{"id":13301,"date":"2015-01-25T19:03:35","date_gmt":"2015-01-25T17:03:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=13301"},"modified":"2015-01-25T11:18:29","modified_gmt":"2015-01-25T09:18:29","slug":"13301","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=13301","title":{"rendered":"Sp\u00f3r o pomnik Sprawiedliwych"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Sp\u00f3r o pomnik Sprawiedliwych<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n
\n

\"\"<\/p>\n

Fundacja Pami\u0119\u0107 i Przysz\u0142o\u015b\u0107 og\u0142osi\u0142a w ubieg\u0142ym roku konkurs na upami\u0119tnienie Sprawiedliwych przy Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Dyskusja nad tym pomys\u0142em trwa\u0142a jednak ju\u017c wcze\u015bniej. Przeciwko pomys\u0142owi protestowali historycy, naukowcy, \u017cydowscy intelektuali\u015bci. Cz\u0142onkowie Fundacji tego g\u0142osu nie chcieli s\u0142ysze\u0107. 15 stycznia odby\u0142o si\u0119 posiedzenie jury, podczas kt\u00f3rego wybrano najlepszy projekt. Wyniki zostan\u0105 og\u0142oszone 4 lutego w Muzeum Polin.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eInicjatywa [ta] b\u0119dzie odebrana jako ustawianie biegu z przeszkodami przez \u0142aweczk\u0119 Karskiego, \u015bcie\u017ck\u0119 Sendlerowej i pomnik Sprawiedliwych, aby wbi\u0107 do g\u0142owy odwiedzaj\u0105cym muzeum, jak bardzo Polacy troszczyli si\u0119 w czasie okupacji o swoich \u017cydowskich wsp\u00f3\u0142obywateli,\u201d m\u00f3wi\u0142 prof. Jan Tomasz Gross podczas konferencji \u201ePami\u0119\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201ePrzecie\u017c wsz\u0119dzie budowane s\u0105 pomniki tych, kt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na szacunek i wieczn\u0105 pami\u0119\u0107; kt\u00f3rzy maj\u0105 by\u0107 wzorem dla potomnych. I s\u0105 one sytuowane w takich miejscach, gdzie b\u0119d\u0105 komentarzem do historycznych wydarze\u0144,\u201d odpowiada mu w swoim felietonie opublikowanym 17 stycznia w GW, Adam Michnik.<\/span><\/p>\n

Pomys\u0142 budowy pomnika Sprawiedliwych przy Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich pojawi\u0142 si\u0119 na jesieni 2013. W\u00f3wczas Zbigniew Rolat, pomys\u0142odawca pomnika i jeden z jego g\u0142\u00f3wnych sponsor\u00f3w, przedstawi\u0142 sw\u00f3j projekt przebywaj\u0105cemu z wizyt\u0105 w USA prezydentowi Bronis\u0142awowi Komorowskiemu. Prezydent ide\u0119 popar\u0142. Szybko zawi\u0105za\u0142 si\u0119 komitet budowy pomnika. W 2014 og\u0142oszono konkurs na projekt. W tym roku Sprawiedliwi zostan\u0105 upami\u0119tnieni.<\/span><\/p>\n

\u201ePan Rolat nie jest zwi\u0105zany z polskimi \u015brodowiskami \u017cydowskimi, nie uzgadnia\u0142 lokalizacji z nami. Jeste\u015bmy traktowani przedmiotowo i to nas bulwersuje,\u201d m\u00f3wi\u0142 w listopadzie 2013 cytowany przez Rzeczpospolit\u0105 Jan \u015apiewak.<\/span><\/p>\n

\u201eJu\u017c w tej chwili w naszym otoczeniu mamy ok. dziesi\u0119ciu pomnik\u00f3w i tablic zwi\u0105zanych z cierpieniem \u017byd\u00f3w. Uwa\u017camy, \u017ce warto znale\u017a\u0107 bardziej godn\u0105 lokalizacj\u0119 dla nowego pomnika,\u201d m\u00f3wi\u0142 Rzeczpospolitej by\u0142y rzecznik prasowy MH\u017bP Piotr Kossobudzki. Podkre\u015bla\u0142 on, \u017ce zbyt wiele podobnych obiekt\u00f3w na ma\u0142ym terenie spowoduje walk\u0119 o uwag\u0119 przychodz\u0105cych os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b nowy dyrektor MH\u017bP Dariusz Stola inaczej patrzy na t\u0119 spraw\u0119. \u201eMam wra\u017cenie, \u017ce krytycy tej idei krytykuj\u0105 jaki\u015b inny pomys\u0142. Nie znam \u017cadnego powodu, by sprzeciwia\u0107 si\u0119 inicjatywie grupy polskich \u017byd\u00f3w ocalonych z Zag\u0142ady, kt\u00f3rzy tak w\u0142a\u015bnie chc\u0105 wyrazi\u0107 sw\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i przypomnie\u0107 wszystkim o bohaterstwie Sprawiedliwych,\u201d m\u00f3wi\u0142 w wywiadzie udzielonym GW w sierpniu 2014.<\/span><\/p>\n

