{"id":132326,"date":"2026-08-06T17:09:00","date_gmt":"2026-08-06T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132326"},"modified":"2026-08-05T07:41:50","modified_gmt":"2026-08-05T05:41:50","slug":"24-09-120","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132326","title":{"rendered":"Norwich, 1144: Narodziny oskar\u017cenia \u017byd\u00f3w o mord rytualny"},"content":{"rendered":"

Jak mnich, konwertyta i miasto spragnione pielgrzym\u00f3w stworzyli najbardziej trwa\u0142e antysemickie oszczerstwo<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Norwich, 1144: Narodziny oskar\u017cenia \u017byd\u00f3w o mord rytualny<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Pierre Rehov<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Jak mnich, konwertyta i miasto spragnione pielgrzym\u00f3w stworzyli najbardziej trwa\u0142e antysemickie oszczerstwo<\/strong><\/h4>\n

25 marca 1144 roku, w Wielk\u0105 Sobot\u0119, przechodnie odnale\u017ali w lesie Thorpe na obrze\u017cach Norwich cia\u0142o oko\u0142o dwunastoletniego ch\u0142opca. Nazywa\u0142 si\u0119 William i by\u0142 uczniem garbarza. Nikt nie wiedzia\u0142, kto go zabi\u0142 ani dlaczego. Zbrodnia nigdy nie zosta\u0142a wyja\u015bniona: nikogo nie aresztowano, nie odby\u0142 si\u0119 \u017caden proces, nikomu nie udowodniono winy. A jednak z tej lokalnej tragedii narodzi\u0142 si\u0119 jeden z najbardziej zab\u00f3jczych mit\u00f3w w historii Europy \u2013 oskar\u017cenie \u017byd\u00f3w o mord rytualny, b\u0119d\u0105ce pocz\u0105tkiem tego, co p\u00f3\u017aniej nazwano \u201eoszczerstwem o krwi\u201d. Przez osiem stuleci \u2013 od Norwich po Damaszek i od Blois po Kij\u00f3w \u2013 ca\u0142e spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie p\u0142aci\u0142y \u017cyciem za bajk\u0119 zrodzon\u0105 w benedykty\u0144skim klasztorze w Norfolk.<\/span><\/p>\n

Cia\u0142o bez sprawcy<\/strong><\/h4>\n

Przypomnijmy fakty w takim zakresie, w jakim pozwalaj\u0105 ustali\u0107 je \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/span><\/p>\n

William zagin\u0105\u0142 podczas Wielkiego Tygodnia 1144 roku. Jego cia\u0142o odnaleziono w lesie, nosi\u0142o \u015blady przemocy. Rodzina \u2013 zw\u0142aszcza jego wuj Godwin Sturt, b\u0119d\u0105cy ksi\u0119dzem \u2013 natychmiast oskar\u017cy\u0142a miejscowych \u017byd\u00f3w, nie przedstawiaj\u0105c najmniejszego dowodu. Spraw\u0119 skierowano przed synod diecezjalny, czyli s\u0105d ko\u015bcielny, kt\u00f3ry nie mia\u0142 ani kompetencji do prowadzenia post\u0119powa\u0144 karnych, ani uprawnie\u0144 \u015bledczych.<\/span><\/p>\n

Reakcja w\u0142adz kr\u00f3lewskich m\u00f3wi sama za siebie. Szeryf John de Chesney, przedstawiciel kr\u00f3la Stefana w Norwich, stanowczo odm\u00f3wi\u0142 wydania \u017byd\u00f3w s\u0105dowi ko\u015bcielnemu i obj\u0105\u0142 ich ochron\u0105 na zamku. \u017bydzi w Anglii podlegali bezpo\u015brednio Koronie. Gdyby istnia\u0142 cho\u0107by najmniejszy powa\u017cny dow\u00f3d przeciwko nim, w\u0142adza kr\u00f3lewska \u2013 kt\u00f3ra nie darzy\u0142a swoich poddanych szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105, lecz zazdro\u015bnie strzeg\u0142a monopolu na wymierzanie sprawiedliwo\u015bci \u2013 sama wszcz\u0119\u0142aby post\u0119powanie. Nie zrobi\u0142a tego. Nikogo nie postawiono przed s\u0105dem, nikogo nie skazano. Akta sprawy by\u0142y puste \u2013 dos\u0142ownie \u2013 i takimi pozosta\u0142y.<\/span><\/p>\n

