{"id":132708,"date":"2026-08-06T17:05:00","date_gmt":"2026-08-06T15:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132708"},"modified":"2026-08-03T08:05:29","modified_gmt":"2026-08-03T06:05:29","slug":"06-05-129","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132708","title":{"rendered":"Prezydent RP: niech pami\u0119\u0107 o zag\u0142adzie Rom\u00f3w b\u0119dzie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144"},"content":{"rendered":"<hr \/>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dzieje_logo.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\/prezydent-rp-niech-pamiec-o-zagladzie-romow-bedzie-przestroga-dla-przyszlych-pokolen\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Prezydent RP: niech pami\u0119\u0107 o zag\u0142adzie Rom\u00f3w b\u0119dzie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>szf\/ mi\u015b\/<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/dzieje.pl\/sites\/default\/files\/styles\/open_article_750x0_\/public\/202608\/pap_20260802_0L0.jpg?itok=I0ITc3dK\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Uroczysto\u015b\u0107 przed Pomnikiem Zag\u0142ady Rom\u00f3w i Sinti podczas obchod\u00f3w Dnia Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie Sinti i Rom\u00f3w, w by\u0142ym niemieckim obozie zag\u0142ady Auschwitz II-Birkenau. Fot. PAP\/Jarek Praszkiewicz<\/em><\/span><\/p>\n<h4><strong>Niech pami\u0119\u0107 o Porajmos (Zag\u0142adzie Rom\u00f3w \u2013 PAP) pozostanie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144 \u2013 napisa\u0142 prezydent Karol Nawrocki w li\u015bcie do uczestnik\u00f3w niedzielnych obchod\u00f3w 82. rocznicy likwidacji tzw. obozu cyga\u0144skiego w Birkenau, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w tym miejscu pami\u0119ci.<\/strong><\/h4>\n<div class=\"field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field__item\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">W nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku SS zg\u0142adzi\u0142o wszystkich \u017cyj\u0105cych jeszcze w obozie Sinti i Rom\u00f3w: 4,3 tys. os\u00f3b, w tym dzieci. W Polsce jest to Dzie\u0144 Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie Rom\u00f3w i Sinti. Parlament Europejski uzna\u0142 go za Dzie\u0144 Pami\u0119ci o Holocau\u015bcie Europejskich Rom\u00f3w i Sinti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201ePochylam g\u0142ow\u0119 w ho\u0142dzie dla Rom\u00f3w i Sinti, kt\u00f3rzy cierpieli i gin\u0119li w tym okrutnym miejscu. Czyni\u0119 to w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich moich rodak\u00f3w. Jednocz\u0105c si\u0119 z pa\u0144stwem w modlitwie za pomordowanych, pragn\u0119 raz jeszcze z ca\u0142\u0105 moc\u0105 pot\u0119pi\u0107 z\u0142o, jakim s\u0105 wszelkie odmiany nazizmu i szowinizmu. Ani wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, ani w przysz\u0142o\u015bci w \u017cadnej cywilizowanej spo\u0142eczno\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 miejsca na has\u0142a, publikacje, wypowiedzi artystyczne ani tym bardziej organizacje szerz\u0105ce nienawi\u015b\u0107 na tle etnicznym lub rasowym. Niech pami\u0119\u0107 o Porajmos pozostanie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144\u201d \u2013 napisa\u0142 w li\u015bcie prezydent Karol Nawrocki.