{"id":21980,"date":"2015-06-13T18:05:04","date_gmt":"2015-06-13T16:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=21980"},"modified":"2015-06-12T18:54:17","modified_gmt":"2015-06-12T16:54:17","slug":"21980","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=21980","title":{"rendered":"wiosna w Jerozolimie 2015, co jest tutaj normalno\u015bci\u0105?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>wiosna w Jerozolimie 2015, co jest tutaj normalno\u015bci\u0105? <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Matti Friedman<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Pewnego dnia przed \u015bwitem na pocz\u0105tku zesz\u0142ego roku obserwowa\u0142em \u015bmieciark\u0119 zbieraj\u0105c\u0105 odpadki w po\u0142udniowej Jerozolimie. Ekipa ci\u0119\u017car\u00f3wki by\u0142a arabsko-\u017cydowska, podobnie jak \u015bmieci. \u201eKa\u017cdy je te same ziemniaki\u201d, powiedzia\u0142 mi jeden z kierownik\u00f3w. Sp\u0119dzenie czasu na \u015bmieciarce wydawa\u0142o si\u0119 dobrym sposobem na wyci\u0105gniecie wniosk\u00f3w, kt\u00f3re umykaj\u0105 wi\u0119kszo\u015bci obserwator\u00f3w. Poni\u017cej s\u0142awnego obrazu miasta, zawsze znajduj\u0105cego si\u0119 na kraw\u0119dzi, niepostrze\u017cenie pojawi\u0142a si\u0119 pewnego rodzaju zgodno\u015b\u0107. Opisa\u0142em tutaj ten poranek.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142y wydarzenia z lata 2014 roku: zamordowanie trzech \u017cydowskich nastolatk\u00f3w i zamordowanie palesty\u0144skiego nastolatka porwanego z jerozolimskiej ulicy, a potem syreny zwiastuj\u0105ce ataki rakietowe i coraz wi\u0119cej atak\u00f3w. Najgorszy wytrysk prze\u015bladowa\u0144 i wandalizmu jakie miasto widzia\u0142o lat. Pisa\u0142em o coraz wi\u0119kszej palesty\u0144skiej obecno\u015bci w \u017cydowskich rejonach, robieniu zakup\u00f3w, podr\u00f3\u017cach tramwajem do pracy z domu – co znikn\u0119\u0142o w ci\u0105gu nocy. Cz\u0105stki miasta skurczy\u0142y si\u0119 i wycofa\u0142y do swoich dziur. Niekt\u00f3rzy przewidywali now\u0105 intifad\u0119.<\/span><\/p>\n

Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o na zawsze. Sprawy powoli wr\u00f3ci\u0142y do normalno\u015bci, o ile przy opisywaniu Jerozolimy w og\u00f3le mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o normalno\u015bci. Wydarzenia z lata i jesieni 2014 roku wstrz\u0105sn\u0119\u0142y jerozolimczykami. Minione fale nienawi\u015bci, a zw\u0142aszcza lata 2000-2004 znaczone atakami zamachowc\u00f3w-samob\u00f3jc\u00f3w, by\u0142y ohydne, ale bardzo niewiele z tych zamach\u00f3w wykonali mieszka\u0144cy Jerozolimy. Tym razem \u017cydowscy nastolatkowie bij\u0105cy Palesty\u0144czyk\u00f3w w centrum miasta byli miejscowi. Palesty\u0144scy m\u0119\u017cczy\u017ani celowo rozje\u017cd\u017caj\u0105cy samochodami przechodni\u00f3w (czekaj\u0105cych na tramwaj) r\u00f3wnie\u017c pochodzili z Jerozolimy. Obecno\u015b\u0107 tych ekstremizm\u00f3w zosta\u0142a obna\u017cona na naszych ulicach.<\/span><\/p>\n