Przez sze\u015b\u0107 lat sprawa pozostawa\u0142a w zapomnieniu. Williama pochowano bez wi\u0119kszych ceremonii, a miasto wr\u00f3ci\u0142o do codziennego \u017cycia. Martwy ch\u0142opiec nie czyni\u0142 cud\u00f3w, nie przyci\u0105ga\u0142 t\u0142um\u00f3w i nikogo szczeg\u00f3lnie nie interesowa\u0142. Dopiero pojawienie si\u0119 przedsi\u0119biorczego tw\u00f3rcy kultu religijnego zmieni\u0142o niewygodne zw\u0142oki w cenny kapita\u0142.<\/span><\/p>\n

Tomasz z Monmouth \u2013 producent m\u0119czennika<\/strong><\/h4>\n

Oko\u0142o 1150 roku do klasztoru przy katedrze w Norwich przyby\u0142 walijski mnich Tomasz z Monmouth. Nigdy nie zna\u0142 Williama, nie przebywa\u0142 w Norwich w 1144 roku i niczego nie by\u0142 \u015bwiadkiem. To jednak on opisa\u0142 ca\u0142\u0105 histori\u0119.<\/span><\/p>\n

Mi\u0119dzy oko\u0142o 1150 a 1173 rokiem napisa\u0142 siedem ksi\u0105g \u017bywota i m\u0119ki \u015bwi\u0119tego Williama, m\u0119czennika z Norwich<\/em> \u2013 tekst, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 fundamentem kultu i, cho\u0107 autor nie m\u00f3g\u0142 tego przewidzie\u0107, aktem narodzin jednego z najbardziej trwa\u0142ych mit\u00f3w kryminalnych w dziejach.<\/span><\/p>\n

Jego metoda zas\u0142uguje na uwag\u0119, poniewa\u017c jest metod\u0105 ka\u017cdego tw\u00f3rcy plotek.<\/span><\/p>\n

Zebra\u0142 \u201e\u015bwiadectwa\u201d spisane co najmniej sze\u015b\u0107 lat po wydarzeniach: wizje matki ch\u0142opca, kt\u00f3ra mia\u0142a \u015bni\u0107 o napadzie jeszcze przed jego dokonaniem; relacj\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiej s\u0142u\u017c\u0105cej twierdz\u0105cej, \u017ce przez szczelin\u0119 w drzwiach zobaczy\u0142a Williama w \u017cydowskim domu; plotki kr\u0105\u017c\u0105ce po okolicy, wyniesione do rangi dowod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Na tej podstawie stworzy\u0142 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 i widowiskow\u0105 opowie\u015b\u0107. William mia\u0142 zosta\u0107 zwabiony do \u017cydowskiego domu podczas Paschy, torturowany, ukoronowany cierniami i ukrzy\u017cowany na wz\u00f3r M\u0119ki Chrystusa.<\/span><\/p>\n

Ani jeden materialny dow\u00f3d nie potwierdza\u0142 tego scenariusza. Co wi\u0119cej, przeczy\u0142 on wszystkiemu, co wiadomo o judaizmie, kt\u00f3rego prawo bezwzgl\u0119dnie zakazuje zar\u00f3wno zab\u00f3jstwa, jak i spo\u017cywania krwi.<\/span><\/p>\n

Tomaszowi to nie przeszkadza\u0142o. Nie pisa\u0142 \u015bledztwa. Pisa\u0142 hagiografi\u0119, a ten gatunek wymaga\u0142 m\u0119cze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Teobald \u2013 konwertyta, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 teori\u0119 spisku<\/strong><\/h4>\n

