{"id":32819,"date":"2015-12-18T18:09:22","date_gmt":"2015-12-18T16:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=32819"},"modified":"2015-12-18T08:09:57","modified_gmt":"2015-12-18T06:09:57","slug":"32819","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=32819","title":{"rendered":"Polska katoliczka, kt\u00f3ra pomaga\u0142a zak\u0142ada\u0107 Izrael"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Polska katoliczka, kt\u00f3ra pomaga\u0142a zak\u0142ada\u0107 Izrael<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

REDAKCJA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Jafie zatrzyma\u0142 si\u0119 te\u017c \u2013 w drodze z El Arish do Jerozolimy \u2013 Juliusz S\u0142owacki w dniu 8 stycznia 1837, co skrupulatnie zanotowa\u0142 i zrelacjonowa\u0142 w listach do matki.<\/strong><\/p>\n

Za\u0142o\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce w miar\u0119 nasilania si\u0119 polskich pielgrzymek do Ziemi \u015awi\u0119tej, wielu Polak\u00f3w zahaczy\u0142o tak\u017ce o Jaf\u0119. By\u0107 mo\u017ce, i\u017c niekt\u00f3rzy zmarli w drodze do Jerozolimy i pochowani zostali na katolickim cmentarzu w tym mie\u015bcie, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 oko\u0142o 200 grob\u00f3w polskich. \u201eOko\u0142o\u201d – bo dok\u0142adnej liczby nikt nie zna, tak\u017ce polski duszpasterz w tym mie\u015bcie, ksi\u0105dz kanonik Grzegorz Paw\u0142owski<\/strong>.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

[…]
\n<\/span>Razem z ksi\u0119dzem […] wybrali\u015bmy si\u0119 w upalne letnie popo\u0142udnie na zwiedzanie cmentarza. W bramie siedzi zaspany arabski str\u00f3\u017c, wita ksi\u0119dza jak starego znajomego. Dooko\u0142a panuje przys\u0142owiowa cmentarna cisza. Nawet ptaki, zm\u0119czone upa\u0142em, schowa\u0142y si\u0119 w ga\u0142\u0119ziach kilku drzew i drzemi\u0105, a w ka\u017cdym razie siedz\u0105 cicho. Na lewo, niedaleko bramy cmentarnej, znajduje si\u0119 \u201epolska dzia\u0142ka\u201d.<\/span><\/p>\n

[…]
\n<\/span>Zatrzymujemy si\u0119 przy pierwszym grobie. \u201eJerzy Jagie\u0142\u0142o, Major Dyplomowany Wojska Polskiego, dyrektor Biura Prezydium Rady Ministr\u00f3w. Urodzony 4 listopada 1895 roku w Warszawie, zmar\u0142 19 sierpnia 1941 roku w Tel Awiwie\u201d.<\/span><\/p>\n

Na s\u0105siednim nagrobku czytamy: \u201eMarcin Szarski, doktor prawa, senator Rzeczypospolitej, Prezes Izby Przemys\u0142owo-Handlowej we Lwowie. Urodzony w Krakowie w roku 1888, zmar\u0142 w Tel Awiwie w roku 1941\u201d.<\/span><\/p>\n

Niedaleko pochowana jest zmar\u0142a 9 pa\u017adziernika 1945 roku Germine Sk\u0142adkowska, \u201e\u017cona genera\u0142a Wojsk Polskich\u201d, a wi\u0119c ma\u0142\u017conka by\u0142ego premiera Polski, genera\u0142a Felicjana S\u0142awoja-Sk\u0142adkowskiego.<\/span><\/p>\n

