{"id":33576,"date":"2016-01-01T18:09:13","date_gmt":"2016-01-01T16:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=33576"},"modified":"2016-01-01T15:00:39","modified_gmt":"2016-01-01T13:00:39","slug":"33576","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=33576","title":{"rendered":"Drugie \u017cycie \u201cZapisk\u00f3w z wygnania\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Drugie \u017cycie \u201cZapisk\u00f3w z wygnania\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Malgorzata P. Bonikowska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"DSC05392\"<\/p>\n

Sabina Baral, autorka niezwyk\u0142ej, bardzo osobistej ksi\u0105\u017cki o losach swojej rodziny i innych \u017byd\u00f3w wyp\u0119dzonych z Polski w 1968 roku, pt. \u201cZapiski z wygnania\u201d (Austeria, 2015), o kt\u00f3rej pisa\u0142am obszernie w sierpniu, ma za sob\u0105 nie tylko wielki sukces wydawniczy, ale te\u017c skonfrontowanie swojej ksi\u0105\u017cki z setkami czytelnik\u00f3w w czasie drugiej serii promocyjnych spotka\u0144 w Polsce.<\/strong><\/span><\/p>\n

W sierpniu i wrze\u015bniu odby\u0142y si\u0119 spotkania w Warszawie, m.in. w Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN i w ramach Festiwalu Singera w Teatrze \u017bydowskim, w synagogach w Kazimierzu Dolnym, \u0141odzi i w Lublinie, a tak\u017ce w Konsulacie Generalnym RP w Sztokholmie.<\/span><\/p>\n

Na spotkaniach by\u0142y pe\u0142ne sale i nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 rozmowy. Wiele wzrusze\u0144 tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli podobne do Sabiny Baral marcowe losy 1968 roku, a tak\u017ce innych \u2013 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy dotychczas czytali o tym tylko suche historyczne relacje. Tu po raz pierwszy zetkn\u0119li si\u0119 z kim\u015b kto to prze\u017cy\u0142 i opisa\u0142 od \u015brodka, z ca\u0142ym b\u00f3lem w\u0142asnych los\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po spotkaniach przysz\u0142a druga fala \u2013 listy, maile, refleksje po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki, po rozmowie z autork\u0105. Sabina Baral czyta maile, listy i odpowiada na wszystkie. Jej ksi\u0105\u017cka otrzyma\u0142a drugie \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Pierwszy nak\u0142ad ksi\u0105\u017cki rozszed\u0142 si\u0119 natychmiast \u2013 na spotkaniach zabrak\u0142o egzemplarzy. Zamawiano ostatnie dost\u0119pne wysy\u0142kowo, ale i tak wielu ch\u0119tnych czeka\u0142o beznadziejnie na otrzymanie ksi\u0105\u017cki. Na ostatnie spotkanie w Sztokholmie by\u0142a nieca\u0142a po\u0142owa zam\u00f3wionych egzemplarzy.<\/span><\/p>\n

Austeria nie spodziewa\u0142a si\u0119 takiej eksplozji. Jak najszybciej mo\u017cliwe to by\u0142o, przygotowano o wydrukowano kolejne, drugie wydanie. wzbogacone o fragmenty recenzji, ale i list\u00f3w, wypowiedzi czytelnik\u00f3w. I o dedykacj\u0119:<\/span><\/p>\n

Autorka ca\u0142y czas prowadzi obszern\u0105 korespondencj\u0119 ze swoimi czytelnikami, poznaje przez pryzmat ich reakcji \u2013 tych w Polsce i tych listownych, kraj, z kt\u00f3rego zosta\u0142a wygnana.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142gorzata P. Bonikowska:<\/strong> Jak ta wizyta mia\u0142a si\u0119 do twoich oczekiwa\u0144?<\/span>