Tomaszowi brakowa\u0142o jeszcze jednego elementu: motywu. Dlaczego \u017bydzi mieliby zabija\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie dziecko?<\/span><\/p>\n

Tutaj pojawia si\u0119 najbardziej zagadkowa posta\u0107 ca\u0142ej historii \u2013 Teobald z Cambridge, \u017byd, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na chrze\u015bcija\u0144stwo i zosta\u0142 mnichem.<\/span><\/p>\n

Tomasz przedstawia jego relacj\u0119 jako \u015bwiadectwo cz\u0142owieka znaj\u0105cego spraw\u0119 od \u015brodka. Wed\u0142ug Teobalda \u017bydzi z ca\u0142ej Europy mieli co roku spotyka\u0107 si\u0119 w Narbonie, gdzie ich przyw\u00f3dcy losowali kraj, w kt\u00f3rym zostanie z\u0142o\u017cone w ofierze chrze\u015bcija\u0144skie dziecko. Coroczna ofiara mia\u0142a by\u0107 rzekomo warunkiem odzyskania przez nich w\u0142asnej ziemi. W 1144 roku los mia\u0142 pa\u015b\u0107 na Angli\u0119, a wybranym miejscem mia\u0142o zosta\u0107 Norwich.<\/span><\/p>\n

W tej opowie\u015bci wszystko jest niewiarygodne. Tajny synod w Narbonie nigdy nie istnia\u0142. \u017badne \u017ar\u00f3d\u0142o \u017cydowskie ani chrze\u015bcija\u0144skie o nim nie wspomina. Sama idea przeb\u0142agalnych ofiar z ludzi stanowi ca\u0142kowite odwr\u00f3cenie zasad judaizmu rabinicznego.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa konwertyty mia\u0142y jednak ogromn\u0105 si\u0142\u0119 retoryczn\u0105. By\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry \u201enale\u017ca\u0142 do nich\u201d, twierdzi\u0142, \u017ce ujawnia tajemnice swojej dawnej wsp\u00f3lnoty, a jego nawr\u00f3cenie mia\u0142o by\u0107 gwarancj\u0105 szczero\u015bci.<\/span><\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 to wzorem dla p\u00f3\u017aniejszych oskar\u017ce\u0144. Od Miko\u0142aja Donina w XIII wieku po \u201eekspert\u00f3w\u201d procesu Bejlisa w 1913 roku anty\u017cydowskie oskar\u017cenia regularnie opiera\u0142y si\u0119 na rzeczywistych lub domniemanych odst\u0119pcach \u2013 jedynych osobach zdolnych nada\u0107 fantazjom pozory wiarygodnego \u015bwiadectwa.<\/span><\/p>\n

Teobald by\u0142 pierwszym z tego szeregu. Jego opowie\u015b\u0107 o mi\u0119dzynarodowym \u017cydowskim spisku losuj\u0105cym ofiary z ukrytego centrum zawiera\u0142a ju\u017c w zal\u0105\u017cku ca\u0142\u0105 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 mitologi\u0119 spiskow\u0105, kt\u00f3ra siedem stuleci p\u00f3\u017aniej osi\u0105gn\u0119\u0142a kulminacj\u0119 w<\/span> \u201eProtoko\u0142ach m\u0119drc\u00f3w Syjonu\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Przedsi\u0119biorstwo m\u0119cze\u0144stwa<\/strong><\/h4>\n

Pozostaje wyja\u015bni\u0107, dlaczego Norwich tak ch\u0119tnie przyj\u0119\u0142o t\u0119 opowie\u015b\u0107. Odpowied\u017a mo\u017cna zawrze\u0107 w jednym s\u0142owie: interes<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Klasztor przy katedrze w Norwich by\u0142 stosunkowo now\u0105 fundacj\u0105, powsta\u0142\u0105 pod koniec XI wieku. Nie posiada\u0142 presti\u017cowych relikwii w Anglii, gdzie kult \u015bwi\u0119tych by\u0142 dobrze prosperuj\u0105c\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki. Kilka mil dalej opactwo Bury St Edmunds czerpa\u0142o znaczne korzy\u015bci z grobu kr\u00f3la-m\u0119czennika Edmunda, przyci\u0105gaj\u0105c pielgrzym\u00f3w, datki i presti\u017c.<\/span><\/p>\n

