{"id":23552,"date":"2015-07-19T18:09:49","date_gmt":"2015-07-19T16:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=23552"},"modified":"2015-07-19T08:34:29","modified_gmt":"2015-07-19T06:34:29","slug":"23552","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=23552","title":{"rendered":"Tajemnica Hotelu Polskiego"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Tajemnica Hotelu Polskiego<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Joanna Podg\u00f3rska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Dla ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w to miejsce by\u0142o jak cud.<\/em><\/span>
\n\"\"
\nW dniu, w kt\u00f3rym z Hotelu Polskiego wyjecha\u0142 ostatni transport, Niemcy otoczyli i przeszukali budynek. Wy\u0142apano ok. 400 os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y, bo nie mia\u0142y \u017cadnych dokument\u00f3w. Zawieziono je na Pawiak. Dwa dni p\u00f3\u017aniej, 15 lipca 1943 r. o godz. 14, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 egzekucja. Wi\u0119\u017aniom kazano rozebra\u0107 si\u0119 do naga, a uzbrojeni w kije Ukrai\u0144cy p\u0119dzili ich pi\u0105tkami Dzieln\u0105, a potem Niemcy rozstrzelali ich w jednej z bram. Hotel Polski zosta\u0142 zamkni\u0119ty.<\/span><\/p>\n

Panika w Vittel wybuch\u0142a p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, gdy do obozu przyjecha\u0142a specjalna komisja z niemieckiego MSZ, by rejestrowa\u0107 i weryfikowa\u0107 dokumenty os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego. Niemcy podejrzewali, \u017ce papiery s\u0105 fa\u0142szywe. \u201eW obozie dla internowanych w Vittel znajduje si\u0119 ok. 150 \u017byd\u00f3w z Warszawy. Zostali oni przeniesieni z Warszawy do Vittel na podstawie posiadania obywatelstw po\u0142udniowoameryka\u0144skich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych \u017byd\u00f3w wystara\u0142a si\u0119 o obywatelstwa za pieni\u0105dze w 1942 r. przez konsulaty w Szwajcarii, nigdy nie widz\u0105c swojej tzw. ojczyzny. Nazwiska tych \u017byd\u00f3w zosta\u0142y ju\u017c przekazane do wiadomo\u015bci chroni\u0105cego ich pa\u0144stwa, Szwajcarii. Prosz\u0119 w porozumieniu z wydzia\u0142em II B4 o sprawdzenie przez wykwalifikowanych urz\u0119dnik\u00f3w prawdziwej narodowo\u015bci pochodz\u0105cych ze wschodu \u017byd\u00f3w, znajduj\u0105cych si\u0119 w obozie w Vittel. Trzeba koniecznie pokaza\u0107 Szwajcarii, \u017ce za pomoc\u0105 wy\u0142udzonych obywatelstw \u017cydowscy przest\u0119pcy nie mog\u0105 zosta\u0107 wydostani z Rzeszy\u201d \u2013 pisa\u0142 w li\u015bcie do Adolfa Eichmanna Hauptsturmfuehrer Alois Brunner. Gdy Niemcy zwr\u00f3cili si\u0119 do pa\u0144stw po\u0142udniowoameryka\u0144skich o potwierdzenie obywatelstwa i to\u017csamo\u015bci os\u00f3b internowanych, te albo nie uznawa\u0142y ich dokument\u00f3w, albo zwleka\u0142y z odpowiedzi\u0105.<\/span><\/p>\n

Certyfikat palesty\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

W lutym 1944 r. Niemcy odizolowali polskich \u017byd\u00f3w w Vittel, a potem przenie\u015bli ich do hotelu poza obr\u0119bem obozu. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej hotel otoczy\u0142 kordon wartownik\u00f3w i pierwsza grupa polskich \u017byd\u00f3w zosta\u0142a przewieziona najpierw do obozu w Drancy, a stamt\u0105d prosto do kom\u00f3r gazowych Auschwitz. Nikt z tego transportu nie prze\u017cy\u0142. Zgin\u0105\u0142 w\u00f3wczas, wraz z synem, poeta Icchak Kacenelson, autor \u201ePie\u015bni o zamordowanym narodzie \u017cydowskim\u201d. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142a druga deportacja. Niemcy zostawili w Vittel tylko tych, kt\u00f3rzy ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych nie byli zdolni do transportu, m.in. \u017con\u0119 Adama \u017burawina, b\u0119d\u0105c\u0105 w zaawansowanej ci\u0105\u017cy. Ten transport prze\u017cy\u0142y dwie osoby: Adam \u017burawin i historyk Natan Eck, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 wyskoczy\u0107 z jad\u0105cego do O\u015bwi\u0119cimia poci\u0105gu. Reszcie do ocalenia zabrak\u0142o tak niewiele. Gdy poci\u0105g z Vittel dociera\u0142 do Auschwitz, rz\u0105d niemiecki wyda\u0142 o\u015bwiadczenie, \u017ce dokumenty os\u00f3b, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze w obozach internowania, zostaj\u0105 uznane.<\/span><\/p>\n

