{"id":34486,"date":"2016-01-18T18:09:51","date_gmt":"2016-01-18T16:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=34486"},"modified":"2016-01-19T08:30:21","modified_gmt":"2016-01-19T06:30:21","slug":"22-09","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=34486","title":{"rendered":"\u0141ukasz Kos: Nieporadne to moje \u017cydostwo"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.wysokieobcasy.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Wysokie Obcasy\" src=\"http:\/\/static.gazeta.pl\/i\/obrazki\/wo\/wobeta2015-02.svg\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.wysokieobcasy.pl\/wysokie-obcasy\/1,127763,19471981,lukasz-kos-nieporadne-to-moje-zydostwo.html\" target=\"_blank\">\u0141ukasz Kos: Nieporadne to moje \u017cydostwo<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Mike Urbaniak<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"\u0141ukasz Kos\" src=\"http:\/\/bi.gazeta.pl\/im\/4d\/91\/12\/z19472205Q,Lukasz-Kos.jpg\" alt=\"\u0141ukasz Kos\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nie my\u015bla\u0142em, \u017ce kiedykolwiek zobacz\u0119 palon\u0105 podczas legalnej demonstracji kuk\u0142\u0119 \u017byda, \u017ce us\u0142ysz\u0119 od rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105, \u017ce jaka\u015b grupa ludzi to paso\u017cyty, kt\u00f3re przenosz\u0105 choroby. Rozmowa z re\u017cyserem teatralnym \u0141ukaszem Kosem<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><strong> Artyku\u0142 otwarty w ramach bezp\u0142atnego limitu prenumeraty cyfrowej<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Panie Brtko, ja nic w \u017cyciu nie rozumiem, ale jedno wiem na pewno: tam, gdzie prawo krzywdzi uczciwych ludzi, tam jest amen. Tam wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej przyjdzie kolej na ka\u017cdego, nawet na tych, co takie prawa wymy\u015blaj\u0105&#8221;. Jak\u017ce aktualne w dzisiejszej Polsce s\u0142owa \u017cydowskiego fryzjera Josefa Katza do &#8220;aryzatora&#8221; Antona Brtki.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Kiedy s\u0142ysz\u0119 z sejmowej m\u00f3wnicy, \u017ce &#8220;prawo nie jest absolutne, nad prawem jest dobro narodu&#8221;, to a\u017c ciarki mi przechodz\u0105 po plecach. Bo co to znaczy, \u017ce kto\u015b jest ponad prawem? To, \u017ce mo\u017cna wyeliminowa\u0107 zar\u00f3wno jednostki, jak i ca\u0142e grupy, a sobie przy okazji co\u015b za\u0142atwi\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gdy zaczyna\u0142em prac\u0119 nad cytowanym przez ciebie &#8220;Sklepem przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221; Ladislava Grosmana, do g\u0142owy mi nie przysz\u0142o, \u017ce j\u0119zyk ideologii faszystowsko-katolickiej Pierwszej Republiki S\u0142owackiej z 1942 roku b\u0119d\u0119 s\u0142ysza\u0142 w wydaniu wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego rz\u0105du. Czytam teraz ksi\u0105\u017ck\u0119 Victora Klemperera &#8220;J\u0119zyk Trzeciej Rzeszy&#8221; i z przera\u017ceniem stwierdzam, \u017ce to, co s\u0142yszymy obecnie z ust naszych polityk\u00f3w, nie jest podobne do tamtego j\u0119zyka, jest identyczne! Nie my\u015bla\u0142em, \u017ce za mojego \u017cycia zobacz\u0119 palon\u0105 na legalnej demonstracji na wroc\u0142awskim Rynku kuk\u0142\u0119 \u017byda, \u017ce us\u0142ysz\u0119 od rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105, \u017ce jaka\u015b grupa ludzi to paso\u017cyty, kt\u00f3re przenosz\u0105 choroby.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><em><strong>A broni\u0105cy demokracji s\u0105 sponsorowani przez &#8220;\u017cydowskiego bankiera&#8221;<\/strong><\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Brakuje jeszcze tylko has\u0142a &#8220;Syjoni\u015bci do Syjamu!&#8221;, a\u017c strach w\u0142\u0105czy\u0107 radio.