{"id":133140,"date":"2026-08-20T17:09:00","date_gmt":"2026-08-20T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=133140"},"modified":"2026-08-20T07:15:37","modified_gmt":"2026-08-20T05:15:37","slug":"23-09-121","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=133140","title":{"rendered":"Najwi\u0119kszy b\u0142\u0105d, jaki \u017bydzi pope\u0142niaj\u0105 w my\u015bleniu o Izraelu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!G6A9!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58438aba-de28-4e78-99ff-e026539a729a_605x403.jpeg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Zdj\u0119cie: Cole Keister\/Unsplash<\/em><\/span><\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/andrzejkoraszewski.substack.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/z-naszego.jpg\" alt=\"\" width=\"50%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/andrzejkoraszewski.substack.com\/p\/najwiekszy-bad-jaki-zydzi-popeniaja\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Najwi\u0119kszy b\u0142\u0105d, jaki \u017bydzi pope\u0142niaj\u0105 w my\u015bleniu o Izraelu<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Joshua Hoffman<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><strong>Problem nie polega na tym, \u017ce Izraelowi nie uda\u0142o si\u0119 by\u0107 doskona\u0142ym. Problem w tym, \u017ce od pocz\u0105tku oczekiwali\u015bmy od niego doskona\u0142o\u015bci.<\/strong><\/h4>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Przez niemal 2000 lat \u017bydzi marzyli o powrocie do Izraela.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Potem zrobili\u015bmy co\u015b znacznie trudniejszego: naprawd\u0119 wr\u00f3cili\u015bmy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wskrzesili\u015bmy j\u0119zyk. Osuszyli\u015bmy bagna. Zbudowali\u015bmy miasta, uniwersytety, szpitale, gospodarstwa rolne, firmy, jedn\u0105 z najpot\u0119\u017cniejszych armii \u015bwiata, bezwzgl\u0119dn\u0105 demokracj\u0119 i gospodark\u0119 o globalnych ambicjach. Przyj\u0119li\u015bmy \u017byd\u00f3w wyp\u0119dzonych z kraj\u00f3w arabskich, ocala\u0142ych z Holokaustu, \u017byd\u00f3w radzieckich, \u017byd\u00f3w etiopskich oraz imigrant\u00f3w z niemal ka\u017cdego zak\u0105tka ziemi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Przekszta\u0142cili\u015bmy pradawne pragnienie w sprawnie funkcjonuj\u0105ce pa\u0144stwo. I gdzie\u015b po drodze &#8211; by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce Izrael dokona\u0142 czego\u015b tak nieprawdopodobnego &#8211; zacz\u0119li\u015bmy oczekiwa\u0107, \u017ce dokona niemo\u017cliwego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Oczekiwali\u015bmy od Izraela, \u017ce zapewni \u017bydom bezpiecze\u0144stwo. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce po\u0142o\u017cy kres antysemityzmowi. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce zjednoczy nar\u00f3d \u017cydowski. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce da \u017bydom to\u017csamo\u015b\u0107. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce sprawi, i\u017c \u015bwiat b\u0119dzie nas szanowa\u0142. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie post\u0119powa\u0142 bardziej moralnie ni\u017c ka\u017cdy inny nar\u00f3d, a jednocze\u015bnie przetrwa w obliczu wrog\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do jego unicestwienia. Oczekiwali\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie schronieniem, pot\u0119g\u0105 militarn\u0105, centrum duchowym, liberaln\u0105 demokracj\u0105, biblijn\u0105 ojczyzn\u0105, technologicznym supermocarstwem, dyplomatycznym cudem i fizycznym uciele\u015bnieniem \u017cydowskiej moralno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">A potem, gdy Izrael nie zdo\u0142a\u0142 w spos\u00f3b doskona\u0142y spe\u0142ni\u0107 wszystkich tych oczekiwa\u0144, \u017bydzi zacz\u0119li pyta\u0107, co jest z Izraelem nie tak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">By\u0107 mo\u017ce to niew\u0142a\u015bciwe pytanie. By\u0107 mo\u017ce oczekiwali\u015bmy od niego zbyt wiele.