{"id":24612,"date":"2015-08-09T18:05:30","date_gmt":"2015-08-09T16:05:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=24612"},"modified":"2015-08-06T07:46:09","modified_gmt":"2015-08-06T05:46:09","slug":"24612","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=24612","title":{"rendered":"“USA sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w”. Gro\u017aba powstania i wojny domowej we wschodniej Turcji"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>“USA sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w”. Gro\u017aba powstania i wojny domowej we wschodniej Turcji<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Ma\u0142gorzata Gorol<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

USA sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w w zamian za w\u0142\u0105czenie si\u0119 Turcji w walk\u0119 z Pa\u0144stwem Islamskim. A dalekosi\u0119\u017cn\u0105 konsekwencj\u0105 obecnych dzia\u0142a\u0144 Ankary mo\u017ce by\u0107 rebelia i wojna domowa na wielk\u0105 skal\u0119 toczona na terenie wschodniej Turcji. Taki obraz sytuacji na Bliskim Wschodzie kre\u015bli w rozmowie z Wirtualn\u0105 Polsk\u0105 dr Wojciech Szewko, ekspert ds. stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Cz\u0142onek

Cz\u0142onek Powszechnych Jednostek Ochrony (YPG) – kurdyjskich si\u0142 walcz\u0105cych w Syrii z ISIS<\/p><\/div>\n

Turcja zrobi\u0142a przed tygodniem to, o co USA prosi\u0142y j\u0105 od d\u0142ugich miesi\u0119cy- rozpocz\u0119\u0142a ataki na Pa\u0144stwo Islamskie i udost\u0119pni\u0142a Amerykanom swoj\u0105 baz\u0119 lotnicz\u0105. Ale jednocze\u015bnie Ankara prowadzi kampani\u0119 przeciwko si\u0142om kurdyjskim, a to one do tej pory skutecznie tamowa\u0142y d\u017cihadystyczn\u0105 fal\u0119.<\/span><\/strong><\/p>\n

To dlatego ameryka\u0144ski magazyn “Foreign Policy” pyta\u0142 niedawno w tytule artyku\u0142u: “Czy USA w\u0142a\u015bnie sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w?”. – Tak, bo Waszyngton realizuje swoje interesy – odpowiada poproszony przez WP o komentarz dr Szewko. I przypomina znan\u0105 maksym\u0119: “pa\u0144stwa nie maj\u0105 wiecznych przyjaci\u00f3\u0142, tylko interesy”.<\/span><\/p>\n

Problem pojawia si\u0119, gdy zbyt wiele z nich jest ca\u0142kowicie sprzecznych.<\/span><\/p>\n

Sojusznicy i wrogowie<\/strong><\/span><\/p>\n

Gdy dwa lata temu przyw\u00f3dca Partii Pracuj\u0105cych Kurdystanu Abdullah Ocalan zaapelowa\u0142 z tureckiego wi\u0119zienia o rozejm w trwaj\u0105cym od dekad konflikcie, m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o historycznym momencie. Dzisiaj Turcja i PKK atakuj\u0105 si\u0119 wzajemnie i stoj\u0105 na kraw\u0119dzi wojny. Ale to nie jedyna gwa\u0142towna zmiana, do jakiej dosz\u0142o niedawno w regionie.<\/span><\/p>\n

Jeszcze kilka miesi\u0119cy temu Turcy mieszkaj\u0105cy przy granicy z Syri\u0105 mogli swobodnie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 wojnie za miedz\u0105, bo atakowane przez ISIS miasto Kobane by\u0142o widoczne z okolicznych wzniesie\u0144 jak na d\u0142oni. Mimo to Ankara nie zdecydowa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas na zwi\u0119kszenie poparcia mi\u0119dzynarodowej koalicji walcz\u0105cej z d\u017cihadystami. Zwrot nast\u0105pi\u0142 dopiero po zamachu w Suruc.<\/span><\/p>\n