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Od pocz\u0105tku pracy w Teatrze \u017bydowskim czytam jak op\u0119tany o Marcu &#8217;68. W powszechnej \u015bwiadomo\u015bci jest on wybrykiem komunistycznych w\u0142adz, antysemickim incydentem, kt\u00f3ry blednie w por\u00f3wnaniu z Holocaustem, a w rzeczywisto\u015bci by\u0142 r\u00f3wnie wielkim ohydztwem, kt\u00f3re uruchomi\u0142o lawin\u0119 pod\u0142o\u015bci i z\u0142ama\u0142o \u017cycie tysi\u0105com ludzi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Polscy \u017bydzi znale\u017ali schronienie w kilku krajach, bo byli na szcz\u0119\u015bcie tacy, kt\u00f3rzy si\u0119 nimi zaopiekowali, ale wtedy dla wygnanych to nie by\u0142o takie oczywiste, cho\u0107 w Polsce si\u0119 uwa\u017ca, \u017ce przecie\u017c \u017bydzi wyjechali do lepszego \u015bwiata, porobili kariery i tak w og\u00f3le to im zazdro\u015bcimy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A to by\u0142o niewyobra\u017calne upokorzenie, wielka ludzka tragedia. Dlatego odbieram Marzec &#8217;68 jako ostatni akord Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ILYexHmKRQE\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przep\u0142aka\u0142em ca\u0142\u0105 noc, czytaj\u0105c &#8220;Zapiski z wygnania&#8221;, niezwyk\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 marcowej emigrantki Sabiny Baral. Ona pisze, \u017ce Marzec &#8217;68 zako\u0144czy\u0142 800-letni\u0105 tradycj\u0119 polskiego \u017cydostwa. Bardzo mnie to zabola\u0142o, bo jak to? Przecie\u017c ja tu jestem. Ale potem zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce Sabina Baral ma racj\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Idzie Kami\u0144skiej, kt\u00f3ra z dum\u0105 prowadzi\u0142a po wojnie Teatr \u017bydowski w Warszawie, urz\u0105dzono w 1967 roku jubileusz. Henryk Grynberg wspomina go tak: \u201eNa widowni przewa\u017cali wtedy \u017bydzi, bo ka\u017cdy \u017byd chcia\u0142 by\u0107 wtedy w Teatrze \u017bydowskim, jak w S\u0105dny Dzie\u0144 w synagodze. () Najpierw wydukali swe przem\u00f3wienia drugorz\u0119dni bonzowie partyjni, potem par\u0119 serdecznych s\u0142\u00f3w powiedzieli arty\u015bci, a gdy przysz\u0142a kolej na jubilatk\u0119, podzi\u0119kowa\u0142a wszystkim po polsku, jak trzeba (), po czym o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce chce si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 do swej publiczno\u015bci w j\u0119zyku, w kt\u00f3rym od tylu lat przemawia ze sceny, i wyg\u0142osi\u0142a w jidysz kr\u00f3tkie przem\u00f3wienie ku pokrzepieniu serc. \u00bb Nie martwcie si\u0119, kochani &#8211; m\u00f3wi\u0142a &#8211; nie pierwsza to burza, jak\u0105 przetrwali\u015bmy, wi\u0119c i t\u0119 przetrwamy. Z\u0142e wichry ucichn\u0105, nie takie rzeczy ju\u017c przecie\u017c widzieli\u015bmy \u00ab\u201d. A to by\u0142o ledwie 20 lat po pogromach, po komorach gazowych. Tej burzy \u017bydzi ju\u017c nie przetrwali, bo za chwil\u0119 Polacy zmusili ich do opuszczenia ojczyzny.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Baral z kolei opisuje histori\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re wyje\u017cd\u017caj\u0105c w Marcu &#8217;68, zabra\u0142o ze sob\u0105 trumn\u0119 swojej c\u00f3reczki. Wyobra\u017casz sobie, co musieli czu\u0107 ludzie, kt\u00f3rzy nie chcieli, by nawet ich zmar\u0142e dziecko le\u017ca\u0142o w polskiej ziemi?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Marzec to wielka trauma Teatru \u017bydowskiego. Wyjecha\u0142a nie tylko Ida Kami\u0144ska, lecz tak\u017ce wielu aktor\u00f3w.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dlatego uwa\u017cam, \u017ce powinien si\u0119 w nim odby\u0107 seans spirytystyczny, przeb\u0142aganie ducha Idy Kami\u0144skiej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Mo\u017ce teraz, kiedy Go\u0142da Tencer zosta\u0142a dyrektork\u0105 tej sceny, jest na to czas, bo &#8211; co u\u015bwiadomi\u0142a mi Joanna Krakowska &#8211; wraz z Go\u0142d\u0105 wr\u00f3ci\u0142 do Teatru \u017bydowskiego matriarchat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Chodzi\u0142e\u015b w og\u00f3le to tego teatru?