Lokalny \u015bwi\u0119ty oznacza\u0142 sta\u0142y nap\u0142yw pielgrzym\u00f3w, ofiar sk\u0142adanych przy o\u0142tarzu, wot\u00f3w, relacji o cudownych uzdrowieniach oraz silniejsz\u0105 pozycj\u0119 wobec konkurencyjnych klasztor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

William \u2013 miejscowy ch\u0142opiec zamordowany w Wielkim Tygodniu \u2013 by\u0142 idealnym kandydatem, pod warunkiem \u017ce jego \u015bmier\u0107 uda si\u0119 przedstawi\u0107 jako m\u0119cze\u0144stwo. A m\u0119cze\u0144stwo wymaga\u0142o kat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

To, co wydarzy\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Cia\u0142o Williama kilkakrotnie ekshumowano i przenoszono, za ka\u017cdym razem bli\u017cej serca katedry: z cmentarza klasztornego do kapitularza, a nast\u0119pnie do samego ko\u015bcio\u0142a, w pobli\u017ce g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza. Ta \u201edroga nieruchomo\u015bci\u201d dok\u0142adnie odzwierciedla\u0142a rosn\u0105c\u0105 rang\u0119 jego kultu.<\/span><\/p>\n

Biskup William de Turbe, jeden z nielicznych dostojnik\u00f3w ko\u015bcielnych, kt\u00f3rzy od pocz\u0105tku popierali oskar\u017cenia, aktywnie wspiera\u0142 ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/span><\/p>\n

Tomasz z Monmouth skrupulatnie spisywa\u0142 kolejne cuda. Charakterystyczne by\u0142o to, \u017ce ich liczba ros\u0142a dok\u0142adnie wtedy, gdy wymaga\u0142a tego promocja sanktuarium.<\/span><\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce Rzym nigdy nie kanonizowa\u0142 Williama. Jego kult pozosta\u0142 lokalny \u2013 tolerowany, lecz nigdy oficjalnie zatwierdzony.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejszy cel zosta\u0142 jednak osi\u0105gni\u0119ty. Norwich zyska\u0142o w\u0142asnego m\u0119czennika, a \u017byd\u00f3w \u2013 kt\u00f3rzy nikogo nie zabili \u2013 obsadzono w roli kat\u00f3w, poniewa\u017c wymaga\u0142a tego dramaturgia opowie\u015bci i interes klasztoru.<\/span><\/p>\n

Niewinno\u015b\u0107 potwierdzana punkt po punkcie<\/strong><\/h4>\n

Trzeba to powiedzie\u0107 raz jeszcze z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105, na jak\u0105 pozwalaj\u0105 fakty:<\/span> \u017bydzi z Norwich nie byli niczemu winni.<\/strong><\/p>\n

\u017badne \u015bledztwo nigdy nie wykaza\u0142o ich udzia\u0142u w zbrodni. \u017baden s\u0105d \u2013 kr\u00f3lewski ani jakikolwiek inny \u2013 nie uzna\u0142 ich za winnych. Kr\u00f3lewski szeryf obj\u0105\u0142 ich ochron\u0105 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nic ich nie obci\u0105\u017ca\u0142o.<\/span><\/p>\n

\u201eDowody\u201d Tomasza z Monmouth sprowadzaj\u0105 si\u0119 do sn\u00f3w, zas\u0142yszanych po latach pog\u0142osek oraz fantastycznego wyznania konwertyty.<\/span><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni historycy \u2013 poczynaj\u0105c od wiktoria\u0144skich wydawc\u00f3w \u017bywota \u015bw. Williama<\/em>, a ko\u0144cz\u0105c na ca\u0142ym dorobku obecnej historiografii \u2013 s\u0105 zgodni: <\/span><\/p>\n

