{"id":18641,"date":"2015-04-23T18:05:28","date_gmt":"2015-04-23T16:05:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=18641"},"modified":"2015-04-23T15:32:01","modified_gmt":"2015-04-23T13:32:01","slug":"18641","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=18641","title":{"rendered":"Komunista, syjonista, patriota? \u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jakuba Egita (cz. II)"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Komunista, syjonista, patriota? \u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jakuba Egita (cz. II) <\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Marek Szajda <\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"image<\/p>\n

Kilka lat pobytu Egita na Dolnym \u015al\u0105sku to czas narodzin, chwa\u0142y i powolnego upadku osiedla \u017cydowskiego. Przewodnicz\u0105cy WK\u017b \u2013 jeden z pomys\u0142odawc\u00f3w idei osadniczej \u2013 sp\u0119dzi\u0142 w Rychbachu i we Wroc\u0142awiu prawdopodobnie najbardziej wyj\u0105tkowy czas w swoim \u017cyciu.<\/strong><\/span><\/p>\n

Jakub Egit na ziemi\u0119 dolno\u015bl\u0105sk\u0105 przyby\u0142 w drugiej po\u0142owie maja 1945 roku. Centralny Komitet \u017byd\u00f3w w Polsce skierowa\u0142 go tu jako swojego wys\u0142annika do pierwszych polskich struktur \u017cydowskich na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Do komitet\u00f3w poobozowych by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich przyby\u0142 nie sam, lecz w doborowym towarzystwie Icchaka \u201eAntka\u201d Cukiermana, zdeklarowanego syjonisty, by\u0142ego komendanta \u017bydowskiej Organizacji Bojowej w getcie warszawskim. Z dwojga emisariuszy tylko Egit mocno zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Dolnym \u015al\u0105skiem. Nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej \u201eAntek\u201d wyemigrowa\u0142 do Palestyny, gdzie zamieszka\u0142 w kibucu.<\/span><\/p>\n

Dolny \u015al\u0105sk \u2013 Ziemia (prawie) Obiecana<\/strong><\/span><\/p>\n

17 czerwca 1945 powsta\u0142 Wojew\u00f3dzki Komitet \u017bydowski. Data ta, wielokrotnie ju\u017c przywo\u0142ywana na \u0142amach \u201eChiduszu\u201d, nieustannie przypomina o donios\u0142o\u015bci powojnia i jego pionierskim charakterze. W czerwcowy dzie\u0144, w Rychbachu, powsta\u0142 organ, kt\u00f3ry niejako usankcjonowa\u0142 dotychczasowe dzia\u0142ania ludno\u015bci \u017cydowskiej zamieszka\u0142ej tam po wyzwoleniu z oboz\u00f3w. Nie by\u0142o ju\u017c tymczasowego komitetu poobozowego, bytu zakorzenionego w minionej wojnie. Powsta\u0142a instytucja wpisana w szersze struktury, z powa\u017cnymi zadaniami.<\/span><\/p>\n

Na przewodnicz\u0105cego WK\u017b wybrano Jakuba Egita. G\u0142osami ok. 50 delegat\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli na zwo\u0142an\u0105 konferencj\u0119, powierzono mu kierownictwo nad lokalnymi strukturami, w kt\u00f3rych w\u00f3wczas uczestniczy\u0142o ponad 7 tys. \u017byd\u00f3w. Co ciekawe, funkcji tej nie obj\u0105\u0142 za\u0142o\u017cyciel pierwszego komitetu po wojnie, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 obozu w Bielawie \u2013 Szymon Balicki. Nie zosta\u0142 nim r\u00f3wnie\u017c Moj\u017cesz Linkowski, wyzwolony z dolno\u015bl\u0105skiego piek\u0142a Gross-Rosen (wyznaczono go na zast\u0119pc\u0119 przewodnicz\u0105cego). W demokratyczny spos\u00f3b na czele ocalonych stan\u0105\u0142 cz\u0142owiek z zewn\u0105trz, kt\u00f3ry wiedz\u0119 o obozach zdoby\u0142 jedynie na podstawie obserwacji i opowie\u015bci. Cz\u0142owiek spoza grupy wyzwolonych, ale z poparciem \u201ecentrali\u201d. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ten ostatni fakt zawa\u017cy\u0142 na wyborze. W ko\u0144cu CK\u017bP by\u0142 nie tylko oficjalnym organem reprezentuj\u0105cym \u017byd\u00f3w, ale te\u017c instytucj\u0105 udzielaj\u0105c\u0105 wszelkiej pomocy finansowej spo\u0142eczno\u015bci ocalonych.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy 1945r. Egit stan\u0105\u0142 przed olbrzymi\u0105 szans\u0105 i wielkim wyzwaniem. Posiada\u0142 dobr\u0105, ale i bardzo odpowiedzialn\u0105 prac\u0119. Zapewnia\u0142a komfort \u017cyciowy, wymaga\u0142a jednak aktywnego trybu \u017cycia, podr\u00f3\u017cy do okolicznych komitet\u00f3w czy do Warszawy, rozwi\u0105zywania setek problem\u00f3w zwi\u0105zanych z aprowizacj\u0105, produktywizacj\u0105 oraz tymczasow\u0105 administracj\u0105. Korzy\u015bci jednak w do\u015b\u0107 du\u017cym stopniu balansowa\u0142y trudno\u015bci wynikaj\u0105ce z pracy o takim charakterze.<\/span><\/p>\n