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">By\u0142em w nim po raz pierwszy w 1981 roku na &#8220;Dybuku&#8221;, zabrali mnie na niego rodzice. Pi\u0119kny spektakl, Le\u0119 gra\u0142a Go\u0142da. Ale jednocze\u015bnie mia\u0142em poczucie, \u017ce to miejsce jest smutne, opuszczone, \u017ce zatrzyma\u0142 si\u0119 w nim czas. Wtedy dooko\u0142a trwa\u0142 karnawa\u0142 &#8220;Solidarno\u015bci&#8221;, tak\u017ce w teatrach. A w \u017bydowskim &#8211; cisza.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Teraz wracasz tu po raz pierwszy jako re\u017cyser, cho\u0107 tematy \u017cydowskie bra\u0142e\u015b ju\u017c wcze\u015bniej na warsztat.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bra\u0142em, jednak g\u0142\u00f3wnie ich unika\u0142em, cho\u0107 wszyscy mi powtarzali, \u017ce powinienem, bo &#8211; wiadomo &#8211; &#8220;jak nie ty zrobisz tematy \u017cydowskie, to kto?&#8221;. Chcia\u0142em zawsze zrobi\u0107 &#8220;Dybuka&#8221;, ale na razie si\u0119 nie uda\u0142o.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Zrobi\u0142e\u015b za to b\u0142yskotliwie &#8220;Nasz\u0105 klas\u0119&#8221; Tadeusza S\u0142obodzianka w PWST we Wroc\u0142awiu.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To by\u0142o po \u015bmierci mamy, m\u00f3j pierwszy zamach na \u017cydowskie tematy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale, o dziwo, nie odnale\u017ali\u015bmy ze studentami w &#8220;Naszej klasie&#8221; tajemnicy tragicznego polsko-\u017cydowskiego zwi\u0105zku. U nas to by\u0142a rzecz o rozpadzie grupy szkolnych przyjaci\u00f3\u0142, o tym, jak co\u015b pi\u0119knego si\u0119 rozwala.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bli\u017cej \u017cydowskich temat\u00f3w by\u0142em przy &#8220;Bobiczku&#8221; Hanocha Levina w Teatrze Zag\u0142\u0119bia w Sosnowcu.<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/p1jTjVjuIm4\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>To te\u017c bardzo udany spektakl, jeden z lepszych Levin\u00f3w w Polsce. A dlaczego w\u0142a\u015bciwie wystawiasz teraz &#8220;Sklep przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221; Grosmana?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Bo to najbardziej serdeczny film o zwi\u0105zku kat\u00f3w i ofiar, ale przede wszystkim chodzi\u0142o oczywi\u015bcie o graj\u0105c\u0105 w nim Roz\u00e1li\u0119 Lautmanov\u0105 Id\u0119 Kami\u0144sk\u0105. Filmowi J\u00e1na Kad\u00e1ra uda\u0142o si\u0119 bez w\u0105tpienia ocali\u0107 osobowo\u015b\u0107 Kami\u0144skiej, ona w nim naprawd\u0119 dzia\u0142a.<\/span><\/p>\n<p><em><strong>Dzisiaj w Teatrze \u017bydowskim dzia\u0142a wielowymiarowo.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Bo historia teatru \u017cydowskiego w Polsce, nie tylko instytucji, ale te\u017c zjawiska, jest histori\u0105 Kami\u0144skich &#8211; Idy i wcze\u015bniej jej matki Ester Rachel. W filmie dokumentalnym o Idzie Kami\u0144skiej &#8220;Jej teatr&#8221; jest taka scena, w kt\u00f3rej widzimy t\u0119 staruszk\u0119 na tle jakich\u015b ruin, i kiedy si\u0119 dok\u0142adniej przyjrzymy, okazuje si\u0119, \u017ce ona stoi na placu budowy Teatru \u017bydowskiego przy placu Grzybowskim, gdzie teraz siedzimy. Teatru, kt\u00f3ry by\u0142 budowany dla niej i do kt\u00f3rego nigdy nie wesz\u0142a, bo w roku 1968 Polacy zmusili j\u0105 do wyjazdu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Zaraz po tym, jak za &#8220;Sklep przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221; jako jedyna polska aktorka w historii dosta\u0142a nominacj\u0119 do Oscara.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">I won z Polski! Co ona musia\u0142a czu\u0107, kiedy po powrocie do Warszawy ze \u015bwiatowego tourn\u00e9e zasugerowano jej, by spakowa\u0142a walizki?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wyjecha\u0142a do Ameryki i straci\u0142a wszystko. Wys\u0142a\u0142em do jej syna mail z pro\u015bb\u0105, by opowiedzia\u0142 mi, jak wygl\u0105da\u0142y losy matki po opuszczeniu Polski, bo w\u0142a\u015bciwie nic o nich nie wiemy. Odpowiedzia\u0142 z Nowego Jorku: &#8220;() Nie jestem pewien, na ile rozmowa telefoniczna () pomog\u0142aby panu uzmys\u0142owi\u0107 sobie, jak wygl\u0105da\u0142o ostatnie dziesi\u0119\u0107 lat \u017cycia mojej mamy ()&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Go\u015bcinnie Lautmanov\u0105 gra u ciebie obchodz\u0105ca w zesz\u0142ym roku setne urodziny i uwielbiana przez publiczno\u015b\u0107 Danuta Szaflarska, aktorka TR Warszawa.