{"id":33659,"date":"2016-01-05T18:09:11","date_gmt":"2016-01-05T16:09:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=33659"},"modified":"2016-01-04T10:58:00","modified_gmt":"2016-01-04T08:58:00","slug":"06-09-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=33659","title":{"rendered":"Wywiad z L\u00e1szl\u00f3 Nemesem, re\u017cyserem filmu Syn Szaw\u0142a"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Wywiad z L\u00e1szl\u00f3 Nemesem, re\u017cyserem filmu Syn Szaw\u0142a<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n
\n

Jak kr\u0119cono film Syn Szaw\u0142a?<\/strong> Kim jest jego re\u017cyser L\u00e1szl\u00f3 Nemes?<\/strong> Jaki wp\u0142yw na powstanie filmu mia\u0142a historia przodk\u00f3w re\u017cysera?<\/em><\/span><\/p>\n

L\u00e1szl\u00f3 Nemes<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w Budapeszcie w 1977 r. We Francji studiowa\u0142 histori\u0119, stosunki mi\u0119dzynarodowe oraz scenopisarstwo. Pracowa\u0142 jako asystent re\u017cysera na planie film\u00f3w we Francji i na W\u0119grzech. By\u0142 asystentem B\u00e9li Tarra (m.in. przy Cz\u0142owieku z Londynu), jednocze\u015bnie studiowa\u0142 re\u017cyseri\u0119 filmow\u0105 w Nowym Jorku.<\/em><\/span>
\n Jego pierwsz\u0105 samodzieln\u0105 realizacj\u0105 filmow\u0105 by\u0142 kr\u00f3tkometra\u017cowy With a Little Patience, kt\u00f3ry pokazywany by\u0142 na Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Syn Szaw\u0142a jest jego pe\u0142nometra\u017cowym debiutem.<\/em><\/span><\/p>\n

O zmierzeniu si\u0119 z trudnym tematem Zag\u0142ady zadecydowa\u0142y m. in. losy przodk\u00f3w L\u00e1szl\u00f3 Nemesa. Cz\u0119\u015b\u0107 jego rodziny zgin\u0119\u0142a w KL Auschwitz-Birkenau.<\/em><\/span><\/p>\n

\u2013 To fakt, o kt\u00f3rym rozmawiali\u015bmy ka\u017cdego dnia. Kiedy by\u0142em ma\u0142y, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce \u201ezosta\u0142o uczynione z\u0142o\u201d. Wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce wydr\u0105\u017cono w nas jak\u0105\u015b czarn\u0105 dziur\u0119. Co\u015b by\u0142o nie tak, a niemo\u017cno\u015b\u0107 okre\u015blenia, co to by\u0142o, sprawia\u0142a, \u017ce czu\u0142em si\u0119 samotny \u2013 m\u00f3wi L\u00e1szl\u00f3 Nemes \u2013 Nie potrafi\u0142em tego zrozumie\u0107 przez wiele lat.<\/em><\/span><\/p>\n

Jednak film niesie te\u017c pozytywne przes\u0142anie. Jego tw\u00f3rcy wierz\u0105, \u017ce w tej mrocznej historii jest tak\u017ce sporo nadziei. Cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce moralno\u015b\u0107, warto\u015bci, religia zosta\u0142y ca\u0142kowicie porzucone, to nagle jeden cz\u0142owiek zaczyna ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w cichy g\u0142os dobiegaj\u0105cy z jego wn\u0119trza. G\u0142os namawiaj\u0105cy go do pozornie daremnego i bezu\u017cytecznego uczynku, kt\u00f3ry jednak mo\u017ce pozwoli\u0107 mu odnale\u017a\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwo i spos\u00f3b na przetrwanie.<\/em><\/span><\/p>\n

Film znajdzie si\u0119 w kinach od 22 stycznia 2016 r. Jego dystrybutorem jest Gutek Film, a patronat nad premier\u0105 obj\u0119\u0142o Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN oraz portal Wirtualny Sztetl.<\/em><\/span><\/p>\n

\n

L\u00e1szl\u00f3 Nemes \u2013 re\u017cyser filmu Syn Szaw\u0142a<\/em><\/span><\/p>\n