Na kilku nagrobkach zaznaczono, \u017ce spoczywaj\u0105 tam \u201eSprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. S\u0105 to Polacy, kt\u00f3rzy po wojnie o\u017cenili si\u0119 z ukrywanymi przez siebie podczas okupacji m\u0142odymi \u017byd\u00f3wkami, lub te\u017c Polki, kt\u00f3re wysz\u0142y za m\u0105\u017c za ukrywanych przez ich rodziny m\u0142odych \u017byd\u00f3w. Pierwszym takim grobem, kt\u00f3ry przykuwa wzrok, tu\u017c na prawo od bramy cmentarnej, jest miejsce wiecznego spoczynku in\u017cyniera Henryka Rollirada z Warszawy, kt\u00f3rego bohaterska postawa podczas hitlerowskiej okupacji w Warszawie by\u0142a wielokrotnie relacjonowana przez izraelsk\u0105 pras\u0119, radio i telewizj\u0119. Dooko\u0142a s\u0105 groby innych Sprawiedliwych: Reginy Kaplan, Katarzyny Jagid, pp\u0142k. in\u017c. Zdzis\u0142awa Kie\u0142czy\u0144skiego i wielu innych.<\/span><\/p>\n

[…]
\n<\/span>Zwraca uwag\u0119, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 tre\u015b\u0107, dwuj\u0119czyczny napis na jednym z nagrobk\u00f3w na \u201epolskiej dzia\u0142ce\u201d: w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci p\u0142yty widnieje polski napis: \u201e\u015bp Jadwiga z kniazi\u00f3w Ja\u0142owieckich 1* voto \u017bukowska 2* voto Lipkowska ur. 1875 w Rostowie nad Donem, odznaczona Krzy\u017cem Walecznych w Powstaniu Warszawskim, zmarla 1951 26 XII\u201d.<\/span><\/p>\n

W drugiej cz\u0119\u015bci nagrobka czytamy: \u201e\u015bp. dr Teresa \u017bukowska, urodzona w 1908 roku w Petersburgu, zmar\u0142a 5 pa\u017adziernika 1968\u201d. Obok znajduje si\u0119 kr\u00f3tki i zaskakuj\u0105cy napis w j\u0119zyku hebrajskim – \u201echawerat Ecel\u201d, czyli \u201ecz\u0142onkini Ecel\u201d.<\/span><\/p>\n

Nazw\u0119 \u201eEcel\u201d nosi\u0142a nosi\u0142a tajna organizacja \u017cydowska w okresie brytyjskiej w\u0142adzy mandatowej w Palestynie, prowadz\u0105ca nieprzejednan\u0105 walk\u0119 z tymi w\u0142adzami. Sk\u0105d wi\u0119c Polka cz\u0142onkini\u0105 tej organiacji? I co jeszcze dziwniejsze \u2013 w grobie tym wcale nie zosta\u0142y pochowane doczesne szcz\u0105tki Teresy \u017bukowskiej i ponadto tak\u017ce data \u015bmierci jest fikcyjna. W rzeczywisto\u015bci Teresa \u017bukowska nazywa\u0142a si\u0119 Teresa Lipkowska i zmar\u0142a nie w 1968 roku, lecz w styczniu 1991.<\/span><\/p>\n

Kim wi\u0119c by\u0142a dr Teresa Lipkowska, kiedy i sk\u0105d przyjecha\u0142a do Ziemi \u015awi\u0119tej, jak\u0105 tajemnic\u0119 kryje gr\u00f3b w Jafie?<\/strong><\/p>\n

Teresa Lipkowska pochodzi\u0142a z ksi\u0105\u017c\u0119cego rodu Ja\u0142owieckich, wywodz\u0105cego si\u0119 od wielkiego ksi\u0119cia Ruryka, za\u0142o\u017cyciela udzielnego ksi\u0119stwa ruskiego ze stolic\u0105 w Nowogrodzie Wielkim. Innym odga\u0142\u0119zieniem tego rodu by\u0142a panuj\u0105ca do roku 1917 w Rosji carska rodzina Romanow\u00f3w. W XVI wieku cz\u0119\u015b\u0107 rodziny Ja\u0142owieckich przyj\u0119\u0142a katolicyzm, tworz\u0105c polski od\u0142am ksi\u0105\u017c\u0119cego rodu, kt\u00f3rego przedstawiciele s\u0105 w p\u00f3\u017aniejszych wiekach licznie reprezentowani w szeregach powsta\u0144c\u00f3w walcz\u0105cych przeciwko zaborcy rosyjskiemu.<\/span><\/p>\n