\n Sabina Baral: To zasadnicze pytanie. Bo ja nie wiedzia\u0142am zupe\u0142nie czego oczekiwa\u0107. Zdawa\u0142am sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce przynajmniej na to pierwsze warszawskie spotkanie przyjdzie troch\u0119 \u017byd\u00f3w, tak\u017ce tych z emigracji. Liczy\u0142am wi\u0119c na pozytywne przyj\u0119cie, przyjazne g\u0142osy, nieprzedstawiaj\u0105ce sprzeciwu, nieobel\u017cywe. To jest to, czego cz\u0142owiek si\u0119 obawia. Ale przyjazna temperatura przyj\u0119cia przesz\u0142a moje naj\u015bmielsze oczekiwania. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce je\u015bli cz\u0142owiek czyta, \u017ce to jest spotkanie autorskie z \u017byd\u00f3wk\u0105, kt\u00f3ra wyjecha\u0142a w 1968 roku, to publiczno\u015b\u0107 kwalifikuje si\u0119 sama, \u017ce nie przychodz\u0105 ludzie, by rzuca\u0107 kamieniami. Ale po tych trzech pierwszych spotkaniach w Warszawie, gdzie faktycznie by\u0142o sporo \u017byd\u00f3w, sale by\u0142y wype\u0142nione s\u0142uchaczami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych my\u015bl\u0119, \u017ce nie by\u0142o ani jednego \u017byda. To by\u0142o wzruszaj\u0105ce. W Lublinie mia\u0142am ksi\u0119\u017cy z KUL-u, profesor\u00f3w, w pierwszych rz\u0119dach.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Czego spodziewa\u0142a\u015b si\u0119, na co liczy\u0142a\u015b kiedy tam jecha\u0142a\u015b?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce b\u0119dzie tak du\u017co Polak\u00f3w, \u017ce b\u0119d\u0105 w tak otwarty spos\u00f3b m\u00f3wili o swoim postrzeganiu tego, co ja m\u00f3wi\u0142am. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 \u017ce b\u0119dzie tyle ciep\u0142a i \u017cyczliwo\u015bci, \u017ce tyle ksi\u0105\u017cek si\u0119 sprzeda. Brak\u0142o ksi\u0105\u017cek na ka\u017cdym spotkaniu. S\u0142owem \u2013 nie spodziewa\u0142am si\u0119 takiego sukcesu. Ludzie wyra\u017cali wielk\u0105 ilo\u015b\u0107 ciep\u0142a, czego si\u0119 nie spodziewa\u0142am, dotykali mnie, obejmowali. Byli tacy, kt\u00f3rzy przyszli na wi\u0119cej ni\u017c jedno spotkanie. Nigdy nie przysz\u0142oby mi do g\u0142owy, \u017ceby czego\u015b takiego oczekiwa\u0107. W Kazimierzu byli tacy pa\u0144stwo, dla kt\u00f3rych zabrak\u0142o ksi\u0105\u017cki. A na spotkaniu by\u0142 w\u00f3jt z s\u0105siedniej gminy, kt\u00f3ry kupi\u0142 kilka ksi\u0105\u017cek i oni to zauwa\u017cyli. Poprosili go by im jedn\u0105 odsprzeda\u0142, ale w\u00f3jt powiedzia\u0142 nie. To zaproponowali mu podw\u00f3jn\u0105 cen\u0119. On nadal m\u00f3wi\u0142 nie. Wi\u0119c oni na drugi dzie\u0144 przyjechali na spotkanie w Lublinie, przywie\u017ali mi bukiet kwiat\u00f3w, kupili ksi\u0105\u017ck\u0119 i\u2026 czego si\u0119 nie spodziewa\u0142am, zostali na spotkaniu jeszcze raz. To wzruszaj\u0105ce, bo to byli ludzie, kt\u00f3rzy na dobr\u0105 spraw\u0119 nie spotykaj\u0105 \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> A czy by\u0142y sytuacje trudne, lub nieprzyjemne?
