{"id":132706,"date":"2026-08-08T17:09:00","date_gmt":"2026-08-08T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132706"},"modified":"2026-08-05T07:40:47","modified_gmt":"2026-08-05T05:40:47","slug":"06-09-108","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132706","title":{"rendered":"Tolo mieszka z Ukraink\u0105, Pola jedzie do Izraela. Jak dzi\u015b opowiada\u0107 o poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci"},"content":{"rendered":"

‘Podr\u00f3\u017cnicy’ (Fot. Shutterstock)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Tolo mieszka z Ukraink\u0105, Pola jedzie do Izraela. Jak dzi\u015b opowiada\u0107 o poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Witold Mrozek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Z trzech sztuk dwie podejmuj\u0105 temat migracji i to\u017csamo\u015bci – warto si\u0119 im przyjrze\u0107, bo nie s\u0105 to dzi\u015b tematy, po kt\u00f3re polski teatr ch\u0119tnie by si\u0119ga\u0142. Przeczyta\u0107 Mossakowskiego mo\u017cna cho\u0107by po to, \u017ceby si\u0119 z nim pok\u0142\u00f3ci\u0107.<\/span><\/p>\n

Pawe\u0142 Mossakowski, wieloletni recenzent filmowy “Gazety Co Jest Grane” i do\u015bwiadczony producent filmowy, jest te\u017c nagradzanym dramatopisarzem. W\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 si\u0119 zbi\u00f3r jego sztuk “Podr\u00f3\u017cnicy” \u2013 tom obyczajowych opowie\u015bci z publicystycznym zaci\u0119ciem.<\/span><\/p>\n

\n

Mi\u0119dzy Polsk\u0105, Szwecj\u0105, Izraelem<\/strong><\/h4>\n

Tytu\u0142owi \u201ePodr\u00f3\u017cnicy”, najpowa\u017cniejszy dramat tomu, przedstawiaj\u0105 losy pary polskich \u017byd\u00f3w, Poli i Kuby, na tle przemian Polski i ich w\u0142asnych to\u017csamo\u015bci. W pierwszym, najd\u0142u\u017cszym akcie s\u0105 m\u0142odymi, zakochanymi lud\u017ami, kt\u00f3rych rozdzielaj\u0105 Marzec 1968 i nasilaj\u0105ca si\u0119 nagonka, za kt\u00f3r\u0105 odpowiada nie tylko rz\u0105dz\u0105ca partia, ale te\u017c zwykli ludzie \u2013 w sklepie czy na ulicy. To nie tylko utrata pracy, docinki czy szykany, ale te\u017c przemoc fizyczna. Nietrudno dopatrzy\u0107 si\u0119 tu aluzji do dzisiejszych nacjonalistycznych kampanii nienawi\u015bci. Niestety, trafnych. \u201eBo robi si\u0119 atmosfera. A w atmosferze \u017culia czuje si\u0119 bezkarna” \u2013 m\u00f3wi synowi Fryda, matka Kuby.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Czas drugiego aktu przypada na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 lat 70. XX wieku \u2013 mowa o strajkach w Ursusie i Radomiu, powstaniu KOR-u. Kuba odwiedza Pol\u0119 w Szwecji. Wyjecha\u0142 z Polski na chwil\u0119, jest gastarbeiterem. W kraju wydaje wiersze w samizdacie, trzyma z opozycj\u0105. Ona ma m\u0119\u017ca i stabilne \u017cycie, ale my\u015bli o kolejnym wyje\u017adzie. Jednocze\u015bnie wzmacnia si\u0119 w niej to\u017csamo\u015b\u0107 \u017cydowska, kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017ce z Izraelem.<\/span><\/p>\n

Trzeci akt rozgrywa si\u0119 w latach 90. Kuba odwiedza Pol\u0119 w Izraelu i opowiada o kraju, gdzie si\u0119 urodzili, o kt\u00f3ry walczy\u0142 i w kt\u00f3rym ostatecznie zosta\u0142 dobrze zarabiaj\u0105cym wydawc\u0105. M\u00f3wi, \u017ce w Polsce \u201e\u2026dzi\u015b wypada by\u0107 Europejczykiem, \u015bwiat\u0142ym i otwartym. Ale to wszystko wisi na cienkim w\u0142osku. Za pi\u0119kn\u0105 fasad\u0105 jest ciemnota, ksenofobia, masa kompleks\u00f3w i zawi\u015bci. I ta druga Polska dojdzie kiedy\u015b do g\u0142osu. A nie chcia\u0142bym wtedy w niej mieszka\u0107” \u2013 i dlatego chce wyemigrowa\u0107 tam, gdzie dawna ukochana.<\/span><\/p>\n

Kuba, \u015bwie\u017co przyby\u0142y z Polski, ma w sobie wiele wi\u0119cej wiary w izraelskie pa\u0144stwo ni\u017c mieszkaj\u0105ca tam od lat Pola. Jej syn, by\u0142y \u017co\u0142nierz, zosta\u0142 ci\u0119\u017cko okaleczony w wojsku \u2013 ale nie na wojnie, tylko w wypadku podczas \u0107wicze\u0144. Jest mowa o jakich\u015b wojnach w przesz\u0142o\u015bci i gro\u017c\u0105cych w przysz\u0142o\u015bci, ale z kim te wojny \u2013 o tym mowy nie ma. Izrael spotyka tu jednak te\u017c sporo krytyki. Pola sceptycznie m\u00f3wi o militaryzacji Izraela, jednocze\u015bnie jej wyb\u00f3r miejsca do \u017cycia jest zdecydowany i za nim stoi. I jej biografia t\u0142umaczy dlaczego. \u201ePodr\u00f3\u017cnik\u00f3w” Teatr \u017bydowski w Warszawie wystawi\u0142 w marcu 2023 roku.<\/span><\/p>\n

