{"id":133574,"date":"2026-09-07T17:09:00","date_gmt":"2026-09-07T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=133574"},"modified":"2026-09-07T07:22:36","modified_gmt":"2026-09-07T05:22:36","slug":"08-09-114","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=133574","title":{"rendered":"80 lat temu urodzi\u0142 si\u0119 Jacek Zieli\u0144ski, muzyk i wokalista \u201eSkald\u00f3w\u201d, autor nazwy zespo\u0142u"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dzieje.pl\/sites\/default\/files\/styles\/open_article_750x0_\/public\/202609\/pap_20220601_29X.jpg?itok=jhtnPb4P\" width=\"100%\" \/>Jacek Zieli\u0144ski (w 2022 roku). Fot. PAP\/\u0141ukasz G\u0105gulski<\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dzieje_logo.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\/80-lat-temu-urodzil-sie-jacek-zielinski-muzyk-i-wokalista-skaldow-autor-nazwy-zespolu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">80 lat temu urodzi\u0142 si\u0119 Jacek Zieli\u0144ski, muzyk i wokalista \u201eSkald\u00f3w\u201d, autor nazwy zespo\u0142u<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Pawe\u0142 Tomczyk<\/strong><span style=\"color: #808080;\"><em> (PAP)<\/em><\/span><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<h4><strong>\u201e\u015apiewam bo musz\u0119\u201d \u2013 za\u015bpiewa\u0142 w 1967 roku Jacek Zieli\u0144ski. Muzyk i wokalista \u201eSkald\u00f3w\u201d, autor nazwy zespo\u0142u, kt\u00f3ry podni\u00f3s\u0142 muzyk\u0119 rockow\u0105 do rangi sztuki, urodzi\u0142 si\u0119 <span style=\"color: #800080;\">6 wrze\u015bnia 1946<\/span> roku.<\/strong><\/h4>\n<div class=\"field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field__item\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eModne w tamtych latach by\u0142y kolory: Czerwono-Czarni, Niebiesko-Czarni, Czerwone Gitary, Z\u0142ote Struny. Jednak nie chcia\u0142em w tym przypadku i\u015b\u0107 z kierunkiem mody i nazwy poszukiwa\u0142em w &#8230; staropolszczy\u017anie w\u015br\u00f3d w\u0119drownych muzykant\u00f3w, \u015bpiewak\u00f3w\u201d \u2013 opowiada\u0142 PAP Jacek Zieli\u0144ski w 2011 roku. \u201eTacy w\u0119drowni \u015bpiewacy, grajkowie to nasz \u017cywot\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142, dodaj\u0105c \u017ce nazwa \u201eSkaldowie\u201d kojarzy si\u0119 te\u017c ze skalnym Podhalem. \u201eUpiekli\u015bmy wi\u0119c dwie pieczenie na jednym ogniu &#8211; w\u0119drownych \u015bpiewak\u00f3w i tych ze skalnego Podhala&#8221; \u2013 podsumowa\u0142 autor propozycji nazwy zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eJak\u017ce trafne, zwa\u017cywszy trosk\u0119 protoplast\u00f3w o kunszt literacki j\u0119zyka. Skaldowie o urod\u0119 s\u0142owa b\u0119d\u0105 dba\u0107 ogromnie, w czym wspomaga\u0142 ich nieustannie krakowski, acz z Suwa\u0142k, poeta Leszek Aleksander Moczulski, autor wielu pi\u0119knych piosenek, ale i przez lata kierownik literacki zespo\u0142u\u201d \u2013 napisa\u0142 Wies\u0142aw Krupi\u0144ski w artykule pt. \u201eHarmonia \u015bwiata Skald\u00f3w\u201d (\u201eDziennik Polski\u201d, 2010).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eGdyby nie Jacek Zieli\u0144ski, nie by\u0142oby krakowskich Skald\u00f3w\u201d \u2013 pisa\u0142 rok wcze\u015bniej Krupi\u0144ski w artykule \u201e\u015apiewam bo musz\u0119\u201d. \u201ePrzede wszystkim dlatego, \u017ce on t\u0119 nazw\u0119 wymy\u015bli\u0142. Po wt\u00f3re &#8211; to jego wokal tak idealnie i naturalnie wsp\u00f3\u0142brzmi\u0105c z g\u0142osem brata Andrzeja, tw\u00f3rcy repertuaru, nada\u0142 temu zespo\u0142owi wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy go sound. Po trzecie &#8211; to on w 1987 roku, po sze\u015bciu latach przerwy, wznowi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zespo\u0142u, doprowadzi\u0142 do nagrania p\u0142yty, a wysok\u0105 