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wielk\u0105 obietnic\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnego syjonizmu nigdy nie by\u0142o to, \u017ce Izrael wyeliminuje ka\u017cde zagro\u017cenie stoj\u0105ce przed narodem \u017cydowskim. Wsp\u00f3\u0142czesny syjonizm obiecywa\u0142 co\u015b znacznie skromniejszego, a zarazem znacznie bardziej rewolucyjnego: \u017bydzi nie b\u0119d\u0105 ju\u017c ca\u0142kowicie zale\u017cni od innych, je\u015bli chodzi o w\u0142asne przetrwanie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskiej historii \u017bydzi mogli b\u0142aga\u0107 kr\u00f3l\u00f3w, prezydent\u00f3w, rz\u0105dy i s\u0105siad\u00f3w o ochron\u0119. Mogli\u015bmy mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce otaczaj\u0105ce nas spo\u0142ecze\u0144stwa pozostan\u0105 tolerancyjne. Mogli\u015bmy wnosi\u0107 nieproporcjonalnie du\u017cy wk\u0142ad w ich gospodarki i kultury. Mogli\u015bmy dowodzi\u0107 swojej lojalno\u015bci. Mogli\u015bmy si\u0119 asymilowa\u0107. Ostatecznie jednak, gdy zmienia\u0142 si\u0119 klimat polityczny, bezpiecze\u0144stwo \u017byd\u00f3w zale\u017ca\u0142o od tego, czy kto\u015b inny uzna, \u017ce \u017bydzi zas\u0142uguj\u0105 na to, by nadal by\u0107 bezpieczni.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Syjonizm zmieni\u0142 t\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107. Po raz pierwszy od niemal 2000 lat ponownie istnia\u0142 \u017cydowski rz\u0105d zdolny broni\u0107 \u017cydowskiego \u017cycia przy pomocy \u017cydowskich \u017co\u0142nierzy. Nie uczyni\u0142o to \u017byd\u00f3w nietykalnymi. Uczyni\u0142o ich odpowiedzialnymi za w\u0142asny los. To dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne rzeczy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izrael nigdy nie by\u0142 obietnic\u0105, \u017ce 7 pa\u017adziernika nie mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. Izrael by\u0142 powodem, dla kt\u00f3rego po 7 pa\u017adziernika \u017cydowscy \u017co\u0142nierze ruszyli do walki, by chroni\u0107 \u017cydowskie spo\u0142eczno\u015bci, zamiast pozostawi\u0107 je bezradnie czekaj\u0105ce, a\u017c kto\u015b inny przyjdzie im na ratunek. To bolesne rozr\u00f3\u017cnienie, ale ma ono ogromne znaczenie. Istnienie Izraela nie znios\u0142o \u017cydowskiej podatno\u015bci na zagro\u017cenia. Znios\u0142o \u017cydowsk\u0105 bezsilno\u015b\u0107. Pomylili\u015bmy jedno z drugim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">A poniewa\u017c je pomylili\u015bmy, ka\u017cda izraelska tragedia zacz\u0119\u0142a by\u0107 odbierana jako dow\u00f3d, \u017ce syjonizm w jaki\u015b spos\u00f3b zawi\u00f3d\u0142. Skoro \u017bydzi nadal mog\u0105 by\u0107 mordowani, to po co Izrael? Skoro Izraelczycy nadal potrzebuj\u0105 schron\u00f3w przeciwbombowych, to po co Izrael? Skoro antysemityzm nadal istnieje, to po co Izrael?