\u201eJe\u017celi chodzi o to miejsce, to powiedzia\u0142bym, \u017ce jest jednym z ostatnich, w kt\u00f3rym taki pomnik powinien sta\u0107. Getto jest – nazwijmy to – malutkim rezerwatem \u017cydowskiej pami\u0119ci, kt\u00f3ry powinien by\u0107 po\u015bwi\u0119cony \u017cydowskiemu umieraniu, odbywaj\u0105cemu si\u0119 w obliczu braku pomocy. Nie tylko zreszt\u0105 pomocy. Skoro ju\u017c m\u00f3wimy o tej lokalizacji, to jest to miejsce masowych rozstrzeliwa\u0144 \u017byd\u00f3w po upadku getta. To by\u0142o miejsce ka\u017ani \u017byd\u00f3w wy\u0142apywanych w Warszawie po upadku getta w 1943 i 1944. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce prochy Ringelbluma s\u0105 dzi\u015b w miejscu, gdzie stoi Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Wiem, \u017ce organizatorom chodzi o to – jak to jeden z nich powiedzia\u0142 – \u017ceby wielu ludzi to obejrza\u0142o. Ja to rozumiem, ale je\u015bli chodzi o du\u017cy ruch, to mog\u0105 ten pomnik postawi\u0107 na Ok\u0119ciu lub przy Rotundzie,\u201d m\u00f3wi\u0142 w wywiadzie dla Jewish.org.pl prof. Jan Grabowski.<\/span><\/p>\n

\u201ePomnik wdzi\u0119czno\u015bci dla ratuj\u0105cych ma stan\u0105\u0107 w\u015br\u00f3d proch\u00f3w tych, kt\u00f3rym nikt nie pom\u00f3g\u0142 i nie zamierza\u0142 pom\u00f3c. Prowadzony tu sp\u00f3r o symbole wypiera konkrety. Zas\u0142ania namacalno\u015b\u0107 losu \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy w tym i innych miejscach umierali w kra\u0144cowej samotno\u015bci. Tu\u017c obok na przyk\u0142ad, pod kopcem usypanym z gruz\u00f3w, le\u017c\u0105 kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani znani w cz\u0119\u015bci z imienia i nazwiska, niekt\u00f3rzy tak\u017ce z fotografii. \u0141\u0105cznie ponad sto os\u00f3b. Pr\u00f3cz os\u00f3b cywilnych s\u0105 w\u015br\u00f3d nich \u017co\u0142nierki i \u017co\u0142nierze \u017bydowskiej Organizacji Bojowej wraz z komendantem Mordechajem Anielewiczem,\u201d zaznacza El\u017cbieta Janicka w wywiadzie dla portalu lewica.pl.<\/span><\/p>\n

\u201eTen symbol odbiera g\u0142os tysi\u0105com istniej\u0105cych \u017cydowskich \u015bwiadectw i liczniejszym jeszcze tym, kt\u00f3re nie zosta\u0142y zapisane, poniewa\u017c ich bohaterowie nie prze\u017cyli, i kt\u00f3re nie s\u0105 opowie\u015bci\u0105 o Sprawiedliwych, lecz o szanta\u017cach, donosach, wykorzystaniu, wyrzuceniu, wytropieniu, ograbieniu i \u015bmierci,\u201d pisa\u0142y w li\u015bcie otwartym El\u017cbieta Janicka, Helena Datner, Bo\u017cena Keff.<\/span><\/p>\n

Przeciwko lokalizacji pomnika by\u0142a te\u017c Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense. Pod listem w tej sprawie wystosowanym 8 kwietnia 2013 podpisali si\u0119: Jan Jagielski, Leon Kelcz, Symcha Keller, Monika Kern, Kamila Klauzi\u0144ska, Xenia Modrzejewska-Mrozowska, Henryk Panusz, Sylwester Paw\u0142owski, Miros\u0142aw Sopek, Marek Szukalak, Aleksandra Szychman.<\/span><\/p>\n