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Sinto Dieter Flack, kt\u00f3rego niemal ca\u0142a rodzina ponios\u0142a \u015bmier\u0107 w Auschwitz, m\u00f3wi\u0142, \u017ce prze\u017cy\u0142 Zag\u0142ad\u0119 dlatego, i\u017c jego matce uda\u0142o si\u0119 uciec z dzie\u0107mi do Szwajcarii. Stamt\u0105d zostali zawr\u00f3ceni do Bawarii, ale doczekali wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">&#8211; Jako ocala\u0142y czuj\u0119 g\u0142\u0119bok\u0105 potrzeb\u0119 ostrzec przed narastaj\u0105cym prawicowym ekstremizmem, antycyganizmem i antysemityzmem oraz post\u0119puj\u0105c\u0105 brutalizacj\u0105 \u017cycia spo\u0142ecznego. Ju\u017c dzi\u015b w samych Niemczech nienawi\u015b\u0107 i mowa nienawi\u015bci wobec naszej mniejszo\u015bci stale si\u0119 nasilaj\u0105. Budzi to we mnie l\u0119k \u2013 nie tyle o w\u0142asne \u017cycie, ile o \u017cycie moich dzieci i wnuk\u00f3w, a przede wszystkim o przysz\u0142o\u015b\u0107 demokracji w Niemczech i Europie \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Flack zaapelowa\u0142 zarazem, by historia Sinti i Rom\u00f3w zosta\u0142a na trwa\u0142e wpisana do program\u00f3w nauczania we wszystkich szko\u0142ach Europy. Wsparli go liderzy spo\u0142eczno\u015bci z Polski i Niemiec. Roman Kwiatkowski, szef Stowarzyszenia Rom\u00f3w w Polsce, oraz Romani Rose, szef Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Rom\u00f3w, podpisali apel, w kt\u00f3rym zwr\u00f3cili si\u0119 do pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Rady Europy i UE o wprowadzenie do szk\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych przybli\u017caj\u0105cych wielowiekow\u0105 histori\u0119 tych narod\u00f3w i ich wk\u0142ad w sztuk\u0119, muzyk\u0119 i kultur\u0119. Dokument przekazali obecnej na obchodach przewodnicz\u0105cej zgromadzenia parlamentarnego RE Petrze Bayr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Romani Rose podkre\u015bli\u0142, \u017ce jest skandalem, i\u017c \u201enajwi\u0119ksza mniejszo\u015b\u0107 w Europie, licz\u0105ca 10-12 mln os\u00f3b, praktycznie nie pojawia si\u0119 w podr\u0119cznikach szkolnych w poszczeg\u00f3lnych krajach\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Podczas uroczysto\u015bci g\u0142os zabra\u0142 Rudolf Murka, syn Rudolfa Murki, by\u0142ego wi\u0119\u017ania Auschwitz, pochodz\u0105cego z Moraw Roma. Wspomina\u0142, jak 60 lat temu odwiedzi\u0142 z ojcem Miejsce Pami\u0119ci Auschwitz. &#8211; Wtedy m\u00f3j ojciec chodzi\u0142 ca\u0142\u0105 noc po obozie, podczas gdy spali\u015bmy. Przechadza\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy barakami i drutem kolczastym by\u0142ego obozu, znowu chodzi\u0142 po miejscach, gdzie cierpia\u0142 i gdzie straci\u0142 ca\u0142\u0105 rodzin\u0119. Rano zobaczy\u0142em czerwone oczy mojego ojca; oczy, kt\u00f3re p\u0142aka\u0142y ca\u0142\u0105 noc \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Murka podkre\u015bli\u0142, \u017ce pokolenia jego rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u017cyli piek\u0142o niemieckich oboz\u00f3w, ju\u017c nie ma. &#8211; Dzi\u0119ki ich odwadze i sile przetrwania my, ich dzieci, jeste\u015bmy tutaj i spoczywa na nas wielka odpowiedzialno\u015b\u0107, aby pami\u0119\u0107 o naszych rodzicach nie zosta\u0142a zapomniana \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Prezes Stowarzyszenia Rom\u00f3w w Polsce Roman Kwiatkowski przypomnia\u0142, \u017ce w tym roku przypada 15. rocznica ustanowienia przez Sejm 2 sierpnia Dniem Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie Rom\u00f3w i Sinti. &#8211; To wa\u017cny wyraz uznania dla historii