{"id":31075,"date":"2015-11-21T18:09:40","date_gmt":"2015-11-21T16:09:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=31075"},"modified":"2015-11-21T16:25:10","modified_gmt":"2015-11-21T14:25:10","slug":"31075","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=31075","title":{"rendered":"Zamykanie getta w kronice Emanuela Ringelbluma"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zamykanie getta w kronice Emanuela Ringelbluma <\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Zosia Mioduszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

16 listopada 1940 r. hitlerowcy zamkn\u0119li getto Warszawskie, najwi\u0119ksze w okupowanej Europie. Na 307 hektarach st\u0142oczono ok. 450 tys. \u017byd\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Wide<\/p>\n

16 listopada 1940 roku oficjalnie zamkni\u0119to getto warszawskie. Uko\u0144czono budow\u0119 wysokich mur\u00f3w z ceg\u0142y, zamurowano okna kamienic granicznych, zaryglowano bramy podw\u00f3rek od strony ulic aryjskich, na bramach wjazdowych do getta stan\u0119li niemieccy \u017co\u0142nierze, funkcjonariusze \u017cydowskiej s\u0142u\u017cby porz\u0105dkowej, granatowi policjanci. W zamkni\u0119tym 307-hektarowym obszarze znalaz\u0142y si\u0119 du\u017ce ulice po\u0142udniowej Warszawy (Sienna, \u015aliska, Pa\u0144ska, Twarda, Grzybowska, Krochmalna, Walic\u00f3w), a tak\u017ce po\u0142o\u017cone w Dzielnicy P\u00f3\u0142nocnej (cz\u0119\u015b\u0107 ulicy \u017belaznej, Leszno, Karmelicka, Nowilipie, Nowolipki, Dzielna, Pawia, G\u0119sia, Franciszka\u0144ska, Smocza, Zamenhofa, Nalewki, Mi\u0142a, Muranowska, Niska, zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 ulicy Stawki).<\/span><\/p>\n

Granice getta by\u0142y nietrwa\u0142e. W czasie jego kr\u00f3tkiego, dwuip\u00f3\u0142letniego istnienia wielokrotnie zmieniano ich kszta\u0142t, poniewa\u017c systematycznie zmniejszano obszar dzielnicy zamkni\u0119tej.<\/span><\/p>\n

Ogr\u00f3d Krasi\u0144skich znalaz\u0142 si\u0119 poza granicami getta. Od tej pory zamkni\u0119ci w getcie \u017bydzi o spacerze po parku mogli tylko marzy\u0107. Wladys\u0142aw Szlengel, poeta, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w getcie warszawskim, opisa\u0142 przymusow\u0105 izolacj\u0119 w wierszu \u201eOkno na tamt\u0105 stron\u0119\u201d.<\/span><\/p>\n

Zamkni\u0119cie getta stanowi\u0142o zako\u0144czenie lawinowo post\u0119puj\u0105cego procesu izolacji ludno\u015bci \u017cydowskiej rozpocz\u0119tego w chwili zaj\u0119cia Warszawy przez Niemc\u00f3w. Utworzenie dzielnicy zamkni\u0119tej poprzedzi\u0142 proces degradacji, grabie\u017cy, publicznych upokorze\u0144 i prze\u015bladowa\u0144 \u017byd\u00f3w. Jan Jagielski z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego pisze, \u017ce \u201eod samego pocz\u0105tku zastanawiano si\u0119 w jaki spos\u00f3b oddzieli\u0107 ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Od grudnia 1939 roku wszyscy \u017bydzi mieli nosi\u0107 opask\u0119 na prawym ramieniu, z gwiazd\u0105 Dawida, na bia\u0142ym tle. W nast\u0119pnym roku stworzono, tak zwan\u0105, stref\u0119 zagro\u017con\u0105 tyfusem. Niemcy zacz\u0119li przegradza\u0107 ulice i ludzie czuli, \u017ce prawdopodobnie b\u0119dzie co\u015b takiego jak getto, przeczuwali, \u017ce jaki\u015b teren zamkn\u0105, ale nie wiedzieli dok\u0142adnie jak i kiedy.\u201d<\/span><\/p>\n

Utworzenie getta oznacza\u0142o, \u017ce 113 tysi\u0119cy Polak\u00f3w i 138 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w pod przymusem zmieni miejsce zamieszkania. Polacy mieli opu\u015bci\u0107 teren wyznaczony pod getto, natomiast \u017bydom nakazano przeprowadzk\u0119 do \u201e\u017cydowskiej dzielnicy mieszkaniowej\u201d \u2013 od tej pory nale\u017ca\u0142o pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 t\u0105 oficjaln\u0105 nazw\u0105.<\/span><\/p>\n

Odbywa\u0142y si\u0119 gor\u0105czkowe poszukiwania mieszkania, pokoju, jakiegokolwiek miejsca do zamieszkania. Fotografie dokumentuj\u0105ce owe pospieszne przeprowadzki znajduj\u0105 si\u0119 w zbiorach \u017bydowskiego Instytutu Historycznego.<\/span><\/p>\n