\u00d3wczesne warunki \u017cycia w miasteczkach Dolnego \u015al\u0105ska (w tym w Rychbachu) w por\u00f3wnaniu ze zgliszczami Warszawy, dawnymi sztetlami opuszczonymi przez \u017byd\u00f3w, wsiami centralnej i po\u0142udniowej Polski, by\u0142y bardzo komfortowe. Mieszkania dost\u0119pne od zaraz, cz\u0119sto z wyposa\u017ceniem. Czasami z dodatkowym, niemieckim lokatorem, kt\u00f3ry jednak po jakim\u015b czasie decydowa\u0142 si\u0119 na wyjazd. \u0141ad schludnych ulic, dojrzewaj\u0105ce k\u0142osy na polach i tylko gdzie\u015b w oddali widnia\u0142y dawne siedziby filii obozowych. Atmosfera i krajobraz, inny od tych na prowincji galicyjskiej, sprzyja\u0142y wi\u0119c \u017cyciu rodzinnemu. Egit nie osiad\u0142 w Rychbachu sam. Towarzyszy\u0142a mu \u017cona Klara, po\u015blubiona kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej, oraz jej najbli\u017csi: c\u00f3rka i rodzice.<\/span><\/p>\n

Afera rychbachska<\/strong><\/span><\/p>\n

Egit by\u0142 stosunkowo mocno osadzony w strukturach powstaj\u0105cej organizacji. Nie oznacza\u0142o to jednak, \u017ce swoje stanowisko piastowa\u0107 b\u0119dzie do\u017cywotnio. Ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach urz\u0119dowania musia\u0142 podj\u0105\u0107 powa\u017cny wysi\u0142ek, by broni\u0107 swoich decyzji oraz utrzyma\u0107 funkcj\u0119. W sierpniu 1945 roku w Dzier\u017coniowie za spraw\u0105 \u017cydowskiej rodziny Honik wybuch\u0142o zamieszanie. Mia\u0142a ona zniech\u0119ca\u0107 ludzi do akcji prowadzonych przez WK\u017b oraz agitowa\u0107 przeciwko w\u0142adzom polskim. W zwi\u0105zku z tym Egit postanowi\u0142 wydali\u0107 t\u0119 rodzin\u0119 z miasta, uprzedzaj\u0105c tym samym prawdopodobn\u0105 akcj\u0119 Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. Decyzja ta nie spodoba\u0142a si\u0119 przede wszystkim dzia\u0142aczom syjonistycznym, kt\u00f3rzy zacz\u0119li domaga\u0107 si\u0119 odwo\u0142ania przewodnicz\u0105cego. Spraw\u0119 rozpatrzono w najwy\u017cszej instancji, tj. podczas jednego z posiedze\u0144 CK\u017bP w Warszawie, i g\u0142\u00f3wnie nieobecno\u015b\u0107 kilku dzia\u0142aczy, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a odroczenie sprawy, uratowa\u0142a Egita od dymisji. To do\u015b\u0107 mocne do\u015bwiadczenie walki o swoje racje z pewno\u015bci\u0105 by\u0142o dla niego jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych lekcji w nowym \u015brodowisku. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wa\u017cniejsza od konieczno\u015bci walki o swoje jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 dogadania si\u0119, lawirowania w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych grup politycznych na \u201eulicy \u017cydowskiej\u201d, tak, by jednocze\u015bnie zadowoli\u0107 komunist\u00f3w i nie podpa\u015b\u0107 zbytnio syjonistom, czy innym grupom.<\/span><\/p>\n

