{"id":16251,"date":"2015-03-16T19:07:12","date_gmt":"2015-03-16T17:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=16251"},"modified":"2015-03-16T15:54:57","modified_gmt":"2015-03-16T13:54:57","slug":"16251","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=16251","title":{"rendered":"Halbersztadt: Zagubieni w scenografii [rozmowa]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Halbersztadt: Zagubieni w scenografii [rozmowa]<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

pytaj\u0105 Wa\u015blicka i \u017bmijewski,<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"\"

Fot. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland, cc, Flickr.com <\/em><\/span><\/p><\/div>\n

Przeszkadza mi propaganda sukcesu wok\u00f3\u0142 POLIN. To onie\u015bmiela g\u0142osy krytyczne.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zofia Wa\u015blicka i Artur \u017bmijewski: W pa\u0144skiej wizji Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich ze swoj\u0105 wystaw\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 mia\u0142o by\u0107 aktywnym aktorem w tworzeniu na nowo relacji polsko-\u017cydowskich. Czy wystawa jest efektywna w wype\u0142nianiu tego zadania?<\/strong><\/span><\/p>\n

Jerzy Halbersztadt: Jest, ale w stopniu niezadowalaj\u0105cym. Nie tylko z perspektywy do\u015bwiadczenia dzisiejszego zwiedzaj\u0105cego, ale te\u017c je\u015bli por\u00f3wnamy zrealizowan\u0105 wystaw\u0119 z jej projektami, czyli z tym, jaka mia\u0142a by\u0107. Rozpoznaj\u0119 w tej wystawie wszystkie etapy prac projektowych, kt\u00f3rymi kierowa\u0142em. Bardzo niewiele jest tu element\u00f3w czy w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y dodane w ostatnich latach. Z jednej strony czuj\u0119 si\u0119 wi\u0119c odpowiedzialny za tre\u015b\u0107 tej wystawy, a z drugiej forma, w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cne plany zosta\u0142y zrealizowane, cz\u0119sto mnie rozczarowuje. Mam z tym niestety ogromny problem. I bardzo mi przeszkadza propaganda sukcesu wok\u00f3\u0142 Muzeum POLIN i wystawy. Ona jest do pewnego stopnia zrozumia\u0142a w momencie otwarcia, ale te\u017c powoduje, \u017ce osoby maj\u0105ce problemy z t\u0105 wystaw\u0105, zabieraj\u0105 g\u0142os do\u015b\u0107 nie\u015bmia\u0142o. I w Polsce, i za granic\u0105. A muzeum w tej chwili nie s\u0142ucha, nie reaguje na g\u0142osy krytyczne.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d si\u0119 to bierze?<\/strong><\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie wszyscy rozs\u0105dni ludzie si\u0119 zgadzaj\u0105, \u017ce to jest bardzo wa\u017cna, bardzo potrzebna instytucja i wystawa. Oczywi\u015bcie, \u017ce muzeum potrzebuje na starcie dobrego wizerunku, \u017ceby sta\u0107 si\u0119 miejscem \u2013 w skali kraju i w skali mi\u0119dzynarodowej \u2013 w kt\u00f3rym historia \u017byd\u00f3w polskich jest punktem odniesienia dla wsp\u00f3\u0142czesnych dyskusji. Jednak zawzi\u0119te milczenie o wszelkiego rodzaju problemach, kt\u00f3re s\u0105 w tej wystawie, prowadzi do tego, \u017ce muzeum i ta wystawa mog\u0105 zastygn\u0105\u0107 w takiej formie, w jakiej si\u0119 w tej chwili znajduj\u0105. Tymczasem potrzeba naprawd\u0119 bardzo du\u017cego wysi\u0142ku, \u017ceby uzupe\u0142nia\u0107 wystaw\u0119 i miejscami j\u0105 modyfikowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce te g\u0142osy krytyczne nie zmierzaj\u0105 do zepsucia wysi\u0142ku innych ludzi, ale m\u00f3wi\u0105: \u201eW\u0142a\u015bnie formujecie si\u0119 i jako instytucja, i jako muzeum, i chcemy, \u017ceby\u015bcie nas \u2013 strony spo\u0142ecznej \u2013 s\u0142uchali w tym formacyjnym okresie\u201d. Nie chcemy by\u0107 tylko widzami, kt\u00f3rzy poruszaj\u0105 \u201einteraktywnymi\u201d gad\u017cetami na wystawie.<\/strong><\/span><\/p>\n