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ale \u017caden powa\u017cny ruch narodowy nie obiecuje, \u017ce jego nar\u00f3d ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie cierpia\u0142. Francja nie mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce \u017caden obywatel Francji nigdy nie zostanie zaatakowany. Ameryka nie mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce \u017caden Amerykanin nigdy nie zostanie zabity. Ukraina nie mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce jej granice nigdy nie zostan\u0105 naruszone. Suwerenno\u015b\u0107 narodowa nie eliminuje zagro\u017ce\u0144. Daje narodowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 reagowania na nie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izrael da\u0142 \u017bydom sprawczo\u015b\u0107. Ju\u017c samo to stanowi\u0142o jedn\u0105 z najwi\u0119kszych przemian w \u017cydowskiej historii. Ale na tym nie poprzestali\u015bmy. Oczekiwali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Izrael rozwi\u0105\u017ce problem antysemityzmu. Pierwsi syjoni\u015bci, co zrozumia\u0142e, wierzyli, \u017ce \u017cydowska suwerenno\u015b\u0107 mo\u017ce znormalizowa\u0107 \u017cydowsk\u0105 kondycj\u0119. Gdyby \u017bydzi stali si\u0119 narodem takim jak wszystkie inne narody, by\u0107 mo\u017ce patologiczna obsesja na ich punkcie w ko\u0144cu by znikn\u0119\u0142a.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Historia mia\u0142a jednak inne plany. \u017byda nienawidzono, gdy nie mia\u0142 w\u0142asnego pa\u0144stwa; potem zacz\u0119to go nienawidzi\u0107 za to, \u017ce je ma. \u017byd\u00f3w oskar\u017cano niegdy\u015b o to, \u017ce nie chc\u0105 si\u0119 asymilowa\u0107; dzi\u015b oskar\u017ca si\u0119 ich o nacjonalizm. Oskar\u017cano ich o bycie wykorzenionymi kosmopolitami; dzi\u015b oskar\u017ca si\u0119 ich o nadmierne przywi\u0105zanie do konkretnego skrawka ziemi. Oskar\u017cano \u017byd\u00f3w o tch\u00f3rzostwo; dzi\u015b Izrael oskar\u017ca si\u0119 o nadmiern\u0105 si\u0142\u0119 militarn\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u017bydowska s\u0142abo\u015b\u0107 nie zadowala\u0142a naszych wrog\u00f3w. \u017bydowska si\u0142a r\u00f3wnie\u017c ich nie zadowala. Niewygodna lekcja jest taka, \u017ce antysemityzm nigdy nie dotyczy\u0142 zachowania \u017byd\u00f3w. Dotyczy\u0142 potrzeb antysemit\u00f3w. Izrael nie m\u00f3g\u0142 rozwi\u0105za\u0107 problemu psychologicznego, religijnego i politycznego zjawiska, kt\u00f3re bez ko\u0144ca wymy\u015bla na nowo uzasadnienia dla nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Oczekiwali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Izrael we\u017amie na siebie ci\u0119\u017car \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. By\u0107 mo\u017ce jest to jeden z najbardziej brzemiennych w skutki b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nionych przez \u017byd\u00f3w. Przez dziesi\u0119ciolecia Izrael sta\u0142 si\u0119 naj\u0142atwiejsz\u0105 form\u0105 \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. Mog\u0142e\u015b wiedzie\u0107 bardzo niewiele o Torze. Mog\u0142e\u015b rzadko chodzi\u0107 do synagogi. Mog\u0142e\u015b nie m\u00f3wi\u0107 po hebrajsku. Mog\u0142e\u015b przestrzega\u0107 niewielu \u017cydowskich tradycji. Mog\u0142e\u015b niemal w og\u00f3le nie rozumie\u0107 \u017cydowskiej historii. Ale mog\u0142e\u015b popiera\u0107 Izrael.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">I dla milion\u00f3w \u017byd\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w diasporze, to zacz\u0119\u0142o wystarcza\u0107. Izrael sta\u0142 si\u0119 drog\u0105 na skr\u00f3ty do \u017cydowsko\u015bci. Niebiesko-bia\u0142a flaga mog\u0142a czasem zast\u0105pi\u0107 znajomo\u015b\u0107 \u017cydowskiej tradycji i kultury. Podr\u00f3\u017c do Izraela mog\u0142a zast\u0105pi\u0107 lata \u017cydowskiej edukacji. Zaanga\u017cowanie polityczne mog\u0142o zast\u0105pi\u0107 praktykowanie judaizmu. Popieranie Izraela mia\u0142o znaczenie. Nadal