W grobie w Jafie spoczywaj\u0105 szcz\u0105tki matki Teresy, Jadwigi, kt\u00f3ra gdy owdowia\u0142a po kr\u00f3tkim ma\u0142\u017ce\u0144stwie z in\u017cynierem W\u0142adys\u0142awem \u017bukowskim, wysz\u0142a ponownie za m\u0105\u017c za genera\u0142a J\u00f3zefa Lipkowskiego.<\/span><\/p>\n

Teresa wysz\u0142a za m\u0105\u017c za bratanka swego ojczyma, przyjmuj\u0105c tak\u017ce nazwisko Lipkowska, natomiast siostra jej, Jadwiga, wysz\u0142a za m\u0105\u017c za genera\u0142a Kazimierza Sosnkowskiego, organizatora wojska polskiego po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w roku 1918, ministra spraw wojskowych w latach 1920-1924, kt\u00f3ry po tragicznej i tajemniczej \u015bmierci genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego w roku 1943 zosta\u0142 Naczelnym Wodzem polskich si\u0142 zbrojnych na emigracji.<\/span><\/p>\n

31-letnia w\u00f3wczas Teresa Lipkowska znalaz\u0142a si\u0119 po wrze\u015bniu 1939 w sowieckim \u0142agrze, sk\u0105d wyzwoli\u0142a j\u0105 amnestia, og\u0142oszona po uznaniu przez ZSRR rz\u0105du gen. Sikorskiego. Moskiewski ambasador polskiego rz\u0105du emigracyjnego, prof. Stanis\u0142aw Kot, tak zrelacjonowa\u0142 w li\u015bcie do genera\u0142a Sikorskiego (z 11 pa\u017adziernika 1941) spotkanie z Teres\u0105 Lipkowsk\u0105: \u201ePrzed chwil\u0105 przyjecha\u0142a pani T., w ci\u0119\u017ckim stanie, opuch\u0142a, ze szkorbutem, obdarta, po 23 miesi\u0105cach wi\u0119zie\u0144 i oboz\u00f3w\u201d. Prof. Kot osobi\u015bcie otoczy\u0142 opiek\u0105 wycie\u0144czon\u0105 prze\u017cyciami obozowymi szwagierk\u0119 genera\u0142a Sosnkowskiego, mianuj\u0105c j\u0105 sw\u0105 sekretark\u0105. Po zerwaniu stosunk\u00f3w dyplomatycznych mi\u0119dzy polskim rz\u0105dem w Londynie a ZSRR personel zlikwidowanej ambasady ewakuowa\u0142 si\u0119 z Moskwy na Bliski Wsch\u00f3d. Lipkowska zatrzyma\u0142a si\u0119 w Palestynie, gdzie zacz\u0119\u0142a pracowa\u0107 w Centrum Informacji Polskiej w Jerozolimie. Gdy na mocy rozkazu gen. Sikorskiego z 1 kwietnia 1943 roku utworzone zosta\u0142o przy sztabie II Korpusu \u015bci\u015ble tajne Biuro Dokument\u00f3w, po jakim\u015b czasie Lipkowska skierowana zosta\u0142a do pracy w tym biurze na statusie \u201eu.c.\u201d, czyli urz\u0119dniczki cywilnej. Zadaniem tego Biura by\u0142o poufne zbieranie materia\u0142\u00f3w o losie Polak\u00f3w, wywiezionych przemoc\u0105 ze wschodnich ziem Polski do ZSRR.<\/span><\/p>\n

[…]
\n<\/span>W Palestynie Teresa pozna\u0142a i zaprzyja\u017ani\u0142a si\u0119 z polskim oficerem narodowo\u015bci \u017cydowskiej, krakowskim adwokatem Micha\u0142em (Menachemem) Buchweitzem, referentem do spraw \u017cydowskich w tajnym Biurze Dokument\u00f3w. On to w\u0142a\u015bnie nak\u0142oni\u0142 Teres\u0119, by postara\u0142a si\u0119 o przeniesienie z cywilnego Centrum Informacji Polskiej do wojskowego Biura Dokument\u00f3w. Jako szwagierka gen. Sosnkowskiego uzyska\u0142a to przeniesienie z \u0142atwo\u015bci\u0105. Przez Buchweitza pozna\u0142a jego przyjaciela, dr Marka Kahana z Warszawy, kt\u00f3ry mia\u0142 bardzo \u015bcis\u0142e powi\u0105zania w kr\u0119gach najwy\u017cszego dow\u00f3dztwa II Korpusu. Buchweitz zacz\u0105\u0142 jej tak\u017ce udziela\u0107 lekcji j\u0119zyka hebrajskiego.<\/span><\/p>\n

Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce obaj jej \u017cydowscy przyjaciele byli \u015bci\u015ble zwi\u0105zani z nielegaln\u0105 organizacj\u0105 \u201eEcel\u201d, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a zbrojn\u0105 walk\u0119 przeciw Anglikom, domagaj\u0105c si\u0119 zako\u0144czenia brytyjskiego mandatu w Palestynie i utworzenia tam niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa \u017cydowskiego. Przez nich Teresa zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do tej organizacji i sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwie jej rzecznikiem wobec w\u0142adz polskich. Gdy gen. Sosnkowski, ju\u017c jako Naczelny W\u00f3dz, odby\u0142 inspekcyjn\u0105 podr\u00f3\u017c do Palestyny, Teresa spotka\u0142a si\u0119 ze swym szwagrem i ujawniaj\u0105c swe sympatie dla \u201eEcla\u201d, przypomnia\u0142a mu, \u017ce w\u0142a\u015bciwie on sam w podobnych warunkach dzia\u0142a\u0142 tak samo, gdy w roku 1908 zak\u0142ada\u0142 we Lwowie Zwi\u0105zek Walki Czynnej do walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Jako pierwszy szef Pierwszej Brygady powinien zrozumie\u0107, jakie znaczenie ma dla \u017byd\u00f3w pierwsza po 2000 latach armia \u017cydowska.<\/span><\/p>\n

W pozostawionym wspomnieniu z tych lat Teresa Lipkowska tak relacjonuje swoje wstawiennictwo u gen. Sosnkowskiego za \u201dEcel\u201d:<\/span><\/p>\n

\u201eChodzi\u0142o tylko o troch\u0119 dobrej woli ze strony w\u0142adz wojskowych. Anglicy, znaj\u0105c polski antysemityzm, chcieli, by nasze oddzia\u0142y stacjonowane w Palestynie pomog\u0142y odnajdywa\u0107 dezerter\u00f3w z polskiej armii, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do antybrytyjskich gruppodziemnych. C.I.D. jako\u015b nieudolnie szuka\u0142o po kibucach i miastach, a dla Polak\u00f3w znaj\u0105cych swych koleg\u00f3w by\u0142oby to \u0142atwe. Dobra wola ze strony armii Andersa polaga\u0142aby tylko na zawiadomieniu podejrzanych o ukrywanie dezerter\u00f3w o godzinie przybycia C.I.D. Kazik \u015bmia\u0142 si\u0119 jak uczniak, kt\u00f3remu koledzy proponuj\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w jakim\u015b figlu\u201d.<\/span><\/p>\n

Teresa kilkakrotnie odwiedzi\u0142a gen. Sosnkowskiego w Jerozolimie i \u2013 jak pisze w swym wspomnieniu – \u201eza\u0142atwi\u0142am przez niego sprawy Ecla\u201d.<\/span><\/p>\n

Gen. Kazimierz Sosnkowski<\/em><\/span><\/p>\n

\n\"\"Nie wymienia ona, na czym te \u201esprawy Ecla\u201d polega\u0142y, ale faktem jest, \u017ce nie zanotowano ani jednego wypadku uj\u0119cia przez polskie w\u0142adze \u017co\u0142nierza narodowo\u015bci \u017cydowskiej, kt\u00f3ry zdj\u0105\u0142 mundur po to, by przyst\u0105pi\u0107 do walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Palestyny.<\/span><\/p>\n

Nie podaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142\u00f3w Teresa Lipkowska pisze: \u201ep\u00f3\u017aniej juz w\u0142asnej inicjatywy pomaga\u0142am Eclowi\u201d.<\/span><\/p>\n