S\u0142uszn\u0105 rzecz\u0105 jest wci\u0105ganie zwiedzaj\u0105cych i partner\u00f3w w rozmow\u0119. Moje wypowiedzi o muzeum widz\u0119 w\u0142a\u015bnie w tym planie formacyjnym \u2013 refleksji, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do poprawienia obecnego stanu tej ekspozycji, poniewa\u017c zosta\u0142a ona ograniczona, zubo\u017cona i zniekszta\u0142cona w stosunku do opracowanych zamierze\u0144. Najbardziej dotkn\u0119\u0142o to historii najnowszej, tzn. okresu po drugiej wojnie \u015bwiatowej, a szczeg\u00f3lnie po 1989 roku. Wbrew zamierzeniom wystawa nie pokazuje przemian, jakie dokona\u0142y si\u0119 w Polsce po 1989 roku. A s\u0105 one ogromne i pozytywne, nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce samo muzeum i walka o nie by\u0142y bardzo wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tych przemian.<\/span><\/p>\n

Otwarcie muzeum mia\u0142o by\u0107 momentem refleksji, spojrzeniem wstecz na ten \u0107wier\u0107wiekowy okres. Te lata s\u0105 jednak niemal wymazane z wystawy. Jeszcze bardziej bolesny jest brak galerii \u201eDziedzictwo\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n

To galeria, kt\u00f3ra w pracach projektowych mia\u0142a by\u0107 rozwini\u0119ciem galerii powojennej. Masterplan z 2003 roku zak\u0142ada\u0142, \u017ce w galerii wsp\u00f3\u0142czesnej wyjdziemy poza granice geograficzne dzisiejszej Polski i poka\u017cemy dziedzictwo \u017byd\u00f3w polskich w Izraelu, w USA oraz na terenach, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wielkiej historii opowiedzianej w tej wystawie, a kt\u00f3re dzisiaj nie nale\u017c\u0105 do Polski. M\u00f3wi\u0119 o dawnych Kresach Wschodnich. Ca\u0142o\u015b\u0107 koncepcji galerii historycznych mia\u0142a by\u0107 przed\u0142o\u017cona do zaakceptowania Radzie Muzeum jesieni\u0105 2010 roku i uda\u0142o mi si\u0119 do tego doprowadzi\u0107. A \u017ce \u201eDziedzictwo\u201d nie by\u0142o galeri\u0105 historyczn\u0105, czeka\u0142o na swoj\u0105 kolej do opracowania. Po usuni\u0119ciu mnie z muzeum prace te jednak nigdy nie zosta\u0142y tak naprawd\u0119 podj\u0119te. Uwa\u017cam, \u017ce jest to galeria o absolutnie fundamentalnym znaczeniu. To by\u0142by \u201e\u0142\u0105cznik\u201d, kt\u00f3ry by sprawi\u0142, \u017ce dla Izraelczyk\u00f3w, \u017byd\u00f3w ameryka\u0144skich, \u017byd\u00f3w z kraj\u00f3w europejskich, Australii, Argentyny czy z RPA historia \u017byd\u00f3w polskich sta\u0142aby si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ich w\u0142asnej historii. Tylko we fragmentach wystawy \u2013 tam, gdzie np. pokazany jest rozw\u00f3j chasydyzmu czy pocz\u0105tki \u015bwieckiej kultury \u017cydowskiej u schy\u0142ku XIX wieku i w okresie mi\u0119dzywojennym \u2013 \u017cydowscy odwiedzaj\u0105cy widz\u0105 \u201emiejsca wsp\u00f3lne\u201d. Ale to za ma\u0142o.<\/span><\/p>\n

Nie tworzy si\u0119 poczucie ci\u0105g\u0142o\u015bci, nie wida\u0107 szacunku i zainteresowania dla ca\u0142ej istniej\u0105cej w \u015bwiecie tradycji \u017byd\u00f3w polskich.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

By\u0142o wiele powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych tak si\u0119 sta\u0142o, np. perturbacje organizacyjne, personalne, ograniczenia finansowe i trudno\u015bci ze znalezieniem miejsca na t\u0119 prezentacj\u0119. Ale te\u017c wymazanie wsp\u00f3\u0142czesnego zako\u0144czenia historii \u017byd\u00f3w polskich jest wynikiem tego, \u017ce dla tych, kt\u00f3rzy tu w Polsce otwierali muzeum, m\u00f3wienie o wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci jest bardziej powodem do obaw, \u017ce \u201eb\u0119d\u0105 k\u0142opoty\u201d, ni\u017c wyzwaniem, kt\u00f3remu trzeba sprosta\u0107, by to muzeum mia\u0142o sw\u00f3j sens. Z g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re do mnie docieraj\u0105, wynika, \u017ce nawet \u017bydzi mieszkaj\u0105cy dzi\u015b w Polsce z trudem odnajduj\u0105 si\u0119 w tej wystawie. Po to powo\u0142a\u0142em Helen\u0119 Datner i Stanis\u0142awa Krajewskiego do pracy nad galeri\u0105 powojenn\u0105, \u017ceby szanowani reprezentanci spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Polsce mieli szans\u0119 pokazania historii po drugiej wojnie \u015bwiatowej \u2013 z uwzgl\u0119dnieniem do\u015bwiadcze\u0144 i sposobu my\u015blenia \u017byd\u00f3w z Polski. To, \u017ce ta opowie\u015b\u0107 historyczna si\u0119 urywa i przechodzi w jakie\u015b lu\u017ane uwagi kilku do\u015b\u0107 przypadkowo dobranych os\u00f3b, jest udawaniem, \u017ce co\u015b si\u0119 zrobi\u0142o. W istocie rzeczy dosz\u0142o do amputacji bardzo wa\u017cnej cz\u0119\u015bci muzeum. To musi by\u0107 uzupe\u0142nione.<\/span><\/p>\n

