{"id":132881,"date":"2026-08-13T17:09:00","date_gmt":"2026-08-13T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132881"},"modified":"2026-08-10T06:30:02","modified_gmt":"2026-08-10T04:30:02","slug":"13-09-101","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=132881","title":{"rendered":"Koszmar pomys\u0142u Trampa z nuklearn\u0105 Arabi\u0105 Saudyjask\u0105"},"content":{"rendered":"

Na zdj\u0119ciu: Prezydent USA Donald Trump wita saudyjskiego nast\u0119pc\u0119 tronu Mohammeda bin Salmana w Bia\u0142ym Domu w Waszyngtonie, 18 listopada 2025 r. (Zdj\u0119cie: Saul Loeb\/AFP via Getty Images)<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Koszmar pomys\u0142u Trampa z nuklearn\u0105 Arabi\u0105 Saudyjask\u0105<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Khaled Abu Toameh
\n<\/strong> T\u0142umaczenie:<\/em><\/span> Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Proponowana przez prezydenta USA Donalda J. Trumpa umowa o cywilnej wsp\u00f3\u0142pracy nuklearnej z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 jednym z najniebezpieczniejszych b\u0142\u0119d\u00f3w strategicznych w najnowszej ameryka\u0144skiej polityce wobec Bliskiego Wschodu. Cho\u0107 zwolennicy przedstawiaj\u0105 j\u0105 jako pokojowe partnerstwo w dziedzinie energetyki, maj\u0105ce na celu wzmocnienie relacji z kluczowym arabskim sojusznikiem, jej d\u0142ugofalowe konsekwencje mog\u0105 by\u0107 katastrofalne. Umowa grozi os\u0142abieniem dekad ameryka\u0144skiej polityki nierozprzestrzeniania broni j\u0105drowej, wywo\u0142aniem regionalnego wy\u015bcigu zbroje\u0144, o\u015bmieleniem przeciwnik\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz stworzeniem zagro\u017ce\u0144 dla bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rych przysz\u0142e pokolenia mog\u0105 nie by\u0107 w stanie odwr\u00f3ci\u0107.<\/span><\/p>\n

Kongres i ameryka\u0144ska opinia publiczna powinni odrzuci\u0107 t\u0119 umow\u0119, zanim stworzy ona precedens, kt\u00f3ry mo\u017ce podwa\u017cy\u0107 \u015bwiatowe wysi\u0142ki na rzecz zapobiegania rozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej.<\/span><\/p>\n

Najbardziej kontrowersyjnym elementem proponowanej umowy jest to, \u017ce \u2013 jak donosz\u0105 media \u2013 pozwala ona Arabii Saudyjskiej rozwija\u0107 krajowe zdolno\u015bci do wzbogacania uranu w ramach zabezpiecze\u0144, kt\u00f3re nie spe\u0142niaj\u0105 rygorystycznych standard\u00f3w dotychczas wymaganych przez Waszyngton. Cho\u0107 nisko wzbogacony uran s\u0142u\u017cy jako paliwo dla cywilnych reaktor\u00f3w j\u0105drowych, ta sama technologia mo\u017ce ostatecznie zosta\u0107 wykorzystana do produkcji wysoko wzbogaconego uranu nadaj\u0105cego si\u0119 do budowy broni j\u0105drowej.<\/span><\/p>\n

To zagro\u017cenie nie jest wy\u0142\u0105cznie teoretyczne.<\/span><\/p>\n

Saudyjski nast\u0119pca tronu Mohammed bin Salman ju\u017c kilka lat temu wyrazi\u0142 swoje intencje w spos\u00f3b jednoznaczny. “Arabia Saudyjska nie chce zdoby\u0107 \u017cadnej bomby atomowej” \u2013 powiedzia\u0142 w 2018 roku. “Ale bez w\u0105tpienia, je\u015bli Iran opracuje bomb\u0119 atomow\u0105, my zrobimy to samo tak szybko, jak to b\u0119dzie mo\u017cliwe.”<\/span><\/p>\n

Te s\u0142owa powinny by\u0142y zako\u0144czy\u0107 wszelk\u0105 dyskusj\u0119 na temat dopuszczenia wzbogacania uranu na terytorium Arabii Saudyjskiej. Ujawniaj\u0105 one, \u017ce Rijad postrzega cywilne zdolno\u015bci nuklearne nie tylko jako projekt energetyczny, lecz r\u00f3wnie\u017c jako potencjalne strategiczne zabezpieczenie przed Iranem.<\/span><\/p>\n

