{"id":19108,"date":"2015-05-01T18:09:22","date_gmt":"2015-05-01T16:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=19108"},"modified":"2015-04-30T08:42:37","modified_gmt":"2015-04-30T06:42:37","slug":"19108","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=19108","title":{"rendered":"Bartoszewski, czyli jak rozbraja\u0107 historyczne resentymenty"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Bartoszewski, czyli jak rozbraja\u0107 historyczne resentymenty <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Sutowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\"\"

Fot. Dominik Golenia, cc, Flickr.com<\/p><\/div>\n

Przypomina\u0142 o moralnej i politycznej odpowiedzialno\u015bci Polak\u00f3w za histori\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

Hegel napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce jedyna lekcja p\u0142yn\u0105ca z historii jest taka, \u017ce narody z historii niczego si\u0119 nie ucz\u0105. Mo\u017cna doda\u0107, \u017ce narody szczeg\u00f3lnie egzaltowane nie ucz\u0105 si\u0119 nawet od tych, kt\u00f3rych czcz\u0105 jeszcze za \u017cycia, a kt\u00f3rym po \u015bmierci po\u015bwi\u0119caj\u0105 w gazetach specjalne dodatki.<\/span><\/p>\n

O W\u0142adys\u0142awie Bartoszewskim napisano ju\u017c wiele, s\u0142usznie i zas\u0142u\u017cenie; wydano mn\u00f3stwo jego ksi\u0105\u017cek. W powodzi pean\u00f3w (a tak\u017ce w kontek\u015bcie obrzydliwych paszkwili) i opowie\u015bci sentymentalnych o wyzbytym nienawi\u015bci \u201ecz\u0142owieku przyzwoitym\u201d zagin\u0105\u0107 mo\u017ce jednak przes\u0142anie jak najbardziej konkretne, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie dzi\u015b wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie w Polsce niezb\u0119dne, a kt\u00f3re pozostawi\u0142 nast\u0119pcom jako minister spraw zagranicznych, ale i nieformalny mediator w stosunkach z najpot\u0119\u017cniejszym pa\u0144stwem Europy. Dlatego warto szczeg\u00f3lnie mocno \u2013 w chwili wielkiego kryzysu geopolitycznego w Europie \u2013 pami\u0119ta\u0107 o 28 kwietnia 1995 i przem\u00f3wieniu W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego przed po\u0142\u0105czonymi izbami niemieckiego parlamentu.<\/span><\/p>\n

Mowy polityk\u00f3w raczej nie zmieniaj\u0105 \u015bwiata, co najwy\u017cej celny bon mot (jak ten o \u201e\u017celaznej kurtynie\u201d) zostaje w pami\u0119ci na d\u0142u\u017cej. Tymczasem wyst\u0105pienie \u00f3wczesnego ministra spraw zagranicznych to rzadki przyk\u0142ad, kiedy ogromny kapita\u0142 pojedynczego cz\u0142owieka pozwala ca\u0142emu krajowi zagra\u0107 cho\u0107 troch\u0119 powy\u017cej jego ligi. Gdyby szuka\u0107 analogii w innych pa\u0144stwach, rol\u0119 podobn\u0105 (cho\u0107 sta\u0142o za nim o wiele pot\u0119\u017cniejsze mocarstwo) dla relacji z Niemcami odegra\u0142 St\u00e9phane Hessel: bohater o wielkich zas\u0142ugach dla antynazistowskiego R\u00e9sistance, kt\u00f3remu biografia, ale i g\u0142\u0119bokie osadzenie w kulturze niemieckiej dawa\u0142y niepowtarzalny mandat i narz\u0119dzia do zbli\u017cania dw\u00f3ch pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw.<\/span><\/p>\n

Bartoszewski przemawia\u0142 w sytuacji trudnej \u2013 chwil\u0119 po kontrowersyjnych obchodach wyzwolenia Auschwitz i w trakcie \u017cenuj\u0105cych spor\u00f3w o \u201e\u0142ysego jad\u0105cego do Moskwy\u201d. Kilka dni p\u00f3\u017aniej grupa polityk\u00f3w niemieckiej prawicy, i to nie tylko ekstremy, ale tak\u017ce cz\u0142onk\u00f3w CDU i CSU opublikowa\u0142a na \u0142amach \u201eFrankfurter Allgemeine Zeitung\u201d tzw. apel przeciwko zapomnieniu, kt\u00f3ry de facto zr\u00f3wnywa\u0142 zbrodnie nazizmu z \u201eterrorem wyp\u0119dze\u0144\u201d. Gra jednak nie toczy\u0142a si\u0119 tak naprawd\u0119 o pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, ale o kszta\u0142t przysz\u0142ej Europy, tak w\u00f3wczas, jak i dzi\u015b, wcale nie oczywisty i przes\u0105dzony.<\/span><\/p>\n

Bartoszewski m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201eze strony naszych zachodnich partner\u00f3w, w tym i Niemiec, pragniemy widzie\u0107 jasno wol\u0119 otwarcia i poszerzenia instytucji europejskich oraz euroatlantyckich. Wierzymy, \u017ce nie zacznie zn\u00f3w dominowa\u0107 na Zachodzie ciasny \u00abrealizm\u00bb rozumowania w kategoriach \u00abstref wp\u0142yw\u00f3w\u00bb, \u00abbufor\u00f3w\u00bb czy uznania \u00abhistorycznych interes\u00f3w\u00bb o\u015bciennych mocarstw, kt\u00f3ry \u015bwi\u0119ci\u0142 triumfy w Ja\u0142cie\u201d.<\/span><\/p>\n