nagrod\u0105 na festiwalu w Opolu przypomnia\u0142 o klasie Skald\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 zrodzi\u0142 geniusz starszego o dwa lata Andrzeja Zieli\u0144skiego\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Jacek by\u0142 o dwa lata m\u0142odszym bratem Andrzeja. \u201eNie maj\u0105c jeszcze dziesi\u0119ciu lat, obaj podejmowali pr\u00f3by komponowania prostych melodii. W archiwum rodzinnym zachowa\u0142a si\u0119 piosenka, do kt\u00f3rej tekst napisa\u0142 9-letni Jacek, a muzyk\u0119 11-letni Andrzej\u201d \u2013 napisa\u0142 Andrzej Icha autor fundamentalnej monografii \u201eSkaldowie. Historia i muzyka zespo\u0142u\u201d (2004).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Ich rodzicami byli Zofia z domu Cukier (1919-2005), rodowita g\u00f3ralka z Zakopanego i Franciszek Zieli\u0144ski (1915-75), prawnik i muzyk, posiadaj\u0105cy te\u017c niezwyk\u0142e znajomo\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eFranek Zieli\u0144ski by\u0142 najlepszym muzykiem w\u015br\u00f3d naszej prawniczej braci studenckiej. By\u0142 rok m\u0142odszy ode mnie\u201d \u2013 wspomina\u0142 Jan Karski (1914-2000) w ksi\u0105\u017cce Waldemara Piaseckiego pt. \u201eJan Karski. Jedno \u017cycie\u201d (2015). \u201eGra\u0142 na wszystkim, na czym popad\u0142o. Przede wszystkim na skrzypcach i innych smykach. Potrafi\u0142 na\u015bladowa\u0107 r\u00f3\u017cne style muzyczne i r\u00f3\u017cny folklor. Jego popisy mia\u0142y du\u017ce wzi\u0119cie\u201d &#8211; doda\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eNie wiedzia\u0142em, jak si\u0119 potoczy\u0142y jego losy a\u017c do przyjazdu do Polski w 1974 roku na stypendium Fulbrighta. Wtedy u gospodyni kwatery, gdzie mieszka\u0142em, us\u0142ysza\u0142em p\u0142yt\u0119 i song o dworcu w Kansas City, gdzie kiedy\u015b by\u0142em. Potem o wiejskim listonoszu i wreszcie o przepi\u0119knej wiolonczelistce. Zapyta\u0142em, co to za ansambl \u015bpiewa, a ona poda\u0142a nazw\u0119 \u00bbSkaldowie\u00ab. Pokaza\u0142a mi ok\u0142adk\u0119 tej p\u0142yty i jeszcze dwie inne. Pu\u015bci\u0142a mi je z gramofonu. Bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142y. Przy jakiej\u015b okazji dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce Andrzej i Jacek Zieli\u0144scy s\u0105 synami Franciszka Zieli\u0144skiego, kt\u00f3ry przed wojn\u0105 studiowa\u0142 we Lwowie, po wojnie zosta\u0142 muzykiem. Gra\u0142 w Orkiestrze Polskiego Radia, a teraz szefuje zespo\u0142owi artystycznemu \u00bbDesant\u00ab\u201d \u2013 wspomina\u0142 kurier Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. \u201eOd razu pomy\u015bla\u0142em o moim koledze ze studi\u00f3w. W pierwszym odruchu przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ceby si\u0119 z nim spotka\u0107. Co\u015b mnie jednak tkn\u0119\u0142o i zapyta\u0142em moich warszawskich znajomych, czy to dobry pomys\u0142. Szczerze odradzili. \u00bbMo\u017cesz narobi\u0107 cz\u0142owiekowi k\u0142opotu. Przecie\u017c ty jeste\u015b ameryka\u0144skim profesorem, na dodatek z katolickiego uniwersytetu. \u00bbDesant\u00ab to zesp\u00f3\u0142 wojskowy. A dooko\u0142a jest PRL, kraj, kt\u00f3ry w Uk\u0142adzie Warszawskim z ZSRR na czele ma zwalcza\u0107 NATO i przewodz\u0105c\u0105 mu Ameryk\u0119\u00ab. Nie trzeba mi by\u0142o powtarza\u0107. Zieli\u0144skiego mogliby wzi\u0105\u0107 po naszym spotkaniu za \u00bbameryka\u0144skiego agenta\u00ab. Da\u0142em spok\u00f3j\u2026\u201d \u2013 opowiada\u0142 Karski, kt\u00f3ry niestety nigdy nie mia\u0142 okazji pos\u0142ucha\u0107 \u201eSkald\u00f3w\u201d na \u017cywo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eCa\u0142y wolny czas poza prac\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0142em dzieciom. Bawili\u015bmy si\u0119 razem, uczyli\u015bmy si\u0119 razem\u201d \u2013 wspomina\u0142 Franciszek