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Prowadz\u0105ca sklep pasmanteryjny wdowa Lautmanov\u00e1 jest centraln\u0105 postaci\u0105 &#8220;Sklepu przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221;. Re\u017cyserzy J\u00e1n Kad\u00e1r i Elmar Klos wiedzieli, \u017ce aktorki do tej roli nie znajd\u0105 w Czechos\u0142owacji, i postanowili wyruszy\u0107 na poszukiwania do Zwi\u0105zku Radzieckiego. W drodze do Moskwy zatrzymali si\u0119 w Warszawie, poszli do Teatru \u017bydowskiego, zobaczyli na scenie Id\u0119 Kami\u0144sk\u0105 i wiedzieli, \u017ce dalej nie musz\u0105 szuka\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ja z kolei nie wyobra\u017ca\u0142em sobie w tej roli nikogo poza Danut\u0105 Szaflarsk\u0105. To niezwyk\u0142a aktorka i niezwyk\u0142y cz\u0142owiek. Przesz\u0142a przez ca\u0142e swoje d\u0142ugie \u017cycie, wojn\u0119 i komun\u0119, z podniesion\u0105 g\u0142ow\u0105 i nigdy si\u0119 nie ze\u015bwini\u0142a. Nigdy! Kiedy dosta\u0142a propozycj\u0119 zagrania w moim spektaklu, od razu powiedzia\u0142a &#8220;tak&#8221;, dodaj\u0105c, \u017ce Id\u0119 Kami\u0144sk\u0105 zna\u0142a i gdy ta dosta\u0142a nominacj\u0119 do Oscara, ambasador USA w Warszawie wyda\u0142 na jej cze\u015b\u0107 kolacj\u0119 i Danuta oczywi\u015bcie na niej by\u0142a.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Pani Danuta nie zwalnia tempa. Du\u017co gra, cz\u0119\u015bciej odmawia, ni\u017c przyjmuje propozycje. Jak uda\u0142o si\u0119 j\u0105 nam\u00f3wi\u0107 do zagrania kolejnej roli?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na pytanie, dlaczego przyj\u0119\u0142a propozycj\u0119 z Teatru \u017bydowskiego, Danuta odpowiada: &#8220;Bo w Polsce jest antysemityzm. A ja chc\u0119 przeciw temu zaprotestowa\u0107&#8221;. Ca\u0142a ona.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gdyby si\u0119 nie zgodzi\u0142a, nie robi\u0142bym tego spektaklu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Nie chc\u0119 tobie ani reszcie zespo\u0142u aktorskiego nic ujmowa\u0107, ale zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 walili do teatru drzwiami i oknami na Szaflarsk\u0105.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na tym polega moja \u017cydowska przebieg\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale ten spektakl mo\u017ce by\u0107 te\u017c moj\u0105 histori\u0105 i zda\u0142em sobie z tego spraw\u0119 dopiero podczas pr\u00f3b.<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/r_TxFkjMz3U\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Urodzi\u0142em si\u0119 w 1970 roku, p\u00f3\u0142tora roku po tym, jak starsza siostra mojej mamy Rema i jej m\u0105\u017c Zygmunt wyrzuceni z pracy musieli z tr\u00f3jk\u0105 dzieci opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119. Nie zd\u0105\u017cyli si\u0119 nawet spakowa\u0107, kiedy do ich mieszkania przy Krakowskim Przedmie\u015bciu zapukali nowi lokatorzy. Babcia by\u0142a ju\u017c wtedy ci\u0119\u017cko chora. Zmar\u0142a pod koniec 1968 roku. Dziadek nie mia\u0142 si\u0142, \u017ceby zaczyna\u0107 od nowa. Zmar\u0142 trzy lata p\u00f3\u017aniej. Mama zosta\u0142a.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>W domu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o Marcu?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Co\u015b tam do mnie dochodzi\u0142o, jak to do dziecka, ale wtedy po prostu tego nie rozumia\u0142em. Wiedzia\u0142em tylko, \u017ce mam rodzin\u0119 Braun\u00f3w w Australii. Nie wiedzia\u0142em natomiast, \u017ce wyje\u017cd\u017caj\u0105c, nazywali si\u0119 Go\u0142aszewscy (to by\u0142o nazwisko, kt\u00f3re Zygmunt, jedyny z rodziny ocala\u0142y z getta, mia\u0142 w papierach i dzi\u0119ki temu prze\u017cy\u0142 wojn\u0119). Polecieli\u015bmy do nich pierwszy raz w odwiedziny, kiedy mia\u0142em pi\u0119\u0107 lat. Rema i Zygmunt my\u015bleli, \u017ce przyjechali\u015bmy na sta\u0142e, i byli w szoku, gdy si\u0119 dowiedzieli, \u017ce jednak wracamy do Polsk<\/span>i.