Dr Buchweitz, emerytowany s\u0119dzia mieszkaj\u0105cy w Tel Awiwie, uzupe\u0142nia to lapidarne zdanie:<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eW czasie Wojny Wyzwole\u0144czej, w latach 1947 i 1948, gdy si\u0142y nasze w Starym Mie\u015bcie w Jerozolimie znalaz\u0142y si\u0119 w bardzo ci\u0119\u017ckiej sytuacji i by\u0142y okr\u0105\u017cone, Teresa jako Polka i katoliczka mia\u0142a prawo swobodnego poruszania si\u0119 po mie\u015bcie i przechodzenia z jednej jego cz\u0119\u015bci do drugiej .Wykorzystywa\u0142a ona ten przywilej i przenosi\u0142a informacje oraz poczt\u0119 dla obl\u0119\u017conych w Starym Mie\u015bcie \u017cydowskich oddzia\u0142\u00f3w \u201eEcla\u201d oraz \u201eHagany\u201d. W uznaniu dla jej zas\u0142ug w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Izraela, Zrzeszenie Weteran\u00f3w Ecla wyrazi\u0142o zgod\u0119 na jej pro\u015bb\u0119, aby na jej nagrobku wyryty by\u0142 po hebrajsku napis \u201ecz\u0142onkini Ecla\u201d. Chc\u0105c si\u0119 upewni\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie tak b\u0119dzie, Teresa postanowi\u0142a, jeszcze w roku 1968, wyry\u0107 swoje nazwisko z owym hebrajskim dopiskiem obok nazwiska swojej matki, Jadwigi, na jej nagrobku w Jafie. W swoich wspomnieniach pisze z nieukrywanym zadowoleniem: \u201ena moim grobie b\u0119dzie napis po hebrajsku, \u017ce by\u0142am rzeczywistym cz\u0142onkiem Irgun Cwai Leumi (Ecel). Co prawda w tym grobie nie b\u0119d\u0105 le\u017ca\u0142y moje resztki, gdy\u017c zapisa\u0142am moje cia\u0142o na rzecz fakultetu medycznego uniwersytetu w Tel Awiwie\u201d.<\/span><\/p>\n

Teresa Lipkowska pozosta\u0142a bowiem w Palestynie, p\u00f3\u017aniej w Izraelu, do swej \u015bmierci w styczniu 1991 roku. Proboszcz polskiej parafii w Jafie, ks. Grzegorz Paw\u0142owski, kt\u00f3ry udzieli\u0142 jej \u015bwi\u0119tego sakramentu, podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201ezmar\u0142a ona jako dobra katoliczka\u201d.<\/span><\/p>\n

Decyzj\u0119 o pozostaniu w Ziemi \u015awi\u0119tej Teresa Lipkowska podj\u0119\u0142a jeszcze w roku 1942 i dlatego gdy armia polska ewakuowa\u0142a si\u0119 z Palestyny w roku 1944, a ostatni uchod\u017acy polscy opu\u015bcili po dw\u00f3ch latach Ziemi\u0119 \u015awi\u0119t\u0105, Teresa pozosta\u0142a, by walczy\u0107 razem z \u017bydami o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ich kraju. W roku 1989, w niespe\u0142na dwa lata przed sw\u0105 \u015bmierci\u0105, tak wyja\u015bnia\u0142a motywy swojej decyzji:<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eWielokrotnie zadawano mi pytanie, dlaczego w 1942 roku postanowi\u0142am pozosta\u0107 w Palestynie, maj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci wygodnej emigracji do Anglii, Szwecji lub Ameryki… Dopiero dzisiaj, po 47 latach mego pobytu w Palestynie, mog\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie, dlaczego wybra\u0142am ten kraj za moj\u0105 drug\u0105 ojczyzn\u0119, a nar\u00f3d \u017cydowski za bardzo mi bliskich braci. Jestem dzisiaj starym, niedo\u0142\u0119\u017cnym fizycznie cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jednak zachowa\u0142 w\u0142adze umys\u0142owe, a specjalnie dopisuje mi pami\u0119\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