\n<\/span>
\n S.B.<\/strong> By\u0142y trudniejsze momenty. Prawie zawsze wynika\u0142y z wypowiedzi, w kt\u00f3rych kto\u015b chcia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce to co si\u0119 sta\u0142o by\u0142o za spraw\u0105 systemu, \u201cmy\u015bmy wszyscy za jego spraw\u0105 si\u0119 nacierpieli i my wszyscy mamy blizny po tym, co si\u0119 sta\u0142o i to nie jest uczciwe, czy sprawiedliwe, \u017ce pani w to wpl\u0105tuje nar\u00f3d\u201d. Zastanawiam si\u0119 czy ja kiedykolwiek mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 odpowiedzie\u0107 na to pytanie, bo zawsze kto\u015b z publiczno\u015bci na nie odpowiada\u0142 i debata toczy\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d publiczno\u015bci. Podobnie by\u0142o w Warszawie, zupe\u0142nie inny temat, ale ciekawy bardzo. Na spotkaniu w Polinie, Muzeum \u017byd\u00f3w Polskich, jaka\u015b kobieta wsta\u0142a i powiedzia\u0142a: \u201cJa jestem \u017byd\u00f3wk\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 w Polsce\u201d i opowiada\u0142a jakie antysemickie zachowania zdarzaj\u0105 si\u0119 w stosunku do niej dzisiaj w Polsce. Opowiada\u0142a o wrogich okrzykach czy innych incydentach w tramwaju czy autobusie, zachowaniach z dzisiejszego \u017cycia w Polsce, kt\u00f3rych ja zupe\u0142nie nie zna\u0142am. Jaka\u015b inna pani wsta\u0142a i powiedzia\u0142a: \u201cja nigdy w \u017cyciu czego\u015b takiego nie s\u0142ysza\u0142am\u201d. Ta odpowiedzia\u0142a jej: \u201cPani nie ma uszu na takie rzeczy\u201d i us\u0142ysza\u0142a odpowied\u017a: \u201cTo mnie strasznie przykro s\u0142ysze\u0107 takie rzeczy\u201d. Ludzie, kt\u00f3rzy zadawali takie obronne moim zdaniem pytania, otrzymywali odpowied\u017a od innych. Jaki\u015b pan wsta\u0142 i powiedzia\u0142: \u201cStraszne rzeczy si\u0119 dziej\u0105 \u2013 Ukrai\u0144cy nie chc\u0105 si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zabijali Polak\u00f3w na Wo\u0142yniu. A Polacy nie chc\u0105 si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zabijali \u017byd\u00f3w\u201d. Nikt nie atakowa\u0142 i nie pyta\u0142 np. a co ty tu robisz, czy po co przyjecha\u0142a\u015b. Takich rzeczy niegrzecznych absolutnie nie by\u0142o. Jeden pan wsta\u0142 i powiedzia\u0142: \u201c\u017bydzi zostawili 5 tys. mieszka\u0144. Gdzie te mieszkania s\u0105? W odr\u00f3\u017cnieniu do Holocaustu, gdzie ca\u0142a lawina post\u0119powa\u0144 zosta\u0142a wszcz\u0119ta, ludzie wiarygodni z odpowiednimi kwalifikacjami i tytu\u0142ami si\u0119 na tym zastanawiaj\u0105 i to badaj\u0105, tego nikt nie analizuje. Nikt nie zastanawia si\u0119 jak si\u0119 wzbogacili s\u0105siedzi, ile dzieci zosta\u0142o obrzuconych kamieniami. To s\u0105 rzeczy, o kt\u00f3rych nikt nie m\u00f3wi\u201d.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Wiemy z Twojej biografii, \u017ce po wyje\u017adzie wielokrotnie bywa\u0142a\u015b w Polsce, ale nigdy w ten spos\u00f3b, nigdy nie mia\u0142a\u015b kontaktu z tyloma osobami. Czy to nowe do\u015bwiadczenie zmieni\u0142o Twoje postrzeganie Polski i Polak\u00f3w?