W tej przemocy tkwi\u0142 jaki\u015b pierwiastek blisko\u015bci i intymno\u015bci, co tylko czyni\u0142o j\u0105 jeszcze gorsz\u0105. W pa\u017adzierniku Moataz Hid\u017cazi (z jerozolimskiej dzielnicy Abu Tor) podszed\u0142 do Jehudy Glicka (ten ostatni dzia\u0142a na rzecz umo\u017cliwienia \u017bydom modlenia si\u0119 na Wzg\u00f3rzu \u015awi\u0105tynnym). Glick sta\u0142 wtedy na ulicy niedaleko mojego domu. Hid\u017cazi wyj\u0105\u0142 pistolet i strzeli\u0142 do Glicka cztery razy twierdz\u0105c, \u017ce Glick zagra\u017ca \u015bwi\u0119tym miejscom dla islamu. Jednak najpierw odezwa\u0142 si\u0119 do niego po imieniu i przeprosi\u0142 go [za to co zamierza\u0142 zrobi\u0107] po hebrajsku. To mog\u0142o wygl\u0105da\u0107 jak sprzeczka s\u0105siedzka.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119c jak zatem dzisiaj widzimy Jerozolim\u0119? Czy wszystko zmierza do integracji czy rozpadu? Jak dla kogo\u015b kto ca\u0142e swoje doros\u0142e \u017cycie tutaj \u2013 nie w mie\u015bcie wielkich idei takich jak \u201ewybawienie\u201d albo \u201epok\u00f3j\u201d, ale w mie\u015bcie supermarket\u00f3w i przedszkoli \u2013 i jak dla kogo\u015b kto ani my\u015bli wyje\u017cd\u017ca\u0107, to dusza Jerozolimy interesuje mnie nie tylko z dziennikarskiego obowi\u0105zku. Rozmawianie o przeci\u0119tnych mieszka\u0144cach Jerozolimy cz\u0119sto przypomina pogadanki na temat ludzi zatrudnionych w ogrodach zoologicznych. Nikt nie przyje\u017cd\u017ca do zoo, \u017ceby ich ogl\u0105da\u0107. Oni zas\u0142aniaj\u0105 widok na lamparty. Ale codzienne \u017cycie jest bardzo wa\u017cne, a spo\u0142eczna chemia miejsca jest istotna. Od lata stara\u0142em si\u0119 bardziej uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0107 prawdziwemu miastu zar\u00f3wno z ba\u0144ki mydlanej mojej codziennej rutyny, jak i spoza niej. Od zesz\u0142ego miesi\u0105ca przemierzy\u0142em Jerozolim\u0119 od p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie, zastanawiaj\u0105c si\u0119 co odnajd\u0119.<\/span><\/p>\n

Mieszkam w Talpiot, cichym \u017cydowskim rejonie niskich budynk\u00f3w, drzewek cyprysowych oraz dzieci w pobli\u017cu strefy lekkiego przemys\u0142u w po\u0142udniowej Jerozolimie.<\/span>
\n\"\"<\/p>\n

Na kra\u0144cach miasta znajduje si\u0119 ob\u00f3z uchod\u017ac\u00f3w Szuafat, kt\u00f3ry jest przeciwie\u0144stwem mojej dzielnicy pod niemal ka\u017cdym wzgl\u0119dem. Tam dominuj\u0105 chaotyczny ruch samochodowy, wyboiste drogi, \u015bmieci, a czasem m\u0142odociany diler narkotyk\u00f3w. Dzielnica le\u017cy w granicach administracyjnych Jerozolimy na papierze, ale nie w praktyce. To zbyt niebezpieczne miejsce dla miejskich \u015bmieciarzy albo policji. Kiedy dekad\u0119 temu wybudowano barier\u0119 bezpiecze\u0144stwa, \u017ceby zatrzyma\u0107 palesty\u0144skich terroryst\u00f3w, to te tereny zosta\u0142y odci\u0119te od miasta za pomoc\u0105 betonowego muru i mo\u017cna si\u0119 tam dosta\u0107 poprzez punkt kontrolny.<\/span><\/p>\n

\u201eJe\u015bli kto\u015b ma pieni\u0105dze, to wyje\u017cd\u017ca\u201d, m\u00f3wi D\u017camil Sanduka, ojciec czworga dzieci oraz zawodowy \u0142owca w\u0119\u017cy, kt\u00f3ry pokazywa\u0142 mi swoj\u0105 okolic\u0119. \u201eMamy du\u017co nielegalnej broni, narkotyk\u00f3w, \u015bmieci i \u017cadnych dr\u00f3g, us\u0142ug, i przysz\u0142o\u015bci dla naszych dzieci\u201d.<\/span><\/p>\n

Sanduka manewrowa\u0142 swoim samochodem poprzez dziewczynki (w mundurkach w formie tunik) wylewaj\u0105ce si\u0119 na drog\u0119 z podstaw\u00f3wki prowadzonej przez ONZ \u2013 tam nie ma chodnik\u00f3w. Min\u0119li\u015bmy meczet Abu Obeide, znak zwiastuj\u0105cy Festiwal Kultury Al-Filastin, s\u0142odycze Tawfiq, salony telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych. R\u00f3wnie dobrze mogliby\u015bmy by\u0107 w Kairze. Nie by\u0142o tam najmniejszego \u015bladu Izraela, \u017cadnego napisu po hebrajsku. Panowa\u0142o ca\u0142kowite bezprawie. \u015amieci by\u0142y palone na pustych dzia\u0142kach i przy murze. Po chwili by\u0142o ci\u0119\u017cko zobrazowa\u0107 sobie reszt\u0119 miasta znajduj\u0105cego si\u0119 tu\u017c obok.<\/span><\/p>\n

