\u00f3w, tak aby stali si\u0119 oni niezdoln\u0105 do podejmowania decyzji bezw\u0142adn\u0105 mas\u0105, to \u015bwiadczy to tak samo o zamiarze ludob\u00f3jczym, jak starania Hamasu do tworzenia “wolnej Palestyny”, w kt\u00f3rej \u017bydzi mog\u0105 \u017cy\u0107 w rozproszeniu po\u015br\u00f3d Arab\u00f3w, ale bez w\u0142asnej organizacji z odr\u0119bn\u0105 hierarchi\u0105 i zdolno\u015bci\u0105 do podejmowania zbiorowych decyzji.<\/span><\/p>\n

W ten spos\u00f3b \u201erozleg\u0142y lub systematyczny atak na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105” na po\u0142udniu Izraela, kt\u00f3ry Hamas rozpocz\u0105\u0142 7 pa\u017adziernika, staje si\u0119 aktem ludob\u00f3jstwa, mimo \u017ce poch\u0142on\u0105\u0142 znacznie mniej ofiar ni\u017c izraelskie bombardowanie Strefy Gazy.<\/span><\/p>\n

Fakt, \u017ce ofiarami masakry z 7 pa\u017adziernika padli r\u00f3wnie\u017c nie-Izraelczycy i nie-\u017bydzi, niczego tu nie zmienia \u2013 z prawnego punktu widzenia w przypadku ludob\u00f3jstwa nie chodzi o to, co sprawcy zrobili, ale o to, co chcieli zrobi\u0107. To za\u015b sami zapisali w swojej Karcie.<\/span><\/p>\n

\n

Tu ma\u0142a dygresja. Postulowane przez Hamas i wielu zwolennik\u00f3w “prawo do oporu” faktycznie istnieje, ale tylko w dokumentach, kt\u00f3re dla kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu nie s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce, na przyk\u0142ad w rezolucji Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ albo w Karcie Unii Afryka\u0144skiej, do kt\u00f3rej ani Pa\u0144stwo Palesty\u0144skie, ani Izrael nie nale\u017c\u0105.<\/span><\/p>\n

Oba dokumenty dodatkowo zastrzegaj\u0105, \u017ce owo prawo do oporu mo\u017ce by\u0107 urzeczywistnione tylko w ramach prawa mi\u0119dzynarodowego, co oczywi\u015bcie wyklucza dokonania masakry na ludno\u015bci cywilnej.<\/span><\/p>\n

To jest ten punkt, w kt\u00f3rym ta ca\u0142a walka o rz\u0105d dusz na \u015bwiecie gryzie w\u0142asny ogon. Je\u017celi bowiem wolno m\u00f3wi\u0107 o ludob\u00f3jstwie tylko w przypadku, kiedy ostatnie s\u0142owo wypowiedzia\u0142 trybuna\u0142 mi\u0119dzynarodowy, to nie wolno Izraelowi zarzuci\u0107 ludob\u00f3jstwa. Ale Rosji i Hamasowi te\u017c nie.<\/span><\/p>\n

Wtedy r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wienia o ludob\u00f3jstwie w Katyniu oraz rokrocznych uchwa\u0142 Sejmu o “ludob\u00f3jstwie” albo “czystkach etnicznych o znamionach ludob\u00f3jczych” Polak\u00f3w z r\u0105k “ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w” nale\u017ca\u0142oby zaniecha\u0107 \u2013 \u017caden s\u0105d mi\u0119dzynarodowy o nich nie orzek\u0142.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli za\u015b poprzeczk\u0119 dla tego zarzutu ustanawiamy tak nisko, \u017ce przeskocz\u0105 j\u0105 i Izrael, i Hamas, i Rosja, to prawie ka\u017cdemu pa\u0144stwu i ka\u017cdej milicji uczestnicz\u0105cych w jakimkolwiek konflikcie zbrojnym te\u017c mo\u017cna zarzuci\u0107 ludob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Wtedy te\u017c “Katy\u0144”, “Wo\u0142y\u0144”, “Wola” stan\u0105 si\u0119 zwyk\u0142ymi masakrami, jakich wiele w historii ludzko\u015bci. I jednocze\u015bnie przestaje to wtedy znaczy\u0107 cokolwiek.<\/span><\/p>\n

\n

red. Ewa Wieczorek<\/i><\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\"Klaus<\/div>\n
Klaus Bachmann – <\/a>dziennikarz, publicysta, historyk, politolog, wyk\u0142adowca Uniwersytetu SWPS. Autor wielu ksi\u0105\u017cek i prac naukowych, m.in. \u201ePolska kaczka w europejskim stawie. Polskie szanse i wyzwania po przyst\u0105pieniu do UE” i \u201eD\u0142ugi cie\u0144 Trzeciej Rzeszy”.<\/em><\/span><\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Strefa Gazy. Kobieta z dzieckiem pr\u00f3buje si\u0119 schroni\u0107 w czasie izraelskiego nalotu na dzielnic\u0119 Ridwan w mie\u015bcie Gaza, 23 pa\u017adziernika 2023 r. (Fot. Ali Jadallah\/Anadolu\/Getty Images) Bachmann: Za spraw\u0105 rz\u0105du Izraela ju\u017c nie spos\u00f3b ustali\u0107, co jest antysemityzmem Klaus Bachmann [ webmaster: Wyborcza siega az do Niemiec, aby na nowo obsmarowac Izrael, wlasne antysemickie talenty […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131490"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=131490"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131510,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131490\/revisions\/131510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=131490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=131490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=131490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}