ma ogromne znaczenie. Ale Izrael nigdy nie mia\u0142 wykonywa\u0107 pracy, kt\u00f3ra nale\u017cy do judaizmu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Pa\u0144stwo \u017cydowskie nie mo\u017ce stworzy\u0107 \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci dla \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105, co znaczy by\u0107 \u017bydem. Izrael mo\u017ce chroni\u0107 \u017cydowsk\u0105 cywilizacj\u0119, ale nie mo\u017ce jej zast\u0105pi\u0107. Izrael mo\u017ce inspirowa\u0107 \u017byd\u00f3w, ale nie mo\u017ce kszta\u0142ci\u0107 ich na odleg\u0142o\u015b\u0107. Izrael mo\u017ce zapewni\u0107 ojczyzn\u0119, ale nie mo\u017ce uczyni\u0107 domu \u017cydowskim. Izrael mo\u017ce da\u0107 \u017bydom suwerenno\u015b\u0107, ale nie mo\u017ce nada\u0107 ka\u017cdemu \u017bydowi poczucia celu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">I to pomaga wyja\u015bni\u0107 jedno z najdziwniejszych zjawisk we wsp\u00f3\u0142czesnym \u017cyciu \u017cydowskim: niekt\u00f3rzy \u017bydzi g\u0142\u0119boko zaanga\u017cowali si\u0119 w sprawy Izraela, nie anga\u017cuj\u0105c si\u0119 r\u00f3wnie g\u0142\u0119boko w judaizm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">A potem, gdy Izrael sta\u0142 si\u0119 politycznie skomplikowany, skomplikowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ich \u017cydowska to\u017csamo\u015b\u0107. Je\u015bli nasza wi\u0119\u017a z narodem \u017cydowskim opiera si\u0119 przede wszystkim na tym, czy aprobujemy polityk\u0119 danego izraelskiego rz\u0105du, w\u00f3wczas ka\u017cde wybory staj\u0105 si\u0119 kryzysem teologicznym. Ka\u017cdy premier staje si\u0119 referendum nad judaizmem. Ka\u017cda operacja wojskowa staje si\u0119 referendum nad \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To ci\u0119\u017car niemo\u017cliwy do ud\u017awigni\u0119cia przez jakiekolwiek pa\u0144stwo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izraelem rz\u0105dz\u0105 politycy. Politycy pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. Rz\u0105dy zawodz\u0105. Polityka si\u0119 zmienia. Koalicje si\u0119 rozpadaj\u0105. Przyw\u00f3dcy nas rozczarowuj\u0105. Nie jest to dow\u00f3d na to, \u017ce Izrael poni\u00f3s\u0142 pora\u017ck\u0119. Jest to dow\u00f3d na to, \u017ce Izrael jest pa\u0144stwem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Cz\u0119sto m\u00f3wimy, \u017ce Izrael powinien by\u0107 traktowany jak ka\u017cde inne pa\u0144stwo, ale sami \u017bydzi czasami maj\u0105 z tym trudno\u015b\u0107. Oczekujemy, \u017ce Izrael b\u0119dzie zachowywa\u0142 si\u0119 jak pa\u0144stwo, a jednocze\u015bnie \u017c\u0105damy, by funkcjonowa\u0142 jako symbol moralny. Ka\u017cda izraelska decyzja musi w jaki\u015b spos\u00f3b reprezentowa\u0107 sam judaizm. Ka\u017cdy izraelski \u017co\u0142nierz staje si\u0119 przedstawicielem \u017cydowskiej etyki. Ka\u017cdy izraelski polityk staje si\u0119 rzecznikiem narodu \u017cydowskiego. Ka\u017cda izraelska pora\u017cka staje si\u0119 pora\u017ck\u0105 \u017cydowsk\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u017badne inne pa\u0144stwo nie d\u017awiga takiego ci\u0119\u017caru.