{"id":17115,"date":"2015-03-30T18:09:15","date_gmt":"2015-03-30T16:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=17115"},"modified":"2015-03-30T18:12:51","modified_gmt":"2015-03-30T16:12:51","slug":"17115","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=17115","title":{"rendered":"Kilka uwag o S\u0105dzie Spo\u0142ecznym przy Centralnym Komitecie \u017byd\u00f3w w Polsce"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Kilka uwag o S\u0105dzie Spo\u0142ecznym przy Centralnym Komitecie \u017byd\u00f3w w Polsce<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Andrzej \u017bbikowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

8 X 1946 r. CK\u017bP zdecydowa\u0142 si\u0119 powo\u0142a\u0107 Centralny S\u0105d Spo\u0142eczny. Jego dzia\u0142ania opisa\u0142 prof. dr hab. Andrzej \u017bbikowski w ksi\u0105\u017cce \u201eS\u0105d Spo\u0142eczny przy CK\u017bP. Wojenne rozliczenia spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Polsce\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Wide<\/p>\n

Konflikty rozgrywaj\u0105ce si\u0119 po 1945 r. w Polsce w r\u00f3\u017cnych sferach \u017cycia spo\u0142ecznego \u2013 kwestie w\u0142asno\u015bciowe, masowe migracje, zatrudnianie si\u0119 w administracji pa\u0144stwowej b\u0105d\u017a anga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 \u2013nie sprzyja\u0142y uczciwym rozliczeniom za lata okupacyjne. W zrujnowanym przez wojn\u0119 kraju, rz\u0105dzonym przez nieakceptowanych komunist\u00f3w, zajmowanie si\u0119 blisk\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 by\u0142o trudne i bolesne. Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 dla jednych oznacza\u0142a kl\u0119sk\u0119, dla innych \u2013 \u017cyciow\u0105 szans\u0119. W\u015br\u00f3d tych wszystkich problem\u00f3w sprawa \u017cydowska jawi\u0142a si\u0119 jako ca\u0142kowicie marginalna. Takie by\u0142y, moim zdaniem, powody bardzo powierzchownego rozliczenia haniebnego zachowania pewnej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w latach okupacji przez polskie \u015brodowiska opiniotw\u00f3rcze.<\/span><\/p>\n

Skuteczno\u015bci rozlicze\u0144 w obr\u0119bie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej nie sprzyja\u0142a z kolei du\u017ca jej mobilno\u015b\u0107 w pierwszych dw\u00f3ch powojennych latach oraz masowa emigracja po pogromie kieleckim. Tak\u017ce trauma Zag\u0142ady prawie ca\u0142ego narodu skutecznie powstrzymywa\u0142a przed rozdrapywaniem ran.<\/span><\/p>\n

Mimo pewnych nacisk\u00f3w ze strony cz\u0142onk\u00f3w Bundu i komunist\u00f3w Centralny Komitet \u017byd\u00f3w w Polsce (CK\u017bP) zdecydowa\u0142 si\u0119 jesieni\u0105 1946 r. powo\u0142a\u0107 Centralny S\u0105d Spo\u0142eczny. Og\u0142oszono t\u0119 decyzj\u0119 w \u201eDos Naje Lebn\u201d 18 pa\u017adziernika wraz z obszernym komentarzem Zdrajcy narodu \u2013 przed S\u0105d Ludowy (Di nacionale fareter \u2013 cum folks-miszpet) uzasadniaj\u0105cym jej s\u0142uszno\u015b\u0107. Autor tego komentarza, u\u017cywaj\u0105cy pseudonimu A. Cincinnatus, argumentowa\u0142: \u201emusimy mie\u0107 odwag\u0119 si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce nasz nar\u00f3d nie sk\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z niewinnych ofiar\u201d.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce do ko\u0144ca 1945 r. \u017cydowskimi kolaborantami (kapo w obozach, policjantami w gettach, agentami gestapo) dosy\u0107 skutecznie zajmowa\u0142y si\u0119 polskie specjalne s\u0105dy karne, szczeg\u00f3lnie krakowski, oraz s\u0105dy powszechne. Co najmniej czterdziestu czterech \u017byd\u00f3w stan\u0119\u0142o przed polskimi s\u0105dami pod zarzutem kolaboracji z niemieckim okupantem, trzydziestu z nich zosta\u0142o skazanych, w tym dziesi\u0119ciu na kar\u0119 \u015bmierci (wykonano dwa wyroki). 28 wrze\u015bnia 1946 r. mia\u0142o miejsce posiedzenie organizacyjne S\u0105du Spo\u0142ecznego przy CK\u017bP. Uchwalono regulamin i wybrano odpowiednie w\u0142adze. Zg\u0142oszono na przewodnicz\u0105cego s\u0105du pracownika Krajowej Rady Narodowej Stanis\u0142awa Temczyna. Pierwszym rzecznikiem oskar\u017cenia zosta\u0142 adwokat Ludwik Gutmacher. Ustalono tak\u017ce, \u017ce S\u0105d zwr\u00f3ci si\u0119 do Komitet\u00f3w \u017bydowskich oraz do \u201espo\u0142ecze\u0144stwa \u017cydowskiego\u201d, by albo sporz\u0105dza\u0142y listy, albo te\u017c wskazywa\u0142y indywidualnie osoby podejrzane o \u201ewsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z okupantem\u201d.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z \u201eInwentaryzacj\u0105 akt S\u0105du Spo\u0142ecznego przy CK\u017bP z dn. 1 grudnia 1949 r.\u201d wyniki pracy S\u0105du mo\u017cna uj\u0105\u0107 w nast\u0119puj\u0105cych kategoriach spraw: pierwsza \u2013 \u201eSprawy zawyrokowane na skutek rozprawy s\u0105dowej\u201d \u2013 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 pozycji, druga \u2013 \u201esprawy umorzone i zako\u0144czone\u201d \u2013 trzydzie\u015bci pozycji, trzecia \u2013 \u201esprawy umorzone do podpisu\u201d \u2013 cztery pozycje, czwarta \u2013 \u201esprawy zawieszone i podpisane\u201d \u2013 dwana\u015bcie pozycji, pi\u0105ta \u2013 \u201esprawy zawieszone do podpisu\u201d \u2013 trzy pozycje. \u0141\u0105cznie siedemdziesi\u0105t osiem spraw. Dotyczy\u0142y one m.in. tak znanych os\u00f3b, jak: bokser Szapsio Rotholc (by\u0142y mistrz Polski w wadze muszej); artystka Wiera Gran; szef \u017bydowskiej Samopomocy Spo\u0142ecznej Micha\u0142 Weichert; Ignacy Gutman, bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Chaima Rumkowskiego w getcie \u0142\u00f3dzkim.<\/span><\/p>\n

