{"id":134929,"date":"2026-10-28T17:09:00","date_gmt":"2026-10-28T15:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=134929"},"modified":"2026-10-28T09:28:34","modified_gmt":"2026-10-28T07:28:34","slug":"31-09-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=134929","title":{"rendered":"Izrael wci\u0105\u017c liczy g\u0142osy, ale spo\u0142eczno\u015b\u0107 arabska ju\u017c pokaza\u0142a si\u0142\u0119"},"content":{"rendered":"

Gadi Eisenkot i jego sztab wyborczy (Fot. REUTERS\/Amir Cohen)<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>Izrael wci\u0105\u017c liczy g\u0142osy, ale spo\u0142eczno\u015b\u0107 arabska ju\u017c pokaza\u0142a si\u0142\u0119<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h3>\n

Kacper Max Lubiewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Wybory w Izraelu pokaza\u0142y, \u017ce nawet cz\u0119\u015b\u0107 prawicowych wyborc\u00f3w Benjamina Netanjahu okaza\u0142a zm\u0119czenie jego polityk\u0105.<\/strong><\/p>\n

Korespondencja z Izraela<\/i><\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142 dzie\u0144 wybor\u00f3w<\/a> z perspektywy izraelskiej ulicy? Pewnie nikogo nie zdziwi, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 du\u017co. Cisza wyborcza w Izraelu jest du\u017co lu\u017aniejsza ni\u017c ta, do kt\u00f3rej jeste\u015bmy przyzwyczajeni w Polsce – tutaj politycy prowadz\u0105 aktywn\u0105 kampani\u0119, a\u017c do ostatniej minuty g\u0142osowania. Cz\u0119\u015b\u0107 wyborc\u00f3w zak\u0142ada koszulk\u0119 lub czapk\u0119 ulubionego ugrupowania, po drogach je\u017cd\u017c\u0105 polityczne party-busy, a na ulicach stoj\u0105 dziesi\u0105tki partyjnych stoisk.<\/span><\/p>\n

Wybory s\u0105 te\u017c w Izraelu dniem wolnym od pracy i od szko\u0142y, a transport publiczny jest bezp\u0142atny. Nic nie przeszkadza wi\u0119c Izraelczykom w ca\u0142odniowym debatowaniu w kawiarniach i parkach o dziesi\u0105tkach mo\u017cliwych scenariuszach politycznej arytmetyki. Roi\u0142o si\u0119 te\u017c od aktywistycznych inicjatyw: od cichych protest\u00f3w krewnych ofiar 7 pa\u017adziernika, kt\u00f3rzy przed komisjami przypominali wyborcom o stawce tych wybor\u00f3w, po oddolne kampanie profrekwencyjne organizacji solidarno\u015bciowej Standing Together w arabskich miejscowo\u015bciach.\u00a0<\/span><\/p>\n

Nie brakowa\u0142o te\u017c moment\u00f3w napi\u0119cia, a nawet niebezpiecznych: udaremniono atak no\u017cownika na lidera lewicowych Demokrat\u00f3w Yaira Golana, a prawicowi dzia\u0142acze pr\u00f3bowali utrudni\u0107 g\u0142osowanie w kilkunastu arabskich miastach na najr\u00f3\u017cniejsze sposoby. Partie popieraj\u0105ce Benjamina Netanjahu wystosowa\u0142y te\u017c wniosek o wyd\u0142u\u017cenie g\u0142osowania o godzin\u0119, ale ten zosta\u0142 odrzucony przez Centraln\u0105 Komisj\u0119 Wyborcz\u0105.<\/span><\/p>\n

Wtorkowe wybory przejd\u0105 jednak najpewniej do historii za spraw\u0105 rekordowo wysokiej frekwencji<\/a> (77,7 proc.): wed\u0142ug wst\u0119pnych sonda\u017cy wiemy, \u017ce do urn szczeg\u00f3lnie wielu wyborc\u00f3w posz\u0142o ze spo\u0142eczno\u015bci arabskiej. Miasta o prawicowej reputacji, jak Kirjat Szemona czy Afula, wypad\u0142y du\u017co gorzej. Blok koalicji rz\u0105dz\u0105cej ogarn\u0119\u0142a totalna panika: Netanjahu nazwa\u0142 wysok\u0105 frekwencj\u0119 w\u015br\u00f3d izraelskich Arab\u00f3w “kryzysem”, a minister bezpiecze\u0144stwa Itamar Ben Gwir spontanicznie przyjecha\u0142 do miasteczka Bat Jam, w kt\u00f3rym dos\u0142ownie b\u0142aga\u0142 przechodni\u00f3w o ich g\u0142osy. Najbardziej groteskowe by\u0142y jednak nagrania Hadar Muchtar, ulubionej influencerki internetowej Bibiego, kt\u00f3ra je\u017adzi\u0142a po izraelskich miastach i krzycza\u0142a na mieszka\u0144c\u00f3w przez megafon, \u017ce ci “\u015bpi\u0105, podczas gdy Arabowie ju\u017c dawno poszli g\u0142osowa\u0107”.\u00a0<\/span><\/p>\n