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Kiedy australijski rz\u0105d post\u0119puje \u017ale, nikt nie og\u0142asza, \u017ce australijska cywilizacja jest nieprawomocna. Kiedy argenty\u0144ski prezydent podejmuje z\u0142\u0105 decyzj\u0119, nikt nie twierdzi, \u017ce Argenty\u0144czycy powinni porzuci\u0107 ide\u0119 argenty\u0144skiej suwerenno\u015bci. Kiedy Wielka Brytania prowadzi kontrowersyjn\u0105 wojn\u0119, nikt nie zaczyna zastanawia\u0107 si\u0119, czy brytyjskie samostanowienie by\u0142o historycznym b\u0142\u0119dem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Tymczasem Izrael jest nieustannie zmuszany do uzasadniania nie tylko tego, co robi, lecz tak\u017ce tego, dlaczego w og\u00f3le istnieje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">I czasami sami \u017bydzi przyswajaj\u0105 ten standard. Zaczynamy broni\u0107 Izraela tak, jak gdyby jego prawo do istnienia zale\u017ca\u0142o od jego doskona\u0142o\u015bci. Nie zale\u017cy. Izrael nie musi by\u0107 niemal doskona\u0142y, aby zas\u0142ugiwa\u0107 na istnienie. Nie musi nawet by\u0107 wyj\u0105tkowy. Nar\u00f3d \u017cydowski ma prawo do narodowego samostanowienia dok\u0142adnie z tego samego powodu, dla kt\u00f3rego maj\u0105 do niego prawo inne narody: poniewa\u017c jeste\u015bmy narodem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izrael nie potrzebuje humanitarnego wyj\u0105tku od historii. Nie musi by\u0107 najbardziej demokratycznym pa\u0144stwem na Bliskim Wschodzie, aby uzasadnia\u0107 swoje istnienie. Nie musi wynajdywa\u0107 technologii zmieniaj\u0105cych \u015bwiat. Nie musi leczy\u0107 chor\u00f3b. Nie musi zdobywa\u0107 Nagr\u00f3d Nobla. Nie musi dostarcza\u0107 \u015bwiatu moralnej inspiracji. Wszystko to jest wspania\u0142e, ale stanowi warto\u015b\u0107 dodatkow\u0105. Izrael ma prawo istnie\u0107 nawet w swoim najgorszym dniu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">By\u0107 mo\u017ce najbardziej niebezpiecznym oczekiwaniem, jakie na\u0142o\u017cyli\u015bmy na Izrael, by\u0142o przekonanie, \u017ce stworzenie pa\u0144stwa \u017cydowskiego pozwoli reszcie \u017cydowskiego \u015bwiata odetchn\u0105\u0107. Izrael zajmie si\u0119 przetrwaniem \u017byd\u00f3w; \u017bydzi w diasporze b\u0119d\u0105 mogli zaj\u0105\u0107 si\u0119 ca\u0142\u0105 reszt\u0105. Izraelczycy b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 w wojsku. Izraelczycy b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 po hebrajsku. Izraelczycy b\u0119d\u0105 podtrzymywa\u0107 \u017cydowsk\u0105 kultur\u0119 narodow\u0105. Izraelczycy b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 wojny. Izraelczycy b\u0119d\u0105 przyjmowa\u0107 zagro\u017cone spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie. Izraelczycy b\u0119d\u0105 utrzymywa\u0107 \u017cydowsk\u0105 cywilizacj\u0119 przy \u017cyciu w skali ca\u0142ego pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Tymczasem spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie w innych miejscach mog\u0142y stopniowo stawa\u0107 si\u0119 coraz s\u0142absze i oczekiwa\u0107, \u017ce Izrael to zrekompensuje. Taki uk\u0142ad nigdy nie by\u0142 mo\u017cliwy do utrzymania. Izrael nie mo\u017ce by\u0107 zewn\u0119trznym dzia\u0142em obs\u0142ugi \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. Przysz\u0142o\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego wymaga silnego Izraela i silnych spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich poza Izraelem. Nie jednego albo drugiego. Jednego i drugiego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izrael potrzebuje \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105, dlaczego Izrael ma znaczenie wykraczaj\u0105ce poza geopolityk\u0119. Diaspora potrzebuje Izraela, poniewa\u017c \u017cydowska to\u017csamo\u015b\u0107 pozbawiona zwi\u0105zku z \u017cydowsk\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 narodow\u0105 z czasem staje si\u0119 niebezpiecznie abstrakcyjna.