{"id":25230,"date":"2015-08-19T18:05:33","date_gmt":"2015-08-19T16:05:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=25230"},"modified":"2015-08-16T09:26:06","modified_gmt":"2015-08-16T07:26:06","slug":"25230","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=25230","title":{"rendered":"W imieniu zamordowanych \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>W imieniu zamordowanych \u017byd\u00f3w<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marek Beylin <\/strong>[24.01.2011]<\/span><\/p>\n

\n
\"Wrzesie\u0144

Wrzesie\u0144 1939 r. Ch\u0142opi, \u017bydzi i Niemcy na ulicy niezidentyfikowanego polskiego miasta.\u017bo\u0142nierze Wehrmachtu zmusili \u017byd\u00f3w do zamiatania ulicy. Patrz\u0105 jednak nie na nich, ale na bosonogie ch\u0142opki id\u0105ce \u015brodkiem ulicy. W tle zatarty szyld zamkni\u0119tego sklepu:<\/p><\/div>\n

W “polowaniu na \u017byd\u00f3w” bieda polskich ch\u0142op\u00f3w by\u0142a okoliczno\u015bci\u0105 wa\u017cn\u0105, lecz tylko towarzysz\u0105c\u0105 patrzeniu przez nich na \u017byda jak na zb\u0119dn\u0105 rzecz<\/span><\/strong><\/p>\n

Trzy ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cone g\u0142\u00f3wnie temu, jak polscy ch\u0142opi grabili, wydawali Niemcom i sami zabijali polskich \u017byd\u00f3w podczas okupacji, przynosz\u0105 szok. Tym mocniejszy, \u017ce zgotowany nam sprawiedliwie. Prace Barbary Engelking, Jana Grabowskiego oraz Jana Tomasza Grossa napisana wsp\u00f3lnie z Iren\u0105 Grudzi\u0144sk\u0105-Gross przywo\u0142uj\u0105 straszliwy poch\u00f3d \u017cydowskich cieni: m\u0119\u017cczyzn, kobiet, dzieci zdradzanych, torturowanych i mordowanych przez swych wsp\u00f3\u0142obywateli, a nierzadko wioskowych s\u0105siad\u00f3w. Przywracaj\u0105 mow\u0119 zabitym. Tak zreszt\u0105 s\u0105 pisane – z punktu widzenia \u017byd\u00f3w zamordowanych, a nie uratowanych.<\/span><\/p>\n

To wa\u017cna r\u00f3\u017cnica. Ci Polacy pochodzenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rzy prze\u017cyli okupacj\u0119 hitlerowsk\u0105, \u017cyj\u0105, bo uratowali ich inni Polacy. Zaznali okropnego losu, \u015bmierci bliskich, strachu, upokorze\u0144, nawet umierania, ale historie opowiadane przez nich albo przez ich potomk\u00f3w wie\u0144cz\u0105 koszmar nadziej\u0105 na nowe \u017cycie. Te historie z nadziej\u0105 oblekaj\u0105 si\u0119 w konkretne twarze ludzi \u017cyj\u0105cych, s\u0105 wi\u0119c silniej obecne w naszej \u015bwiadomo\u015bci ni\u017c losy tych – przecie\u017c liczniejszych – kt\u00f3rzy zgin\u0119li. Bo ich historii na og\u00f3\u0142 nie ma kto opowiada\u0107. S\u0105 bardziej cz\u0119\u015bci\u0105 statystyki ni\u017c rozpoznawalnego losu. Owszem, znamy wiele relacji z drugiej r\u0119ki, ale s\u0105 one rozproszone i przyt\u0142umione perspektyw\u0105 tych, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105, bo ocaleli.<\/span><\/p>\n

Engelking i Grabowski, zbieraj\u0105c i komasuj\u0105c historie zabitych polskich \u017byd\u00f3w, nie tylko daj\u0105 im g\u0142os, cho\u0107 to i tak g\u0142os nielicznych, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 zgin\u0119\u0142a bez \u015bladu. Przede wszystkim rysuj\u0105 nowy przez sw\u0105 intensywno\u015b\u0107 pejza\u017c towarzysz\u0105cy Zag\u0142adzie na ziemiach polskich: pejza\u017c “ludzkiej pustyni”, by u\u017cy\u0107 okre\u015blenia Engelking, gdzie nie ma \u017cadnych rozb\u0142ysk\u00f3w nadziei.<\/span><\/p>\n

