{"id":22007,"date":"2015-06-13T18:00:55","date_gmt":"2015-06-13T16:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=22007"},"modified":"2015-06-13T07:56:44","modified_gmt":"2015-06-13T05:56:44","slug":"22007","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=22007","title":{"rendered":"Ringelbluma r\u00f3g Korczaka [Z Jerozolimy]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ringelbluma r\u00f3g Korczaka [Z Jerozolimy] <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Karolina Szymaniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"ringelblum_z<\/p>\n

Jerozolima to miasto, gdzie w szczeg\u00f3lnym spos\u00f3b spotykaj\u0105 si\u0119 Historia i historie. I kt\u00f3re sporo potrafi powiedzie\u0107 o naszej pami\u0119ci. Nawet tam Emanuel Ringelblum, bez kt\u00f3rego nie wiedzieliby\u015bmy tak wiele o Zag\u0142adzie, staje si\u0119 A. Ringelblumem \u2013 patronem ma\u0142ej za\u015bmieconej uliczki.<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

For Joe, with thanks<\/em><\/p>\n

Wybra\u0142am si\u0119 dzisiaj na spacer. Ciep\u0142y, ju\u017c nabrzmia\u0142y s\u0142o\u0144cem, pachn\u0105cy zio\u0142ami i kwiatami poranek. Wok\u00f3\u0142 cisza. Taka cisza wolnego dnia \u2013 kiedy \u015bpi si\u0119 d\u0142u\u017cej, samochod\u00f3w niewiele, a z okolicznych taras\u00f3w dochodzi \u015bniadaniowa krz\u0105tanina s\u0105siad\u00f3w, uporczywy \u015bpiew ptak\u00f3w (budz\u0105cych mnie tu codziennie ju\u017c o czwartej), daleki szum klimatyzator\u00f3w wymieszany z bzyczeniem owad\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wystarczy\u0142o tylko zej\u015b\u0107 ze wzg\u00f3rza, gdzie w\u015br\u00f3d eleganckich dom\u00f3w i cytrynowych ogrod\u00f3w znajduje si\u0119 i moje mieszkanie. Po zamkni\u0119ciu furtki po prostu w d\u00f3\u0142 po schodkach, by w dwie minuty trafi\u0107 na r\u00f3g Ringelbluma i Korczaka, w zupe\u0142nie inny \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

Tabliczka z nazw\u0105 ulicy Emanuela Ringelbluma<\/strong> wisi sm\u0119tnie w\u015br\u00f3d krzak\u00f3w i \u015bmieci, przyczepiona do drewnianego s\u0142upa. Gdzie\u015b w\u015br\u00f3d tych krzak\u00f3w schodki w d\u00f3\u0142 \u2013 r\u00f3wnie za\u015bmiecone, a dalej \u015bcie\u017cka, zasypana szk\u0142em rozbitych butelek. Z male\u0144kiej synagogi tu\u017c obok dochodzi\u0142y d\u017awi\u0119ki modlitwy. Sta\u0142am tak chwil\u0119 na tym dziwnym rogu, wpatruj\u0105c si\u0119 w tr\u00f3jj\u0119zyczn\u0105 niebiesk\u0105 tabliczk\u0119, z kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107 (je\u015bli kto\u015b czyta po hebrajsku), \u017ce rzeczony Ringelblum to pisarz i historyk zamordowany w czasie Zag\u0142ady. I daty. Jaki\u015b tam historyk zapl\u0105tany w uliczki Jerozolimy. Imi\u0119 jego trudno rozszyfrowa\u0107, wi\u0119c w \u0142aci\u0144skiej wersji napisu sta\u0142 si\u0119 on A. \u2013 Amosem? Adim? Akiw\u0105? Amalem? \u2013 Ringeblumem (szukam imion, kt\u00f3re maj\u0105 ten sam inicja\u0142, czyli zaczynaj\u0105 si\u0119 na liter\u0119 ajen).<\/span><\/p>\n

Sta\u0142am tak na tym rogu, ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w dochodz\u0105ce z synagogi modlitwy i rozmy\u015bla\u0142am o odleg\u0142o\u015bciach \u2013 mi\u0119dzy jednym ajen a drugim, mi\u0119dzy \u201ee\u201d a \u201ea\u201d, mi\u0119dzy Buczaczem a Jerozolim\u0105, Jerozolim\u0105 a Warszaw\u0105. O losach snuj\u0105cych si\u0119 gdzie\u015b leniwie na miejskich peryferiach.<\/span><\/p>\n