Zwolennicy umowy argumentuj\u0105, \u017ce kr\u00f3lestwo pozostaje bliskim partnerem Stan\u00f3w Zjednoczonych, a porozumienie zawiera wystarczaj\u0105ce zabezpieczenia. Historia uczy jednak czego\u015b innego: rz\u0105dy si\u0119 zmieniaj\u0105, re\u017cimy upadaj\u0105, sojusze si\u0119 rozpadaj\u0105, a dzisiejszy przyjaciel \u2013 nawet je\u015bli jest uczestnikiem Porozumie\u0144 Abrahamowych \u2013 jutro mo\u017ce ju\u017c nie by\u0107 sojusznikiem.<\/span><\/p>\n

Arabia Saudyjska wielokrotnie pada\u0142a ofiar\u0105 atak\u00f3w terrorystycznych Al-Kaidy i ISIS. Jest tak\u017ce krajem urodzenia Osamy bin Ladena, a 15 z 19 terroryst\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzili zamachy z 11 wrze\u015bnia 2001 roku, by\u0142o obywatelami Arabii Saudyjskiej. Cho\u0107 rz\u0105d saudyjski konsekwentnie zaprzecza\u0142 jakiemukolwiek udzia\u0142owi w tych zamachach, historia kr\u00f3lestwa sugeruje co\u015b innego.<\/span><\/p>\n

Utrzymuj\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenie ze strony islamistycznego ekstremizmu nadal istnieje.<\/span><\/p>\n

W latach 2003\u20132006 Al-Kaida prowadzi\u0142a krwaw\u0105 rebeli\u0119 na terytorium kr\u00f3lestwa, atakuj\u0105c instytucje pa\u0144stwowe, cudzoziemc\u00f3w oraz infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105. ISIS przyzna\u0142o si\u0119 do przeprowadzenia atak\u00f3w na meczety, si\u0142y bezpiecze\u0144stwa i ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 w Arabii Saudyjskiej.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 saudyjskim w\u0142adzom w du\u017cej mierze uda\u0142o si\u0119 st\u0142umi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tych organizacji, sam fakt ich istnienia podkre\u015bla trwa\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107: ekstremistyczne ugrupowania islamistyczne nadal postrzegaj\u0105 kr\u00f3lestwo zar\u00f3wno jako pole walki, jak i cenn\u0105 zdobycz. Nikt nie jest w stanie przewidzie\u0107, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 krajobraz polityczny Arabii Saudyjskiej za 20 lub 30 lat. Przysz\u0142y okres niestabilno\u015bci, kryzys sukcesyjny lub upadek re\u017cimu mo\u017ce doprowadzi\u0107 do przej\u0119cia wra\u017cliwych obiekt\u00f3w nuklearnych, technologii lub materia\u0142\u00f3w przez podmioty, kt\u00f3rych cele s\u0105 zasadniczo wrogie Stanom Zjednoczonym i ich sojusznikom.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem nie jest zatem nast\u0119pca tronu Mohammed bin Salman ani obecne saudyjskie przyw\u00f3dztwo. Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem jest niepewno\u015b\u0107 dotycz\u0105ca tego, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 kr\u00f3lestwem za kilkadziesi\u0105t lat. Technologia j\u0105drowa przetrwa znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c jakikolwiek ustr\u00f3j polityczny.<\/span><\/p>\n

\u017baden ameryka\u0144ski prezydent nie mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce r\u00f3d Saud\u00f3w b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 wiecznie. Przewr\u00f3t polityczny, wewn\u0119trzna niestabilno\u015b\u0107, a nawet gwa\u0142towne obalenie monarchii mog\u0105 pewnego dnia sprawi\u0107, \u017ce instalacje do wzbogacania uranu, naukowcy zajmuj\u0105cy si\u0119 energetyk\u0105 j\u0105drow\u0105, wra\u017cliwe technologie i materia\u0142y nadaj\u0105ce si\u0119 do produkcji broni trafi\u0105 w r\u0119ce islamistycznych terroryst\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Gdy wra\u017cliwa technologia j\u0105drowa wymknie si\u0119 spod kontroli pa\u0144stwa, nie da si\u0119 jej po prostu odzyska\u0107. Organizacje terrorystyczne mog\u0142yby same wykorzysta\u0107 wiedz\u0119 lub materia\u0142y j\u0105drowe albo sprzeda\u0107 je na \u015bwiatowym czarnym rynku zb\u00f3jeckim re\u017cimom lub innym aktorom niepa\u0144stwowym. Taki scenariusz stanowi\u0142by nieodwracalny koszmar dla mi\u0119dzynarodowych dzia\u0142a\u0144 w zakresie zwalczania terroryzmu i nierozprzestrzeniania broni j\u0105drowej.<\/span><\/p>\n