Bilans pierwszego roku<\/strong><\/span><\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Egita w kolejnych miesi\u0105cach po sierpniowym konflikcie przybiera\u0142a coraz to nowe oblicza. Powodami by\u0142y zar\u00f3wno dynamiczna sytuacja w komitetach, jak i narodziny idei osadnictwa \u017cydowskiego na Dolnym \u015al\u0105sku. W nast\u0119puj\u0105cych po sobie tygodniach mi\u0119dzy Odr\u0105 a Nys\u0105 \u0141u\u017cyck\u0105, wraz z rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 ludno\u015bci \u017cydowskiej, powstawa\u0142y nowe o\u015brodki osadnicze. Idea stworzenia jiszuwu na jeszcze tak niedawno niemieckiej ziemi zosta\u0142a przyj\u0119ta. Prawie wszystkie pozytywne komentarze odnosi\u0142y si\u0119 bezpo\u015brednio do Egita, kt\u00f3ry by\u0142 pomys\u0142odawc\u0105 ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Na forum CKP\u017b o realizacj\u0119 swojej koncepcji walczy\u0142 zdecydowanie, a podczas dzia\u0142a\u0144 w terenie znajdowa\u0142 nowe miejsca do osiedlenia dla przybywaj\u0105cych \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu migracja ludno\u015bci \u017cydowskiej ze wschodu, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 w pierwszej po\u0142owie 1946 roku, usankcjonowa\u0142a status osiedla \u017cydowskiego na Dolnym \u015al\u0105sku, jak i przymno\u017cy\u0142a zas\u0142ug Wojew\u00f3dzkiemu Komitetowi \u017bydowskiemu. Niespe\u0142na stutysi\u0119czna diaspora, rozlokowana w ponad 40 komitetach na dolno\u015bl\u0105skiej ziemi, czyni\u0142a Egita liderem oko\u0142o po\u0142owy \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych w\u00f3wczas Polsk\u0119.<\/span><\/p>\n

W gazecie \u201eNowe \u017bycie. Trybuna WK\u017b\u201d tak podsumowywa\u0142 on rok pracy komitet\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c swojego przewodniczenia strukturom: \u201eWida\u0107, jak kwitnie nasza kultura i s\u0142owo na tych ziemiach. Ci\u0105gnie si\u0119 dalej z\u0142oty \u0142a\u0144cuch \u017cycia \u017cydowskiego. \u017bycie wyros\u0142o na tej ziemi, z ziemi\u0105 t\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane.\u201d Sukces Egita by\u0142 sukcesem \u017byd\u00f3w polskich, kt\u00f3rzy wykorzystywali swoj\u0105 szans\u0119, pr\u00f3buj\u0105c \u017cy\u0107 na nowo po wielkiej traumie Zag\u0142ady. Wzmacnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c pozycj\u0119 przyw\u00f3dcy, nie tylko politycznie, ale r\u00f3wnie\u017c wizerunkowo.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce lata 1946\u20131948 by\u0142y dla niego nie tylko pomy\u015blne, co nad wyraz szcz\u0119\u015bliwe pod r\u00f3\u017cnymi wzgl\u0119dami. W kwietniu 1946 roku Egit wraz z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wroc\u0142awia \u2013 miasta, kt\u00f3re powoli odzyskiwa\u0142o \u0142ad i przyjmowa\u0142o rozproszone struktury administracyjne, w\u0142a\u015bciwe dla stolicy wojew\u00f3dztwa. Egitowie osiedli w spokojnej cz\u0119\u015bci miasta niedotkni\u0119tej przez wojn\u0119. Ich dom na Kar\u0142owicach przy ulicy Franciszka Karpi\u0144skiego z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 miejscem wielu rado\u015bci. Do tych najwa\u017cniejszych nale\u017cy zaliczy\u0107 narodziny syna, Marka, kt\u00f3ry przyszed\u0142 na \u015bwiat w 1947 roku. \u201eNowe \u017cycie\u201d czasami przejawia\u0142o si\u0119 i w dos\u0142owny spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Lato pokieleckie<\/span><\/strong><\/p>\n

