{"id":18906,"date":"2015-04-26T18:09:03","date_gmt":"2015-04-26T16:09:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=18906"},"modified":"2015-04-26T17:45:32","modified_gmt":"2015-04-26T15:45:32","slug":"18906","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=18906","title":{"rendered":"\u017bydzi z USA nie reagowali na Holocaust. Bali si\u0119 o fortuny"},"content":{"rendered":"
\"logo<\/a>Re\u017cyser filmu “Karski i w\u0142adcy ludzko\u015bci”: \u017bydzi z USA nie reagowali na Holocaust. Bali si\u0119 o fortuny<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Magdalena Rigamonti<\/strong><\/span><\/p>\n

artykul wzbogacony komentarzem Wlodka Rozenbauma (patrz pod artykulem)<\/em><\/p>\n

\n
\"S\u0142awomir

S\u0142awomir Gr\u00fcnberg, operator, re\u017cyser, producent filmowy oraz telewizyjny. W 1981 r. wyjecha\u0142 do USA, gdzie realizuje filmy dokumentalne. fot. Maksymilian Rigamonti<\/p><\/div>\n

Churchill, Pius XII, Roosevelt i wp\u0142ywowi ameryka\u0144scy \u017bydzi s\u0105 wsp\u00f3\u0142winni Holocaustu. Us\u0142yszeli od Jana Karskiego o zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w i nie zrobili nic \u2013 m\u00f3wi S\u0142awomir Gr\u00fcnberg, re\u017cyser filmu \u201eKarski i w\u0142adcy ludzko\u015bci\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"MagdalenaRIGAMONTI razy 2: Magdalena i Maksymilian Rigamonti<\/strong><\/span><\/p>\n

Jeste\u015bmy wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni za Holocaust?<\/strong><\/span><\/p>\n

Kto?
\n<\/strong>Polacy. Pytam, bo dla mnie pana film o Janie Karskim jest jednym wielkim oskar\u017ceniem Churchilla, Roosevelta, papie\u017ca Piusa XII, w\u0142adc\u00f3w ludzko\u015bci, jak m\u00f3wi\u0142 o nich Karski, ale te\u017c ameryka\u0144skich \u015brodowisk \u017cydowskich.<\/strong><\/span><\/p>\n

Nie chcia\u0142em oskar\u017ca\u0107. Tylko pokaza\u0107, \u017ce oni wiedzieli o Holocau\u015bcie, wiedzieli, \u017ce \u017bydzi s\u0105 masowo mordowani, bo przecie\u017c Karski im o tym powiedzia\u0142, i nic nie zrobili. Nic. Zreszt\u0105 teraz w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata tysi\u0105ce ludzi jest gwa\u0142conych, torturowanych, zabijanych i wielcy tego \u015bwiata te\u017c nic nie robi\u0105. Nie robi\u0105, bo nie maj\u0105 w tym \u017cadnego interesu. Ten film jest o tym, jak funkcjonuje polityka i jak my, zwykli ludzie, przyzwyczajamy si\u0119 do tego, jak jeste\u015bmy bierni, jak si\u0119 odwracamy, nie chcemy wiedzie\u0107, zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119. Wtedy, ponad 70 lat temu, \u017bydzi nie mieli swojego pa\u0144stwa i swoich przyw\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby na arenie mi\u0119dzynarodowej wyst\u0105pi\u0107 i powiedzie\u0107: mieszka\u0144cy naszego kraju s\u0105 masowo mordowani. Nie mieli swojego przedstawiciela<\/span><\/p>\n

Jan Karski by\u0142 takim przedstawicielem.<\/strong><\/span><\/p>\n

By\u0142. I zrobi\u0142 najwi\u0119cej. Ale w\u0142adcy ludzko\u015bci mieli go gdzie\u015b.<\/span><\/p>\n

Wp\u0142ywowi ameryka\u0144scy \u017bydzi te\u017c.<\/strong><\/span><\/p>\n

Niestety te\u017c. Nie zrobili nic. Feliks Frankfurter, \u017byd, s\u0119dzia ameryka\u0144skiego S\u0105du Najwy\u017cszego, powiedzia\u0142 Karskiemu, \u017ce nie wierzy w historie o getcie, o zag\u0142adzie. Nie wierzy, nie chce wierzy\u0107, nie ogarnia tego, nie przyjmuje do wiadomo\u015bci. Rabini ameryka\u0144scy protestowali przed Bia\u0142ym Domem, chcieli si\u0119 spotka\u0107 z prezydentem Rooseveltem, chcieli jakiej\u015b deklaracji w sprawie pomocy dla europejskich \u017byd\u00f3w, ale prezydent uciek\u0142 z Bia\u0142ego Domu tylnym wyj\u015bciem. To smutne.<\/span><\/p>\n