Tych dwoje badaczy i ca\u0142e grono innych opublikowa\u0142o ju\u017c wiele wa\u017cnych prac o sytuacji \u017byd\u00f3w pod niemieck\u0105 okupacj\u0105. Jednak na ten temat nie czyta\u0142em dot\u0105d nic r\u00f3wnie wstrz\u0105saj\u0105cego ni\u017c ksi\u0105\u017cki Engelking i Grabowskiego.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Warto te trzy prace (nied\u0142ugo si\u0119 uka\u017c\u0105) czyta\u0107 razem, bo dyskutuj\u0105 one ze sob\u0105 i si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105. Engelking (\u201e \u00bbJest taki pi\u0119kny s\u0142oneczny dzie\u0144… \u00ab. Losy \u017byd\u00f3w szukaj\u0105cych ratunku na wsi polskiej 1942-1945\u201d) na podstawie bardzo wielu relacji opisuje zdarzenia w ca\u0142ej Polsce, Grabowski (\u201eJudenjagd. Polowanie na \u017byd\u00f3w, 1942-1945. Studium pewnego powiatu\u201d) bierze pod lup\u0119 jeden powiat – D\u0105brow\u0119 Tarnowsk\u0105. Natomiast Grossowie (\u201eZ\u0142ote \u017cniwa. Rzecz o tym, co si\u0119 dzia\u0142o na obrze\u017cach Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w\u201d) napisali esej o grabie\u017cy mienia \u017cydowskiego podczas okupacji, cz\u0119sto ze \u015bmiertelnym skutkiem dla grabionych, i tu\u017c po wojnie. Grossowie opowiadaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie o polskim spo\u0142ecze\u0144stwie, czerpi\u0105c, jak sami przyznaj\u0105, z cudzych bada\u0144, m.in. Engelking i Grabowskiego, ale ukazuj\u0105 nam tak\u017ce europejsk\u0105 panoram\u0119 \u0142upiestwa i stosunku do mienia \u017cydowskiego.<\/span><\/p>\n

Wszyscy autorzy przyznaj\u0105, \u017ce Zag\u0142ad\u0119 zgotowali Niemcy. Ale pokazuj\u0105 te\u017c dobitnie, jak od pocz\u0105tku okupacji “niemieckie orgie mordowania”, by u\u017cy\u0107 sformu\u0142owania Grabowskiego, sprawi\u0142y, i\u017c w oczach wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144c\u00f3w \u017cycie \u017byd\u00f3w traci\u0142o warto\u015b\u0107. Gdy po wsiach i lasach zacz\u0119li b\u0142\u0105ka\u0107 si\u0119 uciekinierzy z gett i, wkr\u00f3tce potem, z transport\u00f3w \u015bmierci – wi\u0119kszo\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w traktowa\u0142a \u017byd\u00f3w niczym, jak pisz\u0105 Grossowie, “nieboszczyk\u00f3w na urlopie”. Dla wi\u0119kszo\u015bci ch\u0142op\u00f3w \u017cydowscy uciekinierzy stali si\u0119 nosicielami rzeczy, nie cz\u0142owiecze\u0144stwa. A z rzeczy tych, realnych lub wyimaginowanych pieni\u0119dzy czy precjoz\u00f3w, ale tak\u017ce ubra\u0144, but\u00f3w, po\u015bcieli, trzeba by\u0142o skorzysta\u0107, zanim zrobi\u0105 to Niemcy. To mo\u017ce wa\u017cna przyczyna bestialskich tortur, jakie nierzadko czeka\u0142y \u017byd\u00f3w z r\u0105k polskich ch\u0142op\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ale \u017cycie \u017byda straci\u0142o warto\u015b\u0107 niemal w ca\u0142ej Europie, i tej okupowanej, i tej prohitlerowskiej – przekonuj\u0105 Grossowie. Przejmowanie maj\u0105tku \u017cydowskiego, wielki \u0142upie\u017cczy transfer w\u0142asno\u015bci, sta\u0142o si\u0119 systemow\u0105 praktyk\u0105 europejsk\u0105 – od rz\u0105d\u00f3w, przez bankier\u00f3w, po zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. Nie tylko polsk\u0105. I r\u00f3wnie europejski by\u0142 strach przed powrotem ograbionych w\u0142a\u015bcicieli. W ju\u017c wolnym Pary\u017cu w 1945 r. w\u0142a\u015bnie owi przestraszeni urz\u0105dzili manifestacj\u0119 z has\u0142ami: “\u015amier\u0107 \u017bydom”. Tak\u0105 histori\u0119 Europy trzeba dopiero napisa\u0107.<\/span><\/p>\n