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ale ta relacja musi dojrze\u0107. Izrael nie jest naszym rodzicem. Izrael nie jest nasz\u0105 polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105. Izrael nie jest substytutem judaizmu. I Izrael nie jest maszyn\u0105 zaprojektowan\u0105 do produkowania \u017cydowskiej dumy na \u017c\u0105danie. Izrael jest narodowym domem narodu \u017cydowskiego. To bardziej ograniczone ale i g\u0142\u0119bsze znaczenie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Wielkim osi\u0105gni\u0119ciem Izraela nie jest to, \u017ce rozwi\u0105za\u0142 problem \u017cydowskiej kondycji. Wielkim osi\u0105gni\u0119ciem jest to, \u017ce Izrael j\u0105 zmieni\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Przed powstaniem Izraela \u017bydzi byli narodem z histori\u0105, ale bez suwerenno\u015bci; dzi\u015b jeste\u015bmy zar\u00f3wno cywilizacj\u0105, jak i narodem. Przed powstaniem Izraela \u017cydowskie przetrwanie cz\u0119sto zale\u017ca\u0142o ca\u0142kowicie od \u0142aski innych; dzi\u015b \u017bydzi posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do obrony samych siebie. Przed powstaniem Izraela hebrajski nale\u017ca\u0142 przede wszystkim do modlitwy i staro\u017cytnych tekst\u00f3w; dzi\u015b dzieci k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 po hebrajsku z rodzicami, komicy opowiadaj\u0105 po hebrajsku dowcipy, naukowcy prowadz\u0105 po hebrajsku badania, a \u017co\u0142nierze wykrzykuj\u0105 po hebrajsku rozkazy. Przed powstaniem Izraela Jerozolima by\u0142a przede wszystkim kierunkiem, w kt\u00f3rym \u017bydzi zwracali si\u0119 podczas modlitwy; dzi\u015b mo\u017cna tam utkn\u0105\u0107 w korku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Jest w tej przemianie co\u015b g\u0142\u0119boko \u017cydowskiego: na powr\u00f3t przekszta\u0142cili\u015bmy mitologi\u0119 w geografi\u0119, a pami\u0119\u0107 &#8211; w \u017cycie. To powinno by\u0142o wystarczy\u0107. Zamiast tego sukces wypaczy\u0142 nasze oczekiwania, poniewa\u017c Izrael dokona\u0142 rzeczy niezwyk\u0142ej: zacz\u0119li\u015bmy domaga\u0107 si\u0119 cud\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Chcieli\u015bmy, aby Izrael po\u0142o\u017cy\u0142 kres \u017cydowskiemu poczuciu zagro\u017cenia, ale \u017cydowska historia mo\u017ce nigdy nie zapewni\u0107 pe\u0142nego bezpiecze\u0144stwa. Chcieli\u015bmy, aby Izrael po\u0142o\u017cy\u0142 kres antysemityzmowi, ale nienawi\u015bci nie da si\u0119 uleczy\u0107 przez zalecanie, \u017ceby ofiara zachowa\u0142a si\u0119 jak ofiara. Chcieli\u015bmy, aby Izrael uczyni\u0142 \u017byd\u00f3w \u017bydami, ale to\u017csamo\u015bci nie mo\u017cna zleci\u0107 komu\u015b innemu. Chcieli\u015bmy, aby Izrael zjednoczy\u0142 nar\u00f3d \u017cydowski, ale jedno\u015b\u0107 wymaga wysi\u0142ku \u017byd\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Chcieli\u015bmy, aby Izrael sta\u0142 si\u0119 dowodem, \u017ce historia ostatecznie rozwi\u0105za\u0142a kwesti\u0119 \u017cydowsk\u0105, ale nie istnieje \u017cadne ostateczne rozwi\u0105zanie kwestii \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Istnieje jedynie nieustannie udzielana \u017cydowska odpowied\u017a: budowa\u0107, uczy\u0107 si\u0119, broni\u0107, tworzy\u0107, pami\u0119ta\u0107, wychowywa\u0107 \u017cydowskie dzieci, wzmacnia\u0107 \u017cydowskie spo\u0142eczno\u015bci, wzmacnia\u0107 Izrael i rozumie\u0107, \u017ce \u017cadna z tych odpowiedzialno\u015bci nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 pozosta\u0142ych. Izrael nie zwalnia nas z odpowiedzialno\u015bci za budowanie \u017cydowskiego \u017cycia; sprawia, \u017ce mo\u017cemy realizowa\u0107 t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 na skal\u0119, jak\u0105 nasi przodkowie z trudem potrafiliby sobie wyobrazi\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">By\u0107 