Smutne? Smutny to mo\u017ce by\u0107 film fabularny w kinie.<\/strong><\/span><\/p>\n

A co oni mogli wi\u0119cej zrobi\u0107 w tej Ameryce? Mo\u017ce uzbiera\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy na przekupienie przyw\u00f3dc\u00f3w Rumunii czy W\u0119gier, kt\u00f3rzy zaczynali wtedy kolaborowa\u0107 z Hitlerem, i uratowa\u0107 t\u0119 resztk\u0119 \u017byd\u00f3w. W Polsce Niemcy zbudowali obozy koncentracyjne, ale to, co zrobili w Rumunii, by\u0142o czym\u015b niewyobra\u017calnym. Zwie\u017ali wszystkich w jedno miejsce i przeci\u0105gn\u0119li ich pod granic\u0119 sowieck\u0105 w rejon nazywany Transnistri\u0105 i tam ich zostawili. Bez jedzenia, bez ubra\u0144, bez barak\u00f3w. By\u0142a zima, mr\u00f3z. Spotka\u0142em kobiet\u0119, kt\u00f3ra to prze\u017cy\u0142a, kt\u00f3ra widzia\u0142a, jak z g\u0142odu i zimna umieraj\u0105 jej bliscy, jak umieraj\u0105 wszyscy. Kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ludzi. Nie wiedzia\u0142em o tym, dop\u00f3ki nie zacz\u0105\u0142em zajmowa\u0107 si\u0119 Karskim. Roosevelt i rz\u0105d ameryka\u0144ski bali si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 w spraw\u0119 \u017cydowsk\u0105. Niemcy robili propagand\u0119 z tego, \u017ce \u017bydzi s\u0105 powodem II wojny \u015bwiatowej. Roosevelt nie chcia\u0142 si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107 w t\u0119 narracj\u0119 i walczy\u0107 o ratowanie \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Do cholery, by\u0142 najsilniejszym w\u0142adc\u0105 na \u015bwiecie! Podkre\u015bla pan to w swoim filmie kilkukrotnie.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bo by\u0142 najsilniejszy na \u015bwiecie. M\u00f3g\u0142 zareagowa\u0107, kiedy Karski mu m\u00f3wi\u0142 o zag\u0142adzie. A on zapyta\u0142 o rolnictwo w Polsce i o konie, o to, jak si\u0119 maj\u0105 konie.<\/span><\/p>\n

W pana filmie te konie si\u0119 pojawiaj\u0105.<\/span><\/strong><\/p>\n

Narysowane, pi\u0119kne konie poci\u0105gowe, chodz\u0105ce obok drut\u00f3w kolczastych obozu koncentracyjnego. Tomek Nied\u017awied\u017a wymy\u015bli\u0142 ten rodzaj animacji. Jakby tr\u00f3jwymiarowej, jakby dokumentalnej. Potem si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce jego dziadkowie uratowali rodzin\u0119 \u017cydowsk\u0105 i \u017ce on rysuj\u0105c dla mnie, opowiada swoj\u0105 prywatn\u0105 histori\u0119.<\/span><\/p>\n

Pan jest \u017bydem.<\/strong><\/span><\/p>\n

Jestem. Cho\u0107 przez 30 lat \u017cycia w…<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Re\u017cyser filmu “Karski i w\u0142adcy…<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"
\n 
\n

\"\"

polecil:Vlady Rozenbaum<\/p><\/div><\/p>\n

Warto uzupelnic ten wywiad ciekawym komentarzem Henryka Grynberga w jego Pamietniku 2 (wydanym w 2014 r.):
\n– “McLean, 11 X 2011 – Rzad amerykanski nie tylko nic nie robil, zeby ratowac Zyd\u00f3w, ale robil, co m\u00f3gl, zeby nie ratowac. Nie tylko nie wypelnial swoich kwot\u00a0imigracyjnych z kraj\u00f3w, kt\u00f3re sie znalazly pod wladza hitlerowska \u2013 wykorzystywal je minimalnie. Badania i dokumenty obnazaja machinacje Departamentu Stanu, kt\u00f3ry pietrzyl\u00a0biurokratyczne przeszkody dla zydowskich uchodzc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Prezydent Roosevelt, pragmatyczny polityk, nie mial czasu na tak marginalne dla niego sprawy i z pragmatycznych powod\u00f3w nie chcial antagonizowac antysemit\u00f3w w Departamencie Stanu i w og\u00f3le w swiecie. Nie wiadomo, jakie wrazenie zrobil na nim ustny raport Jana Karskiego, bo nie ma zadnych pisemnych slad\u00f3w. \u201eBariery wzniesione przez Departament Stanu padly dopiero w poczatkach 1944 roku, gdy Josiah DuBois, (niezydowski) urzednik Departamentu Skarbu, napisal \u00abRaport o przyzwoleniu (acquiescence) naszego rzadu na mordowanie Zyd\u00f3w\u00bb, w kt\u00f3rym obciazyl Departament Stanu\u00a0odpowiedzialnoscia za rozmiary tragedii przez polityke niewpuszczania uchodzc\u00f3w do USA \u2026 Wreczyl on swoje memorandum sekretarzowi skarbu Henry\u2019emu Morgenthauowi, grozac, ze poda sie do dymisji i publicznie potepi nikczemna polityke administracji, jesli nie uczyni sie\u00a0<\/span>natychmiast czegos, by ratowac kogo jeszcze sie da\u201d. Morgenthau zani\u00f3sl to memorandum prezydentowi, kt\u00f3ry zrozumial, ze jego publikacja wywolalaby skandal bardzo niepozadany w roku wyborczym i dopiero wtedy Roosevelt polecil utworzyc War Refugee Board (Rade d\/s Uchodzc\u00f3w Wojennych). <\/span><\/p>\n