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce tak. Prawie ka\u017cdy moderator prowadzi\u0142 mnie w tym kierunku, maj\u0105c nadziej\u0119 us\u0142ysze\u0107 to co w tej chwili m\u00f3wi\u0119. Zmieni\u0142o si\u0119 moje zrozumienie do jakiego stopnia Polska jest narodem podzielonym. W pewnym sensie ogromna sympatia do ludzi, kt\u00f3rzy tam \u017cyj\u0105, maj\u0105 nadziej\u0119 na dobr\u0105 Polsk\u0119, rozumiej\u0105 wiele rzeczy, kt\u00f3re si\u0119 sta\u0142y. Wiem, \u017ce s\u0105 tak\u017ce inni Polacy, z kt\u00f3rymi praktycznie nie mia\u0142am nic do czynienia. Sz\u0142am po ulicach i si\u0119 rozgl\u0105da\u0142am czy s\u0105 jakie\u015b graffiti niesympatyczne. Widzia\u0142am, \u017ce w Lubinie co\u015b by\u0142o napisane na \u015bcianie. Z drugiej strony jest niezwyk\u0142a Brama Grodzka, kawa\u0142 serca tam zostawi\u0142am. Nawet nie chodzi o to co tam jest, bo tam nic nie ma i to jest ta tragedia, ale o tych ludzi, kt\u00f3rzy tak pieczo\u0142owicie chc\u0105 uczci\u0107 ka\u017cd\u0105 \u017cydowsk\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3ra tam by\u0142a. Tak, wyjecha\u0142am ze zrozumieniem, ze tak, \u017ce Polska jest dzisiaj narodem podzielonym. To jest bolesne zrozumienie, bardziej dla Polski ni\u017c dla mnie. Ciekawe by\u0142o spotkanie z Poloni\u0105 w konsulacie sztokholmskim. Konsul przedtem mnie poprosi\u0142a \u017cebym zrobi\u0142a list\u0119 ludzi, kt\u00f3rych ja chc\u0119 \u017ceby zaprosi\u0142a. Ja wiedzia\u0142am, \u017ce oni tam mog\u0105 posadzi\u0107 100 os\u00f3b, a zmie\u015bci\u0107 120. Pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 grzecznie wypyta\u0107 ile os\u00f3b zaprosi\u0107, bo strasznie du\u017co znajomych tam mam. W ko\u0144cu pos\u0142a\u0142am jej 30 nazwisk.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Reszta to byli ludzie z zewn\u0105trz, spoza Twoich kontakt\u00f3w?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Polacy mieszkaj\u0105cy w Sztokholmie.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142o to spotkanie od tych polskich? M\u00f3wisz, \u017ce by\u0142o szczeg\u00f3lne.
\n<\/span>
\n S.B.:<\/strong> Nieco inne bo oni te\u017c na Polsk\u0119 patrz\u0105 troch\u0119 z zewn\u0105trz. Oni te\u017c zaznali jaki\u015b powod\u00f3w \u017ceby z Polski wyjecha\u0107. To nie jest koniecznie grupa ludzi, kt\u00f3ra wyjecha\u0142a bo w Szwecji si\u0119 lepiej zarabia, chocia\u017c tacy te\u017c s\u0105. By\u0142o tam wiele os\u00f3b z posolidarno\u015bciowej emigracji, ludzi, kt\u00f3rzy zaznali krzywdy w Polsce i oni chcieli m\u00f3wi\u0107 o swojej krzywdzie i identyfikowa\u0107 swoj\u0105 krzywd\u0119 z naszymi krzywdami, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce oczywi\u015bcie system by\u0142 taki, \u017ce krzywdzi\u0142 nas wszystkich, \u017ce nie mo\u017cna specjalnie koncentrowa\u0107 si\u0119 na \u017cydowskiej krzywdzie, \u017ce trzeba patrze\u0107 globalnie, ilu np. z AK by\u0142o skrzywdzonych. Byli ludzie, kt\u00f3rzy koniecznie chcieli m\u00f3wi\u0107, \u017ce Woli\u0144ska, \u017ce Mincowa itd. Ja ten temat akurat ch\u0119tnie podejmuj\u0119, bo to nie s\u0105 rzeczy, kt\u00f3rym chc\u0119 w jakikolwiek spos\u00f3b zaprzecza\u0107. Tylko jak si\u0119 cz\u0142owiek rozp\u0119dzi, to mo\u017ce wymieni\u0107 100 nazwisk, kt\u00f3re by\u0142y w tej kategorii, a reszta to byli normalni ludzie. Nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ca\u0142e NKWD to byli \u017bydzi. Ale ci ludzie w konsulacie mieli swoje w\u0142asne trudne, skomplikowane, polskie do\u015bwiadczenia, o kt\u00f3rych oni chcieli m\u00f3wi\u0107 i tworzyli paralel\u0119 mi\u0119dzy tym a tym, o czym ja m\u00f3wi\u0142am.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Czy ty uwa\u017casz, \u017ce to by\u0142o niestosowne?