{"id":16428,"date":"2015-03-18T19:00:08","date_gmt":"2015-03-18T17:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=16428"},"modified":"2015-03-18T15:34:56","modified_gmt":"2015-03-18T13:34:56","slug":"16428","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=16428","title":{"rendered":"Bzdury o j\u0119zyku jidysz [POLEMICZNY LIST DO REDAKCJI]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Bzdury o j\u0119zyku jidysz [POLEMICZNY LIST DO REDAKCJI] <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Patrycja Do\u0142owy<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Henryk Grynberg, a za nim redakcja \u201eKultury Liberalnej\u201d, pisz\u0105 \u201ebzdury\u201d dotycz\u0105ce j\u0119zyka jidysz. Autorytet zas\u0142u\u017conego pisarza utrudnia rzeteln\u0105 weryfikacj\u0119 napisanego przez niego tekstu, jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce redakcja ma obowi\u0105zek takiej weryfikacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

Szanowna Redakcjo!<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142abym odnie\u015b\u0107 si\u0119 do recenzji \u201eOskar\u017cam Auschwitz\u201d Miko\u0142aja Grynberga napisanej przez Henryka Grynberga (\u201eOdziedziczone koszmary. O ksi\u0105\u017cce \u201eOskar\u017cam Auschwitz\u201d Miko\u0142aja Grynberga [Z bie\u017c\u0105cego pami\u0119tnika]\u201d). Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce autorytet zas\u0142u\u017conego, uznanego pisarza utrudnia krytyczn\u0105 ocen\u0119 i rzeteln\u0105 weryfikacj\u0119 napisanego przez niego tekstu, jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce redakcja ma nie tylko prawo, ale i obowi\u0105zek takiej weryfikacji, kiedy s\u0142ynny pisarz przekracza swoje kompetencje i pisze, za przeproszeniem, bzdury.<\/span><\/p>\n

W recenzji pojawiaj\u0105 si\u0119 niestety takie \u201ebzdury\u201d tam, gdzie pisze on o j\u0119zyku jidysz. Czepiam si\u0119, poniewa\u017c, nie znaj\u0105cy sprawy czytelnicy, zapewne przyjm\u0105 je za uzasadnione. Bezrefleksyjne publikowanie takich tekst\u00f3w znanych pisarzy uwa\u017cam za niew\u0142a\u015bciwe.<\/span><\/p>\n

Henryk Grynberg po\u015bwi\u0119ca kilka wers\u00f3w wymowie s\u0142\u00f3w w jidysz, u\u017cywanej przez rozm\u00f3wc\u00f3w Miko\u0142aja Grynberga, nazywaj\u0105c j\u0105 b\u0142\u0119dn\u0105. Tymczasem przecie\u017c ca\u0142a ksi\u0105\u017cka napisana jest w konwencji s\u0142uchania \u2013 s\u0142uchania r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w, kt\u00f3rymi m\u00f3wi\u0105 rozm\u00f3wcy. A oni m\u00f3wi\u0105 wieloma j\u0119zykami. Wieloma polskimi i wieloma jidysz. To j\u0119zyk m\u00f3wiony. J\u0119zyk m\u00f3wiony r\u00f3\u017cnie zapisujemy, zasady tej pisowni okre\u015bla redaktor, a nie s\u0142owniki, bo nie ma czego\u015b takiego jak s\u0142owniki j\u0119zyk\u00f3w m\u00f3wionych!<\/span><\/p>\n

W dodatku r\u00f3\u017cnice w wymowie jidysz i jej transkrypcji by\u0142y ogromne (i nadal s\u0105 tam, gdzie jeszcze s\u0105). Inaczej m\u00f3wiono w jednym miasteczku, inaczej w innym, inaczej w jednej cz\u0119\u015bci kraju, inaczej w innej, inaczej w ka\u017cdym z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rym w jidysz si\u0119 m\u00f3wi\u0142o. Inaczej te\u017c zapisywano i zapisuje si\u0119 te s\u0142owa w s\u0142ownikach (je\u015bli chodzi o polski, to w og\u00f3le ostatni s\u0142ownik pochodzi z 1929 r. \u2013 niedawno ukaza\u0142 si\u0119 jego reprint). Zachowanie wymowy rozm\u00f3wc\u00f3w w ksi\u0105\u017cce (to s\u0105 emocjonalne opowie\u015bci, a nie ksi\u0105\u017cka naukowa!) to nie tylko uczciwe, ale jedyne mo\u017cliwe rozwi\u0105zanie. I dotyczy tak\u017ce u\u017cywanych polskiego i angielskiego (lub mieszanek tych j\u0119zyk\u00f3w). Wymowa to jeszcze jedna warstwa zawartych w ksi\u0105\u017cce opowie\u015bci \u2013 nie mniej istotna. Co by by\u0142o, gdyby nagle zacz\u0105\u0107 atakowa\u0107 j\u0119zyk m\u00f3wiony w literaturze? Niech Szanowna Redakcja pomy\u015bli, ile warto\u015bciowych ksi\u0105\u017cek wymaga\u0142oby powt\u00f3rnej redakcji i co by z nich po takiej redakcji zosta\u0142o!<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna zawsze przyj\u0105\u0107 jedn\u0105 z mo\u017cliwych transkrypcji i np. przytacza\u0107 j\u0105 w formie przypis\u00f3w przy ka\u017cdym m\u00f3wionym zwrocie u\u017cytym w tre\u015bci, lecz naprawd\u0119 nie s\u0105dz\u0119, by by\u0142o to potrzebne, a z pewno\u015bci\u0105 nie jest konieczne.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Bzdury o j\u0119zyku jidysz…<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"
\nOdpowied\u017a redakcji:<\/strong><\/span> O komentarz do listu dr Patrycji Do\u0142owy zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cej z redakcj\u0105 \u201eKultury Liberalnej\u201d dr Karoliny Szymaniak <\/span><\/em>[LINK]<\/a><\/span><\/strong><\/span>
\n\"\"<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bzdury o j\u0119zyku jidysz [POLEMICZNY LIST DO REDAKCJI] Patrycja Do\u0142owy Henryk Grynberg, a za nim redakcja \u201eKultury Liberalnej\u201d, pisz\u0105 \u201ebzdury\u201d dotycz\u0105ce j\u0119zyka jidysz. Autorytet zas\u0142u\u017conego pisarza utrudnia rzeteln\u0105 weryfikacj\u0119 napisanego przez niego tekstu, jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce redakcja ma obowi\u0105zek takiej weryfikacji. Szanowna Redakcjo! Chcia\u0142abym odnie\u015b\u0107 si\u0119 do recenzji \u201eOskar\u017cam Auschwitz\u201d Miko\u0142aja Grynberga napisanej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16428"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16438,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428\/revisions\/16438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}