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>A \u017cydowsko\u015b\u0107 by\u0142a w domu?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">By\u0142a, bo chodzili\u015bmy przecie\u017c do dziadk\u00f3w na cmentarz \u017cydowski. Ale oboje byli komunistami, wi\u0119c \u017cadnych \u015bwi\u0105t si\u0119 w naszym domu nie obchodzi\u0142o. Dopiero na pocz\u0105tku lat 80., na fali odwil\u017cy spowodowanej 40. rocznic\u0105 wybuchu powstania w getcie warszawskim, mama postanowi\u0142a nas pchn\u0105\u0107 w stron\u0119 tradycji. Potem zacz\u0119\u0142a pracowa\u0107 w archiwum \u017bydowskiego Instytutu Historycznego i do ko\u0144ca \u017cycia prawie codziennie ogl\u0105da\u0142a dokumenty o gettach i obozach. M\u00f3j m\u0142odszy brat mia\u0142 w synagodze No\u017cyk\u00f3w &#8211; jako pierwszy od wojny ch\u0142opiec w Polsce &#8211; bar micw<\/span>\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>A ty?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A ja dosta\u0142em od cioci Remy pierwszy zegarek, to by\u0142a moja bar micwa. Chodzili\u015bmy te\u017c wtedy z bratem na lekcje hebrajskiego do pana Szapiro na Pradze, a mama zacz\u0119\u0142a obchodzi\u0107 \u017cydowskie \u015bwi\u0119ta: Pesach, Purim, Rosz Haszan\u0119. Mia\u0142em z tym jednak zawsze problem, bo czu\u0142em, \u017ce te kolacje s\u0105 jakie\u015b sztuczne, nieporadne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ty i ja te\u017c byli\u015bmy kiedy\u015b na takiej kolacji sederowej na Pesach, na kt\u00f3rej nikt do ko\u0144ca nie wiedzia\u0142, co i kiedy powiedzie\u0107, a na stole sta\u0142a sa\u0142atka krabowa, cho\u0107 owoce morza s\u0105 niekoszerne, pami\u0119tasz?<\/span><\/p>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/kZXrM5Sj12s\" width=\"680\" height=\"400\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Pami\u0119tam, pyszna sa\u0142atka. <\/strong><strong>Ale s\u0105 tacy, kt\u00f3rych owa nieporadna w\u0119dr\u00f3wka zaprowadzi\u0142a na \u0142ono ortodoksyjnego judaizmu, jak twojego brata.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To prawda, Mateusz sko\u0144czy\u0142 studia rabinackie w USA i zosta\u0142 pierwszym po wojnie polskim rabinem. Nie pracuje jednak w Warszawie, o czym marzy\u0142, ale w Wielkiej Brytanii.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">By\u0107 mo\u017ce okaza\u0142 si\u0119 zbyt ortodoksyjny jak na polskie warunki.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Dogadujesz si\u0119 z bratem?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tak, ale on ju\u017c rzadko przyje\u017cd\u017ca. Kiedy\u015b ogl\u0105da\u0142 moje spektakle, teraz za bardzo nie mo\u017ce, kiedy na scenie \u015bpiewaj\u0105 kobiety, o nago\u015bci nie wspominaj\u0105c. Ale mam nadziej\u0119, \u017ce da si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 na &#8220;Sklep przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221;. Tym bardziej \u017ce konsultuj\u0119 si\u0119 z nim w r\u00f3\u017cnych kwestiach.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>M\u00f3wi\u0142e\u015b o babci i dziadku, kt\u00f3rzy byli komunistami, ale powiedzie\u0107 &#8220;komunista&#8221; o twoim dziadku to nic nie powiedzie\u0107. Chaskiel Kameraz by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 Instytutu Czerwonej Profesury w Moskwie, przekszta\u0142conej p\u00f3\u017aniej w Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Marksizmu-Leninizmu przy Komitecie Centralnym Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A potem przez dziesi\u0119\u0107 lat siedzia\u0142 w obozie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bardzo chcia\u0142bym odkry\u0107 ca\u0142\u0105 histori\u0119 dziadka, kt\u00f3ry po przyje\u017adzie do Polski zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 w Centralnym Komitecie \u017byd\u00f3w Polskich i spisa\u0142 swoje prze\u017cycia w jidysz. Mam orygina\u0142 i t\u0142umaczenie wujka Zygmunta. Kiedy\u015b to zrobi\u0119 w teatrze, ale na razie dosta\u0142em od Go\u0142dy Tencer propozycj\u0119 na ma\u0142\u0105 scen\u0119, a ja mojego dziadka na ma\u0142ej scenie zamkn\u0105\u0107 przecie\u017c nie mog\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Jakie imiona maj\u0105 twoje dzieci?