Jednego dnia, przed tygodniem, Turcja rozpocz\u0119\u0142a walk\u0119 na dwa fronty: z ISIS w Syrii i PKK w Iraku (cho\u0107 tak\u017ce kurdyjska milicja w Syrii oskar\u017cy\u0142a niedawno Turk\u00f3w o ostrza\u0142). I mimo \u017ce ameryka\u0144ska administracja stara si\u0119 oddziela\u0107 te dwa wydarzenia, Ankara nawet si\u0119 na to nie sili. – Nie ma r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy PKK i Daesz (ISIS – red.) – m\u00f3wi\u0142 wprost turecki szef dyplomacji Mevlut Cavusoglu, cytowany przez agencj\u0119 Associated Press. Dla Ankary oba ugrupowania to terrory\u015bci.<\/span><\/p>\n

I cho\u0107 r\u00f3wnie\u017c Waszyngton uznaje PKK za organizacj\u0119 terrorystyczn\u0105, to Amerykanie widzieli w oddzia\u0142ach kurdyjskich walcz\u0105cych w Iraku i Syrii sojusznik\u00f3w w wojnie z ISIS. To dlatego magazyn “Foreign Policy” zastanawia si\u0119, czy “najbardziej efektywne si\u0142 l\u0105dowe walcz\u0105cych z Pa\u0144stwem Islamskim mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie ofiar\u0105 skutk\u00f3w ubocznych ameryka\u0144sko-tureckiego porozumienia”.<\/span><\/p>\n

Interesy USA<\/strong><\/span><\/p>\n

Mimo trwaj\u0105cych od niemal roku nalot\u00f3w na cele ISIS w Syrii i Iraku, prowadzonych przez koalicj\u0119 pa\u0144stw zachodnich i arabskich, kalifat d\u017cihadyst\u00f3w trwa i, co gorsza, raz po raz bierze pod swoje skrzyd\u0142a – cho\u0107by tylko deklaratywnie – kolejne prowincje. Wojciech Szewko ocenia w rozmowie z WP, \u017ce Waszyngton w\u0142a\u015bciwie nie mia\u0142 \u017cadnej sp\u00f3jnej strategii walki z Pa\u0144stwem Islamskim. W Syrii realizowa\u0142 plan polegaj\u0105cy na przeszkoleniu tzw. umiarkowanych rebeliant\u00f3w, kt\u00f3rzy mieliby walczy\u0107 z ISIS. Ale jak przyzna\u0142 sam szef Pentagonu, do tej pory uda\u0142o si\u0119 wytrenowa\u0107 zaledwie 60 takich os\u00f3b. Dodatkowo, zauwa\u017ca Szewko, swojego g\u0142\u00f3wnego wroga widzieli oni w Baszarze al-Asadzie, syryjskim prezydencie, a dopiero na dalszym miejscu w Pa\u0144stwie Islamskim. Amerykanie postawili wi\u0119c na nowy plan.<\/span><\/p>\n

– USA naiwnie za\u0142o\u017cy\u0142y, \u017ce Turcja w zamian za g\u0142o\u015bn\u0105 lub cich\u0105 zgod\u0119 na rozprawienie si\u0119 z Kurdami w\u0142\u0105czy si\u0119 czynnie w zwalczanie ISIS. Ale nie wiadomo, czy tak b\u0119dzie – to jest tylko generalne za\u0142o\u017cenie – m\u00f3wi ekspert, dodaj\u0105c, \u017ce do tej pory Turcja by\u0142a uznawana za przyjaciela i wroga zarazem, bo to przez jej terytorium przechodzi\u0142 szlak zaopatrzeniowy dla ISIS w p\u00f3\u0142nocnej Syrii.<\/span><\/p>\n