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> To by\u0142o jak najbardziej stosowne, ale to nie znaczy, \u017ce \u017cydowska krzywda polska zacz\u0119\u0142a si\u0119 od 1968 roku czy tego ustroju. My m\u00f3wimy o kilkuset latach przedtem, o Kielcach itd. To, \u017ce wy\u015bcie do\u015bwiadczyli swoje to ja rozumiem, ja s\u0142ysz\u0119, ja czytam i faktycznie chcia\u0142abym wi\u0119cej o tym wiedzie\u0107, bo to co wiem to ta garstka, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna gdziekolwiek wyczyta\u0107, a to na pewno namiastka. Mam jak\u0105\u015b globaln\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego wszystkiego ale nie s\u0142ysza\u0142am osobistych relacji, nie wiem co mog\u0142o si\u0119 sta\u0107 indywidualnym ludziom. Ja si\u0119 ich pyta\u0142am czy wy\u015bcie zaznali krzywd od ludzi indywidualnych czy tylko od systemu i wtedy znajdowali\u015bmy si\u0119 na tym samym polu. To s\u0105 bardzo ciekawe rzeczy. Teraz troch\u0119 ju\u017c poczu\u0142am na w\u0142asnej sk\u00f3rze do jakiego stopnia Polacy s\u0105 podzieleni w odbieraniu w\u0142asnej historii, widzeniu w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci \u2013 maj\u0105 strasznie du\u017ce zadanie i ta \u017cydowska krzywda wygl\u0105da troch\u0119 inaczej w tym kontek\u015bcie. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 wiele razy, \u017ce kto\u015b podszed\u0142 \u017ceby podpisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 i potem szepn\u0105\u0142: \u201cJa Pani\u0105 bardzo przepraszam.\u201d Jeden z cytat\u00f3w, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142am w ksi\u0105\u017cce, jeden z takich d\u0142ugich cytat\u00f3w to jest nawi\u0105zanie do Dmowskiego. Pisze jaki\u015b cz\u0142owiek wyra\u017caj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b: \u201cPatrz\u0105c na Holokaust mia\u0142em podw\u00f3jne uczucie, jeden w\u0105tek uczu\u0107 to wielki chrze\u015bcija\u0144ski \u017cal, \u017ce taka straszna rzecz si\u0119 dzieje, bardzo niechrze\u015bcija\u0144ska. Z drugiej strony my\u015bla\u0142am sobie: w ko\u0144cu nie b\u0119dzie tych \u017byd\u00f3w z koz\u0105 na ganku i jako\u015b ten problem zostanie rozwi\u0105zany r\u0119kami innymi ni\u017c nasze.\u201d M\u00f3wi\u0119 o tym bo to jest klasyczny, mo\u017ce najbardziej drastyczny przyk\u0142ad rozdwojenia ja\u017ani, patrzenia na problem z dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia i niezdawania sobie sprawy, \u017ce s\u0105 one w konflikcie. To jest nieakceptowanie faktu, \u017ce ci \u017bydzi faktycznie przez stulecia byli, a mo\u017ce powinni by\u0107 widziani jako wsp\u00f3\u0142gospodarze polskiej ziemi. Ja nie wiem czy jest wielu Polak\u00f3w nawet dzisiaj, nawet tych \u201cdobrych\u201d, kt\u00f3rzy widzieliby to w ten spos\u00f3b. Jak si\u0119 patrzy na \u017byd\u00f3w historycznie, jest tam pewien element obco\u015bci, pewien element nienale\u017cenia, podzia\u0142u, rozdzia\u0142u. Ja my\u015bl\u0119, \u017ce oczywi\u015bcie z obydwu stron. Nigdy te\u017c stulecia nie s\u0142u\u017cy\u0142y dw\u00f3m narodom dobrze. Nasi przodkowie nie dali sobie rady z tym aby \u017cy\u0107 razem.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Ale przecie\u017c bardzo wielu \u017byd\u00f3w by\u0142o zasymilowanych, m\u00f3wi\u0142o po polsku, by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 polskiej kultury. Tego normalni ludzie nie mogli kwestionowa\u0107 nawet gdyby chcieli, prawda? Dzieci by\u0142y wychowywane na wierszach Tuwima, temu nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107. Nie mia\u0142o znaczenia, \u017ce by\u0142 \u017bydem. Ja dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce on by\u0142 \u017bydem bardzo p\u00f3\u017ano, jak by\u0142am nastolatk\u0105. Wszystkie dzieci by\u0142y wychowane na poezji Tuwima \u2013 kochali\u015bmy go. To tylko jeden przyk\u0142ad, ale jest ich przecie\u017c dziesi\u0105tki.