Nie by\u0142y to w\u00f3wczas bana\u0142y. Jeszcze rok p\u00f3\u017aniej najbardziej opiniotw\u00f3rcza gazeta Niemiec publikowa\u0142a wywody historyka Bodo Scheuriga, kt\u00f3ry rozp\u0142ywa\u0142 si\u0119 nad zachowawczym geniuszem Metternicha z jego systemem r\u00f3wnowagi mocarstw, po czym g\u0142adko przechodzi\u0142 do jak najbardziej wsp\u00f3\u0142czesnej roli \u201emocarstw skrzyd\u0142owych\u201d, czyli Rosji i Niemiec; r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy nimi mia\u0142a by\u0107 warunkiem… przysz\u0142ej suwerenno\u015bci pa\u0144stw Europy \u015arodkowej. Na ile silne te sentymenty pozostaj\u0105 do dzi\u015b, wskazuje wyra\u017anie postawa cz\u0119\u015bci niemieckich polityk\u00f3w i intelektualist\u00f3w wobec konfliktu na wschodzie Ukrainy.<\/span><\/p>\n

Bartoszewski m\u00f3wi\u0142 w Bonn r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201epami\u0119\u0107 i refleksja historyczna musz\u0105 towarzyszy\u0107 naszym stosunkom. Nie powinny jednak stanowi\u0107 dla nich g\u0142\u00f3wnej motywacji, lecz torowa\u0107 drog\u0119 motywacjom wsp\u00f3\u0142czesnym i skierowanym w przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. I dalej, \u017ce \u201ewsp\u00f3\u0142praca obu pa\u0144stw w zjednoczonej Europie jest dzi\u015b jednym z zasadniczych cel\u00f3w i uzasadnie\u0144 dla stosunk\u00f3w dwustronnych. Nadaje im sens i dostarcza wielu motywacji\u201d.<\/span><\/p>\n

Biografia i moralny mandat (moralische Instanz, do\u015b\u0107 zgodnie m\u00f3wili o nim Niemcy) mo\u017ce by\u0107 siln\u0105 broni\u0105, je\u015bli stanowi zaplecze dla pragmatycznej polityki.<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Kiedy wi\u0119zie\u0144 Auschwitz m\u00f3wi\u0142 o \u201eludzkim wymiarze dramatu wysiedle\u0144 z Wroc\u0142awia czy Szczecina\u201d, to nie tylko \u2013 w duchu Jana J\u00f3zefa Lipskiego \u2013 przypomina\u0142 o moralnej, je\u015bli nie politycznej odpowiedzialno\u015bci Polak\u00f3w za histori\u0119, ale te\u017c w du\u017cej mierze rozbraja\u0142 niemieck\u0105 nacjonalistyczn\u0105 prawic\u0119. A ta po upadku muru berli\u0144skiego nie planowa\u0142a mo\u017ce odzyskiwa\u0107 Breslau, ale niew\u0105tpliwie dawa\u0142a niemieckiemu rz\u0105dowi pewne karty przetargowe w sporach przyziemnych i aktualnych. Kiedy stalinowski wi\u0119zie\u0144 przypomina\u0142, \u017ce \u201eZSRR d\u017awiga\u0142 od czerwca 1941 roku ogromny ci\u0119\u017car walki z Niemcami, ponosz\u0105c ofiary niepor\u00f3wnywalne ze stratami sojusznik\u00f3w\u201d, nie tylko oddawa\u0142 historii sprawiedliwo\u015b\u0107, ale i wpisywa\u0142 Rosj\u0119 i Polsk\u0119 do jednej wsp\u00f3lnoty pami\u0119ci.<\/span><\/p>\n

Konserwaty\u015bci z CK Galicji mawiali, \u017ce fa\u0142szywa historia jest matk\u0105 fa\u0142szywej polityki.<\/span><\/p>\n

Bartoszewski w zjednoczonych ju\u017c Niemczech pokaza\u0142, \u017ce historia opowiedziana uczciwie i z wyczuciem chwili mo\u017ce by\u0107 punktem wyj\u015bcia do wielkich wsp\u00f3lnych projekt\u00f3w; mo\u017ce te\u017c rozbraja\u0107 polityczne resentymenty i sprawi\u0107, \u017ce spory pa\u0144stw i innych wielkich zbiorowo\u015bci, je\u015bli nie zanikn\u0105, to przynajmniej toczy\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 wok\u00f3\u0142 spraw realnych \u2013 a nie na polu pami\u0119ci, kt\u00f3ra jak ma\u0142o co poddaje si\u0119 manipulacjom.<\/strong><\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Niestety, motocykli\u015bci bez wiz i \u201eUkrainiec wyzwalaj\u0105cy Auschwitz\u201d sugeruj\u0105, \u017ce \u201eob\u00f3z dyplomato\u0142k\u00f3w\u201d nie ma w Polsce monopolu na wykorzystywanie historii jako \u017ar\u00f3d\u0142a narcystycznej histerii.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bartoszewski, czyli jak rozbraja\u0107 historyczne resentymenty Micha\u0142 Sutowski Przypomina\u0142 o moralnej i politycznej odpowiedzialno\u015bci Polak\u00f3w za histori\u0119. Hegel napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce jedyna lekcja p\u0142yn\u0105ca z historii jest taka, \u017ce narody z historii niczego si\u0119 nie ucz\u0105. Mo\u017cna doda\u0107, \u017ce narody szczeg\u00f3lnie egzaltowane nie ucz\u0105 si\u0119 nawet od tych, kt\u00f3rych czcz\u0105 jeszcze za \u017cycia, a kt\u00f3rym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19108"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19108"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19115,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19108\/revisions\/19115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}