Po wybudowaniu bariery bezpiecze\u0144stwa Urz\u0105d Miasta straci\u0142 kontrol\u0119 nad osiedlem, m\u00f3wi Sanduka, razem z 80 tysi\u0105cami Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 zameldowani w Jerozolimie, a znale\u017ali si\u0119 poza ni\u0105. Jerozolima liczy 830 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, a tylko lekko ponad 1\/3 to Palesty\u0144czycy. \u201eOni nie chc\u0105 tutaj zainwestowa\u0107 nawet jednego szekla\u201d, powiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Min\u0119li\u015bmy now\u0105 atrakcj\u0119: budynek, w kt\u00f3rym Ibrahim al-Akari mieszka\u0142 ponad sklepem handluj\u0105cym u\u017cywanymi oponami. Dnia 5 listopada al-Akari wyjecha\u0142 z domu swoim bia\u0142ym vanem, przekroczy\u0142 punkt kontrolny [checkpoint] i pojecha\u0142 drog\u0105 numer 1, kt\u00f3ra jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych arterii tranzytowych Jerozolimy. Al-Akari gwa\u0142townie skr\u0119ci\u0142 w grup\u0119 ludzi blisko przystanku tramwajowego zabijaj\u0105c w ten spos\u00f3b nastolatka, oficera policji oraz 60-letniego m\u0119\u017cczyzn\u0119 zanim zosta\u0142 zastrzelony przez innego policjanta. Wg jego rodziny do tego czynu popchn\u0119\u0142o go ogl\u0105danie telewizji, kt\u00f3ra pokaza\u0142a jak izraelska policja wkroczy\u0142a do meczetu Al Aksa w celu uspokojenia zamieszek. W jego oczach by\u0142a to profanacja. W\u015bciek\u0142 si\u0119.<\/span><\/p>\n

Izolacja i zaniedbanie sprawi\u0142y, \u017ce mieszka\u0144cy znale\u017ali si\u0119 pod niesamowit\u0105 presj\u0105, tak powiedzia\u0142 Sanduka, kiedy mijali\u015bmy dom al-Akariego. On wierzy, \u017ce w obozie jest co najmniej 2000 nielegalnych sztuk broni, a sam ob\u00f3z jest coraz bardziej zarz\u0105dzany przez kryminalist\u00f3w. Sanduka widzi coraz wi\u0119cej poparcia dla Hamasu w ostatnich dniach, a na Facebooku wida\u0107 coraz wi\u0119cej sympatii dla Pa\u0144stwa Islamskiego. On rozmawia\u0142 ze mn\u0105 doskona\u0142\u0105 hebrajszczyzn\u0105. Dekad\u0119 temu, wykorzystuj\u0105c prawo przyznane Palesty\u0144czykom ze wschodniej Jerozolimy, Sanduka sta\u0142 si\u0119 obywatelem Izraela. Coraz wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w idzie w jego \u015blady, co u\u0142atwia im prac\u0119 i poruszanie si\u0119. Izraelskiego obywatelstwa nie mo\u017cna ju\u017c odebra\u0107 – w przeciwie\u0144stwie do prawa pobytu w Jerozolimie (posiada je wi\u0119kszo\u015b\u0107 jerozolimskich Palesty\u0144czyk\u00f3w).<\/span><\/p>\n

Spyta\u0142em czy jego s\u0105siedzi sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 bardziej w stron\u0119 Hamasu czy Izraela. Sanduka wzruszy\u0142 ramionami i powiedzia\u0142, \u017ce ci\u0105gnie ich tam i tam. On nie mia\u0142 na my\u015bli tego, \u017ce jedni wol\u0105 Hamas, a inni Izrael, ale to, \u017ce ludzi mo\u017ce poci\u0105ga\u0107 Hamas i Izrael jednocze\u015bnie. We wschodniej Jerozolimie mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 o izraelskie obywatelstwo, uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka hebrajskiego oraz przyj\u0105\u0107 pogl\u0105d, \u017ce Izrael jest chwilowym z\u0142em i rdz\u0105 na czysto\u015bci islamskiego \u015bwiata, a tak\u017ce pokojowo wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z Izraelczykami ka\u017cdego dnia.<\/span><\/p>\n

Zwykle opisuje si\u0119 miasto w spos\u00f3b dualistyczny \u2013 wsch\u00f3d\/zach\u00f3d, izraelskie\/palesty\u0144skie, pok\u00f3j\/wojna. To nie jest zbyt pomocne, a zrozumienie spraw wymaga posiadania sprzecznych pogl\u0105d\u00f3w w swojej g\u0142owie jednocze\u015bnie.<\/span><\/strong><\/p>\n