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ezra, Rema i Ninel. Dlaczego pytasz?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Bo m\u00f3wisz, \u017ce nieporadne jest to twoje \u017cydostwo, \u017ce masz do niego dystans, a dzieci nie nazwa\u0142e\u015b jednak Piotrek, Tomek i Kasia.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">By\u0142 te\u017c pomys\u0142 na Piotrka, przysi\u0119gam, ale Joanna &#8211; moja partnerka &#8211; znalaz\u0142a imi\u0119 Ezra, co znaczy &#8220;pomoc&#8221;, a my potrzebowali\u015bmy pomocy. Pierwsza c\u00f3rka urodzi\u0142a si\u0119 w nocy, po naszym przylocie z Australii, gdzie wraz z mam\u0105 \u017cegnali\u015bmy si\u0119 z umieraj\u0105c\u0105 Rem\u0105, dosta\u0142a wi\u0119c imi\u0119 po niej. A najm\u0142odsza, Ninel, po mojej mamie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>Ninel to imi\u0119, kt\u00f3re wymy\u015bli\u0142 tw\u00f3j dziadek Chaskiel. Jest anagramem s\u0142owa Lenin.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Mama d\u0142ugo si\u0119 z tym m\u0119czy\u0142a, czu\u0142a wstyd. Ojca kocha\u0142a, ale imienia na cze\u015b\u0107 W\u0142odzimierza Lenina ju\u017c nie. Kto\u015b jej w ko\u0144cu powiedzia\u0142, \u017ce &#8220;nin&#8221; to po hebrajsku &#8220;prawnuk&#8221;, a &#8220;El&#8221; &#8211; wiadomo &#8211; &#8220;B\u00f3g&#8221;. Bo\u017c\u0105 prawnuczk\u0105 mog\u0142a by\u0107. Przeciwko imieniu Ezra protestowa\u0142y obie nasze rodziny: &#8220;Nie krzywd\u017acie dziecka! Po co ma si\u0119 m\u0119czy\u0107?&#8221;, ale od kiedy pojawi\u0142 si\u0119 film animowany &#8220;Gwiezdne wojny: Rebelianci&#8221;, wszyscy koledzy synowi zazdroszcz\u0105, bo g\u0142\u00f3wny bohater nazywa si\u0119 Ezra Bridger.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>rekomendowala:\u00a0<strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sabi.b?fref=ts&amp;ref=br_tf\" target=\"_blank\">Sabina Baral<\/a><\/span><br \/>\n<\/strong><\/em><\/span><em><img decoding=\"async\" class=\"spotlight alignleft\" src=\"https:\/\/scontent-ams2-1.xx.fbcdn.net\/hphotos-xtf1\/v\/t1.0-9\/10270500_10208069479233004_5878374193637615253_n.jpg?oh=d0cb63ca66c9e175d44f96cd76391249&amp;oe=57442E84\" alt=\"\" width=\"15%\" \/><\/em><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>\u0141ukasz Kos <\/strong>(ur. 1970) &#8211; re\u017cyser teatralny i aktor, absolwent sto\u0142ecznej Akademii Teatralnej. By\u0142 asystentem Rudolfa Zio\u0142y, Krystiana Lupy i Andrzeja Wajdy. Zadebiutowa\u0142 w 1998 r. &#8220;Dziadami&#8221; w Teatrze Ludowym w Krakowie. By\u0142 etatowym re\u017cyserem Teatru Nowego w \u0141odzi i konsultantem programowym Teatru Powszechnego w Warszawie. Mo\u017cna go zobaczy\u0107 w roli D\u017cepetta w &#8220;Pinokiu&#8221; w re\u017cyserii Anny Smolar w Nowym Teatrze w Warszawie. W Teatrze \u017bydowskim re\u017cyseruje &#8220;Sklep przy g\u0142\u00f3wnej ulicy&#8221; Ladislava Grosmana, w kt\u00f3rym w roli Roz\u00e1lii Lautmanowej wyst\u0105pi Danuta Szaflarska. Premiera 12 lutego<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"center aligncenter\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/break.