Czy to jest faktycznie muzeum narracyjne, jak to by\u0142o pierwotnie planowane? Joanna Krakowska napisa\u0142a<\/span>,<\/span> \u017ce muzeum nie ma w\u0142asnej narracji, nie ma w\u0142asnego g\u0142osu. Opowiada wszystko cytatami i w ten spos\u00f3b pozbywa si\u0119 odpowiedzialno\u015bci za opowiedzenie swojej wersji historii.<\/strong><\/span><\/p>\n

W du\u017cym stopniu si\u0119 z t\u0105 krytyk\u0105 zgadzam. Ale nadal jest to muzeum narracyjne, bo konstytutywn\u0105 cech\u0105 muzeum narracyjnego jest wbudowanie element\u00f3w faktografii i ikonografii historycznej w pewn\u0105 logicznie przedstawion\u0105 prezentacj\u0119 procesu historycznego. A tak\u017ce \u2013 chocia\u017c to niestety w ma\u0142ym stopniu odnosi si\u0119 do MH\u017bP \u2013 podporz\u0105dkowanie oryginalnych obiekt\u00f3w, kopii czy rekonstrukcji wszelkiego rodzaju obiekt\u00f3w celom tej opowie\u015bci.<\/span><\/p>\n

Chwilami w tej wystawie narracja zanika, zmienia si\u0119 w ci\u0105g dygresji. Tak jest np. w galerii \u015bredniowiecznej.<\/strong><\/span><\/p>\n

Tre\u015b\u0107 odnosz\u0105ca si\u0119 do \u015bredniowiecza musi by\u0107 w du\u017cym stopniu zrekonstruowana czy domy\u015blana z u\u0142amk\u00f3w r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 i materia\u0142\u00f3w historycznych. Wi\u0119c z natury rzeczy jest mniej narracyjna, mniej potoczysta. W mniejszym stopniu opowiada dan\u0105 histori\u0119, a w wi\u0119kszym sygnalizuje j\u0105 doborem wydarze\u0144 czy ikonografi\u0105. Ale \u2013 w odniesieniu do ca\u0142ej wystawy, a wi\u0119c i galerii pocz\u0105tkowych \u2013 zgadzam z krytyczn\u0105 opini\u0105 o wycofaniu tego, co my nazywali\u015bmy w czasie projektowania wystawy \u201emuseum voice\u201d, i o zape\u0142nieniu tej przestrzeni w przesadny spos\u00f3b cytatami ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych. S\u0105 ciekawe i wa\u017cne, ale jest to jednak rodzaj dezercji i chowania si\u0119 przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 za w\u0142asne s\u0142owa za zas\u0142on\u0105 materia\u0142u historycznego. Do tego dosz\u0142o radykalne zmniejszenie ilo\u015bci oryginalnych obiekt\u00f3w prezentowanych na wystawie w stosunku do pierwotnych zamierze\u0144.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Halbersztadt: Zagubieni w scenografii [rozmowa]<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Halbersztadt: Zagubieni w scenografii [rozmowa] pytaj\u0105 Wa\u015blicka i \u017bmijewski, Przeszkadza mi propaganda sukcesu wok\u00f3\u0142 POLIN. To onie\u015bmiela g\u0142osy krytyczne. Zofia Wa\u015blicka i Artur \u017bmijewski: W pa\u0144skiej wizji Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich ze swoj\u0105 wystaw\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 mia\u0142o by\u0107 aktywnym aktorem w tworzeniu na nowo relacji polsko-\u017cydowskich. Czy wystawa jest efektywna w wype\u0142nianiu tego zadania? Jerzy Halbersztadt: […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16251"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16251"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16253,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16251\/revisions\/16253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}