\"Ilustracja\"<\/p>\n

\u2013 W jaki spos\u00f3b przyszed\u0142 Panu do g\u0142owy pomys\u0142 na Syna Szaw\u0142a?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Podczas zdj\u0119\u0107 do \u201eCz\u0142owieka z Londynu\u201d, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w Bastii, mieli\u015bmy blisko tygodniow\u0105 przerw\u0119 w pracy na planie. Wtedy, w ma\u0142ej ksi\u0119garni, natrafi\u0142em na ksi\u0105\u017ck\u0119 Des Voix sous le cendre (G\u0142osy spod proch\u00f3w), zwan\u0105 te\u017c Zapiskami z Auschwitz, b\u0119d\u0105c\u0105 relacjami naocznych \u015bwiadk\u00f3w Shoah. Znajduj\u0105 si\u0119 w niej wspomnienia z obozu zag\u0142ady cz\u0142onk\u00f3w Sonderkommando, kt\u00f3rzy ukryli swoje \u015bwiadectwa na chwil\u0119 przed buntem w 1944 r. Zosta\u0142y one odnalezione lata p\u00f3\u017aniej. Opisane s\u0105 w nich ich codzienne obowi\u0105zki, to, jak zorganizowana\u00a0by\u0142a ich praca, zasady, jakimi kierowano si\u0119 w obozie, jak eksterminowano \u017byd\u00f3w, a tak\u017ce w jaki spos\u00f3b zawi\u0105zali ruch oporu.<\/span><\/p>\n

\u2013 Czym by\u0142o Sonderkommando i za co odpowiadali jego cz\u0142onkowie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 To byli wi\u0119\u017aniowie wybrani przez SS do pomocy przy roz\u0142adunku nowych transport\u00f3w z wi\u0119\u017aniami. Eskortowali ich w drodze do budynk\u00f3w, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 komory gazowe, pomagali rozbiera\u0107, uspokajali, a potem wprowadzali do kom\u00f3r. Nast\u0119pnie wynosili cia\u0142a, palili je i sprz\u0105tali. Wszystko to musieli robi\u0107 bardzo szybko, bo kolejne transporty by\u0142y ju\u017c w drodze. Auschwitz-Birkenau dzia\u0142a\u0142o jak fabryka produkuj\u0105ca i eliminuj\u0105ca cia\u0142a na masow\u0105 skal\u0119. Latem 1944 r. pracowa\u0142a ona na najwy\u017cszych obrotach. Historycy szacuj\u0105, \u017ce ka\u017cdego dnia u\u015bmiercano tam wtedy kilka tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Cz\u0142onkowie Sonderkommando wykonuj\u0105cy swoje obowi\u0105zki mogli liczy\u0107 na wzgl\u0119dnie \u0142agodniejsze traktowanie. Mogli bra\u0107 jedzenie znalezione w trakcie roz\u0142adowywania transport\u00f3w, a tak\u017ce cieszyli si\u0119 swobod\u0105 przemieszczania si\u0119 w swoich rewirach. Jednak ich praca by\u0142a wyka\u0144czaj\u0105ca, a regularnie \u2013 co 3-4 miesi\u0105ce \u2013 byli oni zabijani przez SS, tak, by nie ocala\u0142 \u017caden \u015bwiadek zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

\u2013 Czy Pa\u0144ska rodzina ucierpia\u0142a podczas Shoah?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 mojej rodziny zosta\u0142a zg\u0142adzona w Auschwitz. To fakt, o kt\u00f3rym rozmawiali\u015bmy ka\u017cdego dnia. Kiedy by\u0142em ma\u0142y, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce \u201ezosta\u0142o uczynione z\u0142o\u201d. Wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce wydr\u0105\u017cono w nas jak\u0105\u015b czarn\u0105 dziur\u0119. Co\u015b by\u0142o nie tak, a niemo\u017cno\u015b\u0107 okre\u015blenia, co to by\u0142o sprawia\u0142a, \u017ce czu\u0142em si\u0119 samotny. Nie potrafi\u0142em tego zrozumie\u0107 przez wiele lat. A\u017c w ko\u0144cu przyszed\u0142 czas, gdy musia\u0142em na nowo odkry\u0107 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 rodzinnej historii.<\/span><\/p>\n