Izrael liczy g\u0142osy. Co ju\u017c wiadomo<\/strong><\/h4>\n

Jak powinni\u015bmy interpretowa\u0107 prognozowane wyniki wybor\u00f3w? Po pierwsze, nacjonalistyczny blok Benjamina Netanjahu nie zdo\u0142a\u0142 prawdopodobnie zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015bci wystarczaj\u0105cej do rz\u0105dzenia. Partie z jego bloku prawdopodobnie dostan\u0105 ponad 50 mandat\u00f3w, gdy do utworzenia rz\u0105du potrzeba ok. 61 (w 120-mandatowym parlamencie).<\/span><\/p>\n

Izraelscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy wed\u0142ug wszelkich bada\u0144, stali si\u0119 od 7 pa\u017adziernika bardziej prawicowi, w wyborach parlamentarnych poparli w wi\u0119kszo\u015bci blok centrowo-liberalny.\u00a0Likud Netanjahu zdoby\u0142 najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w, ale straci\u0142 przynajmniej pi\u0119\u0107 mandat\u00f3w z 32, kt\u00f3re wygra\u0142 w poprzednich wyborach. Jednocze\u015bnie partia\u00a0osi\u0105gn\u0119\u0142a sw\u00f3j wynik, kanibalizuj\u0105c sojusznik\u00f3w ze swojego bloku, a nie zyskuj\u0105c nowych wyborc\u00f3w. Nowa skrajnie prawicowa partia, Amcha Yisrael, zosta\u0142a wr\u0119cz rzucona na po\u017carcie oficjalnej propagandzie Likudu i koniec ko\u0144c\u00f3w nie przekroczy\u0142a progu.<\/span><\/p>\n

Spadek poparcia dla prawicy nast\u0105pi\u0142 w kontek\u015bcie masakry 7 pa\u017adziernika, kilku wojen, eskaluj\u0105cej izraelskiej przemocy na Zachodnim Brzegu i wielu innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re powinny radykalizowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo ku bardziej nacjonalistycznym postawom. Nawet w kibucu Nir Oz, spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra jako jedna z pierwszych pad\u0142a ofiar\u0105 ataku Hamasu trzy lata temu, zwyci\u0119\u017cy\u0142a, wed\u0142ug wst\u0119pnych danych, lewicowa i centrowa opozycja.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli to opozycji uda\u0142oby si\u0119 utworzy\u0107 nowy rz\u0105d i Gadi Eisenkot,\u00a0g\u0142\u00f3wny rywal Benjamina Netanjahu, zosta\u0142by nowym premierem Izraela, to oznacza\u0142oby to symboliczne zwyci\u0119stwo dla spo\u0142eczno\u015bci Mizrahim, czyli \u017byd\u00f3w o korzeniach bliskowschodnich, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cydowskiej populacji Izraela. By\u0142by on pierwszym izraelskim szefem rz\u0105du wywodz\u0105cym si\u0119 z tej grupy. Eisenkot walczy\u0142 o pozycj\u0119 przyw\u00f3dcy opozycji z by\u0142ym premierem\u00a0Naftali Bennettem, kt\u00f3ry uchodzi za twarz \u017cydowskiego osadnictwa na Zachodnim Brzegu<\/span><\/p>\n

Wiemy te\u017c, \u017ce wzros\u0142o poparcie dla lewicowych Demokrat\u00f3w, kt\u00f3rych liczba mandat\u00f3w wzros\u0142a z czterech do 10. Tym samym nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119 obawy, \u017ce wydarzenia 7 pa\u017adziernika 2023 roku stan\u0105 si\u0119 gwo\u017adziem do trumny izraelskiej lewicy syjonistycznej.<\/span><\/p>\n