\u017caden mord rytualny nigdy nie mia\u0142 miejsca ani w Norwich, ani gdziekolwiek indziej.<\/strong><\/h4>\n

Za ka\u017cdym razem, gdy oskar\u017cenia by\u0142y poddawane rzetelnej weryfikacji \u2013 przez cesarza Fryderyka II po wydarzeniach we Fuldzie w 1235 roku, przez papie\u017ca Innocentego IV w 1247 roku, przez komisj\u0119 osma\u0144sk\u0105 i europejskie kancelarie po wydarzeniach w Damaszku w 1840 roku czy przez rosyjsk\u0105 \u0142aw\u0119 przysi\u0119g\u0142ych, kt\u00f3ra uniewinni\u0142a Mendla Bejlisa w 1913 roku \u2013 rozpada\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie.<\/span><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c papie\u017ce wielokrotnie pot\u0119piali to oszczerstwo.<\/span><\/p>\n

Mimo to przetrwa\u0142o ka\u017cde obalenie, poniewa\u017c nie opiera\u0142o si\u0119 na faktach, lecz na potrzebie znalezienia dogodnego winowajcy.<\/span><\/p>\n

Zara\u017aliwa opowie\u015b\u0107<\/strong><\/h4>\n

Historia z Norwich nie pozosta\u0142a lokaln\u0105 ciekawostk\u0105. Dostarczy\u0142a gotowego scenariusza, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o powiela\u0107 wsz\u0119dzie tam, gdzie znaleziono martwe dziecko i istnia\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska.<\/span><\/p>\n

W Gloucester wykorzystano go w 1168 roku, a w Bury St Edmunds w 1181 roku. Ka\u017cde z tych miast zyska\u0142o w\u0142asnego ma\u0142ego m\u0119czennika i w\u0142asne miejsce pielgrzymkowe.<\/span><\/p>\n

W 1171 roku, w Blois, oskar\u017cenie przekroczy\u0142o now\u0105 granic\u0119. Nawet bez odnalezienia cia\u0142a ponad trzydziestu \u017byd\u00f3w spalono \u017cywcem na podstawie pojedynczego zeznania. By\u0142a to pierwsza zbiorowa egzekucja oparta na micie narodzonym w Norwich.<\/span><\/p>\n

W 1235 roku we Fuldzie w Niemczech do oskar\u017cenia dodano motyw krwi \u2013 rzekomo zbieranej do cel\u00f3w rytualnych. W ten spos\u00f3b ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 klasyczna posta\u0107 \u201eoszczerstwa o krwi\u201d, pozostaj\u0105ca w oczywistej sprzeczno\u015bci z najbardziej podstawowymi zakazami prawa \u017cydowskiego dotycz\u0105cymi spo\u017cywania krwi.<\/span><\/p>\n

W 1255 roku, w sprawie ma\u0142ego Hugona z Lincoln, po raz pierwszy wsp\u00f3lnikiem oszczerstwa sta\u0142a si\u0119 sama angielska Korona. Kr\u00f3l Henryk III kaza\u0142 straci\u0107 dziewi\u0119tnastu \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Od tego momentu oszczerstwo w\u0119drowa\u0142o przez kolejne stulecia \u2013 od Trydentu w 1475 roku, przez Damaszek w 1840 roku i Kij\u00f3w w 1913 roku, a\u017c po nazistowski tygodnik \u201eDer St\u00fcrmer\u201d<\/strong>, kt\u00f3ry w 1934 roku po\u015bwi\u0119ci\u0142 mu specjalny ilustrowany numer.<\/span><\/p>\n

\u0141a\u0144cuch tych wydarze\u0144 jest ci\u0105g\u0142y i dobrze udokumentowany, a jego pierwsze ogniwo wyku\u0142 Tomasz z Monmouth.<\/span><\/p>\n

1189\u20131190: Koronacja Ryszarda i prawdziwa krew<\/strong><\/h4>\n

Czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat po wydarzeniach zwi\u0105zanych z Williamem Anglia pokaza\u0142a, do czego mo\u017ce doprowadzi\u0107 pokolenie wychowane na takiej propagandzie.<\/span><\/p>\n