\u2013 Dlaczego zdecydowa\u0142 si\u0119 Pan si\u0119gn\u0105\u0107 po zapiski cz\u0142onk\u00f3w Sonderkommando?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Filmy o obozach zawsze mnie frustrowa\u0142y. Pr\u00f3bowa\u0142y one opowiada\u0107 historie o przetrwaniu i heroizmie, gdy tak naprawd\u0119 przedstawia\u0142y zmitologizowan\u0105 wersj\u0119 przesz\u0142o\u015bci. Natomiast zapiski Sonderkommando s\u0105 konkretne, prawdziwe i namacalne. Precyzyjnie opisuj\u0105 obozowe tu i teraz, \u201enormalne\u201d funkcjonowanie fabryki \u015bmierci. Jej organizacj\u0119, zasady, godziny pracy, zmiany, zagro\u017cenia, maksymaln\u0105 wydajno\u015b\u0107. SS u\u017cywa\u0142o s\u0142owa \u201eSt\u00fcck\u201d (sztuki), kiedy m\u00f3wiono o zw\u0142okach. Ta fabryka produkowa\u0142a zw\u0142oki. To wszystko pozwoli\u0142o mi spojrze\u0107 na obozy zag\u0142ady oczami pot\u0119pionych.<\/span><\/p>\n

\u2013 Ale jak doszed\u0142 Pan od tych zapisk\u00f3w do fikcyjnej opowie\u015bci dziej\u0105cej si\u0119 w samym sercu w pe\u0142ni dzia\u0142aj\u0105cej fabryki \u015bmierci?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 To faktycznie by\u0142o trudne. Nie chcia\u0142em z nikogo robi\u0107 bohatera. Nie chcia\u0142em te\u017c, \u017ceby dominowa\u0142 punkt widzenia ocalonego, ani nie chcia\u0142em pokazywa\u0107 zbyt wiele z tego, co si\u0119 dzia\u0142o w obozie. Chcia\u0142em natomiast spojrze\u0107 na spraw\u0119 \u015bwie\u017cym okiem i opowiedzie\u0107 histori\u0119 w spos\u00f3b mo\u017cliwie jak najprostszy i archaiczny. Wybra\u0142em w ko\u0144cu punkt widzenia jednego cz\u0142owieka, Szaw\u0142a Ausl\u00e4ndera, w\u0119gierskiego \u017byda, cz\u0142onka Sonderkommando, i restrykcyjnie si\u0119 tego trzyma\u0142em: pokazywa\u0142em tylko to, co on m\u00f3g\u0142 widzie\u0107. Nie mniej, nie wi\u0119cej. Mimo tego nie jest to jego subiektywna relacja, bo widzimy go jako jedn\u0105 z postaci. Nie chcia\u0142em te\u017c koncentrowa\u0107 si\u0119 tylko na wizualnym aspekcie filmu. To razi\u0142oby sztuczno\u015bci\u0105. Zale\u017ca\u0142o mi, by nie by\u0142o to tylko \u0107wiczenie estetyczne, wprawka warsztatowa.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej, ten m\u0119\u017cczyzna by\u0142 dla mnie \u017ar\u00f3d\u0142em wyj\u0105tkowej, obsesyjnej i surowej historii: wierzy, \u017ce w\u015br\u00f3d cia\u0142 wyci\u0105ganych z kom\u00f3r gazowych widzia\u0142 cia\u0142o swojego syna i od tej chwili zrobi wszystko, by ocali\u0107 je przed spaleniem w piecu. Musi znale\u017a\u0107 rabina, kt\u00f3ry odm\u00f3wi nad zw\u0142okami kadisz tak, aby on m\u00f3g\u0142 je godnie pogrzeba\u0107. To pragnienie b\u0119dzie motorem wszelkich jego dzia\u0142a\u0144, cho\u0107 wydaje si\u0119 absolutnie bezu\u017cyteczne w tym piekle na ziemi, jakim by\u0142y obozy. Film koncentruje si\u0119 na dzia\u0142aniach jednego bohatera, ale one pozwalaj\u0105 pokaza\u0107 motywacje innych postaci. Sam ob\u00f3z widzimy jednak przez pryzmat podr\u00f3\u017cy Szaw\u0142a.<\/span><\/p>\n