mo\u017ce kolejny etap syjonizmu wymaga od \u017byd\u00f3w, aby przestali pyta\u0107, co Izrael mo\u017ce zrobi\u0107 dla \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci, a zacz\u0119li pyta\u0107, co \u017cydowska to\u017csamo\u015b\u0107 musi zrobi\u0107 dla Izraela. Powinni\u015bmy oczekiwa\u0107 od Izraela, \u017ce b\u0119dzie broni\u0142 swoich obywateli. Powinni\u015bmy oczekiwa\u0107, \u017ce jego rz\u0105d b\u0119dzie ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje dzia\u0142ania. Powinni\u015bmy oczekiwa\u0107, \u017ce jego instytucje b\u0119d\u0105 si\u0119 doskonali\u0107. Powinni\u015bmy krytykowa\u0107 b\u0142\u0119dy i domaga\u0107 si\u0119 kompetencji. Powinni\u015bmy jednak przesta\u0107 oczekiwa\u0107 od Izraela, \u017ce odkupi \u017cydowsk\u0105 histori\u0119. \u017badne pa\u0144stwo nie jest w stanie tego zrobi\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Izrael nigdy nie mia\u0142 uczyni\u0107 \u017byd\u00f3w niezwyci\u0119\u017conymi; mia\u0142 uczyni\u0107 nas suwerennymi. Nigdy nie mia\u0142 wyeliminowa\u0107 antysemityzmu; mia\u0142 sprawi\u0107, \u017ce antysemici nie b\u0119d\u0105 ju\u017c mieli ostatniego s\u0142owa. Nigdy nie mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 judaizmu; mia\u0142 da\u0107 \u017cydowskiej cywilizacji miejsce, w kt\u00f3rym mog\u0142aby w pe\u0142ni \u017cy\u0107 we w\u0142asnym j\u0119zyku, w\u0142asnej kulturze i w\u0142asnym czasie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">I nigdy nie mia\u0142 dopisa\u0107 ostatniego rozdzia\u0142u \u017cydowskiej historii. W istocie Izrael da\u0142 nam co\u015b znacznie cenniejszego: mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego uczestniczenia w niej i anga\u017cowania si\u0119 w ni\u0105.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><em>Link do orygina\u0142u:<\/em><\/span><\/p>\n<div class=\"embedded-post-wrap\" data-attrs=\"{&quot;id&quot;:210815331,&quot;url&quot;:&quot;https:\/\/www.futureofjewish.com\/p\/the-biggest-mistake-jews-make-about&quot;,&quot;publication_id&quot;:844794,&quot;embedding_publication_id&quot;:6115294,&quot;publication_name&quot;:&quot;Future of Jewish&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!UODF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b8e5326-6fea-48e6-8cef-5ed73c4535e7_500x500.png&quot;,&quot;title&quot;:&quot;The Biggest Mistake Jews Make About Israel&quot;,&quot;truncated_body_text&quot;:&quot;Future of Jewish is the ultimate newsletter by and for people passionate about Judaism and Israel. Subscribe to better understand and become smarter about the Jewish world.&quot;,&quot;date&quot;:&quot;2026-08-14T22:00:55.931Z&quot;,&quot;like_count&quot;:116,&quot;comment_count&quot;:54,&quot;bylines&quot;:[{&quot;id&quot;:87388428,&quot;name&quot;:&quot;Joshua Hoffman&quot;,&quot;handle&quot;:&quot;futureofjewish&quot;,&quot;previous_name&quot;:null,&quot;photo_url&quot;:&quot;https:\/\/substack-post-media.s3.amazonaws.com\/public\/images\/4f7a0d49-4519-4928-a072-26863fcf76eb_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;bio&quot;:&quot;I am a 37-year-old entrepreneur and author. I have written three books, one about Israel and two about the Jewish world. The latest, \u201cJourneys of the Jewish Spirit,\u201d is available on Amazon.