\u201eNie polemizuj\u0119 z czyj\u0105\u015b potrzeba wystawienia pomnika wdzi\u0119czno\u015bci (Kostek [Konstanty Gebert – przyp. red.]m\u00f3wi, \u017ce to ma by\u0107 \u017cydowski pomnik i za \u017cydowskie pieni\u0105dze), ale kiedy chce si\u0119 go stawia\u0107 na wsp\u00f3lnej przestrzeni, trzeba si\u0119 liczy\u0107 i ze zdaniem innych, i z ich uczuciami. Natomiast m\u00f3wienie o pomniku Rapaporta, \u017ce jest pomnikiem \u201epowsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych by\u0142o 220 na p\u00f3\u0142milionow\u0105 mas\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w getta\u201d i \u017ce powsta\u0144cy gettowi s\u0105 \u201er\u00f3wnie niereprezentatywni\u201d dla og\u00f3\u0142u spo\u0142eczno\u015bci getta jak Sprawiedliwi dla spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego uwa\u017cam za przykre i bolesne nadu\u017cycie,\u201d pisa\u0142a w kwietniu 2014 Paula Sawicka.<\/span><\/p>\n

\u201ePostawienie pomnika Sprawiedliwych na miejscu przesi\u0105kni\u0119tym \u017cydowskim cierpieniem mo\u017ce by\u0107 odczytane – zapewne wbrew intencjom pomys\u0142odawc\u00f3w – jako przejaw pr\u00f3\u017cno\u015bci i strachu. Oraz pychy, kt\u00f3ra wymaga, by “nasze” by\u0142o na wierzchu. (\u2026)Cierpienie wymaga ciszy i przestrzeni. Potrzebuje miejsca, by mo\u017cna by\u0142o je w og\u00f3le zauwa\u017cy\u0107. Nie mo\u017cna go pomija\u0107 czy lekcewa\u017cy\u0107, a tym bardziej zas\u0142ania\u0107 lub zagadywa\u0107. Wok\u00f3\u0142 budynku Muzeum powinien by\u0107 obszar ciszy dedykowany \u017bydom warszawskiego getta – tym, kt\u00f3rzy tutaj \u017cyli, kochali, modlili si\u0119 i zgin\u0119li w okrutny spos\u00f3b. Tutaj powinna znale\u017a\u0107 si\u0119 przestrze\u0144 dla \u017cydowskiego dziecka i jego matki – to jest ich miejsce i musimy je dla nich zostawi\u0107,\u201d podkre\u015bla\u0142a prof. Barbara Engelking w kwietniu 2013.<\/span><\/p>\n

\u201eJeste\u015bmy (\u2026) zdania, \u017ce to miejsce ho\u0142du i pami\u0119ci nie powinno zosta\u0107 wzniesione na szcz\u0105tkach tych, kt\u00f3rzy nie doczekali ratunku,\u201d pisali przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej: El\u017cbieta Magenheim, Jan \u015apiewak, Piotr Kadl\u010d\u00edk, Piotr Wi\u015blicki.<\/span><\/p>\n

\u201eW czasie Zag\u0142ady Polska mia\u0142a wi\u0119cej Sprawiedliwych ni\u017c jakikolwiek inny kraj europejski i nie wolno podwa\u017ca\u0107 tej prawdy. Polska mia\u0142a te\u017c wi\u0119cej ofiar ni\u017c jakikolwiek inny kraj europejski i tej prawdy r\u00f3wnie\u017c nie wolno podwa\u017ca\u0107. Na liczby i zjawiska, kt\u00f3re to ilustruj\u0105 nale\u017cy jednak spogl\u0105da\u0107 oddzielnie. Poprzez ich zestawianie, jedne zaczynaj\u0105 przeczy\u0107 drugim i z oczywistej prawdy tworzymy zb\u0119dne dwuznaczno\u015bci. Pomniki Sprawiedliwych powinny by\u0107 wznoszone, ale nie obok pomnik\u00f3w ofiar. Pami\u0119\u0107 musi by\u0107 zachowana, nie atakowana,\u201d uwa\u017ca rabin Joseph A. Polak.<\/span><\/p>\n

km<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sp\u00f3r o pomnik Sprawiedliwych Fundacja Pami\u0119\u0107 i Przysz\u0142o\u015b\u0107 og\u0142osi\u0142a w ubieg\u0142ym roku konkurs na upami\u0119tnienie Sprawiedliwych przy Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich. Dyskusja nad tym pomys\u0142em trwa\u0142a jednak ju\u017c wcze\u015bniej. Przeciwko pomys\u0142owi protestowali historycy, naukowcy, \u017cydowscy intelektuali\u015bci. Cz\u0142onkowie Fundacji tego g\u0142osu nie chcieli s\u0142ysze\u0107. 15 stycznia odby\u0142o si\u0119 posiedzenie jury, podczas kt\u00f3rego wybrano najlepszy projekt. Wyniki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13301"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13309,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13301\/revisions\/13309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}