\"Thumbnail

prof. dr hab. Andrzej \u017bbikowsk<\/em>i<\/span><\/p><\/div>\n

\u00a0Praktycznie wszystkie sprawy zwi\u0105zane by\u0142y z ocen\u0105 os\u00f3b ze spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, kt\u00f3re \u201ew okresie okupacji hitlerowskiej [nie zachowa\u0142y] postawy godnej obywatela \u2013 \u017byda, przez uczestniczenie i szkodliw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w \u00bbJudenratach\u00ab, w s\u0142u\u017cbie porz\u0105dkowej, administracji oboz\u00f3w koncentracyjnych\u201d. Wyroki wydawa\u0142y sk\u0142ady s\u0119dziowskie powo\u0142ane przez prezydium s\u0105du, jego cz\u0142onkowie byli pracownikami etatowymi stowarzyszenia. Kary by\u0142y wprawdzie jedynie honorowe, niemniej dotkliwe \u2013 od upomnienia, poprzez nagan\u0119 i napi\u0119tnowanie, do zawieszenia w prawach cz\u0142onka na okres do trzech lat i w ko\u0144cu wykluczenia ze spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Kar\u0105 dodatkow\u0105 by\u0142a utrata prawa do \u201ewybieralno\u015bci do w\u0142adz instytucji \u017cydowskich\u201d oraz prawa do korzystania z pomocy materialnej, co ukryto pod formu\u0142\u0105 \u201eutraty wszystkich praw\u201d. Rozprawy mia\u0142y przebieg jawny, z pewnymi wyj\u0105tkami, a oskar\u017cony mia\u0142 ustawowe prawo do obro\u0144cy. Rol\u0119 prokuratora pe\u0142ni\u0142 rzecznik oskar\u017cenia, kt\u00f3ry przedstawia\u0142 prezydium, a ono s\u0105dowi \u2013 kt\u00f3rego sk\u0142ad ustala\u0142o \u2013 \u201eakt oskar\u017cenia lub wniosek o rehabilitacj\u0119 b\u0105d\u017a wniosek o umorzenie post\u0119powania\u201d. Plenum prezydium s\u0105du (wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 cz\u0142onk\u00f3w) mog\u0142o wyrok zatwierdzi\u0107 b\u0105d\u017a go uchyli\u0107 i przekaza\u0107 spraw\u0119 do rozs\u0105dzenia innemu pi\u0119cioosobowemu sk\u0142adowi s\u0119dziowskiemu. W\u00f3wczas s\u0105d m\u00f3g\u0142 na posiedzeniu plenarnym \u201eorzec zamazanie lub darowanie kary w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci\u201d. Osoby, kt\u00f3re odmawia\u0142y przynale\u017cno\u015bci do spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, mog\u0142y liczy\u0107 na umorzenie post\u0119powania, by\u0142y jednak w\u00f3wczas na wniosek s\u0105du skre\u015blane z listy cz\u0142onk\u00f3w CK\u017bP i innych instytucji \u017cydowskich, a informacj\u0119 o tym zamieszczano to w prasie.<\/span><\/p>\n

kup ksiazke tu: ksiegarnia<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka uwag o S\u0105dzie Spo\u0142ecznym przy Centralnym Komitecie \u017byd\u00f3w w Polsce Andrzej \u017bbikowski 8 X 1946 r. CK\u017bP zdecydowa\u0142 si\u0119 powo\u0142a\u0107 Centralny S\u0105d Spo\u0142eczny. Jego dzia\u0142ania opisa\u0142 prof. dr hab. Andrzej \u017bbikowski w ksi\u0105\u017cce \u201eS\u0105d Spo\u0142eczny przy CK\u017bP. Wojenne rozliczenia spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Polsce\u201d. Konflikty rozgrywaj\u0105ce si\u0119 po 1945 r. w Polsce w r\u00f3\u017cnych sferach […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17115"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17269,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17115\/revisions\/17269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}