Pu\u015bci\u0142am si\u0119 uliczk\u0105 Ringelbluma w stron\u0119 Ledermana. Przy przystanku Lederman\/Ringelblum zn\u00f3w chwil\u0119 my\u015bla\u0142am o tych skracaj\u0105cych si\u0119 odleg\u0142o\u015bciach, o tych r\u00f3\u017cnych kfices-haderech* i ulicznych konstelacjach. Kr\u00f3j czcionki zwany Chaim, kt\u00f3rym zapisywane s\u0105 m.in. nazwy przystank\u00f3w w Izraelu (tu mamy: Chaim \u015bci\u0105g\u0142y), zaprojektowa\u0142 Jan Levitta w Warszawie, przy Rejtana 16 (i tak to Rejtan te\u017c si\u0119 zapl\u0105ta\u0142 w losy jerozolimskich uliczek).<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej zesz\u0142am do opustosza\u0142ego parku Ganim\/Bostanija, czyli lokalnego niby jardin des plants. Staram si\u0119 trzyma\u0107 s\u0142owny fason, ale dopada mnie przejmuj\u0105ca melancholia pustego o poranku parku, gdzie co i rusz walaj\u0105 si\u0119 porozbijane butelki i \u015bmieci, a w oddali kto\u015b wybra\u0142 si\u0119 na poranny jogging. Melancholia upiorniej pustej i brudnej ulicy Ringelbluma, na kt\u00f3r\u0105 wracam po niemo\u017cebnie za\u015bmieconych schodkach, by zaraz skr\u0119ci\u0107 w ulic\u0119 Korczaka.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ulica Yanusha Korczaka<\/strong> w Jerozolimie ma du\u017co wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia ni\u017c ulica Ringelbluma. Ca\u0142kiem schludna i elegancka. Ma te\u017c bardziej okaza\u0142\u0105 synagog\u0119 (przysiadam na chwil\u0119 na jej dziedzi\u0144cu, w\u0105chaj\u0105c zupe\u0142nie szale\u0144czo pachn\u0105ce kwiaty i ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w rytm modlitewnych \u015bpiew\u00f3w). I ko\u0144czy si\u0119 s\u0142onecznie, wpadaj\u0105c w ulic\u0119 Chile. Stamt\u0105d prosto w g\u00f3r\u0119 mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 do s\u0142ynnej dzielnicowej atrakcji \u2013 Ha-miflecet (zje\u017cd\u017calni w kszta\u0142cie potwora). W\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 jej remont i grupka dzieci pod okiem rodzic\u00f3w weso\u0142o zje\u017cd\u017ca w piasek po czerwonych j\u0119zorach zje\u017cd\u017calni.<\/span><\/p>\n

Czasem wracaj\u0105c z biblioteki wysiadam na przystanku Potw\u00f3r. Cz\u0119\u015bciej jednak na przystanku Thon, kt\u00f3rego nazw\u0119 w autobusie m\u0119ski lub \u017ce\u0144ski g\u0142os odczytuje \u2013 niezale\u017cnie od linii \u2013 wyra\u017anie i dobitnie: Tahon. Jakub T(a)hon ze Lwowa. Mikroprzesuni\u0119cia w literze, d\u017awi\u0119ku, przestrzeni i czasie. Ulice imion przesuni\u0119tych. Skr\u0119cam w lewo i eleganckimi, szerokimi, jasnymi od s\u0142o\u0144ca schodami wracam w d\u00f3\u0142 do siebie.<\/span><\/p>\n

Mieszkam w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Tahona i A. Ringelbluma.<\/span><\/p>\n

PS Ulica Ringelbluma w Jerozolimie znajduje si\u0119 zaledwie 10 minut jazdy autobusem od Instytutu Jad Wa-szem [Yad Vashem], kt\u00f3rego nazwa \u2013 Miejsce i Imi\u0119 \u2013 nawi\u0105zuje do fragmentu z Ksi\u0119gi Izajasza (56,5): \u201edam [im] miejsce w moim domu i w moich murach oraz imi\u0119 [\u2026] wieczyste i niezniszczalne\u201d.<\/span><\/p>\n

* kfices ha-derech \u2013 zjawisko i umiej\u0119tno\u015b\u0107 pokonywania szybko ogromnych przestrzeni, znalezienia si\u0119 w odleg\u0142ym miejscu za spraw\u0105 cudownych \u015brodk\u00f3w lub pomocnik\u00f3w.<\/em><\/span><\/span>
\n ** Lead pochodzi od redakcji.<\/em><\/span><\/p>\n

\n

Karolina Szymaniak<\/em><\/strong>
\n literaturoznawczyni i t\u0142umaczka, do 2015 r. redaktorka naczelna \u201eCwiszn. \u017bydowskiego kwartalnika o literaturze i sztuce\u201d, adiunkt w \u017bydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma, wsp\u00f3\u0142pracowniczka Centrum Kultury Jidysz.<\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ringelbluma r\u00f3g Korczaka [Z Jerozolimy] Karolina Szymaniak Jerozolima to miasto, gdzie w szczeg\u00f3lnym spos\u00f3b spotykaj\u0105 si\u0119 Historia i historie. I kt\u00f3re sporo potrafi powiedzie\u0107 o naszej pami\u0119ci. Nawet tam Emanuel Ringelblum, bez kt\u00f3rego nie wiedzieliby\u015bmy tak wiele o Zag\u0142adzie, staje si\u0119 A. Ringelblumem \u2013 patronem ma\u0142ej za\u015bmieconej uliczki.     For Joe, with thanks Wybra\u0142am […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22007"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22016,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22007\/revisions\/22016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}