{"id":17045,"date":"2015-03-29T18:08:12","date_gmt":"2015-03-29T16:08:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=17045"},"modified":"2015-03-29T18:19:30","modified_gmt":"2015-03-29T16:19:30","slug":"17045","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=17045","title":{"rendered":"Zak\u0142amywanie daty \u015bmierci Korczaka jest szkodliwym absurdem"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Lipszyc: Zak\u0142amywanie daty \u015bmierci Korczaka jest szkodliwym absurdem<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Jaros\u0142aw Lipszyc<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Chcemy udost\u0119pni\u0107 wszystkim dzie\u0142a Korczaka, tyle mo\u017cemy dla niego zrobi\u0107.<\/strong><\/p>\n

Gdy cieszyli\u015bmy si\u0119 w 2012 roku, \u017ce dzie\u0142a Janusza Korczaka w 70 lat po jego \u015bmierci przechodz\u0105 do domeny publicznej, dotar\u0142a do nas przedziwna informacja \u2013 Korczak z prawnego punktu widzenia zgin\u0105\u0142 nie w 1942 roku, a 1946. I jego pisma powinny by\u0107 uwolnione zgodnie z prawem dopiero 1 stycznia 2017. Zacz\u0119li\u015bmy t\u0119 spraw\u0119 bada\u0107 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to, dlaczego kto\u015b wbrew wiedzy historycznej obstaje przy tej dacie, to ciekawa i d\u0142uga historia.<\/span><\/p>\n

Prawa autorskie do dzie\u0142 Janusza Korczaka przesz\u0142y na skarb pa\u0144stwa. A ten nie ma \u017cadnej polityki dotycz\u0105cej wykorzystywania tych dzie\u0142, nie tylko tego autora, ale w og\u00f3le. Dysponentem praw sta\u0142 si\u0119 wi\u0119c Instytut Ksi\u0105\u017cki, tak\u017ce dlatego, \u017ce Grzegorz Gauden mia\u0142 pomys\u0142 na to, jak Korczaka \u201emonetyzowa\u0107\u201d i przede wszystkim: jak go dalej wydawa\u0107. Przej\u015bcie dzie\u0142 do domeny publicznej okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 w tym przeszkod\u0105.<\/span><\/p>\n

Upomnieli\u015bmy si\u0119 bowiem o dzie\u0142a Korczaka w domenie publicznej dok\u0142adnie wtedy, gdy Instytut Ksi\u0105\u017cki w\u0142a\u015bnie zako\u0144czy\u0142 d\u0142ug\u0105 biurokratyczna procedur\u0119, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby cokolwiek w sprawie wydawania jego ksi\u0105\u017cek zrobi\u0107 \u2013 bo wcze\u015bniej nie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 nic.<\/span><\/p>\n

Z punktu widzenia Instytutu, ja \u2013 walcz\u0105c o wolny dost\u0119p do Korczaka \u2013 by\u0142em troublemakerem, osob\u0105 kt\u00f3ra rozgrzebuje problem, kt\u00f3ry, wydawa\u0142o si\u0119, w\u0142a\u015bnie zosta\u0142 za\u0142atwiony. Z mojego punktu widzenia sytuacja r\u00f3wnie\u017c by\u0142a skandaliczna, ale z zupe\u0142nie innych powod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze dlatego, \u017ce skarb pa\u0144stwa mo\u017ce nie wiedzie\u0107, jakie prawa autorskie ma i do czego. W przypadku Korczaka akurat wiedzia\u0142, ale jednocze\u015bnie nikt nie prowadzi rejestru i nie zajmuje si\u0119 rozstrzygni\u0119ciem losu tysi\u0119cy dzie\u0142, kt\u00f3rych tw\u00f3rcy i tw\u00f3rczynie zmarli bezpotomnie. Korczak o tym zaniedbaniu przy tej okazji tylko przypomnia\u0142, bo problem pozostaje nierozwi\u0105zany. Po drugie, to dla mnie skandal, bo domena publiczna jest \u015bwi\u0119ta \u2013 je\u015bli dzie\u0142a wchodz\u0105 do niej w 70 lat po \u015bmierci autorki lub autora, a Korczak zosta\u0142 zamordowany w Treblince w 1942, to mo\u017cemy z jego dzie\u0142 korzysta\u0107 od 1 stycznia 2013 roku. I koniec. Wyrok z lat 50., wed\u0142ug kt\u00f3rego powinni\u015bmy ustali\u0107 rok jego \u015bmierci na 1946, jest historycznym k\u0142amstwem. Tym gorzej wi\u0119c, \u017ce instytucje publiczne, wiedz\u0105c o tym, raz ten fa\u0142sz podtrzymuj\u0105, a innym razem mu zaprzeczaj\u0105 \u2013 w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