Zieli\u0144ski (\u201eRadar\u201d 1970). \u201ePomaga\u0142em im w nauce i w \u0107wiczeniu na instrumentach. Obaj ch\u0142opcy bowiem od dzieci\u0144stwa przejawiali du\u017ce zainteresowanie muzyk\u0105\u201d \u2013 doda\u0142. A tej pracy pan Franciszek mia\u0142 du\u017co \u2013 obok Filharmonii Krakowskiej grywa\u0142 te\u017c w operetce, \u201ebo wtedy ci\u0119\u017cko by\u0142o wy\u017cy\u0107 z jednej pensji\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eKiedy przyszed\u0142 moment wyboru zawodu, od razu wiedzia\u0142em, \u017ce musz\u0119 i\u015b\u0107 do szko\u0142y muzycznej\u201d &#8211; wspomina\u0142 Jacek Zieli\u0144ski w ksi\u0105\u017cce Marii Szab\u0142owskiej \u201eCa\u0142y ten big beat\u201d (1993). \u201eTen \u015bwiat niesamowicie mnie poci\u0105ga\u0142. By\u0142a jeszcze jedna rzecz, mo\u017ce drobna ale wa\u017cna dla mnie wtedy. Wszyscy koledzy ojca wydawali mi si\u0119 weso\u0142ymi lud\u017ami. Ci\u0105gle opowiadali dowcipy, \u017cartowali, \u015bmiali si\u0119. My\u015bla\u0142em sobie, \u017ce muzycy to szcz\u0119\u015bliwi ludzie\u201d &#8211; doda\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Bardziej do\u015bwiadczony \u017cyciowo ojciec widzia\u0142 jednak przysz\u0142o\u015b\u0107 m\u0142odszego syna inaczej. \u201eKiedy ko\u0144czy\u0142em liceum muzyczne, ca\u0142y czas s\u0142ysza\u0142em od taty: \u00bbJacu\u015b &#8211; wystarczy nam ju\u017c dw\u00f3ch muzyk\u00f3w w rodzinie. Jest tyle pi\u0119knych zawod\u00f3w: lekarz czy adwokat\u00ab &#8211; pr\u00f3bowa\u0142 mnie zniech\u0119ci\u0107. Ale ja zdecydowa\u0142em si\u0119 zdawa\u0107 na Akademi\u0119 Muzyczn\u0105 w Krakowie\u201d \u2013 opowiada\u0142 wykonawca piosenki \u201e\u015apiewam bo musz\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eKrakowska Akademia Muzyczna mia\u0142a wykszta\u0142ci\u0107 braci Zieli\u0144skich na muzyk\u00f3w graj\u0105cych w orkiestrach symfonicznych. Jacek uczy\u0142 si\u0119 gry na skrzypcach, a Andrzej \u2013 na fortepianie. M\u0142odo\u015b\u0107 ma jednak swoje prawa i obaj studenci zainteresowali si\u0119 tym, czym s\u0142uchali ich r\u00f3wie\u015bnicy na Zachodzie: najpierw jazzem, a potem big-bitem\u201d \u2013 napisa\u0142 Pawe\u0142 Gzyl w artykule pt. \u201eBracia Zieli\u0144scy: Big-bitowcy spod Wawelu z g\u00f3ralszczyzn\u0105 we krwi\u201d (\u201eGazeta Krakowska\u201d, 2022).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eCh\u0119\u0107 znalezienia odskoczni od muzyki powa\u017cnej i zaj\u0119cia si\u0119 czym\u015b bardziej popularnym. Pojawi\u0142a si\u0119 wtedy moda na gitary elektryczne, wywo\u0142ana przez brytyjski zesp\u00f3\u0142 The Shadows. Potem wielkie sukcesy zacz\u0119li odnosi\u0107 The Beatles. S\u0142uchali\u015bmy ich na r\u00f3\u017cnych prywatkach. Pojawi\u0142a si\u0119 wi\u0119c ch\u0119\u0107, by te\u017c pogra\u0107 tak\u0105 muzyk\u0119. Pocz\u0105tkowo my\u015bleli\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie to tylko chwilowa zabawa m\u0142odych ludzi\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 cytowany w artykule Jacek Zieli\u0144ski.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Mia\u0142 19 lat, gdy latem 1965 roku wpada\u0142 na pr\u00f3by zespo\u0142u tworzonego przez brata. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce potrzebny jest wokalista, by\u0142 oczywistym kandydatem. \u201eWtedy jako skrzypek w tego typu zespole nie mia\u0142em co robi\u0107\u201d \u2013 opowiada\u0142 m\u0142odszy Zieli\u0144ski Wac\u0142awowi Krupi\u0144skiemu. Pozostawa\u0142 mi jedynie \u015bpiew, dopiero z czasem zacz\u0105\u0142em przemyca\u0107 tr\u0105bk\u0119, a nast\u0119pnie skrzypce\u201d \u2013 doda\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eSkrzypce do muzyki rozrywkowej wyra\u017anie nie pasowa\u0142y. Do big-beatu \u2013 w og\u00f3le\u201d \u2013 wspomina\u0142 Jacek Zieli\u0144ski.