{"id":134074,"date":"2026-09-30T17:09:00","date_gmt":"2026-09-30T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=134074"},"modified":"2026-09-25T06:31:22","modified_gmt":"2026-09-25T04:31:22","slug":"30-09-108","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=134074","title":{"rendered":"Ponad tysi\u0105c nieznanych zdj\u0119\u0107 z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej trafi\u0142o do polskich zbior\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Uciekaj\u0105cy z obszaru walk na Ochocie mieszka\u0144cy oraz przygl\u0105daj\u0105cy si\u0119 nim niemieccy \u017co\u0142nierze \u2013 zdj\u0119cie wykonane na terenie cegielni stoj\u0105cej przy Gliniankach Szcz\u0119\u015bliwickich (otoczenie obecnej G\u00f3rki Szcz\u0119\u015bliwickiej). Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Ponad tysi\u0105c nieznanych zdj\u0119\u0107 z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej trafi\u0142o do polskich zbior\u00f3w<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

(PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Nieznane dot\u0105d zdj\u0119cia z wrze\u015bnia 1939 r. z Warszawy i innych polskich miast wzbogaci\u0142y zbiory Instytutu Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego. Cyfrowe kopie polskim plac\u00f3wkom przekaza\u0142o francuskie wojskowe archiwum audiowizualne ECPAD.<\/strong><\/h4>\n
\n

Umow\u0119 o przej\u0119ciu zdj\u0119\u0107 w czwartek w obecno\u015bci ambasadora Francji w Polsce podpisali dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego Jan O\u0142dakowski oraz dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj. \u00c9tienne de Poncins, ambasador nadzwyczajny i pe\u0142nomocny Republiki Francuskiej w Polsce, podkre\u015bli\u0142, \u017ce porozumienie wpisuje si\u0119 w zawarty w 2025 r. pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Francj\u0105 traktat w Nancy o wzmocnionej wsp\u00f3\u0142pracy i przyja\u017ani. Poncins przypomnia\u0142, \u017ce opr\u00f3cz spraw politycznych i gospodarczych jednym z filar\u00f3w tej wsp\u00f3\u0142pracy jest kultura. \u2013 Jestem bardzo szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce mogli\u015bmy pom\u00f3c w podpisaniu dzisiejszej umowy \u2013 powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

O tym, co si\u0119 znajduje w\u015br\u00f3d przekazanych do ich plac\u00f3wek zdj\u0119\u0107, opowiedzieli dyrektorzy O\u0142dakowski i Madaj. Wyja\u015bnili, \u017ce chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 olbrzymich zbior\u00f3w zdj\u0119\u0107 i film\u00f3w dokumentalnych wykonywanych podczas II wojny \u015bwiatowej na zlecenie niemieckiego Ministerstwa Propagandy przez wyspecjalizowane jednostki Wehrmachtu. W 1945 r. ca\u0142o\u015b\u0107 wpad\u0142a w r\u0119ce wojsk ameryka\u0144skich, a z czasem cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przekazana do francuskiego Centrum Komunikacji i Produkcji Departamentu Obrony (\u00c9tablissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la D\u00e9fense).<\/span><\/p>\n

\"Ruiny<\/p>\n

Ruiny zbombardowanych wypalonych kamienic pomi\u0119dzy ul. Tward\u0105 a Pa\u0144sk\u0105, na drugim planie zniszczony ko\u015bci\u00f3\u0142 Wszystkich \u015awi\u0119tych przy pl. Grzybowskim, w oddali gmach PAST przy Zielnej 39. Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

Zas\u00f3b ECPAD obejmuje a\u017c 3,5 mln zdj\u0119\u0107 i 16 tys. film\u00f3w dotycz\u0105cych spraw od pocz\u0105tku XX wieku a\u017c do czas\u00f3w obecnych. Dzi\u0119ki pracy polskich archiwist\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kilka tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 w tym olbrzymim zbiorze zosta\u0142a wykonana podczas II wojny \u015bwiatowej w Polsce. Pracownicy francuskiego Centrum Komunikacji nie mogli tego ustali\u0107, bo te zdj\u0119cia nie by\u0142y opisane. Dzi\u0119ki staraniom polskich badaczy uda\u0142o si\u0119 ju\u017c wyja\u015bni\u0107, co, i prawdopodobnie kiedy, zosta\u0142o sfotografowane na cz\u0119\u015bci zdj\u0119\u0107. W czwartek podczas prezentacji w siedzibie Instytutu Pileckiego opowiedzia\u0142 o tym Ryszard M\u0105czewski z Dzia\u0142u Ikonografii i Fotografii Muzeum Powstania Warszawskiego. W\u015br\u00f3d zaprezentowanych przez niego zdj\u0119\u0107 co najmniej kilka zosta\u0142o wykonanych ok. 8 wrze\u015bnia 1939 r., gdy pierwsze jednostki Wehrmachtu podesz\u0142y do Warszawy od strony Ochoty.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Niemieccy<\/p>\n

Niemieccy \u017co\u0142nierze pozuj\u0105cy na zdemontowanych elementach karuzeli. W tle po lewej cz\u0119\u015bciowo zniszczone kamienice przy ul. Grochowskiej 120, 118 i 116, kamienice przy Kordeckiego 13 i 11, po prawej dom przy Komorskiej 62. Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego<\/em><\/span><\/p>\n