Tak pisze Shlomo Slonim, omawiajac ksiazke Refugees and Rescue: The Diaries and Papers of James G. McDonald, 1935\u20131945 (Indiana University Press, 2009) w biezacym numerze kwartalnika \u201eIsrael Journal of Foreign Affairs\u201d (vol. V, nr 3). I przy tej okazji\u00a0<\/span>nadmienia, ze trudnosci pietrzone przez \u201ediaboliczne umysly w Departamencie Stanu\u201d\u00a0<\/span>uniemozliwily ucieczke rodzinie Anny Frank.<\/span><\/p>\n

Opinia publiczna nie zawsze milczala. \u201eJesli panstwa anglosaskie utrzymaja obecny kurs, to bedziemy winni wsp\u00f3ldzialania z Hitlerem\u2026\u201d \u2013 ostrzegal w maju 1943 roku tygodnik \u201eNew Republic\u201d. R\u00f3wniez sekretarz skarbu Morgenthau powiedzial do swoich wsp\u00f3lpracownik\u00f3w, ze przez zaniechanie pomocy Zydom administracja Roosevelta \u201epomaga Hitlerowi\u201d. Przypomina o tym Rafael Medoff w tymze numerze \u201eIsrael Journal of Foreign Affairs\u201d, omawiajac ksiazke Alexandra J. Grotha Accomplices: Churchill, Roosevelt and the Holocaust. \u201eAccomplices\u201d w tym kontekscie znaczy \u201ewsp\u00f3lwinni\u201d. Roosevelt i Churchill w ciagu calej wojny ani razu nie m\u00f3wili o mordowaniu Zyd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie ma tego tematu w opublikowanych po wojnie ciezkich tomach ich korespondencji ani w listach i wspomnieniach innych przyw\u00f3dc\u00f3w amerykanskich i brytyjskich. Nie znaczy to jednak, ze nie wiedzieli. Medoff wskazuje pare odnosnik\u00f3w w Churchilla 3000-stronicowej historii II wojny swiatowej. W jednym z odnosnik\u00f3w przytoczone jest memorandum z lipca 1944 roku do\u00a0<\/span>ministra spraw zagranicznych Edena, w kt\u00f3rym nazwal zaglade Zyd\u00f3w \u2013 cytuje za Medoffem \u2013\u00a0<\/span>\u201eprawdopodobnie najstraszniejsza zbrodnia w calej historii swiata\u201d.<\/span><\/p>\n

Churchill tez byl pragmatykiem. \u201eI Churchill, i Roosevelt byli przekonani, ze porzucenie\u00a0<\/span>(abandoning) Zyd\u00f3w jest korzystniejsze politycznie niz ratowanie\u201d \u2013 konkluduje Medoff.<\/span><\/p>\n

PS Pytanie na marginesie: czy pragmatyczna Szwajcaria zawracala zydowskich uchodzc\u00f3w do<\/span>
\n prohitlerowskiej strefy Vichy, azeby nie przezyli swoich kont bankowych?<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Re\u017cyser filmu “Karski i w\u0142adcy ludzko\u015bci”: \u017bydzi z USA nie reagowali na Holocaust. Bali si\u0119 o fortuny Magdalena Rigamonti artykul wzbogacony komentarzem Wlodka Rozenbauma (patrz pod artykulem) Churchill, Pius XII, Roosevelt i wp\u0142ywowi ameryka\u0144scy \u017bydzi s\u0105 wsp\u00f3\u0142winni Holocaustu. Us\u0142yszeli od Jana Karskiego o zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w i nie zrobili nic \u2013 m\u00f3wi S\u0142awomir Gr\u00fcnberg, re\u017cyser filmu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18906"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18906"}],"version-history":[{"count":58,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18966,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18906\/revisions\/18966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}