Proponowana umowa odchodzi r\u00f3wnie\u017c od “z\u0142otego standardu”, kt\u00f3ry od dziesi\u0119cioleci wyznacza ameryka\u0144sk\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 cywiln\u0105 w dziedzinie energetyki j\u0105drowej. Na mocy ameryka\u0144sko-emirackiej umowy nuklearnej z 2009 roku Abu Zabi zaakceptowa\u0142o surowe warunki zakazuj\u0105ce krajowego wzbogacania uranu i przerobu wypalonego paliwa, jednocze\u015bnie zgadzaj\u0105c si\u0119 na kompleksowy mi\u0119dzynarodowy nadz\u00f3r. Ograniczenia te znacz\u0105co zmniejszy\u0142y ryzyko proliferacji.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug doniesie\u0144 umowa z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 rezygnuje z wielu z tych zabezpiecze\u0144. Podobno nie wymaga r\u00f3wnie\u017c od Rijadu przyj\u0119cia Protoko\u0142u dodatkowego Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), kt\u00f3ry umo\u017cliwia inspektorom przeprowadzanie niezapowiedzianych kontroli w niezg\u0142oszonych obiektach w celu wykrywania tajnych dzia\u0142a\u0144 nuklearnych.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi Waszyngton obni\u017cy w\u0142asne standardy wobec Arabii Saudyjskiej, inne pa\u0144stwa nieuchronnie za\u017c\u0105daj\u0105 identycznego traktowania.<\/span><\/p>\n

Zjednoczone Emiraty Arabskie prawdopodobnie b\u0119d\u0105 chcia\u0142y renegocjowa\u0107 w\u0142asn\u0105 umow\u0119. Turcja i Egipt niemal na pewno za\u017c\u0105daj\u0105 podobnych uprawnie\u0144. Rosja i Chiny mog\u0105 wykorzysta\u0107 ameryka\u0144ski precedens jako uzasadnienie dla s\u0142abszych zabezpiecze\u0144 we w\u0142asnych partnerstwach nuklearnych na Bliskim Wschodzie i poza nim.<\/span><\/p>\n

Zamiast wzmacnia\u0107 \u015bwiatowy re\u017cim nierozprzestrzeniania broni j\u0105drowej, Stany Zjednoczone os\u0142abi\u0142yby go w\u0142asnymi r\u0119kami.<\/span><\/p>\n

Umowa podwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c zdolno\u015b\u0107 Waszyngtonu do przeciwstawiania si\u0119 ambicjom nuklearnym Iranu. Od lat kolejne ameryka\u0144skie administracje podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Iran nigdy nie powinien mie\u0107 prawa do wzbogacania uranu bez rygorystycznego mi\u0119dzynarodowego nadzoru, poniewa\u017c wzbogacanie stanowi drog\u0119 do pozyskania broni j\u0105drowej. Je\u015bli Arabia Saudyjska otrzyma takie same mo\u017cliwo\u015bci na mniej wymagaj\u0105cych warunkach, Teheran natychmiast oskar\u017cy Waszyngton o stosowanie podw\u00f3jnych standard\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie, ira\u0144scy urz\u0119dnicy ju\u017c zacz\u0119li wysuwa\u0107 dok\u0142adnie taki argument. Rzecznik ira\u0144skiego Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych Ali Zeinivand o\u015bwiadczy\u0142 niedawno, \u017ce je\u015bli rozpocznie si\u0119 regionalny wy\u015bcig zbroje\u0144, Iran b\u0119dzie mia\u0142 “wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania ni\u017c ktokolwiek inny”, jednocze\u015bnie oskar\u017caj\u0105c Stany Zjednoczone o dyskryminacj\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na pozwalaniu niekt\u00f3rym pa\u0144stwom rozwija\u0107 zdolno\u015bci nuklearne przy jednoczesnym odmawianiu tego prawa innym.<\/span><\/p>\n