\u2013 Ten film na pewno wymaga\u0142 solidnej dokumentacji i bada\u0144, podej\u015bcia historyka\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Oboje wraz z moj\u0105 wsp\u00f3\u0142scenarzystk\u0105, Clar\u0105 Royer, uczyli\u015bmy si\u0119 podczas pracy. Czytali\u015bmy \u015bwiadectwa innych uczestnik\u00f3w tych wydarze\u0144 \u2013 Shlomo Venezii, Filipa M\u00fcllera czy Mikl\u00f3sza Nyiszli, doktora i w\u0119gierskiego \u017byda, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w krematoriach. Oczywi\u015bcie wa\u017cnym punktem odniesienia by\u0142o Shoah Claude\u2019a Lanzmana, a szczeg\u00f3lnie sekwencje po\u015bwi\u0119cone Sonderkommando, w trakcie kt\u00f3rych pojawia si\u0119 bardzo dla nas wa\u017cna opowie\u015b\u0107 Abrahama Bomby. Otrzymali\u015bmy te\u017c olbrzymie wsparcie od historyk\u00f3w: Gideona Greifa, Philippe\u2019a Mesnarda czy Zolt\u00e1na V\u00e1gi.<\/span><\/p>\n

\u2013 Czy podczas prac za\u0142o\u017cyli\u015bcie, \u017ce czego\u015b na pewno nie poka\u017cecie?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Nie chcia\u0142em pokazywa\u0107 ca\u0142ego tego horroru wprost, chcia\u0142em oszcz\u0119dzi\u0107 sobie i widzom okropno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 by\u0142oby na przyk\u0142ad umieszczenie kamery w komorze gazowej, gdzie umieraj\u0105 ludzie. Film pod\u0105\u017ca \u015bci\u015ble za Szaw\u0142em. Wi\u0119c zatrzymujemy si\u0119 przed drzwiami komory i wchodzimy do niej ju\u017c po akcie eksterminacji, gdy wynoszone s\u0105 cia\u0142a i pomieszczenie przygotowywane jest na przyj\u0119cie kolejnego transportu. Tym, czego nie widzimy, jest w\u0142a\u015bnie \u015bmier\u0107. Jej nie mo\u017cna odtworzy\u0107. Nie mo\u017cna ni\u0105 manipulowa\u0107. Trzymanie si\u0119 punktu widzenia Szaw\u0142a by\u0142o dla mnie istotne. Widzimy to, co on. Zwracamy uwag\u0119, na to co on. Szawe\u0142 pracuje w krematorium od 4 miesi\u0119cy i \u017ceby nie zwariowa\u0107 musia\u0142 si\u0119 uodporni\u0107 na koszmar tego miejsca, wi\u0119c i ja umie\u015bci\u0142em je poza kadrem, na kraw\u0119dzi postrzegania. Szawe\u0142 widzi tylko rzeczy, kt\u00f3re dotycz\u0105 jego zadania, to narzuca rytm filmowi.<\/span><\/p>\n

\u2013 Jak realizowali\u015bcie zdj\u0119cia?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Na d\u0142ugo przed zdj\u0119ciami \u2013 wraz z operatorem M\u00e1ty\u00e1sem Erd\u00e9ly i scenografem L\u00e1szl\u00f3 Rajkiem \u2013 ustalili\u015bmy kilka podstawowych zasad, stworzyli\u015bmy tak\u0105 nasz\u0105 Dogm\u0119: \u201efilm nie ma by\u0107 \u0142adny\u201d, \u201efilm nie ma by\u0107 atrakcyjny\u201d, \u201enie robimy horroru\u201d, \u201etrzymamy si\u0119 Szaw\u0142a, co oznacza, \u017ce nie wykraczamy poza to, co on widzi, s\u0142yszy i gdzie si\u0119 znajduje\u201d, \u201ekamera jest jego towarzyszem, jest z nim przez ca\u0142y czas\u201d.<\/span><\/p>\n