romskich ofiar oraz zobowi\u0105zanie pa\u0144stwa polskiego do zachowania pami\u0119ci o jednej z najbardziej przemilczanych tragedii II wojny \u015bwiatowej \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Kwiatkowski zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Europa ponownie do\u015bwiadcza wojny, a w\u015br\u00f3d ofiar s\u0105 cz\u0142onkowie jego narodu. &#8211; Jednocze\u015bnie r\u00f3wnie\u017c w czasie pokoju zbyt wielu Rom\u00f3w w Europie nadal do\u015bwiadcza dyskryminacji. Wci\u0105\u017c istniej\u0105 bariery w dost\u0119pie do edukacji. Do ochrony zdrowia. Do rynku pracy. Do godnego \u017cycia. (\u2026) Nie prosimy o szczeg\u00f3lne traktowanie. Nie prosimy o nowe prawa, bo one istniej\u0105. (\u2026) \u017b\u0105damy ich pe\u0142nego respektowania \u2013 apelowa\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wicemarsza\u0142ek Sejmu Szymon Ho\u0142ownia zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce politycy musz\u0105 potwierdzi\u0107 wcze\u015bniejsze zobowi\u0105zania. Przypomnia\u0142 \u2013 za Kwiatkowskim &#8211; \u017ce w 2011 roku Sejm RP og\u0142osi\u0142 2 sierpnia Dniem Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie Rom\u00f3w i Sinti. &#8211; To zobowi\u0105zanie dzisiaj Sejm Rzeczpospolitej Polskiej podtrzymuje \u2013 zapewni\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci byli mi\u0119dzy innymi tak\u017ce: szefowa MSZ Ksi\u0119stwa Monako Isabelle Berro-Amadei oraz sekretarz stanu w rz\u0105dzie Niemiec Michael Brand.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Niemcy rozpocz\u0119li eksterminacj\u0119 Rom\u00f3w ju\u017c w 1941 roku. W grudniu 1942 roku zwierzchnik SS Heinrich Himmler rozkaza\u0142, by Cyganie z Rzeszy i teren\u00f3w okupowanych zostali osadzeni w obozach koncentracyjnych. Trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej w Auschwitz II-Birkenau powsta\u0142 dla nich ob\u00f3z rodzinny Zigeunerlager. Niemcy deportowali do niego ca\u0142e rodziny. Wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym dzieci, dziesi\u0105tkowa\u0142y choroby i g\u0142\u00f3d. Mi\u0119dzy 26 lutego 1943 a 21 lipca 1944 roku do Zigeunerlager deportowano blisko 21 tys. os\u00f3b. Zigeunerlager zosta\u0142 zlikwidowany w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Og\u00f3\u0142em w Auschwitz zgin\u0119\u0142o 21 tys. Rom\u00f3w. Pod wzgl\u0119dem liczby ofiar stanowi\u0105 oni trzeci\u0105 grup\u0119, po \u017bydach i Polakach. W wyniku prze\u015bladowa\u0144 i terroru w czasach istnienia III Rzeszy \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 500 tys. Sinti i Rom\u00f3w. (PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezydent RP: niech pami\u0119\u0107 o zag\u0142adzie Rom\u00f3w b\u0119dzie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144 szf\/ mi\u015b\/ Uroczysto\u015b\u0107 przed Pomnikiem Zag\u0142ady Rom\u00f3w i Sinti podczas obchod\u00f3w Dnia Pami\u0119ci o Zag\u0142adzie Sinti i Rom\u00f3w, w by\u0142ym niemieckim obozie zag\u0142ady Auschwitz II-Birkenau. Fot. PAP\/Jarek Praszkiewicz Niech pami\u0119\u0107 o Porajmos (Zag\u0142adzie Rom\u00f3w \u2013 PAP) pozostanie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144 \u2013 napisa\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132708"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132724,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132708\/revisions\/132724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}