{"id":22910,"date":"2015-07-01T17:09:18","date_gmt":"2015-07-01T15:09:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=22910"},"modified":"2015-06-29T17:17:35","modified_gmt":"2015-06-29T15:17:35","slug":"rocznica-spalenia-wielkiej-synagogi-w-bialymstoku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=22910","title":{"rendered":"Rocznica spalenia Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Rocznica spalenia Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: informacje nades\u0142ane przez Miros\u0142awa Szuta oraz w\u0142asne <\/strong>(wirtualny Szt.)<\/span><\/p>\n

\n
\"Ilustracja\"

Pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy Wielk\u0105 Synagog\u0119 w Bia\u0142ymstoku (foto: M. Karaszewski)<\/p><\/div>\n

27 czerwca 2015 r. w Bia\u0142ymstoku odby\u0142a si\u0119 ceremonia obchod\u00f3w rocznicy spalenia Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku.<\/span><\/strong><\/p>\n

Wielka Synagoga,<\/a><\/strong><\/span> znajduj\u0105ca si\u0119 przy ul. Bo\u017cniczej (obecnie Suraskiej), zosta\u0142a wzniesiona w latach 1909-1913. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142a najokazalsz\u0105 synagog\u0105 bia\u0142ostock\u0105, cieszy\u0142a si\u0119 te\u017c najwi\u0119kszym presti\u017cem w\u015br\u00f3d wszystkich b\u00f3\u017cnic Bia\u0142egostoku. Wybudowana wedle projektu Samuela J. Rabinowicza w stylu eklektycznym, \u0142\u0105czy\u0142a elementy neogotyckie (okna) i neobizanty\u0144skie (kopu\u0142y). Wybudowana na planie kwadratu, nakryt\u0105 by\u0142a okaza\u0142\u0105 kopu\u0142\u0105 o \u015brednicy 10 m, zwie\u0144czon\u0105 iglic\u0105 oraz mniejszymi kopu\u0142ami osadzonymi na alkierzach naro\u017cnych. Synagoga otoczona by\u0142a licznymi ma\u0142ymi b\u00f3\u017cnicami cechowymi i prywatnymi.<\/span><\/p>\n

***Wielka Synagoga by\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 reformowan\u0105, w kt\u00f3rej kobiety modli\u0142y si\u0119 obok m\u0119\u017cczyzn, cho\u0107 na osobnych galeryjkach, otaczaj\u0105cych wn\u0119trze z trzech stron. W okresie mi\u0119dzywojennym, podczas \u015bwi\u0105t i uroczysto\u015bci pa\u0144stwowych, w synagodze gra\u0142a orkiestra Gimnazjum Hebrajskiego.<\/span><\/p>\n

27 czerwca 1941 r. niemiecka grupa operacyjna Einsatzkommando 8, kt\u00f3r\u0105 dowodzi\u0142 kapitan Gothar B\u00fcrkner, spali\u0142a dzielnic\u0119 \u017cydowsk\u0105 wraz z Wielk\u0105 Synagog\u0105. Niemcy uwi\u0119zili w budowli ok. 2 tys. \u017byd\u00f3w. Mieszkaniec Bia\u0142egostoku Szamaj Kizelsztejn po latach, z nieopisanym b\u00f3lem, wspomina\u0142 to wydarzenie: ,,Po wywo\u0142aniu po\u017cogi [Niemcy] pop\u0119dzili w kierunku p\u0142on\u0105cej \u015bwi\u0105tyni wszystkich \u017byd\u00f3w, m\u0119\u017cczyzn i m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych mogli dopa\u015b\u0107. Z wn\u0119trza pal\u0105cej si\u0119 synagogi rozlega\u0142y si\u0119 krzyki. Niemcy zmuszali \u017byd\u00f3w do tego, \u017ceby jedni wpychali drugich do ognia. W wypadku oporu strzelali do wszystkich, kt\u00f3rzy si\u0119 poruszali. Cia\u0142a zastrzelonych wrzucano do ognia. (…) Tego dnia Bia\u0142ystok ze swoimi \u017bydami zosta\u0142 opuszczony przez Boga, je\u015bli taki istnieje?!”<\/span><\/p>\n

W miejscu, w kt\u00f3rym sta\u0142a synagoga, znajduje si\u0119 obecnie pomnik w kszta\u0142cie kopu\u0142y zniszczonej bo\u017cnicy. Autorami monumentu s\u0105 Micha\u0142 Flikier, Maria D\u017cuga\u0142a-Soboci\u0144ska, Dariusz Soboci\u0144ski i Stanis\u0142aw Ostaszewski. Ods\u0142oni\u0119cie pomnika nast\u0105pi\u0142o w 1995 roku.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rocznica spalenia Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku \u0179r\u00f3d\u0142o: informacje nades\u0142ane przez Miros\u0142awa Szuta oraz w\u0142asne (wirtualny Szt.) 27 czerwca 2015 r. w Bia\u0142ymstoku odby\u0142a si\u0119 ceremonia obchod\u00f3w rocznicy spalenia Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku. Wielka Synagoga, znajduj\u0105ca si\u0119 przy ul. Bo\u017cniczej (obecnie Suraskiej), zosta\u0142a wzniesiona w latach 1909-1913. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142a najokazalsz\u0105 synagog\u0105 bia\u0142ostock\u0105, cieszy\u0142a si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22910"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22910"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22926,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22910\/revisions\/22926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}