Sukcesy organizacyjne, rodzinne czy te\u017c polityczne bilansowane by\u0142y przez liczne potkni\u0119cia oraz b\u0142\u0119dy. Cho\u0107 trudno m\u00f3wi\u0107 w tym wypadku o kl\u0119skach czy przewa\u017ceniu niedoci\u0105gni\u0119\u0107 i pomy\u0142ek nad wszelkimi osi\u0105gni\u0119ciami, powiedzenie, \u017ce sukces ma wielu ojc\u00f3w, a pora\u017cka jest zawsze sierot\u0105, w tej sytuacji nie do ko\u0144ca jest zgodne z prawd\u0105. W \u015bwietle dokument\u00f3w archiwalnych oraz wspomnie\u0144 jeste\u015bmy dzi\u015b w stanie jasno wykaza\u0107 potkni\u0119cia Egita, kt\u00f3re przynios\u0142y w kolejnych miesi\u0105cach wymierne skutki.<\/span><\/p>\n

Jednym z ciekawszych zastrze\u017ce\u0144 co do jego dzia\u0142alno\u015bci jest postawa w lipcu i sierpniu 1946 roku. Tu\u017c po pogromie w Kielcach w polskiej diasporze panowa\u0142 l\u0119k i atmosfera og\u00f3lnej paniki. \u017bydzi czuli si\u0119 zagro\u017ceni. Bali si\u0119 o siebie i o losy spo\u0142eczno\u015bci. Mimo \u017ce Wroc\u0142aw i okolice nie s\u0105siadowa\u0142y bezpo\u015brednio z Kielcami, to jednak strach w najwi\u0119kszym skupisku \u017cydowskim w Polsce by\u0142 obecny. Ci, kt\u00f3rzy po wydarzeniach kieleckich zdecydowali si\u0119 opu\u015bci\u0107 kraj, kierowali si\u0119 w\u0142a\u015bnie na Dolny \u015al\u0105sk, gdzie przez zielon\u0105 granic\u0119 w pobli\u017cu Kudowy Zdroju opuszczali Polsk\u0119. Takie dzia\u0142anie nie dotyczy\u0142o jednostek, a dziesi\u0105tek tysi\u0119cy \u017cydowskich emigrant\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dla Egita ten czas by\u0142 bardzo niespokojny. Cho\u0107 ucieczka przez granic\u0119 nie by\u0142a legalna, odbywa\u0142a si\u0119 za zgod\u0105 administracji rz\u0105dowej. Komitet Wojew\u00f3dzki nie m\u00f3g\u0142 zapobiec masowemu exodusowi, do kt\u00f3rego przy\u0142\u0105czali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u017bydzi dolno\u015bl\u0105scy. Pot\u0119pienie mordu kieleckiego stanowi\u0142o oczywiste dzia\u0142anie Frakcji PPR oraz dzia\u0142aczy WK\u017b. Gorzej, gdy samym cz\u0142onkom Partii udziela\u0142 si\u0119 wszechobecny l\u0119k. W\u015br\u00f3d informacji, jakie dociera\u0142y od wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Egita do Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, pojawiaj\u0105 si\u0119 i takie, kt\u00f3re sugeruj\u0105, i\u017c przewodnicz\u0105cy \u201estraci\u0142 g\u0142ow\u0119 po wypadkach kieleckich, g\u0142osz\u0105c syjonistyczne has\u0142a\u201d. Trudno o mocniejszy zarzut skierowany wobec komunisty ni\u017c dzia\u0142anie przeciw w\u0142asnemu krajowi. Cho\u0107 w\u00f3wczas okre\u015blenie \u201esyjonista\u201d nie mia\u0142o jeszcze takiego znaczenia, jak zaledwie dwie dekady p\u00f3\u017aniej, to jednak latem 1946 mog\u0142o by\u0107 rozumiane jako do\u015b\u0107 powa\u017cne pom\u00f3wienie. Dok\u0142adne stanowisko i zachowanie Egita w tym okresie trudno odtworzy\u0107. Wymowny jest fakt, \u017ce zawiej\u0119 emigracyjn\u0105 przetrwa\u0142 na swoim stanowisku.<\/span><\/p>\n