Chcieli\u015bmy te\u017c, by zdj\u0119cia zrealizowane by\u0142y na tradycyjnej ta\u015bmie 35mm, kt\u00f3ra zostanie poddana obr\u00f3bce fotochemicznej. To by\u0142 jedyny spos\u00f3b, \u017ceby film zachowa\u0142 niejednorodn\u0105 struktur\u0119 obrazu, sprawia\u0142 wra\u017cenie organicznego. Zale\u017ca\u0142o nam, \u017ceby w ten spos\u00f3b poruszy\u0107 w widzach emocjonaln\u0105 strun\u0119, co\u015b, czego nie potrafi \u017caden cyfrowy efekt. To wszystko wymaga\u0142o specjalnego o\u015bwietlenia na planie \u2013 rozproszonego, prostego, przemys\u0142owego. Musieli\u015bmy kr\u0119ci\u0107, u\u017cywaj\u0105c tylko jednego obiektywu \u2013 40 mm \u2013 i \u015bci\u015ble przestrzega\u0107 proporcji obrazu.<\/span><\/p>\n

\u2013 Szawe\u0142 nosi kurtk\u0119 z du\u017cym czerwonym krzy\u017cem na plecach\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Tak, to tarcza. SS znakowa\u0142a tak odzie\u017c, \u017ceby \u0142atwiej by\u0142o trafi\u0107 do pr\u00f3buj\u0105cego ucieka\u0107 wi\u0119\u017ania. W naszym przypadku by\u0142a to tarcza i cel dla kamery.<\/span><\/p>\n

\u2013 Czy inne filmy by\u0142y dla was jakim\u015b punktem odniesienia?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Id\u017a i patrz Elema Klimowa z 1985 r. by\u0142 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji. To opowie\u015b\u0107 o ch\u0142opcu, kt\u00f3ry w 1943 r. trafia na front wschodni i widzi jego groz\u0119. Z tym, \u017ce Klimow pozwoli\u0142 sobie na zdecydowanie bardziej barokowe rozwi\u0105zania ni\u017c my.<\/span><\/p>\n

\u2013 W pierwszej scenie filmu wszystko jest nieostre i nagle z tej nieostro\u015bci wy\u0142ania si\u0119 twarz \u2013 to Szawe\u0142.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Pojawia si\u0119 zupe\u0142nie znik\u0105d. Tak te\u017c zaczyna si\u0119 m\u00f3j pierwszy film kr\u00f3tkometra\u017cowy With A Little Patience. Publiczno\u015b\u0107 od razu wie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jemu b\u0119dzie towarzyszy\u0142a przez ca\u0142y film. Bardzo du\u017co pracowali\u015bmy z aktorami nad ich j\u0119zykiem cia\u0142a. Obozowe zasady i to, co trzeba robi\u0107, \u017ceby przetrwa\u0107, wymagaj\u0105 bardzo okre\u015blonych ruch\u00f3w. Wzrok powinien by\u0107 opuszczony, nigdy nie mo\u017cna patrze\u0107 w oczy prze\u015bladowc\u00f3w, kroki powinny by\u0107 drobne, ale pewne i szybkie, trzeba zdejmowa\u0107 czapk\u0119 przy powitaniu i nic nie m\u00f3wi\u0107, a je\u015bli zosta\u0142o si\u0119 poproszonym, to odpowiada\u0107 prosto i po niemiecku.<\/span><\/p>\n

