{"id":28562,"date":"2015-10-12T18:09:39","date_gmt":"2015-10-12T16:09:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=28562"},"modified":"2015-10-10T14:55:57","modified_gmt":"2015-10-10T12:55:57","slug":"28562","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=28562","title":{"rendered":"Nie tylko Jedwabne… “Miasta \u015bmierci” na Podlasiu."},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Nie tylko Jedwabne… “Miasta \u015bmierci” na Podlasiu. “Polacy stopniowo uczyli si\u0119 zabija\u0107 \u017byd\u00f3w”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

\"\"\u00a0 \u00a0Przemys\u0142aw \u015aredzi\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"Pomnik<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka “Miasta \u015bmierci. S\u0105siedzkie pogromy \u017byd\u00f3w” autorstwa dr. Miros\u0142awa Tryczyka pojawi si\u0119 w ksi\u0119garniach 21 pa\u017adziernika i zapewne wywo\u0142a burz\u0119. Autor opisuje w niej bestialskie mordy, kt\u00f3rych dokonano nie tylko w Jedwabnem, ale te\u017c w kilkunastu innych miastach i wsiach Podlasia. W swoich badaniach korzysta\u0142 m.in. z materia\u0142\u00f3w zgromadzonych w IPN, zezna\u0144 \u015bwiadk\u00f3w zbrodni z\u0142o\u017conych w \u015bledztwach, materia\u0142\u00f3w radzieckich, niemieckich i instytutu Yad Vashem.<\/strong><\/span><\/p>\n

Przemys\u0142aw \u015aredzi\u0144ski: Impulsem do napisania ksi\u0105\u017cki “Miasta \u015bmierci” by\u0142a historia rodzinna?<\/span><\/p>\n

Dr. Miros\u0142aw Tryczyk*<\/span>:<\/strong> Dziadek pochodzi z Podlasia. By\u0142 osob\u0105 o do\u015b\u0107 mocno antysemickich pogl\u0105dach, podobnie zreszt\u0105 jak m\u00f3j ojciec. Ja si\u0119 gdzie\u015b przez ca\u0142e \u017cycie z t\u0105 sytuacj\u0105 mierzy\u0142em, z nastrojem antysemickim, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 u nas w domu. Chcia\u0142em stawi\u0107 temu czo\u0142o, tym bardziej, \u017ce (ja w ksi\u0105\u017cce o tym nie pisa\u0142em) we wsi, z kt\u00f3rej si\u0119 wywodzimy, znaleziono w 2011 roku masowe groby \u017byd\u00f3w. I to by\u0142 dla mnie impuls do pracy. Zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 w archiwach i odkrywa\u0107 kolejne miejsca. Materia\u0142 ur\u00f3s\u0142 tak, \u017ce musia\u0142em napisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/span><\/p>\n

Pisze Pan, \u017ce zanim dosz\u0142o do pogrom\u00f3w na Podlasiu, wyst\u0119powa\u0142y tam “nastroje pogromowe”. Kto za nimi sta\u0142?<\/span><\/strong><\/p>\n

Trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce wsch\u00f3d II RP, a zw\u0142aszcza tereny obecnego Podlasia zar\u00f3wno po obecnej polskiej jak i bia\u0142oruskiej stronie granicy, by\u0142 zdominowany przez \u015brodowiska narodowe. To wida\u0107 w statystykach, wynikach wybor\u00f3w, sk\u0142adach rad gminnych i miejskich z lat 30. ubieg\u0142ego wieku z tego terenu. W Jedwabnem oraz miasteczkach wok\u00f3\u0142 niego przewa\u017ca\u0142y nastroje, kt\u00f3re okre\u015bli\u0142bym jako skrajnie narodowe. We wsiach zwolennicy Obozu Narodowo-Radykalnego dokonywali zamach\u00f3w bombowych na \u017byd\u00f3w. Organizowano marsze anty\u017cydowskie, bojkoty sklep\u00f3w, oblewanie naft\u0105 produkt\u00f3w i bicie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy kupowali w sklepach \u017cydowskich. Warto przypomnie\u0107, \u017ce ju\u017c w latach 30. policja powstrzyma\u0142a pogrom w Radzi\u0142owie. Te akcje narod\u00f3wki by\u0142y powszechne. Do tego dochodzi\u0142y tzw. akcje wychowawcze, ale w tym negatywnym znaczeniu tego s\u0142owa. \u015awiadectwa, do kt\u00f3rych dotar\u0142em, m\u00f3wi\u0142y na przyk\u0142ad, \u017ce na lekcjach religii dzieciom kazano trzyma\u0107 bu\u0142k\u0119 w z\u0119bach przez ca\u0142\u0105 lekcj\u0119 – za kar\u0119, bo j\u0105 kupi\u0142y w \u017cydowskiej piekarni. Opowiadano dzieciom, \u017ce \u017bydzi s\u0105 odpowiedzialni za \u015bmier\u0107 Chrystusa.<\/span><\/p>\n