3 wrze\u015bnia 1189 roku Ryszard Lwie Serce zosta\u0142 koronowany w Westminsterze. \u017bydowscy dostojnicy, kt\u00f3rzy \u2013 podobnie jak pozostali przedstawiciele stan\u00f3w kr\u00f3lestwa \u2013 przybyli z\u0142o\u017cy\u0107 nowemu kr\u00f3lowi ho\u0142d i wr\u0119czy\u0107 dary, zostali odprawieni sprzed uczty koronacyjnej. Plotki zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozprzestrzenia\u0107, t\u0142um ogarn\u0119\u0142a furia i Londyn pogr\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 w pogromie. Podpalano domy, mordowano \u017byd\u00f3w lub pod gro\u017ab\u0105 \u015bmierci zmuszano ich do przyj\u0119cia chrztu.<\/span><\/p>\n

Ryszard, rozw\u015bcieczony tym, \u017ce do zamieszek dosz\u0142o w dniu jego koronacji i \u017ce ofiarami padli ludzie znajduj\u0105cy si\u0119 pod jego kr\u00f3lewsk\u0105 ochron\u0105, ukara\u0142 sprawc\u00f3w jedynie po\u0142owicznie, po czym wyruszy\u0142 na krucjat\u0119.<\/span><\/p>\n

Jego wyjazd otworzy\u0142 drog\u0119 dalszej przemocy.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1190 roku masakry rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 z miasta do miasta \u2013 King\u2019s Lynn, Stamford i Bury St Edmunds.<\/span><\/p>\n

6 lutego 1190 roku dotar\u0142y do samego Norwich. \u017byd\u00f3w zastanych w domach zabito. Prze\u017cyli jedynie ci, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 schroni\u0107 w zamku.<\/span><\/p>\n

Miasto, kt\u00f3re wymy\u015bli\u0142o fikcyjne m\u0119cze\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skiego ch\u0142opca, czterdzie\u015bci sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wyda\u0142o prawdziwe \u017cydowskie ofiary.<\/span><\/p>\n

Kulminacja nast\u0105pi\u0142a w Yorku 16 i 17 marca 1190 roku. Oko\u0142o stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu \u017byd\u00f3w, obl\u0119\u017conych w wie\u017cy zamkowej, gdzie szukali kr\u00f3lewskiej ochrony, odebra\u0142o sobie \u017cycie lub zosta\u0142o zabitych po poddaniu si\u0119.<\/span><\/p>\n

Jeden szczeg\u00f3\u0142 najlepiej pokazuje rzeczywiste motywy sprawc\u00f3w. Przyw\u00f3dcy pogromu, miejscowi mo\u017cni powa\u017cnie zad\u0142u\u017ceni u \u017cydowskich po\u017cyczkodawc\u00f3w, udali si\u0119 prosto z miejsca masakry do katedry, aby spali\u0107 przechowywane tam dokumenty d\u0142u\u017cne.<\/span><\/p>\n

Tak\u017ce tutaj, za religijnym uzasadnieniem kry\u0142a si\u0119 korzy\u015b\u0107 materialna.<\/span><\/p>\n

Sto lat p\u00f3\u017aniej, w 1290 roku, Edward I wyp\u0119dzi\u0142 \u017byd\u00f3w z Anglii. By\u0142o to pierwsze powszechne wygnanie \u017byd\u00f3w z europejskiego kr\u00f3lestwa.<\/span><\/p>\n

Kraj, kt\u00f3ry stworzy\u0142 oskar\u017cenie o mord rytualny, jako pierwszy pozby\u0142 si\u0119 ca\u0142ej swojej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i pozosta\u0142 bez niej przez ponad trzysta pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat.<\/span><\/p>\n

Czego uczy Norwich<\/strong><\/h4>\n

Historia Norwich nie jest \u015bredniowieczn\u0105 ciekawostk\u0105.<\/span><\/p>\n