Na przyk\u0142ad w listopadzie, kiedy dw\u00f3ch Palesty\u0144czyk\u00f3w z osiedla D\u017cabel Mukaber zamordowa\u0142o czterech modl\u0105cych si\u0119 w synagodze oraz [broni\u0105cego ich druzyjskiego] policjanta, to ranni trafili do szpitala, gdzie byli operowani przez palesty\u0144skiego chirurga z tego samego osiedla co napastnicy. Jehuda Glick, kt\u00f3ry zosta\u0142 postrzelony w imi\u0119 [proroka] Mahometa, prze\u017cy\u0142 dzi\u0119ki lekarzom, a jednym z nich by\u0142 lekarz ze wschodniej Jerozolimy, kt\u00f3ry nosi\u0142 takie samo imi\u0119 jak prorok islamu.<\/span><\/p>\n

Osiedle nieopodal mnie, Sur Bacher, cechuje si\u0119 siln\u0105 obecno\u015bci\u0105 Hamasu oraz centrum dla spo\u0142eczno\u015bci lokalnej, kt\u00f3re zosta\u0142o ufundowane przez Izrael. Centrum zosta\u0142o zainaugurowane podczas ceremonii, na kt\u00f3rej palesty\u0144skie dzieci w kefijach na g\u0142owach ta\u0144czy\u0142y na scenie udekorowanej flagami Izraela. Niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy starali si\u0119 spali\u0107 to centrum. Inni natomiast zadzwonili po jerozolimsk\u0105 stra\u017c po\u017carn\u0105. Jednym z mieszka\u0144c\u00f3w jest lider Hamasu. Inny mieszkaniec, pobo\u017cny muzu\u0142manin, ko\u0144czy doktorat na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie po\u015bwi\u0119cony gramatyce j\u0119zyka hebrajskiego z czas\u00f3w \u015bredniowiecznego \u017cydowskiego m\u0119drca Saadii Gaona.<\/span><\/p>\n

Innymi s\u0142owy miasto jest skomplikowane. Ibrahim al-Akari dowiedzia\u0142by si\u0119 tego, gdyby \u017cy\u0142 wystarczaj\u0105co d\u0142ugo, by pozna\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 swoich ofiar. Z trzech zamordowanych przez niego ludzi tylko jedna osoba, nastolatek, by\u0142a \u017bydem. Policjant by\u0142 Druzem. A 60-latek by\u0142 takim samym Palesty\u0144czykiem jak on.<\/span><\/p>\n

Jerozolimczycy s\u0105 ju\u017c tak przyzwyczajeni do osobliwych \u201ekod\u00f3w\u201d miasta, \u017ce tylko niewielu z nas jeszcze je zauwa\u017ca. Palesty\u0144scy mieszka\u0144cy je\u017cd\u017c\u0105 pracowa\u0107 do \u017byd\u00f3w, ale do \u017cydowskich restauracji ju\u017c nie chodz\u0105. \u017bydzi nie wje\u017cd\u017caj\u0105 na tereny zamieszkane przez Arab\u00f3w nawet \u017ceby skr\u00f3ci\u0107 sobie drog\u0119, ale Palesty\u0144czycy podr\u00f3\u017cuj\u0105 miejskimi autobusami koloru zielonego, a wielu z kierowc\u00f3w tych autobus\u00f3w to Palesty\u0144czycy. Ale \u017bydzi nie podr\u00f3\u017cuj\u0105 bia\u0142o-niebieskimi autobusami ze wschodniej Jerozolimy, kt\u00f3re kursuj\u0105 po arabskich dzielnicach Jerozolimy i Zachodnim Brzegu. Na przyk\u0142ad z mojego domu w po\u0142udniowej Jerozolimie nie ma autobusu na Stare Miasto, wi\u0119c trudno si\u0119 tam dosta\u0107. Jest wiele wschodnio-jerozolimskich autobus\u00f3w, kt\u00f3re tam je\u017cd\u017c\u0105 co par\u0119 minut i nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dojecha\u0142bym na Stare Miasto bez incydentu, ale nigdy tego nie robi\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"egg
\nCzytaj dalej tu: wiosna w Jerozolimie 2015…<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

wiosna w Jerozolimie 2015, co jest tutaj normalno\u015bci\u0105? Matti Friedman Pewnego dnia przed \u015bwitem na pocz\u0105tku zesz\u0142ego roku obserwowa\u0142em \u015bmieciark\u0119 zbieraj\u0105c\u0105 odpadki w po\u0142udniowej Jerozolimie. Ekipa ci\u0119\u017car\u00f3wki by\u0142a arabsko-\u017cydowska, podobnie jak \u015bmieci. \u201eKa\u017cdy je te same ziemniaki\u201d, powiedzia\u0142 mi jeden z kierownik\u00f3w. Sp\u0119dzenie czasu na \u015bmieciarce wydawa\u0142o si\u0119 dobrym sposobem na wyci\u0105gniecie wniosk\u00f3w, kt\u00f3re umykaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21980"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21980"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21991,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21980\/revisions\/21991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}