Stany Zjednoczone nie mog\u0105 wiarygodnie domaga\u0107 si\u0119 od Iranu rezygnacji z mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re jednocze\u015bnie s\u0105 gotowe przyzna\u0107 Arabii Saudyjskiej.<\/span><\/p>\n

Umowa grozi r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142aniem niebezpiecznego regionalnego wy\u015bcigu zbroje\u0144 nuklearnych. Iran wielokrotnie sygnalizowa\u0142, \u017ce odpowie na saudyjskie post\u0119py w dziedzinie energetyki j\u0105drowej. Turcja ju\u017c ostrzeg\u0142a, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 zmuszona do rozwijania podobnych zdolno\u015bci, je\u015bli Iran wejdzie w posiadanie broni j\u0105drowej. Egipt bez w\u0105tpienia znalaz\u0142by si\u0119 pod presj\u0105, by uczyni\u0107 to samo.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce najbardziej niepokoj\u0105cym aspektem tej umowy jest to, \u017ce oddziela ona cywiln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 nuklearn\u0105 od szerszych cel\u00f3w dyplomatycznych.<\/span><\/p>\n

Administracja Trumpa postrzega cywiln\u0105 pomoc nuklearn\u0105 jako narz\u0119dzie nacisku maj\u0105ce doprowadzi\u0107 do normalizacji stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 a Izraelem w ramach Porozumie\u0144 Abrahamowych.<\/span><\/p>\n

Pokoju nie powinno si\u0119 jednak kupowa\u0107 za cen\u0119 strategicznych ust\u0119pstw zagra\u017caj\u0105cych bezpiecze\u0144stwu mi\u0119dzynarodowemu.<\/span><\/p>\n

Pok\u00f3j z Izraelem nie jest nagrod\u0105 przyznawan\u0105 przez pa\u0144stwa arabskie czy muzu\u0142ma\u0144skie. Nie jest czym\u015b, co powinno wymaga\u0107 ameryka\u0144skich “\u0142ap\u00f3wek” w postaci technologii nuklearnych lub strategicznych zach\u0119t.<\/span><\/p>\n

Pok\u00f3j le\u017cy w interesie samej Arabii Saudyjskiej. Zwi\u0119ksza stabilno\u015b\u0107 regionaln\u0105, wzmacnia rozw\u00f3j gospodarczy, przyci\u0105ga zagraniczne inwestycje i poprawia bezpiecze\u0144stwo wszystkich stron. Pa\u0144stwa arabskie i muzu\u0142ma\u0144skie powinny d\u0105\u017cy\u0107 do pokoju z Izraelem dlatego, \u017ce przynosi on korzy\u015bci ich w\u0142asnym spo\u0142ecze\u0144stwom \u2013 a nie dlatego, \u017ce Waszyngton oferuje niebezpieczne ust\u0119pstwa.<\/span><\/p>\n

Gdy wzbogacanie uranu rozprzestrzeni si\u0119 na Bliskim Wschodzie, jego powstrzymanie nie b\u0119dzie \u0142atwe. Gdy regionalne mocarstwa rozpoczn\u0105 rywalizacj\u0119 o zdolno\u015bci nuklearne, mo\u017ce ju\u017c nie by\u0107 odwrotu. Stany Zjednoczone nie powinny sta\u0107 si\u0119 architektem kolejnego bliskowschodniego wy\u015bcigu zbroje\u0144 nuklearnych.<\/span><\/p>\n

\n

Khaled Abu Toameh<\/strong> jest wielokrotnie nagradzanym dziennikarzem mieszkaj\u0105cym w Jerozolimie.<\/i><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na zdj\u0119ciu: Prezydent USA Donald Trump wita saudyjskiego nast\u0119pc\u0119 tronu Mohammeda bin Salmana w Bia\u0142ym Domu w Waszyngtonie, 18 listopada 2025 r. (Zdj\u0119cie: Saul Loeb\/AFP via Getty Images) Koszmar pomys\u0142u Trampa z nuklearn\u0105 Arabi\u0105 Saudyjask\u0105 Khaled Abu Toameh T\u0142umaczenie: Andrzej Koraszewski Proponowana przez prezydenta USA Donalda J. Trumpa umowa o cywilnej wsp\u00f3\u0142pracy nuklearnej z Arabi\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132881"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132881"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132893,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132881\/revisions\/132893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}