Opozycja nie ma jednak przed sob\u0105 prostego zadania. \u017bydowskie partie syjonistyczne, czyli centrowa Jaszar! Eisenkota, liberalno-prawicowe Beyachad Bennetta i Yaira Lapida, Demokraci Yaira Lapida i konserwatywny Yisrael Beiteinu Avigdora Liebermana, nie otrzyma\u0142y wystarczaj\u0105co du\u017co g\u0142os\u00f3w, \u017ceby samodzielnie utworzy\u0107 kolejny rz\u0105d. Wygl\u0105da na to, \u017ce b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0142y wsparcia nie tylko prointegracyjnej, umiarkowanej partii arabskiej Ra\u2019am, ale tak\u017ce niesyjonistycznej, wyra\u017anie lewicowej Wsp\u00f3lnej Listy. Innymi s\u0142owy, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Izraelczyk\u00f3w sprzeciwia si\u0119 polityce Netanjahu, lecz ich sprzeciw jest zbyt zr\u00f3\u017cnicowany, \u017ceby po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0142y na sta\u0142e.<\/span><\/p>\n

Spo\u0142eczno\u015b\u0107 arabska pokaza\u0142a si\u0142\u0119 w Izraelu<\/strong><\/h4>\n

J\u0119zyczkiem u wagi mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 partie arabskie, kt\u00f3re s\u0105 najwi\u0119kszymi wygranymi izraelskich wybor\u00f3w. \u0141\u0105cznie praktycznie podwoi\u0142y swoj\u0105 parlamentarn\u0105 reprezentacj\u0119 \u2013 b\u0119d\u0105 mia\u0142y od 17 do 19 mandat\u00f3w. To historyczny wynik, sprawiaj\u0105cy, \u017ce izraelscy Arabowie stali si\u0119 na tyle pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0105 parlamentarn\u0105, \u017ce nie spos\u00f3b ju\u017c ich ignorowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Wynik wczorajszych wybor\u00f3w mo\u017ce wzmocni\u0107 te\u017c proces normalizacji arabskich polityk\u00f3w i wyborc\u00f3w w oczach izraelskiego mainstreamu; To by\u0142oby nie lada osi\u0105gni\u0119cie w kontek\u015bcie eskalacji konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego, do kt\u00f3rej dosz\u0142o w ci\u0105gu ostatnich trzech lat. Sami, izraelski Arab, z kt\u00f3rym rozmawia\u0142em po og\u0142oszeniu wynik\u00f3w sonda\u017cowych, podkre\u015bli\u0142, \u017ce za sukces partii arabskich odpowiedzialny po\u015brednio jest sam Ben Gwir: jego retoryka wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w by\u0142a tak fanatyczna, a zaniedbania w obszarze bezpiecze\u0144stwa spo\u0142eczno\u015bci arabskiej tak ekstremalne, \u017ce zmobilizowa\u0142 on ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 w g\u0142osowaniu przeciwko niemu.<\/span><\/p>\n

– To by\u0142y moje pierwsze wybory, cho\u0107 mam prawie czterdzie\u015bci lat. Pozbycie si\u0119 Ben Gwira z rz\u0105du by\u0142o moim g\u0142\u00f3wnym celem \u2013 powiedzia\u0142 mi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wybory w Izraelu. Mo\u017cliwe scenariusze<\/strong><\/h4>\n

Jakie scenariusze powinni\u015bmy bra\u0107 wi\u0119c pod uwag\u0119? Wedle cz\u0105stkowych wynik\u00f3w ze \u015brody z godz. 7.58 rano (czas lokalny) koalicja Netanjahu i opozycja id\u0105 \u0142eb w \u0142eb (55 do 49 mandat\u00f3w). Jest jednak ma\u0142o prawdopodobne, by kolejny rz\u0105d utworzy\u0142y wszystkie partie opozycyjne, poniewa\u017c r\u00f3\u017cnice ideologiczne mi\u0119dzy nimi s\u0105 zbyt du\u017ce. Szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cko jest wyobrazi\u0107 sobie rz\u0105d wsp\u00f3\u0142tworzony przez parti\u0119 niesyjonistyczn\u0105, kiedy nad Izraelem nadal wisi widmo wojny z Iranem.<\/span><\/p>\n

Innym scenariuszem by\u0142by rz\u0105d mniejszo\u015bciowy, kt\u00f3ry zawiera\u0142by tylko syjonistyczne partie \u017cydowskie, ale przy zewn\u0119trznym wsparciu partii arabskich; te ju\u017c wcze\u015bniej wyrazi\u0142y gotowo\u015b\u0107 do podobnego planu, chocia\u017cby po to, \u017ceby usun\u0105\u0107 ze stanowiska premiera Benjamina Netanjahu, wymieni\u0107 marsza\u0142ka Knesetu i przeg\u0142osowa\u0107 ograniczenie maksymalnie dw\u00f3ch kadencji premiera. Naftali Bennett oraz Gadi Eisenkot podczas wieczornych wyst\u0105pie\u0144 dali do zrozumienia, \u017ce najprawdopodobniejszy jest w\u0142a\u015bnie rz\u0105d mniejszo\u015bciowy. Inaczej post\u0105pi\u0142 Avigdor Lieberman, lider, jak si\u0119 okaza\u0142o, najmniejszej partii opozycyjnej, Yisrael Beiteinu, kt\u00f3ry jeszcze do niedawna przekonywa\u0142 na \u0142amach “Wall Street Journal”, \u017ce ma szans\u0119 na stanowisko premiera. Dzi\u015b nawo\u0142uje tylko do “przewrotu” w Likudzie i przej\u015bciu cz\u0119\u015bci z kandydat\u00f3w do bloku opozycji.\u00a0<\/span><\/p>\n