I przytacza ona rozmow\u0119, jak\u0105 jako m\u0142oda dziewczyna prowadzi\u0142a z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim, marsza\u0142kiem Polski, z kt\u00f3rym matka jej by\u0142a spokrewniona i bardzo zaprzyja\u017aniona. Teresa uwielbia\u0142a \u201eKomendanta\u201d – jak go nazywa w tych wspomnieniach \u2013 od dzieci\u0144stwa. Podczas jednej z jej wizyt w Sulej\u00f3wku odby\u0142a d\u0142u\u017csz\u0105 rozmow\u0119 z Pi\u0142sudskim. W tym okresie endecja zarzuca\u0142a Pi\u0142sudskiemu sympati\u0119 do \u017byd\u00f3w. Teresa postanowi\u0142a wyja\u015bni\u0107 z nim t\u0119 spraw\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Pi\u0142sudski<\/em><\/span>
\n\"\"Skorzysta\u0142am ze sposobno\u015bci, \u017ce by\u0142am z nim sama i spyta\u0142am \u00abdlaczego Komendant lubi \u017byd\u00f3w?<\/strong>\u00bb Och, jak dobrze pami\u0119tam do dzi\u015b t\u0119 rozmow\u0119. Komendant chodzi\u0142 zamy\u015blony po pokoju, jakby nie dostrzega\u0142, \u017ce obok niego stoj\u0119. Pozornie, bo w pewnej chwili przystan\u0105\u0142: \u00abA co ty tu robisz przem\u0105drza\u0142a sikso?\u00bb (Tak mnie nazywa\u0142, by\u0142am wtedy na na drugim semestrze uniwersytetu) \u00abJa tylko chcia\u0142am zapyta\u0107 Komendanta, dlaczego on lubi \u017byd\u00f3w?\u00bb Pi\u0142sudski u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119. \u00abU\u017cy\u0142a\u015b dobrego czasownika \u2013 lubi\u0119<\/strong>\u00bb. Siad\u0142 przy swoim skromnym biurku: \u00abDobrze,odpowiem ci na to pytanie, a ty, kt\u00f3ra umiesz s\u0142ucha\u0107 i milcze\u0107, powinna\u015b zrozumie\u0107, bo pochodzisz z tej samej szlachty kresowej co i ja\u00bb.<\/span><\/p>\n

…\u00abTak,wszyscy wiedz\u0105, \u017ce nie jestem antysemit\u0105, ale nie jestem te\u017c i filosemit\u0105. Ja ich po prostu w\u0142a\u015bnie l u b i \u0119, czuj\u0119 si\u0119 dobrze w ich towarzystwie\u00bb. Tu zamilk\u0142, zapatrzy\u0142 si\u0119 w jaki\u015b odleg\u0142y widok i po chwili cichym g\u0142osem doda\u0142: \u00abjak w domu\u00bb. W miar\u0119 jak m\u00f3wi\u0142 rozumia\u0142a, \u017ce chodzi mu nie o ca\u0142\u0105 kresow\u0105 szlacht\u0119, ale tylko o ten od\u0142amek, kt\u00f3rych herby pochodz\u0105 od czas\u00f3w Jagiellon\u00f3w, bogatych w\u0142a\u015bcicieli ziemskich. Ten od\u0142am w\u0142a\u015bnie, z kt\u00f3rego pochodzi\u0142a moja matka i on sam. Wiele z tych posiad\u0142o\u015bci zosta\u0142o skonfiskowanych za udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym, a w\u0142a\u015bciciele zes\u0142ani na Sybir wraz z rodzin\u0105. Taki los spotka\u0142 mego pradziada Ignacego Witkiewicza. Ale w latach popowstaniowych pozostawali nadal ju\u017c nie wysok\u0105, ale najwy\u017csz\u0105 arystokracj\u0105 polsk\u0105.<\/span><\/p>\n