Ale to nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 z niczego i nie pojawi\u0142o si\u0119 ot tak?<\/strong><\/span><\/p>\n

To wszystko mia\u0142o swoje korzenie w g\u0142\u0119bokiej narracji antysemickiej, kt\u00f3ra dominowa\u0142a na tym terenie za po\u015brednictwem lokalnej prasy, wypowiedzi so\u0142tys\u00f3w i kaza\u0144 w ko\u015bcio\u0142ach. Trzeba tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce narodowy, ale te\u017c antysemicki i antybolszewicki ton wypowiedzi by\u0142 nadawany przez miejscow\u0105 inteligencj\u0119, g\u0142\u00f3wnie nauczycieli – co mnie wprawi\u0142o w szczeg\u00f3lne przera\u017cenie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w kilku miastach za pogromami stali w\u0142a\u015bnie przedstawiciele miejscowego nauczycielstwa np. w Rajgrodzie czy Szczuczynie.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce pisze Pan te\u017c o niechlubnej roli miejscowego kleru.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze historii Ko\u015bcio\u0142a na tamtym terenie podkre\u015blaj\u0105 nasycenie lokalnego kleru pogl\u0105dami narodowymi i nacjonalistycznymi. Gdy ju\u017c trwa\u0142y rozci\u0105gni\u0119te w czasie pogromy, tak jak np. w Radzi\u0142owie, ksi\u0105dz Aleksander Do\u0142\u0119gowski bardziej podsyca\u0142 te nastroje ni\u017c je tonowa\u0142. Chocia\u017c nie nale\u017cy przy tym zapomina\u0107 o postawie ksi\u0119dza Boles\u0142awa Czarkowskiego z Bra\u0144ska, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 sw\u00f3j g\u0142\u0119boki sprzeciw wobec nastroj\u00f3w antysemickich i pogromowych, co chyba zadecydowa\u0142o, \u017ce pogromu w Bra\u0144sku nie by\u0142o. Ale to te\u017c pokazuje, jaki by\u0142 wp\u0142yw miejscowego kleru na rozw\u00f3j wydarze\u0144. M\u00f3g\u0142 on podsyca\u0107 nastroje, ale m\u00f3g\u0142 je te\u017c tonowa\u0107. W 14 badanych przeze mnie miejscowo\u015bciach dominowa\u0142a niestety ta pierwsza postawa.<\/span><\/p>\n

A na czym opierano ideologi\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n

Tak\u0105 ostateczn\u0105 kalk\u0105 ideologiczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 \u015brodowiskom narodowym, by\u0142a teza: \u017byd-bolszewik. Takie zestawienie ideologiczne, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 zaszczepi\u0107 lokalnej ludno\u015bci, mia\u0142o charakter decyduj\u0105cy, zw\u0142aszcza je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce te tereny wpad\u0142y pod okupacj\u0119 sowieck\u0105 po 17 wrze\u015bnia 1939 r. By\u0142o ono krzywdz\u0105ce dla miejscowych \u017byd\u00f3w tym bardziej, \u017ce przed wybuchem II wojny, starali si\u0119 oni bardzo manifestowa\u0107 swoje lojalne, obywatelskie wobec Rzeczpospolitej postawy. Wst\u0119powali do wojska, przeprowadzali zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy dla armii. W czasie okupacji sowieckiej razem z Polakami byli wywo\u017ceni na Sybir. Cho\u0107 zdarzali si\u0119 oczywi\u015bcie i tacy, kt\u00f3rzy kolaborowali z Sowietami, podobnie zreszt\u0105 jak niekt\u00f3rzy z miejscowych Polak\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"Miros\u0142aw<\/p>\n

Czytaj dalej tu: Nie tylko Jedwabne… “Miasta \u015bmierci” na Podlasiu.<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie tylko Jedwabne… “Miasta \u015bmierci” na Podlasiu. “Polacy stopniowo uczyli si\u0119 zabija\u0107 \u017byd\u00f3w” \u00a0 \u00a0Przemys\u0142aw \u015aredzi\u0144ski Ksi\u0105\u017cka “Miasta \u015bmierci. S\u0105siedzkie pogromy \u017byd\u00f3w” autorstwa dr. Miros\u0142awa Tryczyka pojawi si\u0119 w ksi\u0119garniach 21 pa\u017adziernika i zapewne wywo\u0142a burz\u0119. Autor opisuje w niej bestialskie mordy, kt\u00f3rych dokonano nie tylko w Jedwabnem, ale te\u017c w kilkunastu innych miastach i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28562"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28562"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28567,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28562\/revisions\/28567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}