Polski malarz, ukrai\u0144ska sprz\u0105taczka<\/strong><\/h4>\n

W \u201eKotach” g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest Tolo, artysta malarz po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce, rozdarty mi\u0119dzy dwoma kobietami: Doris, \u017con\u0105 na emigracji w USA, i ukrai\u0144sk\u0105 imigrantk\u0105 Irin\u0105, kt\u00f3ra sprz\u0105ta w jego domu i z kt\u00f3r\u0105 co\u015b zaczyna go \u0142\u0105czy\u0107. W\u0105tek migracji zn\u00f3w jest istotny \u2013 Irina mimo traumatycznych wspomnie\u0144 radzi sobie w Polsce nie\u017ale, Doris w Stanach \u2013 chyba gorzej. Tolo nie chce zmian, nie chce do\u0142\u0105czy\u0107 do \u017cony, zostawia\u0107 swojego j\u0119zyka i swojego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie dooko\u0142a trwaj\u0105, jak si\u0119 zdaje, rz\u0105dy PiS<\/a>. Tolo ma z nimi problem jako artysta cenzurowany przez Ministerstwo Kultury. Troch\u0119 szkoda, \u017ce ten w\u0105tek osuwa si\u0119 w za \u0142atw\u0105 parodi\u0119 i grotesk\u0119. I nie mam tu na my\u015bli tego, \u017ce to, co robi\u0142 PiS, nie by\u0142o straszne. Du\u017co straszniejsze ni\u017c parodiowane u Mossakowskiego debaty medialne czas\u00f3w \u201edobrej zmiany” (czy to \u017ale, \u017ce na obrazie orze\u0142 zwraca g\u0142ow\u0119 w lew\u0105 stron\u0119?) by\u0142y mechanizmy konformizmu czy zwyczajnej niech\u0119ci do uznanych artyst\u00f3w, kt\u00f3re sprawia\u0142y, \u017ce na takie analityczne dylematy w rzeczywistej Polsce PiS nie by\u0142oby po prostu miejsca. Sk\u0105din\u0105d, g\u0142owa or\u0142a patrzy w lewo, bo obok mia\u0142a by\u0107 druga \u2013 jak na bizantyjskim godle r\u00f3wnie\u017c i dzisiejszej Rosji. Tw\u00f3rca nie doko\u0144czy\u0142 obrazu, bo si\u0119 zawaha\u0142 \u2013 i ten moment zawahania oraz wycofania si\u0119, samodzielnej rezygnacji z mocnego gestu, jest dla mnie ciekawszy ni\u017c parodiowani tu przyg\u0142upi telewizyjni krytycy.<\/span><\/p>\n

Skr\u00f3ty dramaturgiczne chwilami mo\u017ce za \u0142atwo zmieniaj\u0105 si\u0119 u Mossakowskiego w skr\u00f3ty my\u015blowe. Jak przy Doris, kt\u00f3ra szybko dostaje prac\u0119 na ameryka\u0144skim uniwersytecie, ale te\u017c bardzo szybko j\u0105 traci, bo zwraca si\u0119 do osoby studenckiej niew\u0142a\u015bciwymi zaimkami. Dzisiejsze konflikty to\u017csamo\u015bciowe i kulturowe s\u0105 troch\u0119 zbyt wa\u017cne i z\u0142o\u017cone, by sprowadza\u0107 je do jednego grepsu, nawet w ramach symetrii uzupe\u0142nionej molestuj\u0105cym szefem w innej pracy, jakby z drugiej strony. Zbyt du\u017ca kondensacja nie s\u0142u\u017cy wa\u017cnym, nie\u0142atwym i skomplikowanym tematom, kt\u00f3re Mossakowski podejmuje. Przynajmniej w lekturze. Jak b\u0119dzie na scenie?<\/span><\/p>\n

Z drugiej strony w tych historiach \u2013 mieszcz\u0105cych w sobie wiele mniejszych podhistorii, troch\u0119 zbyt ciasno upchanych \u2013 sporo jest nieco niedzisiejszego, w dobrym sensie, ciep\u0142a. Nawet je\u015bli przydarza si\u0119 ono na chwil\u0119. Jak wtedy, gdy w \u201eKotach” Irina i Tolo zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do siebie albo gdy zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do siebie zn\u00f3w Pola i Kuba.<\/span><\/p>\n

\n

Pawe\u0142 Mossakowski, \u201ePodr\u00f3\u017cnicy”, wydawnictwo Moc Media, Warszawa 2026<\/i><\/b><\/p>\n

\n
\"Pawe\u0142<\/picture><\/figure>\n
<\/p>\n

<\/span><\/em>Pawe\u0142 Mossakowski, ‘Podr\u00f3\u017cnicy’, wydawnictwo Moc Media, Warszawa 2026 Fot. Materia\u0142y prasowe<\/span><\/em><\/p>\n

<\/span><\/div>\n<\/div>\n

\n

Redagowa\u0142a Agata \u017belazowska<\/strong><\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘Podr\u00f3\u017cnicy’ (Fot. Shutterstock) Tolo mieszka z Ukraink\u0105, Pola jedzie do Izraela. Jak dzi\u015b opowiada\u0107 o poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci Witold Mrozek Z trzech sztuk dwie podejmuj\u0105 temat migracji i to\u017csamo\u015bci – warto si\u0119 im przyjrze\u0107, bo nie s\u0105 to dzi\u015b tematy, po kt\u00f3re polski teatr ch\u0119tnie by si\u0119ga\u0142. Przeczyta\u0107 Mossakowskiego mo\u017cna cho\u0107by po to, \u017ceby si\u0119 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132706"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132769,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132706\/revisions\/132769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}