Ekonomizm, czyli chleb powszedni<\/span><\/strong><\/p>\n

Znacznie cz\u0119\u015bciej od zarzut\u00f3w ideologicznych, np. zwi\u0105zanych z syjonizmem, pojawia\u0142y si\u0119 oskar\u017cenia natury ekonomicznej. Wysoka funkcja partyjna czy administracyjna zawsze sprzyja (a mo\u017ce przyci\u0105ga) okazje do osi\u0105gni\u0119cia dodatkowych korzy\u015bci. Na tym gruncie Egita oskar\u017cano wielokrotnie, bo wiele te\u017c by\u0142o sposobno\u015bci do nadu\u017cywania w\u0142adzy. R\u00f3wnie liczne by\u0142o grono tych, kt\u00f3rzy, zapewne nie bez zazdro\u015bci, domagali si\u0119 sprawiedliwo\u015bci. Wed\u0142ug doniesie\u0144 wielu \u201euprzejmych\u201d informator\u00f3w przewodnicz\u0105cy mia\u0142 dopu\u015bci\u0107 si\u0119 pobrania zbyt du\u017cych kwot pieni\u0119dzy, w czym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142 z komitetowym buchalterem. Podobno przyw\u0142aszczy\u0142 sobie dobra r\u00f3\u017cnego typu przypadaj\u0105ce \u017cydowskim g\u00f3rnikom z Wa\u0142brzycha, swoje wroc\u0142awskie mieszkanie obstawi\u0142 ochron\u0105 za pieni\u0105dze z WK\u017b, a nawet mia\u0142 pobiera\u0107 dwie pensje: jedn\u0105 w Komitecie, drug\u0105 w \u017cydowskim wydawnictwie. Wymienione zarzuty s\u0105 do\u015b\u0107 mocne. Trudno je jednak w prosty spos\u00f3b obali\u0107, by\u0107 mo\u017ce jeszcze trudniej udowodni\u0107. Ta ostatnia czynno\u015b\u0107 zreszt\u0105 nie powiod\u0142a si\u0119 oskar\u017cycielom, bo Egit nie poni\u00f3s\u0142 konsekwencji; nadal pozostawa\u0142 przewodnicz\u0105cym WK\u017b. Nie oznacza to jednak, \u017ce wszystkie oskar\u017cenia by\u0142y jedynie wymys\u0142em przeciwnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Kwestia tzw. ekonomizmu by\u0142a problemem szerszym, odnosz\u0105cym si\u0119 nie tylko do wysoko postawionych funkcjonariuszy partyjnych. W powojennym okresie biedy i niepewno\u015bci walka o swoje czy wr\u0119cz pewnego rodzaju zach\u0142anno\u015b\u0107 nie by\u0142y niczym niezwyk\u0142ym. Materia\u0142y archiwalne zawieraj\u0105ce dokumenty z komitet\u00f3w z ca\u0142ej Polski przedstawiaj\u0105 liczne przypadki machlojek, kr\u0119tactwa, kumoterstwa. Liczniejsze listy, skargi oraz donosy s\u0105 przyk\u0142adem nie tyle walki o sprawiedliwo\u015b\u0107, lecz raczej o swoje. Egit w narracjach p\u0142yn\u0105cych z tych dokument\u00f3w nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 zbytnio po\u015br\u00f3d innych lider\u00f3w lokalnych komitet\u00f3w. Mo\u017ce tylko skala jest troch\u0119 wi\u0119ksza, a znajomo\u015bci bardziej rozleg\u0142e.<\/span><\/p>\n