Obna\u017ca w najczystszej postaci mechanizm dzia\u0142ania ka\u017cdego zbiorowego oszczerstwa: rzeczywiste, lecz niewyja\u015bnione wydarzenie; ideologicznego przedsi\u0119biorc\u0119, kt\u00f3ry nadaje mu kszta\u0142t i znaczenie; odst\u0119pc\u0119 dostarczaj\u0105cego fantazji pozor\u00f3w wiarygodnego \u015bwiadectwa; instytucj\u0119, kt\u00f3ra odnajduje korzy\u015b\u0107 w k\u0142amstwie i wykorzystuje sw\u00f3j autorytet, by je uwiarygodni\u0107; wreszcie t\u0142umy, kt\u00f3re po jednym lub dw\u00f3ch pokoleniach przechodz\u0105 od opowie\u015bci do czyn\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Na ka\u017cdym etapie byli ludzie, kt\u00f3rzy wiedzieli \u2013 lub mogli wiedzie\u0107 \u2013 \u017ce ca\u0142a historia jest fa\u0142szywa.<\/span><\/p>\n

Wiedzia\u0142 o tym szeryf w 1144 roku.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wili o tym papie\u017ce.<\/span><\/p>\n

Potwierdza\u0142y to s\u0105dy.<\/span><\/p>\n

Mimo to oszczerstwo rozkwita\u0142o, poniewa\u017c przynosi\u0142o korzy\u015bci: klasztorowi zapewnia\u0142o pielgrzym\u00f3w, d\u0142u\u017cnikom uwolnienie od zobowi\u0105za\u0144, a rozw\u015bcieczonym t\u0142umom \u0142atwy cel.<\/span><\/p>\n

William z Norwich najprawdopodobniej pad\u0142 ofiar\u0105 rzeczywistego przest\u0119pstwa.<\/span><\/p>\n

\u017bydzi z Norwich, Yorku i Blois padli ofiar\u0105 k\u0142amstwa.<\/span><\/p>\n

Osiem stuleci po Tomaszu z Monmouth to k\u0142amstwo nadal kr\u0105\u017cy w obiegu.<\/span><\/p>\n

To wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d, by nadal rozbiera\u0107 na cz\u0119\u015bci mechanizm jego powstania \u2013 krok po kroku.<\/span><\/p>\n

\n

Link do orygina\u0142u:<\/em><\/span><\/p>\n

\n
Pierre Rehov<\/span><\/em><\/span><\/strong><\/div>\n
\n
Norwich, 1144: The Invention of the Jewish Ritual Murder<\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n
On 25 March 1144, Holy Saturday, passers-by discovered in Thorpe Wood, on the outskirts of Norwich, the body of a boy of about twelve. His name was William; he was apprenticed to a skinner in the town. No one knew who had killed him, or why. The crime would never be solved: no suspect was ever arrested, no trial was ever held, no guilt was ever established. And yet from this obscure local tragedy would emerge one of the most murderous inventions in European history: the accusation of ritual murder levelled against the Jews, the matrix of what posterity would call the blood libel. For eight centuries, from Norwich to Damascus and from Blois to Kiev, entire Jewish communities would pay with their lives for a fable born in a Benedictine priory in Norfolk\u2026<\/em><\/span><\/div>\n
Read more<\/span><\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak mnich, konwertyta i miasto spragnione pielgrzym\u00f3w stworzyli najbardziej trwa\u0142e antysemickie oszczerstwo Norwich, 1144: Narodziny oskar\u017cenia \u017byd\u00f3w o mord rytualny Pierre Rehov Jak mnich, konwertyta i miasto spragnione pielgrzym\u00f3w stworzyli najbardziej trwa\u0142e antysemickie oszczerstwo 25 marca 1144 roku, w Wielk\u0105 Sobot\u0119, przechodnie odnale\u017ali w lesie Thorpe na obrze\u017cach Norwich cia\u0142o oko\u0142o dwunastoletniego ch\u0142opca. Nazywa\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132326"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132326"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132411,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132326\/revisions\/132411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}