W zupe\u0142nie inny ton uderza Benjamin Netanjahu i jego skrajnie prawicowi poplecznicy: ju\u017c teraz zapowiadaj\u0105, je\u015bli nie “prawicowy rz\u0105d”, to przynajmniej “drug\u0105 tur\u0119”, bo przecie\u017c \u017caden z blok\u00f3w nie odni\u00f3s\u0142 zupe\u0142nego zwyci\u0119stwa. Premier te\u017c zarzuci\u0142 opozycji wol\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z partiami arabskimi, twierdz\u0105c, \u017ce to oznacza\u0142oby podanie r\u0119ki tym, kt\u00f3rzy “s\u0142u\u017c\u0105” si\u0142om atakuj\u0105cym izraelskich \u017co\u0142nierzy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Niemo\u017cno\u015b\u0107 wy\u0142onienia nowego rz\u0105du po stronie obecnej opozycji by\u0142aby Netanjahu na r\u0119k\u0119 \u2013 w mi\u0119dzyczasie Bibi m\u00f3g\u0142by ponownie zaatakowa\u0107 Iran i nast\u0119pnym razem nie przeszkadza\u0142yby mu ju\u017c mniejsze prawicowe partie, kt\u00f3re spad\u0142y pod pr\u00f3g.<\/span><\/p>\n

Absolutnie przeciwny ponownym wyborom jest Eisenkot; m\u00f3wi, \u017ce to ze wzgl\u0119du na historycznie wysok\u0105 frekwencj\u0119, wyniki nale\u017cy “uszanowa\u0107”. Opozycja zdaje te\u017c sobie spraw\u0119, \u017ce karko\u0142omnym wyzwaniem by\u0142oby ponowne nam\u00f3wienie izraelskiej diaspory do masowego g\u0142osowania w kolejnych wyborach, podobnie jak spo\u0142eczno\u015b\u0107 arabsk\u0105.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cliwa jest te\u017c jaka\u015b inna gra na czas Bibiego, kt\u00f3ry na pewno nie zawaha si\u0119 wykorzysta\u0107 ka\u017cdego narz\u0119dzia biurokracji pozwalaj\u0105cego mu na op\u00f3\u017anienie wej\u015bcia w \u017cycie wynik\u00f3w wybor\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Problematyczne mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 te\u017c nawo\u0142ywania cz\u0119\u015bci izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa do zaprzysi\u0119\u017cenia “rz\u0105du jedno\u015bci narodowej” mi\u0119dzy najwi\u0119kszymi partiami opozycyjnymi i Likudem. Z pewno\u015bci\u0105 chce tego cz\u0119\u015b\u0107 prawicowego elektoratu. Nie zapominajmy jednak, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci Bibi po mistrzowsku pozbywa\u0142 si\u0119 ka\u017cdego koalicjanta, kt\u00f3ry zagrozi\u0142 jego hegemonii. Decyzja o koalicji Likudu z partiami Eisenkota i Bennetta by\u0142aby dla ich partii poca\u0142unkiem \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gadi Eisenkot i jego sztab wyborczy (Fot. REUTERS\/Amir Cohen) Izrael wci\u0105\u017c liczy g\u0142osy, ale spo\u0142eczno\u015b\u0107 arabska ju\u017c pokaza\u0142a si\u0142\u0119 Kacper Max Lubiewski Wybory w Izraelu pokaza\u0142y, \u017ce nawet cz\u0119\u015b\u0107 prawicowych wyborc\u00f3w Benjamina Netanjahu okaza\u0142a zm\u0119czenie jego polityk\u0105. Korespondencja z Izraela Jak wygl\u0105da\u0142 dzie\u0144 wybor\u00f3w z perspektywy izraelskiej ulicy? Pewnie nikogo nie zdziwi, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[33,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=134929"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134940,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/134929\/revisions\/134940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=134929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=134929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=134929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}