Komendant zburzy\u0142 pasjansa, kt\u00f3ry mu nie wychodzi\u0142, i rozpocz\u0105\u0142 przy \u00abczaju\u00bb rozk\u0142ada\u0107 nast\u0119pny. Wyk\u0142ad, kt\u00f3ry teraz rozpocz\u0105\u0142, by\u0142 por\u00f3wnaniem arystokracji polskiej i \u017cydowskiej. Pierwsz\u0105 cech\u0105 jest pochodzenie,<\/strong> znajomo\u015b\u0107 genealogicznego drzewa. To wpaja si\u0119 od dziecka, zar\u00f3wno w polskich, a jeszcze bardziej w \u017cydowskich rodzinach. W ca\u0142ej Europie przyj\u0119\u0142o si\u0119 angielskie okre\u015blenie gentlemana, wedle jego stosunku do pieni\u0119dzy, stosownie do jego zachowania si\u0119, gdy wypija szklank\u0119 alkoholu i po jego umiej\u0119tno\u015bci opanowania gniewu. To okre\u015blenie, powiedzia\u0142 Komendant, znane ju\u017c by\u0142o \u017bydom… i wyra\u017ca\u0142o si\u0119 po hebrajsku w trzech kr\u00f3tkich s\u0142owach \u00abwedle kieszeni, szklanki i gniewu<\/strong>\u00bb… W genealogii \u017cydowskiej pochodzenie po k\u0105dzieli jest wa\u017cniejsze od pochodzenia po mieczu. To samo wyst\u0119powa\u0142o i w moim otoczeniu. U schy\u0142ku XIX wieku nie zawiera\u0142o si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa bez wyra\u017anej zgody rodzic\u00f3w, gdy\u017c chcieli by\u0107 pewni, \u017ce w \u017cy\u0142ach ich przysz\u0142ej synowej p\u0142ynie \u2013 jak to m\u00f3wi\u0142 Zag\u0142oba \u2013 krew senatorska. Polskie rody zawiera\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwa z arystokracj\u0105 innej narodowo\u015bci, byleby nale\u017celi do kt\u00f3rego\u015b z wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich (prawos\u0142awni, protestanci, rzymsko- i grekokatolicy).<\/span><\/p>\n

…Drug\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 by\u0142a religijno\u015b\u0107, mocno podkre\u015blana na zewn\u0105trz, cho\u0107by dany osobnik by\u0142 w g\u0142\u0119bi duszy niewierz\u0105cym. Za trzeci\u0105 cech\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 arystokrat\u00f3w polskich i \u017cydowskich przyjmowa\u0142 Komendant skrajny patriotyzm, przywi\u0105zanie do kraju pochodzenia, cecha, kt\u00f3ra nawet w diasporze istnia\u0142a u \u017byd\u00f3w. W \u015bwi\u0119to Nowego Roku \u017cydowskiego [Rosz Haszana] \u017cycz\u0105 sobie \u017bydzi, aby nast\u0119pny rok sp\u0119dzi\u0107 w Jerozolimie, i to mimo \u017ce opu\u015bcili Ziemi\u0119 Obiecan\u0105 2000 lat temu.<\/span><\/p>\n

Poj\u0119cie patriotyzmu \u0142\u0105czy si\u0119 z odwag\u0105 w walce zbrojnej o ojczyzn\u0119. Cech\u0119 t\u0119 od wiek\u00f3w okazywali Polacy, a u staro\u017cytnych Izraelit\u00f3w znane s\u0105 z historii bohaterskie wojny ich kr\u00f3l\u00f3w, Machabeuszy itd. Tego rodzaju odwaga nie mia\u0142a szans istnienia w diasporze, ale dzisiaj (1925 rok) ruch syjonistyczny organizuje ju\u017c przysposobienie do walki zbrojnej.<\/span><\/strong><\/p>\n