Po zamachu na w\u0142asnym terytorium Ankara postanowi\u0142a si\u0119 jednak w\u0142\u0105czy\u0107 w wojn\u0119 z d\u017cihadystami, cho\u0107 p\u00f3ki co ograniczy\u0142a si\u0119 do kilku nalot\u00f3w na cele ISIS. Nie ma te\u017c mowy, by Turcja wys\u0142a\u0142a do walki swoje wojska l\u0105dowe. Szewko zauwa\u017ca jednak, \u017ce zar\u00f3wno dla Turk\u00f3w, jak i Amerykan\u00f3w wa\u017cne jest utrzymanie korytarza do Aleppo, gdzie walcz\u0105 antyasadowscy rebelianci. – Gdyby Pa\u0144stwo Islamskie zaj\u0119\u0142o miasto Azaz, na p\u00f3\u0142nocy Aleppo, to mo\u017cemy zapomnie\u0107 o Wolnej Armii Syryjskiej i wszystkich innych, kt\u00f3rzy tam walcz\u0105 – wyja\u015bnia.<\/span><\/p>\n

Ale ten pas ziemi na p\u00f3\u0142nocy Syrii mo\u017ce zaj\u0105\u0107 kto\u015b jeszcze.<\/span><\/p>\n

Interesy Kurd\u00f3w<\/strong><\/span><\/p>\n

Jak opisuje Szewko, syryjscy Kurdowie kontroluj\u0105 obecnie niemal ca\u0142y przygraniczny obszar z Turcj\u0105 poza oko\u0142o 70-kilometrow\u0105 wyrw\u0105 mi\u0119dzy Eufratem i w\u0142a\u015bnie Azaz. – Nie ukrywaj\u0105, \u017ce d\u0105\u017c\u0105 do po\u0142\u0105czenia wszystkich jednolitych etnicznie ziem tzw. Ro\u017cawy, czyli Zachodniego Kurdystanu – opisuje ekspert, dodaj\u0105c, \u017ce po zaj\u0119ciu Azaz mogliby domaga\u0107 si\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. – A og\u0142oszenie jej przez Kurd\u00f3w syryjskich mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce 20 mln Kurd\u00f3w na wschodzie Turcji te\u017c b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0107 oderwa\u0107 ten obszar – wyja\u015bnia.<\/span><\/p>\n

Bo tak jak dla Amerykan\u00f3w najwa\u017cniejsza jest walka z ISIS, tak dla Kurd\u00f3w – jednego z najwi\u0119kszych narod\u00f3w bez pa\u0144stwa, mieszkaj\u0105cego na obszarach Iraku, Syrii, Turcji i Iranu – jest d\u0105\u017cenie do niepodleg\u0142o\u015bci. W przypadku p\u00f3\u0142nocnej Syrii temu celowi zagra\u017ca Turcja z jednej strony i Pa\u0144stwo Islamskie z drugiej.<\/span><\/p>\n

– Przy czym ISIS zagra\u017ca Kurdom nie tylko z przyczyn etnicznych, ale te\u017c ideologicznych. Istniej\u0105ca de facto republika kurdyjska jest jedyn\u0105 \u015bwieck\u0105 republik\u0105 w tym regionie. Kurdowie nazywani s\u0105 komunistami, ale konstytucja Ro\u017cawy jest kopi\u0105 szwajcarskiego systemu, gdzie istot\u0105 jest federacja niezale\u017cnych kanton\u00f3w, a w nich wa\u017cn\u0105 instytucj\u0105 s\u0105 referenda czy zgromadzenie mieszka\u0144c\u00f3w. Toleruje te\u017c wszystkie wyznania i nie narzuca jednego konstytucyjnego. To r\u00f3wnie\u017c odr\u00f3\u017cnia j\u0105 od Turcji, kt\u00f3ra odchodzi od \u015bwiecko\u015bci na rzecz powoli post\u0119puj\u0105cej islamizacji – m\u00f3wi ekspert. Jak dodaje, w mniejszym stopniu syryjscy Kurdowie obawiaj\u0105 si\u0119 natomiast Asada, kt\u00f3rego re\u017cim ostatnio zadeklarowa\u0142 przyznanie im autonomii.<\/span><\/p>\n