\u2013 Szybko dociera do nas, \u017ce w obozie dzia\u0142a kilka sprzecznych wobec siebie dynamik: trzeba by\u0107 podda\u0144czym wobec SS, solidarnym w gronie Sonderkommando, gdzie jednak jest wiele napi\u0119\u0107 i rywalizacji, a tak\u017ce dzia\u0142a\u0107 w ruchu oporu.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2013 Oczywi\u015bcie, w tym horrorze jest przynajmniej kilka strategii roz\u0142o\u017conych na skali od rezygnacji do oporu. A op\u00f3r r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna stawia\u0107 na kilka sposob\u00f3w. W filmie widzimy i uczestniczymy w buncie, kt\u00f3ry faktycznie mia\u0142 miejsce w 1944 r., i by\u0142 jedynym w historii zbrojnym powstaniem w Auschwitz. Szawe\u0142 natomiast decyduje si\u0119 na zupe\u0142nie inn\u0105 form\u0119 buntu, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce jest bez znaczenia w tym kontek\u015bcie. W drodze do wyznaczonego sobie celu spotyka on r\u00f3\u017cnych ludzi i postawy. By odzyska\u0107 cia\u0142o ch\u0142opca musi odwiedzi\u0107 miejsce, gdzie dokonuje si\u0119 sekcji zw\u0142ok, spotyka tam lekarzy i anatom\u00f3w. W poszukiwaniu rabina spotyka grup\u0119 Sonderkommando prowadz\u0105c\u0105 nowy transport \u017byd\u00f3w na \u015bmier\u0107. Niespodziewanie jego \u015bcie\u017cki pokrywaj\u0105 si\u0119 ze \u015bcie\u017ckami buntownik\u00f3w. Otaczaj\u0105cy go \u015bwiat Szawe\u0142 postrzega fragmentarycznie, podobnie jak widzowie, kt\u00f3rzy elementy tej uk\u0142adanki musz\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 samodzielnie, by zrozumie\u0107 sytuacj\u0119. Zreszt\u0105 nikt nie ma wizji ca\u0142o\u015bci, wszyscy z dost\u0119pnych im element\u00f3w pr\u00f3buj\u0105 zbudowa\u0107 swoj\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

\u2013 W pewnym momencie Szawe\u0142 spotyka buntownik\u00f3w, kt\u00f3rzy robi\u0105 zdj\u0119cia dokumentuj\u0105ce proces eksterminacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Czyli robi\u0105 co\u015b, co by\u0142o kategorycznie zabronione przez SS. W Birkenau uda\u0142o si\u0119 jednak cz\u0142onkom polskiego ruchu oporu przemyci\u0107 jeden b\u0105d\u017a kilka aparat\u00f3w i przekaza\u0107 buntownikom z Sonderkommando. Bez wzgl\u0119du na niewyobra\u017calne niebezpiecze\u0144stwo uda\u0142o im si\u0119 uwieczni\u0107 wn\u0119trze komory gazowej na chwil\u0119 przed tym, jak zamkn\u0119\u0142y si\u0119 jej drzwi i dos\u0142ownie moment po tym, jak zosta\u0142y otworzone. Nagie kobiety id\u0105ce w stron\u0119 aparatu, a potem ich martwe cia\u0142a na stosach, kt\u00f3re nast\u0119pnie zosta\u0142y wyniesione na zewn\u0105trz i spalone bezpo\u015brednio na ziemi.<\/span><\/p>\n

\u2013 A co z 4 fotografiami pokazywanymi na wystawie M\u00e9moire des camps (Pami\u0119\u0107 o obozach) w 2001 r., czterema \u201eobrazami mimo wszystko\u201d (nawi\u0105zanie do g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cki historyka sztuki i filozofa Georgesa-Didi Hubermana)?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Te 4 zdj\u0119cia g\u0142\u0119boko mn\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142y. Za\u015bwiadczaj\u0105 o ludob\u00f3jstwie, stanowi\u0105 niezbity dow\u00f3d, zadaj\u0105 najistotniejsze pytania. Co mo\u017cna zrobi\u0107 z obrazem? Co powinien przedstawia\u0107? Jaki powinni\u015bmy przyj\u0105\u0107 punkt widzenia w obliczu \u015bmierci i barbarzy\u0144stwa? Obrazy uwiecznione na tych zdj\u0119ciach sta\u0142y si\u0119 centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszego filmu, koresponduj\u0105 one z t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 podr\u00f3\u017cy Szaw\u0142a przez piek\u0142o obozu, w kt\u00f3rej niespodziewanie uczestniczy on w wydarzeniach, b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 naszego spojrzenia na zag\u0142ad\u0119.<\/span><\/p>\n