Co nie powinno nas pociesza\u0107, bo my t\u0119 nasz\u0105 histori\u0119 te\u017c mamy do napisania i przepracowania. Ksi\u0105\u017cki Engelking, Grabowskiego i Gross\u00f3w s\u0105 fundamentalne, lecz stanowi\u0105 pocz\u0105tek.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze pytanie: Ilu by\u0142o w Polsce \u017cydowskich uciekinier\u00f3w i ilu zgin\u0119\u0142o za spraw\u0105 miejscowych Polak\u00f3w? Mo\u017cliwe s\u0105 tylko grube szacunki. Engelking ocenia, \u017ce wysi\u0142ek ucieczki przed Niemcami podj\u0119\u0142o ok. 250 tys. \u017byd\u00f3w, zgin\u0119\u0142o – nie tylko przez Polak\u00f3w – 175-210 tys. Grabowski liczb\u0119 takich ofiar ocenia na 200-250 tys. Ta statystyka jest tym bardziej dramatyczna, \u017ce jak zgodnie twierdz\u0105 oboje, w tej fazie Zag\u0142ady, po wysiedleniach do gett, \u017cydowscy uciekinierzy kontaktowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z Polakami i g\u0142\u00f3wnie Polacy mogli rozpozna\u0107 ich jako \u017byd\u00f3w. Wtedy \u017bydzi bali si\u0119 bardziej Polak\u00f3w ni\u017c Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Liczne relacje daj\u0105 \u015bwiadectwo innego jeszcze strachu: Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy pomagali \u017bydom, przed swoj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Donosy kwit\u0142y, zdarza\u0142o si\u0119 nawet, \u017ce ksi\u0105dz donosi\u0142 na ksi\u0119dza. Bywa\u0142o te\u017c nierzadko, \u017ce jedna osoba lub kilka terroryzowa\u0142o ca\u0142\u0105 wie\u015b, zmuszaj\u0105c do wydania \u017byd\u00f3w. W tym \u0142a\u0144cuchu wzajemnych zale\u017cno\u015bci wystarczy\u0142o jedno parszywe ogniwo, by rozstrzygn\u0105\u0142 si\u0119 los uciekinier\u00f3w. A jak przypominaj\u0105 Engelking i Grabowski, Niemcy zabijali Polak\u00f3w za pomoc \u017bydom. Grossowie akurat to \u015bmiertelne zagro\u017cenie neguj\u0105, pisz\u0105c, \u017ce praktyka by\u0142a inna. To mylna i jedna z wyostrzonych tez eseju.<\/span><\/p>\n

Bo sprawa z karaniem Polak\u00f3w \u015bmierci\u0105 za pomoc \u017bydom jest z\u0142o\u017cona. T\u0142umacz\u0105 to Engelking i Grabowski. Przywo\u0142uj\u0105 liczne przypadki, gdy ch\u0142opi ukrywaj\u0105cy \u017byd\u00f3w za pieni\u0105dze postanowili ich ograbi\u0107 i zabijali ich sami lub z udzia\u0142em s\u0105siad\u00f3w albo te\u017c wydawali granatowej policji. Bywa\u0142o te\u017c tak, \u017ce to wie\u015b zmusza\u0142a gospodarzy do zabicia lub wydania \u017byd\u00f3w. Wtedy nast\u0119powa\u0142 zbiorowy podzia\u0142 \u0142up\u00f3w i przymykano oczy na wcze\u015bniejsz\u0105 pomoc.<\/span><\/p>\n

