{"id":13636,"date":"2015-02-01T19:09:05","date_gmt":"2015-02-01T17:09:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=13636"},"modified":"2015-01-31T13:20:32","modified_gmt":"2015-01-31T11:20:32","slug":"13636","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=13636","title":{"rendered":"Z mlekiem matki?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Z mlekiem matki?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Andrzej Garlicki, 3 lipca 2012<\/strong><\/span><\/p>\n

Bogato udokumentowane kompendium Aliny Ca\u0142ej o dziejach antysemityzmu w
\nPolsce a\u017c do czas\u00f3w najnowszych to lektura ciekawa, a nawet smakowita.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n

\"\"W minionych ju\u017c ponad 20 latach demokratycznej Polski powsta\u0142o wiele warto\u015bciowych prac dotycz\u0105cych dziej\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich. Likwidacja cenzury, uczulonej na t\u0119 problematyk\u0119, umo\u017cliwi\u0142a publikacj\u0119 wynik\u00f3w bada\u0144 podj\u0119tych przez r\u00f3\u017cne o\u015brodki. Otwarcie archiw\u00f3w polskich i zagranicznych da\u0142o rzeczowe podstawy podj\u0119tym badaniom. No i przede wszystkim by\u0142o i jest w Polsce, poza Polsk\u0105 zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c, zainteresowanie t\u0105 problematyk\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

W II RP \u017bydzi zamieszkiwali g\u0142\u00f3wnie w dawnym zaborze rosyjskim i austriackim. Wed\u0142ug spisu powszechnego z 1931 r., j\u0119zyki \u017cydowskie (jidysz i hebrajski) deklarowa\u0142o 2,7 mln mieszka\u0144c\u00f3w, a wyznanie moj\u017ceszowe \u2013 3,1 mln. Przyjmuje si\u0119, \u017ce ludno\u015b\u0107 \u017cydowska stanowi\u0142a ok. 10 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Polski.<\/span><\/p>\n

Poza nieliczn\u0105 grup\u0105 zasymilowanych wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wszystkim. Religia \u015bci\u015ble okre\u015bla\u0142a spos\u00f3b \u017cycia (zakaz pracy w soboty, zakaz spo\u017cywania wieprzowiny, regu\u0142y stroju itp.) i wymaga\u0142a od \u017byda, by umia\u0142 czyta\u0107, co podnosi\u0142o poziom intelektualny tej spo\u0142eczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Alina Ca\u0142a, absolwentka studi\u00f3w etnograficznych na Uniwersytecie Warszawskim (obecnie zatrudniona w \u017bydowskim Instytucie Historycznym), to autorka kilku dobrze przyj\u0119tych przez krytyk\u0119 monografii (\u201eAsymilacja \u017byd\u00f3w w Kr\u00f3lestwie Polskim, 1864\u20131897\u201d, \u201eOstatnie pokolenie. Autobiografie m\u0142odzie\u017cy \u017cydowskiej ze zbior\u00f3w YIVO w Nowym Jorku\u201d, \u201eWizerunek \u017byda w polskiej kulturze ludowej\u201d) i licznych artyku\u0142\u00f3w, jest zatem dobrze przygotowana do syntetycznego przedstawienia tematu polskiego antysemityzmu.<\/span><\/p>\n

Jej ksi\u0105\u017cka \u201e\u017byd \u2013 wr\u00f3g odwieczny?\u201d sk\u0142ada si\u0119 z 10 rozdzia\u0142\u00f3w oraz licz\u0105cego 64 strony Aneksu prezentuj\u0105cego organizacje i ugrupowania wykorzystuj\u0105ce antysemityzm w latach 1980\u20132006.<\/span><\/p>\n

Autorka zaczyna od pr\u00f3by zdefiniowania antysemityzmu. Bliski jest jej pogl\u0105d Jeana-Paula Sartre\u2019a, sformu\u0142owany w 1946 r.: \u201eAntysemityzm to upatrywanie w istnieniu \u017byd\u00f3w przyczyny wszystkich lub niekt\u00f3rych niepowodze\u0144, osobistych lub zbiorowych; oraz przekonanie, \u017ce rozwi\u0105zanie problem\u00f3w mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 przez pozbawienie \u017byd\u00f3w praw, cz\u0119\u015bciowe lub ca\u0142kowite, przez wykluczenie ich z gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa, wygnanie z kraju lub nawet eksterminacj\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Sama proponuje jednak definicj\u0119 szersz\u0105: \u201eAntysemityzm \u2013 ideologia, \u015bwiatopogl\u0105d, lub pr\u0105d polityczny, zawieraj\u0105cy zesp\u00f3\u0142 uprzedze\u0144, uzasadniaj\u0105cych wrog\u0105 postaw\u0119 wobec \u017byd\u00f3w. Zwi\u0105zany g\u0142\u00f3wnie z formowaniem si\u0119 koncepcji nacjonalizmu i totalitaryzmu, bazowa\u0142 na tradycji antyjudaizmu. Czasem odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do rasizmu, b\u0142\u0119dnie wyodr\u0119bniaj\u0105c \u017byd\u00f3w jako ras\u0119 antropologiczn\u0105. W szerszym znaczeniu \u2013 okre\u015blenie nastawie\u0144 spo\u0142ecznych objawiaj\u0105cych si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dem, w kt\u00f3rym wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa wroga postawa, agresja s\u0142owna lub fizyczna, nieprzychylne s\u0105dy uog\u00f3lniaj\u0105ce i uprzedzenia wobec \u017byd\u00f3w oraz uzasadnianie takich postaw przes\u0142ankami religijnymi, narodowymi, rasistowskimi, politycznymi b\u0105d\u017a ekonomicznymi\u201d.<\/span><\/p>\n