W Bergen Belsen te\u017c trwa\u0142a weryfikacja. Ju\u017c we wrze\u015bniu 1943 r. posz\u0142a pog\u0142oska, \u017ce 1800 os\u00f3b z paszportami po\u0142udniowoameryka\u0144skimi zostanie przewiezionych do lepszego obozu pod Dreznem. To byli stosunkowo bogaci ludzie, kt\u00f3rych sta\u0107 by\u0142o na najdro\u017csze i \u2013 wydawa\u0142o si\u0119 \u2013 najpewniejsze paszporty. Do poci\u0105g\u00f3w wsiadali ubrani w swoje najlepsze rzeczy, resztki dawnej fortuny; kobiety w futrach i kapeluszach, m\u0119\u017cczy\u017ani z eleganckim baga\u017cem. Ale to nie by\u0142 transport pod Drezno, tylko do O\u015bwi\u0119cimia. Wi\u0119\u017aniowie obozu, kt\u00f3rzy widzieli, jak wysiadaj\u0105 na rampie, wspominaj\u0105, \u017ce wygl\u0105dali jak ludzie z jakiego\u015b innego \u015bwiata; do momentu gdy \u2013 jak wszystkim innym \u2013 przed wej\u015bciem do kom\u00f3r gazowych kazano si\u0119 rozebra\u0107 do naga. M\u00f3wiono o nich p\u00f3\u017aniej, \u017ce kupili najdro\u017csze bilety do O\u015bwi\u0119cimia.<\/span><\/p>\n

Paradoksalnie tymi, kt\u00f3rzy dostali najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na prze\u017cycie, okazali si\u0119 pasa\u017cerowie czwartej kategorii z listy palesty\u0144skiej, bo Palestyna, jako protektorat brytyjski, nie kwestionowa\u0142a wystawionych certyfikat\u00f3w. W czerwcu 1944 r. z Vittel wyjecha\u0142o tam ponad 60 os\u00f3b. W Bergen Belsen w grupie polskich \u017byd\u00f3w, przetrzebionej transportami do O\u015bwi\u0119cimia, zostali tylko ci z listy palesty\u0144skiej. W sumie z ok. 2,5 tys. os\u00f3b, kt\u00f3re przewin\u0119\u0142y si\u0119 przez Hotel Polski, prze\u017cy\u0142o 350; najwi\u0119cej tych z certyfikatami palesty\u0144skimi.<\/span><\/p>\n

Ale Bergen Belsen szybko zmienia\u0142o si\u0119 w piek\u0142o. Z obozu jenieckiego przemianowano go na ob\u00f3z zag\u0142ady, a komendantem zosta\u0142 Josef Kramer, poprzednio komendant Auschwitz II Birkenau. Niemcy przenosili tu wi\u0119\u017ani\u00f3w ewakuowanych z innych oboz\u00f3w. \u015acisk, wszy, tyfus, wycie\u0144czenie, g\u0142\u00f3d zbiera\u0142y \u017cniwo. Zim\u0105 1945 r. umiera\u0142o tu kilkadziesi\u0105t os\u00f3b dziennie. W marcu \u2013 ponad 18 tys. \u201eNawet we \u015bnie nie przestajemy my\u015ble\u0107 o jedzeniu \u2013 pisze we wspomnieniach Symcha Motyl. \u2013 Dosz\u0142o do ostatecznego rozk\u0142adu fizycznego i moralnego. Okropne wychudzenie, bez przerwy g\u0142odni, dr\u017c\u0105cy z zimna i okryci \u0142achmanami, z trudem wlekli\u015bmy si\u0119 na spuchni\u0119tych okropnie nogach. Apele sta\u0142y si\u0119 m\u0119k\u0105 nie do zniesienia\u201d. Im gorsza sytuacja Niemc\u00f3w na froncie, tym gorsze warunki w obozie \u2013 podsumowywa\u0142 Symcha. Gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nikt nie uniknie \u015bmierci g\u0142odowej, do obozu zacz\u0119\u0142y dociera\u0107 paczki z Czerwonego Krzy\u017ca: cukier, margaryna, zielony groszek, serki szwajcarskie. To im uratowa\u0142o \u017cycie. \u201eW tr\u00f3jk\u0105tnych serkach szwajcarskich odnalaz\u0142em smak lod\u00f3w i czekolady. Nigdy nic nam tak nie smakowa\u0142o\u201d \u2013 pisze.<\/span><\/p>\n