Czwart\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tych grup jest wykszta\u0142cenie. Przecie\u017c ju\u017c od wiek\u00f3w nie istnia\u0142 analfabetyzm u \u017byd\u00f3w, a od kilku stuleci znane s\u0105 imiona wielkich filozof\u00f3w i naukowc\u00f3w \u017byd\u00f3w, z tym najwi\u0119kszymw ca\u0142ej ludzko\u015bci Einsteinem. Polskie arystokratyczne rody od dawna r\u00f3wie\u017c wymaga\u0142y, by dzieci nauczy\u0142y si\u0119 pisa\u0107 i czyta\u0107, nawet w obcych j\u0119zykach, gdy reszta spo\u0142ecze\u0144stwa jeszcze w XX wieku posiada\u0142a analfabet\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ostatni\u0105 cech\u0105, o kt\u00f3rej wspomnia\u0142 Komendant, jest poszanowanie rodzic\u00f3w i w og\u00f3le starszych ludzi i opieka, jak\u0105 im winno udzieli\u0107 m\u0142ode pokolenie. U \u017byd\u00f3w \u2013 wszystkich \u017byd\u00f3w \u2013 wyp\u0142ywa to z przykaza\u0144 moj\u017ceszowego wyznania, ale jest r\u00f3wnie\u017c cech\u0105 uczuciow\u0105 ich charakteru.<\/span><\/strong><\/p>\n

O jednym nie wspomnia\u0142 Komendant w tej jedynej prywatnej rozmowie, mianowicie, \u017ce te grupy, tak zwane arystokratyczne, obejmuj\u0105 u \u017byd\u00f3w procentowo daleko wi\u0119kszy od\u0142am narodu ni\u017c u Polak\u00f3w. Moja matka przed \u015bmierci\u0105 (sprowadzi\u0142am j\u0105 z Polski w 1949 r.) przypomina\u0142a jej rozmowy z Komendantem w ostatnich latach jego \u017cycia. (Moja matka nie fantazjowa\u0142a nigdy, po prostu nie znosi\u0142a najniewinniejszego k\u0142amstwa). W kt\u00f3rej\u015b z tych rozm\u00f3w, w kt\u00f3rej por\u00f3wnywali poszczeg\u00f3lne narody, Komendant powiedzia\u0142, \u017ce \u017bydzi s\u0105 najbardziej arystokratycznym narodem \u015bwiata. Antysemityzm ma rzekomo pod\u0142o\u017ce w zazdro\u015bci o bogactwo i uzdolnienia tej mniejszo\u015bci narodowej du\u017cego pa\u0144stwa. To nie jest prawda. Tak, zazdro\u015b\u0107 jest pod\u0142o\u017cem antysemityzmu, ale o co innego. To jest pod\u015bwiadoma zazdro\u015b\u0107 chrze\u015bcijan o wyrok boski, kt\u00f3rego znie\u015b\u0107 nie mog\u0105. B\u00f3g wybra\u0142 nar\u00f3d \u017cydowski jako jedynego swego przedstawiciela na ziemi. Tak w okresie \u015bredniowiecza, w czasach wojen religijnych, zrodzi\u0142 si\u0119 antysemityzm, a \u017ce jest pod\u015bwiadomy, b\u0119dzie trwa\u0107, bo pycha ludzka i pragnienie rz\u0105dzenia nad ca\u0142ym \u015bwiatem jest tym pierwszym, g\u0142\u00f3wnym grzechem ludzkim, w\u0142a\u015bnie wedle kanon\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, a wszak w czasie wojen religijnych nie by\u0142o jeszcze niewierz\u0105cych chrze\u015bcijan\u201d.<\/span><\/p>\n

Takie jest wyja\u015bnienie zagadki hebrajskiego dopisku na polskim nagrobku w Jafie.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n

Fragment ksi\u0105\u017cki \u201ePolonica w Ziemi \u015awi\u0119tej<\/strong>\u201d<\/em><\/span>
\nAutor: Aleksander Klugman<\/strong><\/em><\/span>
\nWydawnictwo Literackie<\/strong>, Krak\u00f3w 1994<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polska katoliczka, kt\u00f3ra pomaga\u0142a zak\u0142ada\u0107 Izrael REDAKCJA W Jafie zatrzyma\u0142 si\u0119 te\u017c \u2013 w drodze z El Arish do Jerozolimy \u2013 Juliusz S\u0142owacki w dniu 8 stycznia 1837, co skrupulatnie zanotowa\u0142 i zrelacjonowa\u0142 w listach do matki. Za\u0142o\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce w miar\u0119 nasilania si\u0119 polskich pielgrzymek do Ziemi \u015awi\u0119tej, wielu Polak\u00f3w zahaczy\u0142o tak\u017ce o Jaf\u0119. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32819"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32823,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32819\/revisions\/32823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}