&quot;,&quot;profile_set_up_at&quot;:&quot;2022-04-12T20:40:23.500Z&quot;,&quot;reader_installed_at&quot;:&quot;2022-04-15T21:37:43.549Z&quot;,&quot;publicationUsers&quot;:[{&quot;id&quot;:784475,&quot;user_id&quot;:87388428,&quot;publication_id&quot;:844794,&quot;role&quot;:&quot;admin&quot;,&quot;public&quot;:true,&quot;is_primary&quot;:true,&quot;publication&quot;:{&quot;id&quot;:844794,&quot;name&quot;:&quot;Future of Jewish&quot;,&quot;subdomain&quot;:&quot;futureofjewish&quot;,&quot;custom_domain&quot;:&quot;www.futureofjewish.com&quot;,&quot;custom_domain_optional&quot;:false,&quot;hero_text&quot;:&quot;Future of Jewish is the ultimate newsletter about Judaism and Israel. Subscribe to better understand and become smarter about the Jewish world.&quot;,&quot;logo_url&quot;:&quot;https:\/\/bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com\/public\/images\/4b8e5326-6fea-48e6-8cef-5ed73c4535e7_500x500.png&quot;,&quot;author_id&quot;:87388428,&quot;primary_user_id&quot;:87388428,&quot;theme_var_background_pop&quot;:&quot;#6B26FF&quot;,&quot;created_at&quot;:&quot;2022-04-12T20:41:46.887Z&quot;,&quot;email_from_name&quot;:&quot;Future of Jewish&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;Global Jewish Future Inc.&quot;,&quot;founding_plan_name&quot;:&quot;Major Supporters&quot;,&quot;community_enabled&quot;:true,&quot;invite_only&quot;:false,&quot;payments_state&quot;:&quot;enabled&quot;,&quot;language&quot;:null,&quot;explicit&quot;:false,&quot;homepage_type&quot;:&quot;magaziney&quot;,&quot;is_personal_mode&quot;:false,&quot;logo_url_wide&quot;:null}}],&quot;is_guest&quot;:false,&quot;bestseller_tier&quot;:1000,&quot;status&quot;:{&quot;bestsellerTier&quot;:1000,&quot;subscriberTier&quot;:null,&quot;leaderboard&quot;:null,&quot;vip&quot;:false,&quot;badge&quot;:{&quot;type&quot;:&quot;bestseller&quot;,&quot;tier&quot;:1000},&quot;subscriber&quot;:null}}],&quot;utm_campaign&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;,&quot;source&quot;:null}\" data-component-name=\"EmbeddedPostToDOM\">\n<div class=\"embedded-post-header\"><span style=\"color: #808080;\"><em><img decoding=\"async\" class=\"embedded-post-publication-logo alignleft\" src=\"https:\/\/substackcdn.com\/image\/fetch\/$s_!UODF!,w_56,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b8e5326-6fea-48e6-8cef-5ed73c4535e7_500x500.png\" \/><span class=\"embedded-post-publication-name\">Future of Jewish<\/span><\/em><\/span><\/div>\n<div class=\"embedded-post-title-wrapper\">\n<div class=\"embedded-post-title\"><span style=\"color: #808080;\"><em>The Biggest Mistake Jews Make About Israel<\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"embedded-post-body\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Future of Jewish is the ultimate newsletter by and for people passionate about Judaism and Israel. Subscribe to better understand and become smarter about the Jewish world\u2026<\/em><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zdj\u0119cie: Cole Keister\/Unsplash Najwi\u0119kszy b\u0142\u0105d, jaki \u017bydzi pope\u0142niaj\u0105 w my\u015bleniu o Izraelu Joshua Hoffman Problem nie polega na tym, \u017ce Izraelowi nie uda\u0142o si\u0119 by\u0107 doskona\u0142ym. Problem w tym, \u017ce od pocz\u0105tku oczekiwali\u015bmy od niego doskona\u0142o\u015bci. Przez niemal 2000 lat \u017bydzi marzyli o powrocie do Izraela. Potem zrobili\u015bmy co\u015b znacznie trudniejszego: naprawd\u0119 wr\u00f3cili\u015bmy. Wskrzesili\u015bmy j\u0119zyk. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133140"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=133140"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":133153,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133140\/revisions\/133153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=133140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=133140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=133140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}