W kwietniu 1945 r. Symcha i Nadzia po 21 miesi\u0105cach pobytu w Bergen Belsen zostali wraz z reszt\u0105 obozu ewakuowani. Sp\u0119dzili sze\u015b\u0107 dni w poci\u0105gu do Magdeburga bez wody i jedzenia. W ko\u0144cu niemiecka za\u0142oga uciek\u0142a, a transport zosta\u0142 wyzwolony przez Amerykan\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Leon Skosowski w listopadzie 1943 r. zosta\u0142 jako kolaborant zastrzelony w Warszawie przez wywiad Armii Krajowej. Jego rodzin\u0119, kt\u00f3ra trafi\u0142a do Vittel z paszportami Paragwaju, wywieziono do O\u015bwi\u0119cimia pierwszym transportem. Adamowi \u017burawinowi po ucieczce z o\u015bwi\u0119cimskiego transportu do Warszawy grozi\u0142 wydany przez \u017bydowsk\u0105 Organizacj\u0119 Bojow\u0105 wyrok \u015bmierci. Nie zosta\u0142 jednak wykonany, bo wybuch\u0142o powstanie warszawskie. W dniu wybuchu powstania w Vittel przyszed\u0142 na \u015bwiat syn \u017burawina. Po wojnie ca\u0142a rodzina trafi\u0142a do USA. Tam, po ukazaniu si\u0119 wspomnie\u0144 jednego z warszawskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ry opisa\u0142 afer\u0119 Hotelu Polskiego, a \u017burawina nazwa\u0142 agentem gestapo, jego spraw\u0105 zainteresowa\u0142o si\u0119 FBI, ale zosta\u0142a umorzona z braku dowod\u00f3w. S\u0105d rabinacki, kt\u00f3rego ocenie si\u0119 podda\u0142, z tego samego powodu wyda\u0142 wyrok uniewinniaj\u0105cy. Na pro\u015bb\u0119 syna pod koniec \u017cycia \u017burawin wyda\u0142 w\u0142asne wspomnienia, w kt\u00f3rych przedstawia si\u0119 jako fa\u0142szywie oskar\u017cany, bezinteresowny bohater, walcz\u0105cy o ocalenie rodziny. Zmar\u0142 w USA w 1992 r.<\/span><\/p>\n

\u2013 Wspomnienia \u017burawina to raczej autokreacja ni\u017c spowied\u017a, pe\u0142na nie\u015bcis\u0142o\u015bci, przek\u0142ama\u0144, przemilcze\u0144, mijaj\u0105ca si\u0119 z faktami<\/em><\/span> \u2013 ocenia dr Agnieszka Haska. Jednak jej zdaniem teoria, \u017ce Hotel Polski by\u0142 jedynie wyre\u017cyserowan\u0105 przez Niemc\u00f3w pu\u0142apk\u0105, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 z kryj\u00f3wek ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w, jest zbyt prosta. \u2013 Gdyby tak by\u0142o, transporty z Dworca Gda\u0144skiego jecha\u0142yby prosto do Treblinki, nie zadawano by sobie trudu z weryfikacj\u0105 dokument\u00f3w. Internowanie \u017byd\u00f3w z paszportami obcych pa\u0144stw by\u0142o usankcjonowane prawnie, a rzeczywiste wymiany je\u0144c\u00f3w by\u0142y faktem. Gdyby nie splot okoliczno\u015bci, mo\u017cliwe, \u017ce dzi\u0119ki sprawie Hotelu Polskiego uda\u0142oby si\u0119 uratowa\u0107 wi\u0119cej os\u00f3b.<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Budynek Hotelu Polskiego zosta\u0142 niemal doszcz\u0119tnie zniszczony w czasie powstania warszawskiego. Po wojnie odbudowano tylko cz\u0119\u015b\u0107 frontow\u0105. Do dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 tu Federacja Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych \u201eMetalowcy\u201d oferuj\u0105ca na trzecim pi\u0119trze pokoje go\u015bcinne. Przez wiele lat wojenna historia tego miejsca by\u0142a zapomniana. Dopiero w 2013 r., w 70. rocznic\u0119 zamkni\u0119cia Hotelu Polskiego, zawieszono pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0119. Gdy kilka lat wcze\u015bniej Kama Veymont przyjecha\u0142a do Warszawy, by kr\u0119ci\u0107 film dokumentalny o tej historii, i rozmawia\u0142a z pracuj\u0105cymi recepcjonistkami, opowiada\u0142y, \u017ce podczas nocnych dy\u017cur\u00f3w widuj\u0105 posta\u0107 starego \u017byda z siw\u0105 brod\u0105, w d\u0142ugim p\u0142aszczu i sk\u00f3rzanym kapeluszu, kt\u00f3ry jakby czego\u015b szuka i pr\u00f3buje m\u00f3wi\u0107 w nieznanym j\u0119zyku.<\/span><\/p>\n

PS Dzi\u0119kuj\u0119 dr Agnieszce Haskiej za pomoc.<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Tajemnica Hotelu Polskiego<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tajemnica Hotelu Polskiego Joanna Podg\u00f3rska Dla ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w to miejsce by\u0142o jak cud. W dniu, w kt\u00f3rym z Hotelu Polskiego wyjecha\u0142 ostatni transport, Niemcy otoczyli i przeszukali budynek. Wy\u0142apano ok. 400 os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y, bo nie mia\u0142y \u017cadnych dokument\u00f3w. Zawieziono je na Pawiak. Dwa dni p\u00f3\u017aniej, 15 lipca 1943 r. o godz. 14, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23552"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23566,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23552\/revisions\/23566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}