\u2013 Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w filmie odgrywa d\u017awi\u0119k.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 Wsp\u00f3lnie z d\u017awi\u0119kowcem, Tamasem Zanyi, z kt\u00f3rym pracowa\u0142em nad wszystkimi moimi filmami, zdecydowali\u015bmy, \u017ce d\u017awi\u0119k musi by\u0107 bardzo prosty, surowy a jednocze\u015bnie wielop\u0142aszczyznowy i z\u0142o\u017cony. Chcia\u0142em \u017ceby widzowie poczuli t\u0119 specyficzn\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105 atmosfer\u0119 diabelskich fabryk. Mnogo\u015b\u0107 wykonywanych zada\u0144, wykrzykiwane rozkazy, wrzaski i wiele j\u0119zyk\u00f3w miesza\u0142o si\u0119 ze sob\u0105: niemiecki, j\u0119zyki wi\u0119\u017ani\u00f3w z ca\u0142ej Europy, w tym jidisz. D\u017awi\u0119k nak\u0142ada si\u0119 na obraz, czasem zajmuje jego miejsce, bo obraz jest niepe\u0142ny. Wszystkie te p\u0142aszczyzny d\u017awi\u0119kowe w filmie s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnorodne, niekiedy wr\u0119cz sprzeczne. Ca\u0142y materia\u0142 musia\u0142 pozosta\u0107 surowy, bardzo wa\u017cne by\u0142o dla nas, by go nie przeprodukowa\u0107, nie wyg\u0142adzi\u0107.<\/span><\/p>\n

\u2013 Kim jest aktor, kt\u00f3ry gra Szaw\u0142a?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2013 G\u00e9za R\u00f6hrig nie jest aktorem, ale w\u0119gierskim pisarzem i poet\u0105, kt\u00f3ry mieszka w Nowym Jorku. Pozna\u0142em go kilka lat temu. Pomys\u0142 na obsadzenie go w tej roli przyszed\u0142 mi do g\u0142owy pewnie dlatego, \u017ce jest on osob\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 w ci\u0105g\u0142ym ruchu, jego mimika i cia\u0142o nieustannie si\u0119 zmieniaj\u0105. Nie spos\u00f3b powiedzie\u0107, ile ma lat. Jest jednocze\u015bnie m\u0142ody i stary, przystojny i brzydki, zwyczajny i wyj\u0105tkowy, bystry i t\u0119py. Rusza si\u0119, jest wiercipi\u0119t\u0105, ale te\u017c potrafi zachowa\u0107 cisz\u0119 i bezruch.<\/span><\/p>\n

Ta posta\u0107 i film staraj\u0105 si\u0119 pozosta\u0107 w kontra\u015bcie do ceremonii \u015bmierci i fabryk \u015bmierci, do rytua\u0142\u00f3w i maszynerii, modlitw i ha\u0142as\u00f3w. Kiedy nie ma ju\u017c \u017cadnej nadziei, z najg\u0142\u0119bszych piekielnych otch\u0142ani dociera do Szaw\u0142a jego wewn\u0119trzny g\u0142os i m\u00f3wi: musisz przetrwa\u0107, by dokona\u0107 czynu nios\u0105cego znaczenie \u2013 ludzkie, ponadczasowe, \u015bwi\u0119te. Czynu b\u0119d\u0105cego pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em ludzkich spo\u0142eczno\u015bci i religii: okaza\u0107 szacunek cia\u0142u zmar\u0142ego.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad z L\u00e1szl\u00f3 Nemesem, re\u017cyserem filmu Syn Szaw\u0142a Jak kr\u0119cono film Syn Szaw\u0142a? Kim jest jego re\u017cyser L\u00e1szl\u00f3 Nemes? Jaki wp\u0142yw na powstanie filmu mia\u0142a historia przodk\u00f3w re\u017cysera? L\u00e1szl\u00f3 Nemes urodzi\u0142 si\u0119 w Budapeszcie w 1977 r. We Francji studiowa\u0142 histori\u0119, stosunki mi\u0119dzynarodowe oraz scenopisarstwo. Pracowa\u0142 jako asystent re\u017cysera na planie film\u00f3w we Francji i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33659"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33659"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33722,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33659\/revisions\/33722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}