To nie by\u0142y incydenty. Mordowanie i wydawanie Niemcom \u017byd\u00f3w to zjawisko “mo\u017ce nie powszechne, ale powszednie” – pisze Engelking. Powszechnie szanta\u017cowano \u017byd\u00f3w, uzale\u017cniaj\u0105c ich \u017cycie od op\u0142at. A najniebezpieczniejsze, wywodzi Grabowski, by\u0142o pomaganie \u017bydom z powod\u00f3w altruistycznych, bo \u0142ama\u0142o zbiorowy consensus. I cho\u0107 w powiecie D\u0105browa Tarnowska wielu \u017bydom pomaga\u0142o, a osiem os\u00f3b otrzyma\u0142o tytu\u0142 Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, to cz\u0119\u015b\u0107 nios\u0105cych pomoc zamordowali Niemcy wskutek donos\u00f3w s\u0105siad\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wymowny jest szacunek, jaki sporz\u0105dzi\u0142 Grabowski. W D\u0105browie Tarnowskiej spo\u015br\u00f3d Polak\u00f3w pomagaj\u0105cych \u017bydom 26 proc. czyni\u0142o to bezinteresownie, a 74 proc. nios\u0142o pomoc nastawion\u0105 na zysk. Z \u017byd\u00f3w chronionych z pobudek altruistycznych prze\u017cy\u0142o 48 proc., a tylko 6 proc. uratowa\u0142o \u017cycie, gdy obj\u0119\u0142a ich pomoc interesowna. Pokazuje to, \u017ce \u017bydzi ukrywaj\u0105cy si\u0119 na wsi za pieni\u0105dze lub za wykonywan\u0105 prac\u0119 mieli marne szanse na prze\u017cycie.<\/span><\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119 jednak, by zabijanie \u017byd\u00f3w przez polskich ch\u0142op\u00f3w by\u0142o spo\u0142eczn\u0105 norm\u0105, jak sugeruj\u0105 Grossowie. Sta\u0142o si\u0119 raczej kra\u0144cowym rezultatem przekonania – cz\u0119\u015bciowo rodzimego, cz\u0119\u015bciowo wniesionego przez Niemc\u00f3w – \u017ce \u017byd\u00f3w warto i mo\u017cna \u0142upi\u0107. Co w po\u0142\u0105czeniu z ich odcz\u0142owieczeniem, skutecznie przeprowadzonym przez Niemc\u00f3w, dawa\u0142o tak liczne \u015bmierciono\u015bne skutki.<\/span><\/p>\n

Nie da si\u0119, jak my\u015bl\u0119, za najwa\u017cniejsz\u0105 przyczyn\u0119 owego “polowania na \u017byd\u00f3w” uzna\u0107 n\u0119dzy wsi polskiej, co czyni Marcin Zaremba w arcyciekawej zreszt\u0105 recenzji z eseju Gross\u00f3w (“Gazeta” z 15 stycznia). Jak wynika z ksi\u0105\u017cek Engelking i Grabowskiego, bieda stanowi\u0142a okoliczno\u015b\u0107 wa\u017cn\u0105, lecz tylko towarzysz\u0105c\u0105 spojrzeniu na \u017byda jak na zb\u0119dn\u0105 rzecz. Nierzadkie przypadki, gdy pod sam koniec wojny ch\u0142opi wydawali dopiero co z\u0142apanych, obdartych i niemal nagich \u017byd\u00f3w ju\u017c uciekaj\u0105cym Niemcom, dowodz\u0105 raczej, \u017ce chodzi\u0142o tu o czyszczenie otoczenia z tego, co zawadza, a nie o dzia\u0142ania dla zysku.<\/span><\/p>\n

Mimo to nie powiedzia\u0142bym, jak to sugeruj\u0105 Grossowie, by zabijanie \u017byd\u00f3w na polskiej wsi by\u0142o po prostu cz\u0119\u015bci\u0105 Zag\u0142ady. Bo to jest cz\u0119\u015b\u0107 historii Zag\u0142ady, ale to nie jest logika Zag\u0142ady. Nie tylko dlatego, \u017ce \u017byd, spotkawszy polskiego ch\u0142opa, mia\u0142 jednak wi\u0119ksze szanse prze\u017cycia ni\u017c przy spotkaniu Niemca. Co r\u00f3wnie istotne, tak\u017ce na t\u0119 biedn\u0105 i ma\u0142o ucywilizowan\u0105 polsk\u0105 wie\u015b dociera\u0142y pr\u0105dy \u015bwiatopogl\u0105dowe, ca\u0142kiem silne jak na owe czasy w\u015br\u00f3d miejskiej inteligencji, by \u017byd\u00f3w traktowa\u0107 jak r\u00f3wnych sobie ludzi.<\/span><\/p>\n

Polska wie\u015b \u017cy\u0142a wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych logik, zgoda, na plan pierwszy w stosunkach z \u017bydami wysun\u0119\u0142a si\u0119 ta, kt\u00f3rej \u017c\u0105da\u0142 okupant. Ale po\u015bwiadczone relacjami liczne przejawy nawet biernego wsp\u00f3\u0142czucia, przera\u017cenia losem wydawanych czy zabijanych \u017byd\u00f3w wymykaj\u0105 si\u0119 niemieckiej logice Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wszystko to warte jest rozwa\u017ca\u0144 i polemik. Ale nie jest warte anatem i epitet\u00f3w, jakich wobec eseju Gross\u00f3w intensywnie u\u017cywa cho\u0107by prof. Tomasz Na\u0142\u0119cz, zarzekaj\u0105c si\u0119 zarazem, \u017ce wkr\u00f3tce j\u0105 przeczyta. Co stanowi osobliwy obyczaj w\u015br\u00f3d profesor\u00f3w historii.<\/span><\/p>\n