<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Ludzie nie zdawali sobie sprawy z tego, \u017ce on by\u0142 \u017bydem, bo jego asymilacja by\u0142a taka, \u017ce prawie przesta\u0142 by\u0107 \u017bydem, nie w swoich w\u0142asnych oczach, ale w oczach ludzi dooko\u0142a niego. I to byli \u017bydzi, kt\u00f3rzy byli \u0142atwiejsi do zaakceptowania. Ci, kt\u00f3rzy faktycznie przyjmowali wszelkie charakterystyki Polaka.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Czy teraz t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 inaczej by\u015b napisa\u0142a?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Nie. Napisa\u0142abym tak\u0105 sam\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 ale mo\u017ce napisa\u0142abym wi\u0119cej. Ja sobie my\u015bl\u0119, \u017ce b\u0119dzie inaczej jak napisz\u0119 angielsk\u0105 wersj\u0119 \u2013 i ju\u017c si\u0119 troch\u0119 za to zacz\u0119\u0142am zabiera\u0107. Ludzie, kt\u00f3rzy to b\u0119d\u0105 czytali, nie b\u0119d\u0105 rozumieli tego wszystkiego, tych niuans\u00f3w. Dla nich wszystko b\u0119dzie bardzo bia\u0142o-czarne. Oni b\u0119d\u0105 tylko potrafili s\u0105dzi\u0107 te rzeczy, kt\u00f3re ja opisuj\u0119. Bez zrozumienia 800 lat, bez emocji i bez tej ca\u0142ej historii, oni nie b\u0119d\u0105 rozumieli o co chodzi. Mo\u017ce wi\u0119c napisz\u0119 wi\u0119cej. B\u0119d\u0119 bardzo uwa\u017ca\u0142a \u017ceby si\u0119 nie bawi\u0107 w interpretacj\u0119 sytuacji politycznej, ale mo\u017ce po\u015bwi\u0119c\u0119 troch\u0119 wi\u0119cej miejsca temu jak w\u0142a\u015bnie Polacy przyj\u0119li t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, mo\u017ce troch\u0119 mojemu zrozumieniu kto ci Polacy s\u0105, kt\u00f3rzy przyj\u0119li tak t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, bo innych nie widzia\u0142am, dzi\u0119ki Bogu. Mo\u017ce ta angielska wersja b\u0119dzie okazj\u0105 ku temu \u017ceby troch\u0119 powiedzie\u0107 wi\u0119cej gwoli wyt\u0142umaczenia ale r\u00f3wnie\u017c gwoli oddania honoru temu, co widzia\u0142am w Polsce, temu, co zrozumia\u0142am. Mo\u017ce przedtem to widzia\u0142am, ale nie rozumia\u0142am, bo teraz ci ludzie mnie dotykali, a ja przedtem tylko zna\u0142am takich, kt\u00f3rzy rzucali kamieniami.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Czyli to dobrze, \u017ce pojecha\u0142a\u015b?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Dobrze, \u017ce pojecha\u0142am \u2013 i dla mnie, i dla tych ludzi, kt\u00f3rzy t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 czytali.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Planujesz angielskoj\u0119zyczn\u0105 wersj\u0119 ksi\u0105\u017cki.<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Tak. Zapar\u0142am si\u0119, \u017ce to ja sama j\u0105 przet\u0142umacz\u0119 \u2013 przede wszystkim dlatego, \u017ce moja angielszczyzna jest lepsza od mojej polszczyzny. Tak uwa\u017cam, chocia\u017c musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nas\u0142ucha\u0142am si\u0119 komplement\u00f3w pod adresem mojej znajomo\u015bci polskiego. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce ta ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a.<\/span><\/p>\n