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"text-decoration: underline; color: #000000;\"><strong><a style=\"color: #000000; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sabi.b\/posts\/10208198596260849\" target=\"_blank\">List \u0141ukasza Kos do Sabiny Baral<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>Pani Sabino, czytam Pani <span style=\"color: #000080;\"><em><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=25356\" target=\"_blank\">ksi\u0105\u017ck\u0119<\/a><\/span><\/em><\/span> i ca\u0142y czas p\u0142acz\u0119\u2026 A nie jestem z tych bardzo podatnych. Jak to jest, \u017ce tyle ludzi o tym stara\u0142o si\u0119 opowiedzie\u0107, a ci\u0105gle wymyka\u0142o si\u0119 to co najwa\u017cniejsze, ci\u0105gle brakowa\u0142o mocy, brakowa\u0142o tych a nie innych s\u0142\u00f3w, \u017ceby dosz\u0142o jak\u0105 ha\u0144b\u0105 by\u0142 &#8211; nie &#8211; ci\u0105gle jest 68 rok. Ja urodzi\u0142em si\u0119 ju\u017c po 68 roku w kt\u00f3rym wyjecha\u0142a prawie ca\u0142a rodzina mojej mamy, w ka\u017cdym razie zosta\u0142a kompletnie rozbita<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong> i dot\u0105d nie dochodz\u0142o do mnie jakie znaczenie dla mojego \u017cycia mia\u0142 ten fakt.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pani ksi\u0105\u017cka przez bardzo g\u0142\u0119bok\u0105 introspekcj\u0119 swojego w\u0142asnego losu pozwala mi spojrze\u0107 na m\u00f3j.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pani powiedzia\u0142a co\u015b wa\u017cnego, \u017ce wyje\u017cd\u017caj\u0105c czuli\u015bcie \u017ce wraz z Wami ko\u0144czy si\u0119 kilkusetletnia historia polskich \u017byd\u00f3w.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Te s\u0142owa bardzo mnie zabola\u0142y.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Ale zabola\u0142y bo s\u0105 prawdziwe<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> 68 sko\u0144czy\u0142 histori\u0119 polskich \u017byd\u00f3w.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> My kt\u00f3rzy tu zostali\u015bmy ju\u017c nimi nie mo\u017cemy by\u0107.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Zawsze kiedy r\u00f3\u017cni ludzie, znajomi pr\u00f3buj\u0105cy heroicznie przeprowadza\u0107 jewish revival in Poland zapraszali mnie na \u015bwi\u0119ta \u017cydowskie, czu\u0142em straszne skr\u0119powanie, jakbym uczestniczy\u0142 w czym\u015b niestosownym wymuszonym, nieautentycznym.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> I mia\u0142em z tego poczucie winy.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Czu\u0142em pot\u0119g\u0119 \u017cydowskiego dziedzictwa, ale niedost\u0119pn\u0105, tak naprawd\u0119 do dzi\u015b nie wiem jak si\u0119 z ni\u0105 skontaktowa\u0107<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Czuj\u0119 \u017ce ci\u0105gle naj\u017cywszymi i najbardziej autentycznymi miejscami \u017cydowskimi w Polsce s\u0105 cmentarze. Tam czuj\u0119 spok\u00f3j. Tam czuj\u0119 \u017ce wszystko jest na swoim miejscu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dzi\u015b my\u015bl\u0119 \u017ce ja si\u0119 urodzi\u0142em w krajobrazie &#8211; pe\u0142nym smrodu i wstydu<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Tym krajobrazie, kt\u00f3ry najcelniej opisa\u0142 Rudnicki w swoim eseju \u201eTeatr zawsze grany\u201d &#8211; w eseju pisanym przez tego, kt\u00f3ry pozosta\u0142, pe\u0142en poczucia winy, za jakie\u015b wsp\u00f3\u0142uczestnictwo w \u015bwi\u0144stwie, kt\u00f3re si\u0119 sta\u0142o<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> W tym krajobrazie, kt\u00f3rego Pani unikn\u0119\u0142a, bo nie da\u0142a Pani zgody na \u017cycie ze spuszczon\u0105 g\u0142ow\u0105<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ten moment, ten czas wygnania, te kilka lat Pani \u017cycia, do kt\u00f3rych Pani wraca w swojej ksi\u0105\u017cce okaza\u0142y si\u0119 bezcennym skarbem. Tam krzy\u017cuje si\u0119 do dzi\u015b tyle w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 kluczem do zrozumienia co si\u0119 wtedy sta\u0142o<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ja trafi\u0142em na Pani ksi\u0105\u017ck\u0119 via Teatr \u017bydowski i Ida Kami\u0144ska<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Tym bardziej z rado\u015bci\u0105 znalaz\u0142em fragment w kt\u00f3rym m\u00f3wi Pani \u017ce w\u015br\u00f3d autograf\u00f3w przez Pani\u0105 zbieranych by\u0142 te\u017c podpis Idy Kami\u0144skiej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pracuj\u0119 teraz nad Sklepem przy G\u0142\u00f3wnej Ulicy. To ten pierwszy fim z Europy wschodniej kt\u00f3ry dosta\u0142 oscara. Opowiada o 1942 i pozbyciu si\u0119 \u017byd\u00f3w ze S\u0142owacji.