Na\u0142\u0119cz twierdzi “zaledwie”, \u017ce Grossowie skandalicznie obra\u017caj\u0105 Polak\u00f3w. Szef “Rzeczpospolitej” Pawe\u0142 Lisicki poszed\u0142 dalej. Nie tylko napisa\u0142, \u017ce Grossom chodzi o “brutaln\u0105 pr\u00f3b\u0119 zanegowania i podwa\u017cenia cierpie\u0144 Polak\u00f3w”, a ksi\u0105\u017cki Grossa “mog\u0105 by\u0107 uzasadnieniem dla \u017cydowskich roszcze\u0144 maj\u0105tkowych wobec Polak\u00f3w”. Wysnu\u0142 my\u015bl, “\u017ce dyskusja o nich zaspokaja potrzeb\u0119 tych wszystkich Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wobec swej kultury i polsko\u015bci odczuwaj\u0105 mieszanin\u0119 wstydu i pogardy”.<\/span><\/p>\n

Powiedzia\u0142bym na to, \u017ce pogard\u0119 dla Polak\u00f3w jako bezrozumnego t\u0142umu, niezdolnego do samodzielnego my\u015blenia o w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci, wyjawia w\u0142a\u015bnie Lisicki. Historii nie tyka\u0107, ju\u017c mamy w\u0142a\u015bciw\u0105, wszak porz\u0105dek musi panowa\u0107 w Warszawie – zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107 szef “Rzeczpospolitej”. Jeszcze dekad\u0119 temu takie g\u0142osy brzmia\u0142y dono\u015bnie, wp\u0142ywa\u0142y na my\u015blenie wielu ludzi. Dzi\u015b po\u015bwiadczaj\u0105 jedynie, \u017ce ich wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107 zamieni\u0142 si\u0119 w ucieczk\u0119 od rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Bo bez z\u0142udze\u0144. W “polowaniu na \u017byd\u00f3w” bra\u0142y udzia\u0142 wioskowe elity, nie tylko m\u0119ty i dewianci. To nie jest historia marginesu, tylko cz\u0119\u015b\u0107 polskiej historii spo\u0142ecznej. Historii centralnej, zwa\u017cywszy na to, \u017ce jeste\u015bmy w du\u017cej mierze spo\u0142ecze\u0144stwem pochodzenia wiejskiego.<\/span><\/p>\n

Dlatego cienie \u017byd\u00f3w zabitych przez Polak\u00f3w powinny nam towarzyszy\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki trwaj\u0105 polska pami\u0119\u0107 i polska historia. Jeste\u015bmy to winni nie tylko im, zabitym, lecz przede wszystkim sobie.<\/span><\/p>\n

\n

wyimki:<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119, by zabijanie \u017byd\u00f3w przez polskich ch\u0142op\u00f3w by\u0142o spo\u0142eczn\u0105 norm\u0105, jak sugeruj\u0105 Grossowie. Sta\u0142o si\u0119 raczej kra\u0144cowym rezultatem przekonania, \u017ce \u017byd\u00f3w warto i mo\u017cna \u0142upi\u0107<\/em><\/span><\/p>\n

Z \u017byd\u00f3w chronionych z pobudek altruistycznych prze\u017cy\u0142o 48 proc., a tylko 6 proc. uratowa\u0142o \u017cycie, gdy obj\u0119\u0142a ich pomoc za pieni\u0105dze<\/em><\/span><\/p>\n

Dla wi\u0119kszo\u015bci ch\u0142op\u00f3w \u017cydowscy uciekinierzy stali si\u0119 nosicielami rzeczy, nie cz\u0142owiecze\u0144stwa<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W imieniu zamordowanych \u017byd\u00f3w Marek Beylin [24.01.2011] W “polowaniu na \u017byd\u00f3w” bieda polskich ch\u0142op\u00f3w by\u0142a okoliczno\u015bci\u0105 wa\u017cn\u0105, lecz tylko towarzysz\u0105c\u0105 patrzeniu przez nich na \u017byda jak na zb\u0119dn\u0105 rzecz Trzy ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cone g\u0142\u00f3wnie temu, jak polscy ch\u0142opi grabili, wydawali Niemcom i sami zabijali polskich \u017byd\u00f3w podczas okupacji, przynosz\u0105 szok. Tym mocniejszy, \u017ce zgotowany nam sprawiedliwie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25230"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25232,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25230\/revisions\/25232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}