Trzon ksi\u0105\u017cki stanowi\u0105 rozwa\u017cania o antyjudaizmie, kszta\u0142towaniu si\u0119 wizerunku \u017byda w Europie, krystalizowaniu si\u0119 ideologii antysemityzmu w Europie, pocz\u0105tkach ruchu antysemickiego, wizerunku \u017byda w polskiej kulturze, narodzinach \u201ekwestii \u017cydowskiej\u201d i wykorzystaniu w\u0105tk\u00f3w ideologii antysemickiej na ziemiach polskich.<\/span><\/p>\n

Kolejne trzy cz\u0119\u015bci przedstawiaj\u0105 antysemityzm w Polsce niepodleg\u0142ej, w czasach zag\u0142ady i w Polsce Ludowej. Dwa ostatnie rozdzia\u0142y po\u015bwi\u0119cone s\u0105 III Rzeczpospolitej i dynamice oraz spo\u0142ecznym funkcjom antysemityzmu.<\/span><\/p>\n

Konstrukcja ksi\u0105\u017cki jest przemy\u015blana, logiczna i, co najwa\u017cniejsze, konsekwentnie realizowana. Autorka wykorzysta\u0142a dost\u0119pne archiwalia i obszern\u0105 literatur\u0119, imponuj\u0105ce jest te\u017c wykorzystanie prasy i czasopism (110 tytu\u0142\u00f3w). Do tego relacje \u015bwiadk\u00f3w i strony internetowe. Ta rozleg\u0142o\u015b\u0107 bazy \u017ar\u00f3d\u0142owej uwiarygodnia twierdzenia autorki. I pozwala na wspieranie wywodu smakowitymi cytatami: \u201eProblem \u017cydowski \u2013 pisa\u0142 dzia\u0142acz katolicki w 1936 r. \u2013 mo\u017ce istnie\u0107 nawet w\u00f3wczas, gdy nie b\u0119dzie ju\u017c ani jednego \u017byda. Pewien zesp\u00f3\u0142 poj\u0119\u0107 etycznych nie ginie wraz z biologicznymi reprezentantami\u201d. I rzeczywi\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Antysemityzm nie jest jednak przypad\u0142o\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105. Zdaniem Aliny Ca\u0142ej, to \u201erodzaj paranoidalnej wizji rzeczywisto\u015bci, objawiaj\u0105cej si\u0119 obsesyjnym skupieniem na koncepcji \u017byda zbiorowego, postrzeganego nie jako osobowo\u015b\u0107, lecz mityczna grupa, niezr\u00f3\u017cnicowana i dzia\u0142aj\u0105ca celowo, nawet nie\u015bwiadomie (\u2026). Wykorzystywany jest do budowania sztucznego poczucia wsp\u00f3lnoty przez wykluczenie tych wszystkich, kt\u00f3rzy uznani zostan\u0105 za obcych, przy czym wyb\u00f3r obiekt\u00f3w wykluczenia bywa arbitralny, nie ogranicza si\u0119 do grup r\u00f3\u017cnych etnicznie, religijnie, kulturowo, lecz z regu\u0142y obejmuje tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 inne pogl\u0105dy lub inny styl \u017cycia\u201d. Antysemita dobrowolnie nak\u0142ada sobie kaganiec, wierz\u0105c, \u017ce na tym polega szcz\u0119\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Jako deser po tej fascynuj\u0105cej lekturze otrzymujemy Aneks. To bardzo smakowity tekst. Mo\u017cna by go nazwa\u0107 almanachem gotajskim naszych wsp\u00f3\u0142czesnych antysemit\u00f3w. Dzi\u0119ki temu ich teksty i wypowiedzi nie zostan\u0105 zapomniane. Nie tylko poeta pami\u0119ta.<\/span><\/p>\n

Alina Ca\u0142a, \u017byd<\/strong> \u2013 wr\u00f3g odwieczny? Antysemityzm w Polsce i jego \u017ar\u00f3d\u0142a, Wydawnictwo Nisza, Warszawa 2012<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z mlekiem matki? Andrzej Garlicki, 3 lipca 2012 Bogato udokumentowane kompendium Aliny Ca\u0142ej o dziejach antysemityzmu w Polsce a\u017c do czas\u00f3w najnowszych to lektura ciekawa, a nawet smakowita. W minionych ju\u017c ponad 20 latach demokratycznej Polski powsta\u0142o wiele warto\u015bciowych prac dotycz\u0105cych dziej\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich. Likwidacja cenzury, uczulonej na t\u0119 problematyk\u0119, umo\u017cliwi\u0142a publikacj\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13636"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13636"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13640,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13636\/revisions\/13640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}