Atmosfer\u0119 niepewnego czasu tu\u017c przed zamkni\u0119ciem getta, oddaj\u0105 notatki Emanuela Ringelbluma z jesieni 1940 roku. Ringelblum zapisywa\u0142 \u201ewszystko\u201d: wiadomo\u015bci z Warszawy i innych miast, tytu\u0142y prasowe, kr\u0105\u017c\u0105ce plotki, popularne \u017carty, codzienne scenki uliczne, a tak\u017ce wie\u015bci z gett i oboz\u00f3w, doniesienia o dramatycznych \u0142apankach i egzekucjach, w\u0142asne do\u015bwiadczenia i zmagania. Gruntownie bada\u0142 nastroje \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w, bacznie obserwowa\u0142 Niemc\u00f3w. Notatki z 1940 roku dokumentuj\u0105 dynamiczny, \u201etopograficzny\u201d proces spo\u0142eczny. W tych plastycznych zapisach widzimy Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w i Niemc\u00f3w zaj\u0119tych negocjowaniem granic warszawskiego getta. Analiza Ringelbluma jest subtelna i \u201ewielog\u0142osowa\u201d.<\/span><\/p>\n

W notatkach z tego okresu powtarzaj\u0105 si\u0119 uwagi o ogromnej niepewno\u015bci \u017byd\u00f3w. Nie wiadomo kt\u00f3re ulice ostatecznie znajd\u0105 si\u0119 na wydzielonym terytorium. Ludzie \u017cyli w permanentnym strachu. Tysi\u0105ce ludzi straci\u0142o domy, dorobek \u017cycia i najbardziej osobiste rzeczy.<\/span><\/p>\n

2, 3, 4, 5 pa\u017adziernika 1940<\/span><\/p>\n

Zastraszaj\u0105cy niepok\u00f3j ogarn\u0105\u0142 ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, nikt nie jest pewny, czy nazajutrz b\u0119dzie spa\u0142 w swoim \u0142\u00f3\u017cku. (Ringelblum, s. 161)<\/span><\/p>\n

Ulica \u017belazna w kierunku Ch\u0142odnej, widok od strony ul. Grzybowskiej<\/em><\/span>
\n Fotografia ze zbior\u00f3w \u017bydowskiego Instytutu Historycznego<\/em><\/span>
\n\"Big<\/p>\n

24 pa\u017adziernika 1940<\/strong><\/span><\/p>\n

Dzi\u015b, 24 pa\u017adziernika, w\u0142\u0105czono z powrotem do getta Ceglan\u0105. Ci\u0105g\u0142e podrygi: raz w t\u0119, raz w tamt\u0105 stron\u0119, i nikt nie wie, kiedy si\u0119 to wszystko sko\u0144czy. Taki oto wypadek mia\u0142 miejsce: Kto\u015b zamieni\u0142 mieszkanie na Marsza\u0142kowskiej na lokal na Wroniej. W tym czasie dowiedziano si\u0119, \u017ce \u017belazna i pobliskie ulice nie nale\u017c\u0105 do getta, znalaz\u0142 si\u0119 wi\u0119c na ulicy. Tymczasem zabrano mu ca\u0142y dobytek. W wielu wypadkach chrze\u015bcijanie \u017c\u0105daj\u0105 odst\u0119pnego i otrzymuj\u0105. (Ringelblum, s. 180)<\/span><\/p>\n

Powszechnym procederem, kt\u00f3ry odnotowuje Ringelblum, by\u0142a nier\u00f3wna walka Polak\u00f3w z \u017bydami o prawo do miasta, ulic, mieszka\u0144 i maj\u0105tku. Cz\u0119\u015b\u0107 warszawiak\u00f3w nie chcia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107 na oddanie wybranych ulic pod getto, inni wykorzystywali tragiczne po\u0142o\u017cenie \u017byd\u00f3w, aby si\u0119 wzbogaci\u0107. Jeszcze inni \u201epo prostu\u201d wymieniali si\u0119 mieszkaniami, w zamian za mieszkanie na terenie getta, brali mieszkanie poza jego murem. Ksi\u0119\u017ca zbierali podpisy mieszka\u0144c\u00f3w pod petycjami w sprawie pozostawienia ulic mieszanych (Nowolipki, Leszno) poza gettem. Pro\u015bby uzasadniali obecno\u015bci\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w przy danej ulicy.<\/span><\/p>\n

12, 13 pa\u017adziernika 1940<\/span><\/strong><\/p>\n

Ca\u0142e miasto wytapetowane jest bia\u0142ymi kartkami o zamianie mieszka\u0144 przez \u017byd\u00f3w i chrze\u015bcijan (\u2026) Polacy imaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnych kruczk\u00f3w, aby powi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 kamienic w dzielnicy polskiej. I tak np. zamurowuje si\u0119 bramy dom\u00f3w, je\u015bli wychodz\u0105 na rejon \u017cydowski, pozostawiaj\u0105c bram\u0119 tylko po stronie polskiej (\u2026) Niekt\u00f3rzy Polacy wybieraj\u0105 sobie mieszkania \u017cydowskie i przychodz\u0105 z nakazami rekwizycyjnymi Zarz\u0105du Miejskiego. W ten spos\u00f3b pozbawia si\u0119 tych \u017byd\u00f3w prawa zamiany mieszka\u0144 z chrze\u015bcijanami. (Ringelblum, s. 173\u2013174)<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Zamykanie getta w kronice…<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zamykanie getta w kronice Emanuela Ringelbluma Zosia Mioduszewska 16 listopada 1940 r. hitlerowcy zamkn\u0119li getto Warszawskie, najwi\u0119ksze w okupowanej Europie. Na 307 hektarach st\u0142oczono ok. 450 tys. \u017byd\u00f3w. 16 listopada 1940 roku oficjalnie zamkni\u0119to getto warszawskie. Uko\u0144czono budow\u0119 wysokich mur\u00f3w z ceg\u0142y, zamurowano okna kamienic granicznych, zaryglowano bramy podw\u00f3rek od strony ulic aryjskich, na bramach […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31075"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31075"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31080,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31075\/revisions\/31080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}