W 2012 obchodzili\u015bmy Rok Korczaka, wtedy wiedzieli\u015bmy, \u017ce zgina\u0142 w 1942 roku. Ale gdy chodzi o prawa do jego dzie\u0142, to wiemy, \u017ce jednak w 1946. To absurdalne dw\u00f3jmy\u015blenie. Chcieli\u015bmy z tym walczy\u0107.<\/strong><\/span><\/p>\n

Mieli\u015bmy olbrzymie szcz\u0119\u015bcie, \u017ce uda\u0142o nam si\u0119 znale\u017a\u0107 wy\u015bmienitych prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 poprowadzi\u0107 t\u0119 spraw\u0119 pro publico bono, Adama Barbasiewicza i Joann\u0119 Wo\u017aniak. Przy ich pomocy uda\u0142o si\u0119 nam w s\u0105dzie ustali\u0107 najbardziej prawdopodobn\u0105 dat\u0119 \u015bmierci Korczaka, co powinno by\u0107 formalno\u015bci\u0105, ale i wygra\u0107 co\u015b wa\u017cnego dla wszystkich. To mianowicie, \u017ce prawo i prawda nie powinny si\u0119 ze sob\u0105 rozmija\u0107. Czyli, m\u00f3wi\u0105c inaczej, \u017ceby prawo uznawa\u0142o stan faktyczny, a nie fikcj\u0119. To wa\u017cne tak\u017ce dlatego, \u017ce chodzi o pami\u0119\u0107 o Holocau\u015bcie i stwierdzenie, \u017ce osoby, kt\u00f3re wyda\u0142a na \u015bmier\u0107 faszystowska machina \u015bmierci, zosta\u0142y zagazowane i zamordowane, mi\u0119dzy innymi w Treblince, a nie na przyk\u0142ad \u201ezagin\u0119\u0142y w nieznanych okoliczno\u015bciach\u201d. Wiemy, po prostu, \u017ce osoby wysy\u0142ane do Treblinki, do kom\u00f3r gazowych, nie \u017cy\u0142y d\u0142ugo, tylko by\u0142y mordowane niemal\u017ce od razu. Pomijaj\u0105c pami\u0119\u0107 historyczn\u0105 i realia wojny, kt\u00f3re znamy i z bada\u0144, i z relacji, dotyczas mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107: \u201enie wiemy, czy Korczak zgin\u0105\u0142 6 czy 7 sierpnia 1942 roku, wi\u0119c zg\u00f3d\u017amy si\u0119, \u017ce zgina\u0142 jednak w 1946, 9 maja\u201d. To absurd, z kt\u00f3rym trzeba si\u0119 by\u0142o zmierzy\u0107, bo on mia\u0142 wp\u0142yw na stan prawny. A w ko\u0144cu: w ramach tego procesu uda\u0142o si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji kultury, kt\u00f3re chc\u0105 udost\u0119pnia\u0107 dzie\u0142a jest wystarczaj\u0105cym powodem, by instytucje te mog\u0142y w s\u0105dach dochodzi\u0107 na przyk\u0142ad dat \u015bmierci tw\u00f3rc\u00f3w i by\u0107 stron\u0105 w sprawie. Tyle uda\u0142o si\u0119 wygra\u0107.<\/span><\/p>\n

Mamy nadziej\u0119, \u017ce instytucje pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 mia\u0142y tyle przyzwoito\u015bci, \u017ceby nie odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 od wyroku i zgodzi\u0107 si\u0119 z faktyczn\u0105 dat\u0105 \u015bmierci Janusza Korczaka. Najbardziej ciesz\u0119, \u017ce uda\u0142o si\u0119 to dla niego i pami\u0119ci o nim zrobi\u0107. Chcemy, \u017ceby by\u0142 czytany, a nie tylko wspominany.<\/span><\/p>\n

Wys\u0142ucha\u0142 Jakub Dymek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lipszyc: Zak\u0142amywanie daty \u015bmierci Korczaka jest szkodliwym absurdem Jaros\u0142aw Lipszyc Chcemy udost\u0119pni\u0107 wszystkim dzie\u0142a Korczaka, tyle mo\u017cemy dla niego zrobi\u0107. Gdy cieszyli\u015bmy si\u0119 w 2012 roku, \u017ce dzie\u0142a Janusza Korczaka w 70 lat po jego \u015bmierci przechodz\u0105 do domeny publicznej, dotar\u0142a do nas przedziwna informacja \u2013 Korczak z prawnego punktu widzenia zgin\u0105\u0142 nie w 1942 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17045"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17062,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17045\/revisions\/17062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}