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> ale coraz bardziej robi si\u0119 z tego historia o 68, o Idzie Kami\u0144skiej, jej wygnaniu i o tych kt\u00f3rzy na jej wygnaniu skorzystali. Bo na tym zawsze kto\u015b jednak korzysta.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bo tak jak Pani pisze w Polsce nikt nie bierze na siebie tej historii &#8211; to ci\u0105gle historia o komunistycznej prowokacji, polityczna historia Polski, opozycyjna gaw\u0119da o z\u0142ym systemie, a nie o ludziach<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> \u017cyciowe sukcesy, ucieczka do tzw lepszego zacodniego \u015bwiata &#8211; (\u201ew\u0142a\u015bciwie to wam zazdro\u015bcili\u015bmy\u201d) przys\u0142ania zrozumienie sytuacji w kt\u00f3rej si\u0119 wtedy znale\u017ali\u015bcie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niestety<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> wszystko wskazuje na to \u017ce Polska si\u0119 nie zmieni\u0142a, \u017ce zmiana by\u0142a z\u0142ud\u0105<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> nieprzepracowano tego co by\u0142o do przepracowania<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Tu\u017c pod oknami ratusza w kt\u00f3rym prezydent kl\u0119ka\u0142 przed Pani\u0105 i prosi\u0142 o wybaczenie &#8211; kilka dni temu spalono kuk\u0142\u0119 \u017byda i nikt nie interweniowa\u0142<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Na Pani pytanie Czy wy o tym wiecie? odpowiadam: Nie wiemy, nie wiemy<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> A nawet jak o tym m\u00f3wimy &#8211; pomijamy sedno<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ma Pani racj\u0119 to Polska potrzebuje Pani du\u017co du\u017co bardziej ni\u017c Pani Polski<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pani Ruta mia\u0142a racj\u0119 \u017ce Pani\u0105 namawia\u0142a<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> To bardzo bardzo wa\u017cne \u017ce napisa\u0142a Pani t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Trzeba wydrze\u0107 z siebie co\u015b tak osobistego, co\u015b tak intymnego i tak bolesnego &#8211; \u017ceby w og\u00f3le co\u015b w powietrzu zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Chcia\u0142em spyta\u0107 czy ewentualnie m\u00f3g\u0142bym u\u017cy\u0107 fragment\u00f3w Pani ksi\u0105\u017cki w spektaklu lub w programie do niego<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Cho\u0107 Pani ksi\u0105\u017cka zas\u0142uguj\u0119 na osobn\u0105 inscenizacj\u0119<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"> Cho\u0107 czy jakiemu\u015b aktorowi uda\u0142oby si\u0119 opowiada\u0107 o tym, tak jak Pani o tym opowiada<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><span style=\"color: #000080;\"> Dzi\u0119kuj\u0119<\/span><\/em><br \/>\n<em> <span style=\"color: #000080;\"> I pozdrawiam najserdeczniej<\/span><\/em><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <span style=\"color: #000080;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0141ukasz Kos: Nieporadne to moje \u017cydostwo Mike Urbaniak Nie my\u015bla\u0142em, \u017ce kiedykolwiek zobacz\u0119 palon\u0105 podczas legalnej demonstracji kuk\u0142\u0119 \u017byda, \u017ce us\u0142ysz\u0119 od rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105, \u017ce jaka\u015b grupa ludzi to paso\u017cyty, kt\u00f3re przenosz\u0105 choroby. Rozmowa z re\u017cyserem teatralnym \u0141ukaszem Kosem Artyku\u0142 otwarty w ramach bezp\u0142atnego limitu prenumeraty cyfrowej Panie Brtko, ja nic w \u017cyciu nie rozumiem, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34486"}],"version-history":[{"count":52,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34571,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34486\/revisions\/34571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}