Wida\u0107 na nich niemieckich \u017co\u0142nierzy, a tak\u017ce uciekaj\u0105cych cywil\u00f3w. W tym samym zbiorze s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zdj\u0119cia z ko\u0144cowego etapu walk o Warszaw\u0119. Na jednym z nich rozpozna\u0107 mo\u017cna prezydenta Stefana Starzy\u0144skiego, prawdopodobnie zmierzaj\u0105cego na rozmowy o kapitulacji stolicy. \u2013 Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce te zdj\u0119cia by\u0142y wykonywane w celach propagandowych, ale i tak s\u0105 cennym uzupe\u0142nieniem naszej wiedzy o wrze\u015bniu 1939 roku \u2013 powiedzia\u0142 PAP Ryszard M\u0105czewski.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Zniszczone<\/p>\n

Zniszczone kamienice przy ul. D\u0142ugiej 55 i T\u0142omackie 8. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci zdj\u0119cia gmach G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Judaistycznej i Instytutu Nauk Judaistycznych (obecnie siedziba \u017bydowskiego Instytutu Historycznego) oraz otoczona rusztowaniami ze wzgl\u0119du na tocz\u0105cy si\u0119 remont Wielka Synagoga. Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d pokazanych podczas \u015brodowej prezentacji zdj\u0119\u0107 niekt\u00f3re zosta\u0142y w Bydgoszczy \u2013 ju\u017c po zaj\u0119ciu tego miasta przez Wehrmacht, a tak\u017ce w \u0141odzi. W sumie do zbior\u00f3w polskich plac\u00f3wek trafi\u0142o 23 album\u00f3w fotograficznych (ok. 1,2 tys. zdj\u0119\u0107), 3 431 fotografii z lat 1939\u20131940 (od kampanii wrze\u015bniowej do pierwszych miesi\u0119cy okupacji), 5 701 fotografii dokumentuj\u0105cych okres 1940\u20131945, 41 film\u00f3w dokumentalnych, w tym kroniki \u201eDie Deutsche Wochenschau\u201d.<\/span><\/p>\n

\u2013 Zawarcie porozumienia stanowi realizacj\u0119 cel\u00f3w ustawowych Instytutu Pileckiego w zakresie kwerend, powi\u0119kszania narodowego zasobu archiwalnego oraz systematycznego badania mechanizm\u00f3w totalitaryzm\u00f3w XX wieku. Pozyskane materia\u0142y zasil\u0105 cyfrowy zas\u00f3b Archiwum Instytutu, obejmuj\u0105cy miliony stron zdigitalizowanych dokument\u00f3w z archiw\u00f3w polskich i zagranicznych, m.in. z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii czy Ukrainy \u2013 wyja\u015bnia\u0142 Karol Madaj, dyrektor Instytutu Pileckiego. Zaznaczy\u0142, \u017ce nowe zbiory pomog\u0105 nie tylko uzupe\u0142ni\u0107 dokumentacj\u0119 kampanii wrze\u015bniowej i pocz\u0105tk\u00f3w okupacji, lecz tak\u017ce lepiej odtworzy\u0107 kontekst wydarze\u0144 znanych dot\u0105d jedynie z pojedynczych, cz\u0119sto propagandowo wyselekcjonowanych kadr\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Aresztowania<\/p>\n

Aresztowania ludno\u015bci polskiej w Bydgoszczy, (prawdopodobnie) 5 wrze\u015bnia 1939. Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

\u2013 W archiwum ECPAD znajduj\u0105 si\u0119 materia\u0142y, o kt\u00f3rych istnieniu przez dziesi\u0119ciolecia nie wiedzieli polscy historycy. Dla Muzeum Powstania Warszawskiego szczeg\u00f3lnie poruszaj\u0105ce s\u0105 materia\u0142y pokazuj\u0105ce stolic\u0119 we wrze\u015bniu 1939 roku, jej mieszka\u0144c\u00f3w oraz skal\u0119 zniszcze\u0144, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 zapowiedzi\u0105 p\u00f3\u017aniejszych tragicznych los\u00f3w miasta. Ka\u017cde nowe zdj\u0119cie i ka\u017cdy film to kolejne \u015bwiadectwo do\u015bwiadczenia wojny, kt\u00f3re mo\u017cemy zachowa\u0107, opracowa\u0107 i udost\u0119pni\u0107 nast\u0119pnym pokoleniom. Naszym obowi\u0105zkiem jest nie tylko gromadzenie takich \u017ar\u00f3de\u0142, ale tak\u017ce ich krytyczna analiza i przywracanie im w\u0142a\u015bciwego historycznego znaczenia doda\u0142 Jan O\u0142dakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. (PAP)\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uciekaj\u0105cy z obszaru walk na Ochocie mieszka\u0144cy oraz przygl\u0105daj\u0105cy si\u0119 nim niemieccy \u017co\u0142nierze \u2013 zdj\u0119cie wykonane na terenie cegielni stoj\u0105cej przy Gliniankach Szcz\u0119\u015bliwickich (otoczenie obecnej G\u00f3rki Szcz\u0119\u015bliwickiej). Fot. ECPAD \/ Instytut Pileckiego Ponad tysi\u0105c nieznanych zdj\u0119\u0107 z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej trafi\u0142o do polskich zbior\u00f3w (PAP) Nieznane dot\u0105d zdj\u0119cia z wrze\u015bnia 1939 r. z Warszawy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=134074"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134092,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134074\/revisions\/134092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=134074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=134074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=134074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}