M.P.B.:<\/strong> Jakie masz plany, nadzieje?<\/span>
\n
\nS.B.:<\/strong> Mam nadziej\u0119, \u017ce spotkam wi\u0119cej ludzi, \u017ceby pog\u0142\u0119bi\u0107 moje w\u0142asne zrozumienie. Ja bym chcia\u0142a si\u0119 spotka\u0107 z m\u0142odzie\u017c\u0105. W Krakowie na jednym z moich spotka\u0144 by\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry prowadzi wielk\u0105 organizacj\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105, a na spotkaniu w Lublinie by\u0142a pani, kt\u00f3ra jest dyrektork\u0105 liceum, a r\u00f3wnie\u017c polonistk\u0105 \u2013 podesz\u0142a do mnie i powiedzia\u0142a \u201cja pani przyrzekam, \u017ce o tej ksi\u0105\u017cce b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 w szkole\u201d. A potem zapyta\u0142a czy ja bym nie wr\u00f3ci\u0142a do Lublina bo ona by bardzo chcia\u0142a zorganizowa\u0107 spotkanie ze studentami. Ja bym bardzo chcia\u0142a si\u0119 spotka\u0107 ze studentami. Poza tym m\u00f3j wydawca mi powiedzia\u0142, \u017ce Instytut Ksi\u0105\u017cki chcia\u0142by finansowa\u0107 kilka r\u00f3\u017cnych t\u0142umacze\u0144 mojej ksi\u0105\u017cki poniewa\u017c misj\u0105 Instytutu Ksi\u0105\u017cki jest popularyzowanie polskiej kultury poza granicami kraju i oni patrz\u0105 na to jako element polskiej kultury. O to mi chodzi\u0142o i uwa\u017cam to za wielki sukces.<\/span><\/p>\n

\u2022\u2022\u2022<\/span><\/p>\n

Sabina Baral powr\u00f3ci\u0142a po dziesi\u0119cioleciach od wygnania do Polski ze swoj\u0105 histori\u0105 i z histori\u0105 ludzi, kt\u00f3rych \u017cycie zosta\u0142o bezpardonowo przerwane. Dzi\u0119ki swojej osobistej, bolesnej opowie\u015bci, po prawie p\u00f3\u0142 wieku znalaz\u0142a to, czego wtedy nie by\u0142o \u2013 ludzi z otwartymi sercami i umys\u0142ami, kt\u00f3rym jej opowie\u015b\u0107 pozwoli\u0142a zdoby\u0107 g\u0142\u0119bsze zrozumienie ich w\u0142asnej, jak\u017ce ma\u0142o znanej im historii. Pragnie, aby taka by\u0142a Polska, aby jej inne oblicze \u2013 to z z wroc\u0142awskiego Rynku, gdzie spalono kuk\u0142\u0119 \u017byda \u2013 by\u0142o powszechnie pot\u0119pianym marginesem.<\/span><\/p>\n

Czas na nast\u0119pny rozdzia\u0142 \u2013 na oczekiwane spotkania z m\u0142odzie\u017c\u0105 i na wersj\u0119 angielsk\u0105 \u201cZapisk\u00f3w z wygnania\u201d. To kolejne drzwi, za kt\u00f3rymi i autork\u0119 i jej czytelnik\u00f3w czeka wielkie prze\u017cycie wyja\u015bniania ciemnych kart historii.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142gorzata P. Bonikowska<\/strong><\/em>
\n Zdj\u0119cia z archiwum Sabiny Baral<\/strong><\/em><\/p>\n

Spotkania<\/h3>\n

Czytaj dalej tu: Drugie \u017cycie \u201cZapisk\u00f3w z wygnania\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drugie \u017cycie \u201cZapisk\u00f3w z wygnania\u201d Malgorzata P. Bonikowska Sabina Baral, autorka niezwyk\u0142ej, bardzo osobistej ksi\u0105\u017cki o losach swojej rodziny i innych \u017byd\u00f3w wyp\u0119dzonych z Polski w 1968 roku, pt. \u201cZapiski z wygnania\u201d (Austeria, 2015), o kt\u00f3rej pisa\u0142am obszernie w sierpniu, ma za sob\u0105 nie tylko wielki sukces wydawniczy, ale te\u017c skonfrontowanie swojej ksi\u0105\u017cki z setkami […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33576"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33580,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33576\/revisions\/33580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}