Interesy Turcji<\/strong><\/span><\/p>\n

Cho\u0107 Ankara oficjalnie deklaruj\u0119 walk\u0119 z ISIS, Szewko uwa\u017ca, \u017ce to nie pokonanie sunnickich ekstremist\u00f3w jest jej najwa\u017cniejszym celem. Co wi\u0119cej, ISIS “realizuje dwa podstawowe interesy Turcji: po pierwsze zwalcza Kurd\u00f3w, po drugie zwalcza re\u017cim Asada”.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c Turcja, kt\u00f3ra rozmawia z Amerykanami na temat utworzenia na granicy syryjskiej strefy bezpiecze\u0144stwa, chce upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Z jednej strony sta\u0142aby si\u0119 ona buforem dla ISIS, z drugiej stanie na drodze kurdyjskim d\u0105\u017ceniom niepodleg\u0142o\u015bciowym.<\/span><\/p>\n

Szewko zwraca uwag\u0119 na jeszcze jedn\u0105 rzecz – czas, w kt\u00f3rym tureckie w\u0142adze zdecydowa\u0142y si\u0119 zainicjowa\u0107 kampani\u0119 przeciwko terrorystom – a do nich Ankara zalicza i ISIS, i PKK. W czerwcu odby\u0142y si\u0119 w Turcji wybory parlamentarne. Wed\u0142ug eksperta prezydent Recep Tayyip Erdogan mia\u0142 liczy\u0107 na zdobycie przez jego ugrupowanie (Parti\u0119 Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju, AKP) wi\u0119kszo\u015bci konstytucyjnej, dzi\u0119ki czemu m\u00f3g\u0142by doprowadzi\u0107 do zmiany systemu i umocni\u0107 pozycj\u0119 g\u0142owy pa\u0144stwa. Ale tak si\u0119 nie sta\u0142o. W dodatku a\u017c 80 deputowanych uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 do parlamentu prokurdyjskiej Ludowej Partii Demokratycznej (HDP).<\/span><\/p>\n

Teraz, gdy trwa walka przeciwko PKK, na cenzurowanym znale\u017ali si\u0119 tak\u017ce prokurdyjscy parlamentarzy\u015bci, a Erdogan apelowa\u0142 o odebranie im immunitet\u00f3w. AKP ma powa\u017cne problemy ze stworzeniem rz\u0105du i m\u00f3wi si\u0119 nawet o wcze\u015bniejszych wyborach.<\/span><\/p>\n

Wielka gra<\/strong><\/span><\/p>\n

Jak na taki zwrot w regionie zareaguj\u0105 Kurdowie, kt\u00f3rzy ju\u017c nie raz byli wystawieni przez swoich sojusznik\u00f3w? – Jest takie powiedzenie, \u017ce “Kurdowie nie maj\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 – tylko g\u00f3ry”. S\u0105 zawiedzeni polityk\u0105 ameryka\u0144sk\u0105, ale natura nie znosi pr\u00f3\u017cni. Je\u015bli USA ich sprzeda\u0142y, to b\u0119d\u0105 szuka\u0107 kolejnego sojusznika w regionie. Mo\u017ce nim by\u0107 Rosja, mo\u017ce nawet Iran – ocenia Szewko. Ekspert prognozuje te\u017c, \u017ce paradoksalnie turecka agresja na si\u0142y kurdyjskie mo\u017ce przyspieszy\u0107 og\u0142oszenie – lub pr\u00f3by og\u0142oszenia – przez nich niepodleg\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

– Konsekwencj\u0105 mo\u017ce by\u0107 powstanie i wojna domowa na wielk\u0105 skal\u0119 toczona na terenie wschodniej Turcji – uwa\u017ca Szewko.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“USA sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w”. Gro\u017aba powstania i wojny domowej we wschodniej Turcji Ma\u0142gorzata Gorol USA sprzeda\u0142y Kurd\u00f3w w zamian za w\u0142\u0105czenie si\u0119 Turcji w walk\u0119 z Pa\u0144stwem Islamskim. A dalekosi\u0119\u017cn\u0105 konsekwencj\u0105 obecnych dzia\u0142a\u0144 Ankary mo\u017ce by\u0107 rebelia i wojna domowa na wielk\u0105 skal\u0119 toczona na terenie wschodniej Turcji. Taki obraz sytuacji na Bliskim Wschodzie kre\u015bli w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24612"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24621,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24612\/revisions\/24621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}