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eSkrzypce by\u0142 to taki instrument w\u00f3wczas w Polsce, \u017ce wstyd by\u0142o i\u015b\u0107 z futera\u0142em po ulicy, bo mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107\u201d \u2013 przypomnia\u0142 Andrzej Zieli\u0144ski w radiowej \u201eTr\u00f3jce\u201d (1990)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Pr\u00f3cz nietypowych dla rocka instrument\u00f3w Jacek Zieli\u0144ski wni\u00f3s\u0142 do zespo\u0142u sw\u00f3j g\u0142os. \u201eDysponuj\u0105c barytonem, musia\u0142 nieraz w piosenkach brata \u015bpiewa\u0107 i wysoko, na co pozwala\u0142a mu niemal trzyoktawowa rozpi\u0119to\u015b\u0107 g\u0142osu\u201d \u2013 przypomnia\u0142 Wac\u0142aw Krupi\u0144ski. \u201eJacek zawsze d\u017awiga\u0142 na sobie ci\u0119\u017car g\u0142\u00f3wnego wokalu, co wymaga wielkiej kondycji fizycznej. A Jacek zawsze by\u0142 bardzo mocny i zosta\u0142 taki do dzisiaj, jego pot\u0119\u017cne p\u0142uca pozwala\u0142y mu \u015bpiewa\u0107 i r\u00f3wnocze\u015bnie gra\u0107 na tr\u0105bce\u201d \u2013 przywo\u0142a\u0142 opini\u0119 Andrzeja Zieli\u0144skiego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eSkaldowie\u201d przemycili te\u017c odniesienia do polskiego folkloru, konkretnie g\u00f3ralskiego. \u201eMieli\u015bmy to we krwi \u2013 bo nasza mama jest rodowit\u0105 g\u00f3ralk\u0105 i cz\u0119sto podrzuca\u0142a nam r\u00f3\u017cne melodie z tego regionu. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podhala\u0144ski folklor mia\u0142 najwi\u0119cej tego \u00bbbitu\u00ab, kt\u00f3ry pasowa\u0142 do muzyki popowej czy rockowej. Te skrzypce i basy powodowa\u0142y, \u017ce to by\u0142o bardzo rytmiczne granie. Kiedy zagra kapela g\u00f3ralska, to przecie\u017c a\u017c noga sama chodzi\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 Jacek Zieli\u0144ski Paw\u0142owi Gzylowi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">O artystycznych dokonaniach \u201eSkald\u00f3w\u201d z udzia\u0142em Jacka Zieli\u0144skiego napisano wiele \u2013 zwyczajnie brakuje miejsca by to wszystko tutaj powt\u00f3rzy\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">\u201eSkaldowie s\u0105 pierwszym polskim zespo\u0142em, kt\u00f3ry podni\u00f3s\u0142 muzyk\u0119 rockow\u0105 do rangi sztuki&#8221; \u2013 oceni\u0142 Andrzej Ibis-Wr\u00f3blewski w artykule pt. \u201ePoetyka Skald\u00f3w\u201d (\u201e\u017bycie Warszawy\u201d, 1972). \u201eJak zawsze dopisuje im inwencja melodyczna (\u2026) i jak zawsze s\u0105 polscy\u201d &#8211; podkre\u015bli\u0142 54 lata temu. I chyba nic si\u0119 od tamtej pory niewiele si\u0119 zmieni\u0142o.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Tyle tylko, \u017ce Jacek Zieli\u0144ski zmar\u0142 dwa lata temu, 6 maja 2024 roku, w wyniku choroby nowotworowej \u2013 mia\u0142 77 lat.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jacek Zieli\u0144ski (w 2022 roku). Fot. PAP\/\u0141ukasz G\u0105gulski 80 lat temu urodzi\u0142 si\u0119 Jacek Zieli\u0144ski, muzyk i wokalista \u201eSkald\u00f3w\u201d, autor nazwy zespo\u0142u Pawe\u0142 Tomczyk (PAP) \u201e\u015apiewam bo musz\u0119\u201d \u2013 za\u015bpiewa\u0142 w 1967 roku Jacek Zieli\u0144ski. Muzyk i wokalista \u201eSkald\u00f3w\u201d, autor nazwy zespo\u0142u, kt\u00f3ry podni\u00f3s\u0142 muzyk\u0119 rockow\u0105 do rangi sztuki, urodzi\u0142 si\u0119 6 wrze\u015bnia 1946 roku. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=133574"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":133585,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133574\/revisions\/133585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=133574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=133574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=133574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}