Wystawa Ziem Odzyskanych \u2013 pocz\u0105tek epilogu<\/strong><\/span><\/p>\n

Idea osiedla \u017cydowskiego i jego istnienie z pewno\u015bci\u0105 by\u0142y dla Egita powodem do dumy. Dlatego tym bole\u015bniej odczuwa\u0142 kl\u0119sk\u0119 odniesion\u0105 na tym polu dzia\u0142alno\u015bci podczas Wystawy Ziem Odzyskanych latem 1948 roku. Na to bardzo wa\u017cne wydarzenie zar\u00f3wno dla Dolnego \u015al\u0105ska, jak i dla Polski, Egit wraz z Komitetem mia\u0142 przygotowa\u0107 specjalny pawilon, przedstawiaj\u0105cy \u017cycie \u017cydowskie po wojnie na po\u0142udniowych \u201eZiemiach Odzyskanych\u201d. Zadanie zosta\u0142o wykonane, lecz tu\u017c przed otwarciem w\u0142adze zdecydowa\u0142y o rozebraniu stoiska i przeniesieniu element\u00f3w wystawienniczych do innych pawilon\u00f3w. Wydarzenie to by\u0142o nie tylko przejawem zmiany stosunku w\u0142adz do mniejszo\u015bci \u017cydowskiej. Stanowi\u0142o osobist\u0105 kl\u0119sk\u0119 Egita, kt\u00f3ry mocno si\u0119 zaanga\u017cowa\u0142 w zaprezentowanie nie tylko dorobku kilku lat \u017cycia ocalonych z oboz\u00f3w, ale tak\u017ce swoich osi\u0105gni\u0119\u0107. We wspomnieniach pisze o tym z pewnym rozgoryczeniem i smutkiem, ale r\u00f3wnie\u017c i \u015bwiadomo\u015bci\u0105 wydarze\u0144, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w kolejnych miesi\u0105cach.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Pod koniec 1949 roku Jakub Egit zosta\u0142 usuni\u0119ty z funkcji przewodnicz\u0105cego Wojew\u00f3dzkiego Komitetu \u017bydowskiego. Odszed\u0142 w wyniku zmian partyjnych,w czasie gruntownej redefinicji stosunku PZPR do mniejszo\u015bci narodowych, w tym do \u017byd\u00f3w. Jego miejsce zaj\u0105\u0142 Jakub Wasserstrum (Wasersztrum), odgrywaj\u0105cy wa\u017cn\u0105 rol\u0119 we frakcji \u017cydowskiej PPR, p\u00f3\u017aniej PZPR. Pomimo \u017ce obaj byli z jednej partii, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce Egit przegra\u0142 z politycznym rywalem. Kl\u0119ska ta nie by\u0142a jednak a\u017c tak dotkliwa. Ust\u0119puj\u0105cy przewodnicz\u0105cy opuszcza\u0142 Wroc\u0142aw, kieruj\u0105c si\u0119 do Warszawy, gdzie otrzyma\u0142 stanowisko w wydawnictwie \u201eIdisz Buch\u201d i gdzie zapewniono mu s\u0142u\u017cbowe mieszkanie. Opuszcza\u0142 WK\u017b, kt\u00f3ry stworzy\u0142. By\u0107 mo\u017ce szcz\u0119\u015bliwie nie doczekawszy jego ko\u0144ca, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 zaledwie kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej (ju\u017c w 1950 roku struktury CK\u017bP i lokalnych komitet\u00f3w przekszta\u0142cono w jednostki Towarzystwa Spo\u0142eczno Kulturalnego \u017byd\u00f3w).<\/span><\/p>\n

Bilans niespe\u0142na pi\u0119cioletniej obecno\u015bci Jakuba Egita na Dolnym \u015al\u0105sku jest niezwykle ciekawy i wbrew pozorom skomplikowany. Nadzieja odbudowania \u017cycia \u017cydowskiego i trud organizacji komitet\u00f3w przeplataj\u0105 si\u0119 z polityczn\u0105 gr\u0105 mi\u0119dzy frakcjami politycznymi, bied\u0105 i brutalno\u015bci\u0105 powojennej rzeczywisto\u015bci, trudnymi stosunkami spo\u0142ecznymi, a tak\u017ce szcz\u0119\u015bciem rodzinnym. Ten ciekawy etap jego \u017cycia jest r\u00f3wnie\u017c fragmentem \u017cycia \u017cydowskiego na Dolnym \u015al\u0105sku po wojnie. Ten czas to tak\u017ce najbardziej barwne karty dzia\u0142alno\u015bci Jakuba Egita \u2013 komunisty. Trudno bowiem m\u00f3wi\u0107 o jego zaanga\u017cowaniu partyjnym w kolejnych latach: czasie oskar\u017ce\u0144, wi\u0119zienia i emigracji.<\/span><\/p>\n

2 marca 2015 \u2013 historia \/ chidusz – 14 – 01\/2015<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Komunista, syjonista, patriota? \u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jakuba Egita (cz. II) Marek Szajda Kilka lat pobytu Egita na Dolnym \u015al\u0105sku to czas narodzin, chwa\u0142y i powolnego upadku osiedla \u017cydowskiego. Przewodnicz\u0105cy WK\u017b \u2013 jeden z pomys\u0142odawc\u00f3w idei osadniczej \u2013 sp\u0119dzi\u0142 w Rychbachu i we Wroc\u0142awiu prawdopodobnie najbardziej wyj\u0105tkowy czas w swoim \u017cyciu. Jakub Egit na ziemi\u0119 dolno\u015bl\u0105sk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18641"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18643,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18641\/revisions\/18643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}